همشهری آنلاین – گروه سیاسی: تازهترین برآورد فرماندهی مرکزی آمریکا از هزینههای نظامی جنگ، که ازسوی رسانههای آمریکایی، از جمله واشنگتنپست منتشر شده، هزینه جنگ را دستکم ۴۳.۶ میلیارد دلار اعلام میکند؛ رقمی که تنها بخشی از خسارتهای واقعی را پوشش میدهد و هزینه بازسازی تأسیسات آسیبدیده آمریکا و سایر هزینههای آتی را دربر نمیگیرد.
این در حالی است که طی روزهای اخیر، برآوردهای رسمی و نیمهرسمی آمریکا از هزینه جنگ از ۳۳.۴ میلیارد دلار تا ۳۸ میلیارد دلار تغییر کرده و حالا به رقم ۴۳.۶ میلیارد دلار رسیده؛ روندی که خود بهتنهایی ابعاد شکاف میان روایت رسمی کاخ سفید و واقعیت میدان را نشان میدهد.
مهمتر اینکه ۲۸میلیارد دلار از این صورتحساب، صرفاً مربوط به جایگزینی مهمات مصرفشده است؛ یعنی بخش مهمی از هزینه جنگ هنوز روی میز پنتاگون قرار دارد. به این ترتیب، جنگی که واشنگتن با هدف تحمیل هزینه به ایران آغاز کرد، اکنون خود به یک صورتحساب سنگین برای آمریکا تبدیل شده؛ صورتحسابی که همزمان با آشکار شدن تلفات انسانی و آسیب به زیرساختهای نظامی آمریکا، در آستانه انتخابات میاندورهای کنگره، به یکی از حساسترین نقاط ضعف دولت ترامپ تبدیل شده است.
۳ برآورد در ۲ هفته
در روزهای اخیر انتشار ارقام هزینه جنگ، به یکی از مهمترین موضوعهای مورد توجه رسانههای آمریکایی تبدیل شدهاست. طی حدود ۲ هفته اخیر، تقریبا ۳ ارزیابی قابل اعتنا از هزینههای جنگ در آمریکا منتشر شده استک
- گزارش بازرس کل پنتاگون: این گزارش اعلام کرد هزینه عملیات تا پایان ژوئن (۸ تیرماه ۱۴۰۵)، حدود ۳۳.۴ میلیارد دلار بودهاست. این رقم شامل ۲۲.۳ میلیارد دلار مهمات مصرفشده، ۳.۷ میلیارد دلار تجهیزات از دسترفته و ۷.۴ میلیارد دلار هزینههای افزایشی عملیات بود.
- گزارش دفتر بودجه کنگره آمریکا: این نهاد در گزارش ۱۵ سپتامبر(۲۴ شهریور) اعلام کرد هزینه عملیات تا اول اوت(۱۰ مردادماه ۱۴۰۵) به حدود ۳۸ میلیارد دلار رسیدهاست. این برآورد، هزینه جایگزینی مهمات و تجهیزات از دسترفته، افزایش ساعات پرواز، عملیات و هزینه سوخت را دربر میگیرد.
- گزارش سنتکام: تازهترین ارزیابی سنتکام که ۱۸ سپتامبر(۲۷ شهریورماه ۱۴۰۵) منتشر شد، هزینه جنگ تا سوم سپتامبر(۱۲ شهریور) را ۴۳.۶ میلیارد دلار اعلام کرد؛ یعنی حدود ۵.۶ میلیارد دلار بیشتر از برآورد دفتر بودجه کنگره.
- نکات ویژه:
- برخی گزارشهای منتشرشده در ۱۹ سپتامبر(شنبه، ۲۸ شهریور) حاکی از آن است که پنتاگون رقم ۴۵.۱میلیارد دلار را به کنگره اعلام کرده که شامل ۴۳.۶ میلیارد دلار هزینه تا سوم سپتامبر(۱۲ شهریور) و حدود ۱.۵میلیارد دلار هزینه اضافی سوخت عنوان شدهاست. این رقم ازسوی رسانهها، از جمله شبکه خبری سی. ان. ان به نقل از منابع آگاه از گزارش پنتاگون به کنگره گزارش شدهاست.
- با توجه به گزارشهای پیشگفته رقم ۴۳.۶ میلیارد دلار را باید آخرین برآورد تفصیلی منتشرشده دانست، نه لزوماً سقف نهایی صورتحساب جنگ.

بخش اصلی صورتحساب کجاست؟
یکی از مهمترین بخشهای صورتحساب جدید، ازسوی سنتکام، سهم بالای مهمات است. ازمجموع ۴۳.۶ میلیارد دلار برآورد سنتکام، حدود ۲۸میلیارد دلار صرف جایگزینی مهمات مصرفشده خواهد شد.
اهمیت این رقم زمانی بیشتر میشود که بدانیم، گزارش بازرس کل پنتاگون از ایجاد «کسری راهبردی» در ذخایر برخی مهمات سخن گفته و همزمان از گلوگاههایی در ظرفیت صنایع دفاعی آمریکا برای جایگزینی این تسلیحات خبر داده بود.
این موضوع، نشان میدهد هزینه جنگ فقط پولی نیست که آمریکا برای شلیک یک موشک، پرواز یک جنگنده یا عملیات یک ناو پرداخت کرده، بلکه بخش مهمی از صورتحساب جنگ، مربوط به بازگرداندن توان تسلیحاتی مصرفشده به سطح پیش از جنگ است.
هزینهای که هنوز کامل حساب نشده است
یکی از نکات مطرح در برآورد سنتکام، این است که خسارت تأسیسات آمریکایی در خاورمیانه در رقم ۴۳.۶ میلیارد دلاری مذکور، بهصورت کامل محاسبه نشدهاست؛ موضوعی که تقریبا از اشتراکهای مصرح در هر سه گزارش بهحساب میآید.
براین اساس هم بود که روزنامه «واشنگتنپست»، از منتشرکنندگان ارزیابی سنتکام، در گزارش خود، تصریح کردهاست که هزینه بازسازی تأسیسات آسیبدیده یا تخریبشده میتواند میلیاردها دلار دیگر به صورتحساب نهایی اضافه کند.
گزارش بازرس کل پنتاگون نیز تصویری از این خسارت ارائه کرده بود. براساس آن گزارش، صدها ساختمان و سازه در پایگاههای آمریکا در کشورهای مختلف منطقه ازجمله کویت، بحرین، قطر، امارات، عربستان، عراق، عمان و اردن آسیب دیده یا تخریب شدهاند. حتی تأسیسات دیپلماتیک آمریکا در چند کشور منطقه نیز آسیب دیده و گزارش بازرس کل، خسارت به این تأسیسات را حدود ۱۸۴میلیون دلار برآورد کردهاست.
بنابراین، صورتحساب ۴۳.۶ میلیارد دلاری را نباید بهعنوان هزینه نهایی بازسازی و جبران خسارت تلقی کرد، چراکه بخشی از هزینههای آینده هنوز اساساً وارد محاسبات نشدهاست.
درنهایت، یک نکته اساسی را مدنظر داشت؛ اینکه اختلاف میان ۳ رقم ۳۳.۴، ۳۸ و ۴۳.۶ میلیارد دلار را باید بخشی از روند آشکار شدن تدریجی هزینه واقعی جنگ دانست، نه صرفاً اختلاف حسابداری میان نهادهای آمریکایی.
نظر شما