همشهری آنلاین - محمد سرابی: گروه مردمی «نفس» که نام آن از عبارت نجات فرزندان از سقط عمدی گرفته شده بنا به اعلام ستاد ملی جمعیت تاکنون توانسته با راهنمایی و مشاوره به مادران بیش از ۱۵ هزار کودک را نجات دهد.
نفس از کجا شروع شد؟
فعالیت نفس از خراسان شروع شد. تکتم زاده‌احمد، مدیر مرکز نفس مشهد به همشهری می‌گوید: «مجموعه نفس از اردیبهشت‌ماه سال۱۴۰۰ آغاز به‌کار کرد. گروهی از علاقه‌مندان به نهاد خانواده ترویج فرهنگ فرزندآوری با یکدیگر عهد بستند که مادران باردار را راهنمایی کنند و مانع کشته‌شدن نوزادان آنها شوند. اکنون ۴۲۵مرکز نفس فعال در سراسر کشور مشغول فعالیت هستند.»
او تأکید می‌کند: «طبق اعلام دبیرخانه کشوری نفس تا پایان سال۱۴۰۴ در سراسر کشور بیش از ۱۹هزار مادر از سقط جنین خود منصرف و از این تعداد بیش از ۱۲هزار جنین متولد شدند.»
بنا به اعلام ستاد ملی جمعیت از سال۱۴۰۰ تاکنون بیشتر از ۱۵هزار جنین به‌دلیل انصراف مادر از سقط متولد شده‌اند. دلیل اختلاف میان آمارها این است که برخی از مادران از انگیزه قطعی که قبلا برای سقط جنین داشتند، سخن نمی‌گویند. این عمل آنچنان در فرهنگ ایرانی اسلامی ما ناپسند است که مانع بیان صریح آن می‌شود و بعضی از مادران حین نزدیک‌شدن به زمان زایمان تصمیم قبلی خود را انکار می‌کنند.
مهم‌ترین انگیزه سقط
مادرانی که به فکر سقط هستند، معمولا با چه مشکلاتی روبه‌رو هستند؟ زاده‌احمد با اشاره به صحبت‌هایی که با مادران باردار انجام شده است، در این‌باره می‌گوید: «اگر بخواهیم مسائلی را که مادران به‌ترتیب عنوان کردند، بیان کنیم باید گفت دلیل اصلی بیان‌شده، نخواستن فرزند یا کافی‌بودن تعداد فرزندان قبلی است. دلیلی که بعد از آن بیان می‌شود اختلافات خانوادگی است. در مرحله سوم مسائل اقتصادی مطرح می‌شود. در مقابل نگرانی از سلامت جنین سهم خیلی کمی در میان انگیزه‌های سقط داشت.»
او درباره شرایط روحی و روانی مادران باردار بیان می‌کند: «در شرایطی مثل بارداری برنامه‌ریزی‌نشده خیلی از مادران به‌دلیل ترس از قضاوت‌های دیگران یا فشار اعضای خانواده و... و. دچار اضطراب می‌شوند و تصمیم‌گیری برای آنها دشوار می‌شود. حوزه کار نفس دقیقا همان بزنگاهی است که مادر بارداری خود را به‌عنوان یک بحران سخت و تحمل‌نشدنی تلقی می‌کند. ما به مادر کمک می‌کنیم که درست‌ترین تصمیم را بگیرد و با مشاوره‌های تخصصی در پردازش و پذیرش وضعیت کمک می‌کنیم.»
پیداکردن مادران نگران
مادران بارداری که قصد سقط‌جنین داشته باشند، این موضوع را جز نزدیکان خود به کس دیگری نمی‌گویند. پس گروه نفس چطور می‌تواند این مادران را شناسایی کند؟ مدیر مرکز نفس مشهد شرح می‌دهد که چگونه می‌توان این مادران را پیدا و راهنمایی کرد. او می‌گوید: «داوطلبان طرح نفس اگر در هرجایی که احتمال دهند مادر برای ختم بارداری به آن مراجعه می‌کند، حضور داشته باشند، تلاش می‌کنند با ارائه مشاوره آنها را منصرف کنند. این مراکز شامل مطب متخصصان زنان، مطب ماماها، داروخانه‌ها، درمانگاه‌ها و حتی عطاری‌ها و مراکز طب سنتی هم می‌شود.» او تأکید می‌کند: «متأسفانه مراکز سقط غیرقانونی همچنان فعال هستند و تغییر قابل‌توجهی در تعداد مراجعان دیده نشده است. همین هم ضرورت فعالیت داوطلبان طرح نفس برای راهنمایی و ارشاد مادران را بیشتر می‌کند.»
فرهنگسازی کادر درمان
همه اعضای نفس پزشک نیستند اما پزشکان و کادر درمان با توجه به اشراف به حوزه کاری و ارتباط با مادران باردار نقش مهمی در فعالیت نفس دارند. زاده‌احمد می‌گوید: «پزشکان، ماماها، روانشناسان، مددکاران یا خیرین می‌توانند با ارائه خدمات تخصصی و جامع، به مجموعه ما کمک کنند تا بتوانیم خدمات بهتر و مؤثرتری به مادرانی که از سقط منصرف شده‌اند، ارائه دهیم. یکی از مهم‌ترین حوزه‌ها، اصلاح دیدگاه‌های عمومی و ایجاد تغییر در نگرش جامعه نسبت به مسئله سقط و فرزندآوری است.» او تأکید می‌کند: «تغییر نگرش نسبت به برخی عرف‌ها و باورهای رایج مانند بارداری در دوران عقد یا بارداری در سنین بالا یا پایین، ازجمله اقداماتی است که بدون همکاری و همراهی عموم جامعه به‌سختی امکان‌پذیر خواهد بود.»
گزارش سقط‌جنین به دادستانی
چند روز پیش دادستانی کل کشور سامانه‌ای برای ثبت گزارش‌های مردمی درباره سقط غیرقانونی جنین و تخلفات مرتبط در بخش گزارش‌های مردمی پایگاه اطلاع‌رسانی خود راه‌اندازی کرد. شهروندان می‌توانند با مراجعه به نشانی dadsetani.ir در بخش حقوق عامه، گزارش‌های خود را به‌صورت غیرحضوری ثبت و ارسال کنند. در بالای این صفحه نوشته شده است که ارسال هرگونه گزارش خلاف واقع و کذب، مطابق با ماده ۷۴۶ کتاب تعزیرات قانون مجازات اسلامی مصوب سال۱۳۹۲ پیگرد قانونی دارد. در این صفحه می‌توان مشخصات دقیق جرم رخ‌داده، از فروش داروی سقط جنین تا فعالیت سازمان‌یافته در حوزه سقط‌جنین را شرح داد و حتی محل وقوع جرم را نیز روی نقشه معین کرد. بخشی نیز برای ارسال اسناد و مدارک درنظر گرفته شده است.
نظر شما