همشهری آنلاین - گروه سیاسی: یک پژوهشگر سیاست خارجی آمریکا گفت جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، اهرم فشار تهران بر امنیت منطقه‌ای را تقویت کرده، منابع و توان نظامی آمریکا و روابط این کشور با متحدانش را تحت فشار قرار داده و هزینه‌های سنگینی بر مردم عادی ایران تحمیل کرده است؛ بی‌آنکه به تغییر حکومت یا پیشرفت دیپلماتیک منجر شود.
سوزان مالونی، پژوهشگر موسسه بروکینگز، حمله به ریاض را نشانه‌ای از ناکامی جنگ در سرنگونی حکومت ایران دانست و گفت این درگیری ممکن است شبکه نیروهای نیابتی تهران در منطقه را نیز احیا کرده باشد. او هشدار داد حتی گروهی محدود مانند حوثی‌ها می‌توانند تلاش کشورهای خلیج فارس برای جذب گردشگر و سرمایه‌گذاری در حوزه‌های مالی و فناوری را مختل کنند.
مالونی افزود بازگشت صادرات نفت به سطوح نزدیک به پیش از جنگ، به معنای پایان اختلال‌ها نیست. به گفته او، صادرات گاز طبیعی مایع‌شده (LNG) به همین میزان احیا نشده و انتقال محموله‌های نفتی نیز همچنان به عملیات پرهزینه کشتی‌به‌کشتی و استقرار گسترده نیروی دریایی آمریکا نیاز دارد.
او پایداری این وضعیت را زیر سوال برد و به هزینه‌های گسترده‌تر جنگ برای آمادگی نظامی و اعتبار جهانی آمریکا اشاره کرد.
این پژوهشگر همچنین گفت توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ برنامه موشکی و نیروهای نیابتی ایران را پوشش نمی‌داد، اما برای مدتی برنامه هسته‌ای ایران را محدود کرد. به گفته او، خروج آمریکا از این توافق به ایران امکان داد ظرفیت غنی‌سازی خود را گسترش دهد و زیرساخت‌های هسته‌ای‌اش را توسعه دهد.
مالونی در پاسخ به پرسشی درباره علت توقف مذاکرات در پادکستی از مجموعه رسانه‌ای آمریکایی آرک‌مدیا گفت خواسته‌های دو طرف با یکدیگر سازگار نیست. به گفته او، ایران به دنبال رفع معنادار و پایدار تحریم‌ها و دستیابی به فرصت‌های اقتصادی است؛ در مقابل، واشنگتن از تهران می‌خواهد از داشتن صنعت هسته‌ای بومی صرف‌نظر کند؛ خواسته‌ای که ایران دهه‌هاست آن را رد می‌کند.
از نگاه مالونی، جنگ نتوانسته امتیازهایی را که واشنگتن به دنبال آنهاست، به دست آورد. در عوض، ایران توانسته آمریکا را درگیر نگه دارد، هزینه‌های اقتصادی بر آن تحمیل کند و اولویت‌های راهبردی واشنگتن در مناطق دیگر، از جمله اوکراین و چین، را پیچیده‌تر سازد.
این تحلیلگر سیاست خارجی آمریکا درباره احتمال ازسرگیری درگیری‌ها هشدار داد و گفت اظهارات علنی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، درباره به تاخیر انداختن جنگ تا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره، لزوما به معنای منتفی شدن تشدید دوباره تنش‌ها نیست.
احتمال ازسرگیری جنگ
مالونی با اشاره به جابه‌جایی نیروهای آمریکایی به منطقه پیش‌بینی کرد که به دلیل نبود پیشرفت تعیین‌کننده در مسیر دیپلماسی، درگیری‌ها ممکن است بار دیگر شعله‌ور شوند.
او همچنین درباره برخورداری دولت آمریکا از تخصص فنی و راهبرد لازم برای مذاکره بر سر توافقی معنادار ابراز تردید کرد. از نظر او، محتمل‌ترین گزینه جایگزین، تداوم وضعیتی طولانی از «نه جنگ، نه صلح» است که بازارهای نفت و اقتصاد جهانی را در بلاتکلیفی نگه می‌دارد.
این پژوهشگر در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت برنامه هسته‌ای ایران، از به‌کار بردن تعبیر «یک قدمی خط پایان» خودداری کرد، اما گفت این برنامه به مرحله‌ای بسیار نگران‌کننده رسیده بود. او همچنین گفت عملیات قبلی آمریکا برای نخستین بار در دو دهه گذشته غنی‌سازی ایران را متوقف کرد؛ بااین‌حال، جنگ به فروپاشی حکومت ایران منجر نشد و دولت آمریکا نیز برنامه روشنی برای پایان دادن به درگیری‌ها نداشت.
چه چیزی را می‌توان پیروزی دانست؟
مالونی در پاسخ به پرسشی درباره این سناریو که حکومت ایران در قدرت باقی بماند، اما توان نظامی آن تضعیف و برنامه هسته‌ای‌اش آسیب دیده باشد، تنگه هرمز بازگشایی شود، بخشی از تحریم‌ها لغو شود و ایران محدودیت‌هایی را در برنامه هسته‌ای خود بپذیرد، گفت چنین وضعیتی از شرایط کنونی بهتر است، اما نمی‌توان آن را پیروزی آمریکا دانست.
او درباره اینکه آیا دستاوردهای نظامی جنگ ارزش هزینه‌های پرداخت‌شده را داشته‌اند، ابراز تردید کرد و هشدار داد رفع تحریم‌ها ممکن است به حکومت ایران کمک کند قدرت خود را تثبیت کند و نتیجه جنگ را به‌عنوان یک پیروزی به مردم عرضه کند.
مالونی در پاسخ به این پرسش که آیا ترامپ در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای در برابر فشار برای دادن امتیاز مقاومت کرده است، گفت ایران توانایی نظامی آمریکا برای تداوم کشتیرانی از تنگه هرمز را دست‌کم گرفته بود. بااین‌حال، او تاکید کرد حفظ این وضعیت هزینه بالایی دارد و تهران در پی تغییری پایدار در موازنه قدرت منطقه‌ای است؛ تغییری که نفوذ ایران بر تنگه هرمز و کسب منافع اقتصادی را نیز در بر می‌گیرد.
مالونی در جمع‌بندی دیدگاه خود درباره چشم‌انداز جنگ گفت: «ما به وضعیتی رسیده‌ایم که نه جنگ است، نه صلح؛ نه وضوحی وجود دارد و نه اطمینانی.»
نظر شما