«مادر بمب‌ها» چرا علیه ایران مطرح شد؟

همشهری آنلاین: با وجود طرح ادعاهای رسانه‌ای درباره احتمال استفاده آمریکا از مادر بمب‌ها علیه ایران، اما پشت پرده این ادعاها چیست؟

۱- احتمال نابودی هواپیمای حامل مادربمب‌ها در ایران: مادربمب‌ها اگرچه در اسم و ظاهر بسیار سهمگین به نظر می‌رسد، اما از زمانی که سی.ان.ان گزارش داده که ترامپ در حال بررسی استفاده از این نوع بمب علیه ایران است؛ تردیدهای زیادی مطرح شده که آیا اصولا استفاده از این بمب در جنگ علیه ایران امکان پذیر است؟ سدریک لیتون، تحلیلگر نظامی سی‌ان‌ان، می‌گوید پرتاب آن به هواپیمای ترابری غیررادارگریز نیاز دارد. پس در این صورت ورود چنین هواپیمایی به آسمان ایران، نابودی‌اش را حتمی خواهد کرد، چون هواپیمای حامل این بمب جنگنده نیست و رادارگریز هم نیست.

۲- استفاده تبلیغاتی: «زکری کوهن»، خبرنگار سی‌ان‌ان هم به نقل از منابع پنتاگون نوشت هدف از استفاده از مادربمب‌ها علیه ایران می‌تواند حمله‌ای پرسروصدا برای اعلام پیروزی و خروج نیروهای آمریکایی از جنگ با ایران باشد. براساس این توضیح، استفاده از مادر بمب‌ها علیه ایران می‌تواند با اهداف تبلیغاتی صورت بگیرد، و سی.ان.ان هم هدف از استفاده ترامپ از مادربمب‌ها در جنگ علیه ایران را نمایش آتش‌بازی توصیف کرده است.

۳- تجربه ناموفق استفاده قبلی از مادربمب‌ها: پیشتر نیز آمریکا مدعی استفاده از مادر بمب‌ها علیه گروه تروریستی داعش خراسان در افغانستان شده بود، اما در آن زمان روزنامه گاردین در گزارشی با عنوان «پرسش‌هایی درباره کارآمدی بمباران افغانستان با مادر بمب‌ها» منتشر کرد. این گزارش با استناد به بررسی‌های مستقل، درباره میزان خسارت واردشده به داعش تردید کرد و نوشت شواهد تازه نشان می‌دهد خسارت اشاره شده به داعش خراسان از طریق مادربمب‌ها بسیار کمتر از ادعاهای اولیه است. مجله آمریکایی نیویورکر (The New Yorker ) هم در ۲۷ اوت ۲۰۲۱، در مقاله‌ای درباره ناکارآمدی حمله به داعش خراسان با مادر بمب‌ها در افغانستان نوشت که حمله سال ۲۰۱۷، با وجود قدرت انفجاری عظیم، اثر ناچیزی بر داعش خراسان داشت.

۴- چرا آمریکا از بمب سنگرشکن بجای مادر بمب‌ها استفاده نمی کند؟ گزارش‌ها نشان می‌دهد که ترامپ نگران گسترش جنگ با ایران است و از این رو بدنبال یک عملیات برای خروج از جنگ با ایران است. بر اساس گزارش رویترز، چهار منبع مطلع از گفت‌وگوهای داخلی دولت آمریکا گفته‌اند مشاوران ارشد ترامپ در تلاش بوده‌اند تا از تشدید جنگ با ایران جلوگیری کنند؛ زیرا نگران خسارت و تبعات آن هستند. مت اسپتالنیک، نویسنده گزارش رویترز هم به ارزیابی کارشناسانی اشاره کرد که معتقدند ایران می‌تواند با ادامه مقاومت نظامی، هزینه‌های جنگ را افزایش دهد و فشار داخلی بر دولت آمریکا را تشدید کند.

۵- نگرانی ترامپ از هزینه‌های مالی ادامه جنگ با ایران: مسئله دیگری که باعث شده تا گزارش‌ها از تمایل ترامپ برای انجام یک عملیات با مادربمب‌ها علیه ایران و خروج از جنگ خبر دهند، هزینه‌های مالی ادامه جنگ است. بر اساس گزارش آسوشیتدپرس در ۲۷ شهریورماه ۱۴۰۴، هزینه جنگ آمریکا علیه ایران تا ۳ شهریور به ۴۳٫۶ میلیارد دلار رسیده بود؛ رقمی که نشان می‌دهد جنگ در مدت حدود ۶ ماه، بار مالی قابل‌توجهی بر دوش دولت آمریکا گذاشته است. بخش بزرگی از این هزینه به مصرف مهمات و تسلیحات مربوط می‌شود. طبق همین گزارش، هزینه مهمات مصرف‌شده آمریکا از ۲۱٫۷ میلیارد دلار در برآورد قبلی به ۲۸٫۱ میلیارد دلار افزایش یافت؛ یعنی بیش از ۶ میلیارد دلار افزایش در فاصله‌ای اندکی بیش از یک ماه. این رقم به‌تنهایی حدود ۶۴ درصد از کل هزینه اعلام‌شده جنگ را تشکیل می‌دهد.

۶- پدر موشک‌ها علیه مادر بمب‌ها: این را نیز باید در نظر داشت که ایران توانایی موشکی لازم برای مقابله با مادر بمب‌ها را با کاربرد توان موشکی خود دارد. در این ارتباط علاءالدین بروجردی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی در واکنش به گزافه‌گویی اخیر دونالد ترامپ درباره استفاده از «مادر بمب‌ها» علیه ایران، گفت: اگر آنها بخواهند از «مادر بمب‌ها» استفاده کنند، ما از «پدر موشک‌ها» استفاده خواهیم کرد و موشک‌هایی را به کار خواهیم گرفت که با آن‌ها خواهند دید ورود به خطوط قرمز ایران چه بهایی برایشان خواهد داشت.

۷- بمب‌های آمریکا محاسبات ایران را تغییر نمی‌دهد: مجید ابن‌الرضا؛ سرپرست پیشین وزارت دفاع ایران در واکنش به گزارش‌ها درباره احتمال استفاده آمریکا از مادر بمب‌ها، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «نام و ابعاد بمب‌ها اهمیتی ندارد!» او در ادامه خطاب به ترامپ هشدار داد که پیامدهای چنین حمله‌ای می‌تواند در اعتبار جهانی، اقتصاد آمریکا و حتی محاسبات انتخاباتی این کشور ظاهر شود. ابن‌الرضا همچنین تأکید کرد که قدرت موشکی ایران معادلات را تغییر داده است.

۸- پاسخ ایران گسترده و غافلگیرکننده خواهد بود: مهرداد اخلاقی، وزیر دفاع و پشتیبانی از نیروهای مسلح ایران هم در واکنش به گزارش‌ها درباره استفاده آمریکا از مادر بمب‌ها گفت: ایران برای مقابله با احتمال استفاده آمریکا از مادر بمب‌ها تدابیر لازم را اتخاذ کرده است. او خطاب به رئیس‌جمهور آمریکا هشدار داد که واشنگتن باید بر خروج امن نیروهایش از منطقه تمرکز کند؛ زیرا در صورت حمله، ممکن است شمار بیشتری از نظامیان آمریکایی در تابوت از منطقه خارج شوند.