همشهری آنلاین: جنگ علیه ایران اکنون از نقشه نظامی عبور کرده و به پمپبنزینها و سبد خرید اروپاییها و غربیها رسیده است. گزارشها حاکی از آن است که بنزین و گازوئیل در اروپا و آمریکا این روزها در حال رکورد زدن است:
۱- گرانی ۲۴ درصدی بنزین اروپا: بحران انرژی ناشی از جنگ آمریکا علیه ایران مستقیماً به جایگاههای سوخت اروپا منتقل شده است. بر اساس دادههای کمیسیون اروپا، میانگین قیمت بنزین یورو ۹۵ در اتحادیه اروپا از ۱.۶۴ یورو در هر لیتر در ۲۳ فوریه به ۲.۰۴ یورو رسیده که این به معنای افزایش ۲۴ درصد قیمت بنزین است.
۲- بحران گازوئیل در اروپا: مسأله فقط گرانشدن بنزین نیست، بلکه این روزها گازوئیل به کالای کمیاب در اروپا تبدیل شده است. رویترز گزارش داده عرضه جهانی گازوئیل در ماههای پیشرو همچنان محدود خواهد ماند و جنگ علیه ایران و اوکراین حدود ۴ میلیون بشکه در روز از ظرفیت مؤثر عرضه گازوئیل مناطق مهم جهان کاسته است. این کمبود باعث شده تا افزایش قیمت گازوئیل حتی بیشتر از بنزین باشد بوده و میانگین قیمت گازوئیل از ۱.۵۹ به ۲.۱۱ یورو رسیده که معادل ۳۳ درصد افزایش است. یعنی یک خودروی ۵۰ لیتری که پیش از جنگ حدود ۸۲ یورو برای پر کردن با بنزین نیاز داشت، اکنون حدود ۱۰۲ یورو هزینه سوخت دارد.
۳- رکوردشکنی گازوئیل در آمریکا: قیمت گازوئیل در آمریکا نیز برای نخستینبار از مرز ۶ دلار در هر گالن عبور کرده است. بر اساس دادههای انجمن خودروی آمریکا (AAA)، میانگین قیمت گازوئیل در تاریخ ۱۱ سپتامبر به ۶.۰۵۶ دلار رسید که این رقم بالاتر از رکورد قبلی در ژوئن ۲۰۲۲ است.
۴- کالیفرنیا در شوک تاریخی: بحران گازوئیل در کالیفرنیای آمریکا حتی وارد مرحله تازهای شده است؛ بهگونهای که برخی پمپ بنزینها در ایالت کالیفرنیا، هر گالن گازوئیل را به قیمت ۹.۹۹ دلار به فروش میرسانند. قیمتی که عمق بحران سوخت و فشار مضاعف بر زنجیرههای تأمین، شرکتها و مصرفکنندگان را آشکار میسازد. بلومبرگ افزوددر واقع از نظر تئوری، قیمت گازوئیل میتواند از ۹.۹۹ دلار هم فراتر برود، اما مشکل اینجاست که بیشتر تابلوهای الکترونیکی پمپ بنزینها فقط جای کافی برای نمایش چهار رقم دارند؛ یعنی حداکثر میتوانند عددی مثل ۹.۹۹ را نشان دهند و اگر قیمت به ۱۰ دلار یا بیشتر برسد، این تابلوها دیگر قادر به نمایش آن نیستند.
۵- هرمز بسته، سوخت گرانتر در غرب: بخش زیادی از افزایش قیمت سوخت در غرب ناشی از تحولات جاری در تنگه هرمز است. آبراههای که گلوگاه اصلی صادرات نفت خلیج فارس است و اختلال در آن مستقیماً هزینه تأمین انرژی اروپا و آمریکا را افزایش میدهد. گزارش مرکز تحقیقات انرژی و هوای پاک نشان میدهد در جریان بحران هرمز، قیمت گاز طبیعی مایع اروپا ۶۰ درصد، گازوئیل ۵۹ درصد و نفت خام ۳۵ درصد افزایش داشته و هزینه اضافی واردکنندگان سوخت فسیلی اتحادیه اروپا به حدود ۷۸ میلیارد دلار رسیده است. به بیان سادهتر، اروپا برای هر بشکه نفت و هر محموله فرآورده باید هم پول بیشتری بپردازد و هم ریسک حملونقل و بیمه بیشتری تحمل کند.
۶- فشار همزمان هرمز و بابالمندب به غرب: تحولات چند روز گذشته در باب المندب نیز بر روی قیمت سوخت در غرب تاثیر گذاشته است. اگر هرمز مسیر ورود انرژی خلیج فارس به بازار جهانی است، بابالمندب نیز مسیر انتقال دریایی میان اقیانوس هند و دریای سرخ و کانال سوئز است. بنابراین پس از تحولات یمن اروپا ممکن است با یک مشکل مضاعف روبهرو شود، چون نفت خلیج فارس سختتر در دسترس مشتریان قرار خواهد داشت و نفت و فرآوردهای هم که باید از مسیر دریای سرخ به اروپا برسد نیز با ریسک بیشتری در باب المندب مواجه است. از سوی دیگر اختلال بابالمندب فقط قیمت نفت را بالا نمیبرد، بلکه کشتیهایی که نمیتوانند از دریای سرخ عبور کنند، مجبور به حرکت از مسیر طولانیتر دماغه امید نیک میشوند؛ یعنی زمان بیشتر، مصرف سوخت بیشتر، هزینه بیمه بالاتر و در نهایت کرایه حمل بیشتر برای رسیدن سوخت به اروپا.
۷- نمایان شدن آثار جنگ در سفره غربیها: این را نیز باید در نظر داشت که اثر اصلی گازوئیل گران، فقط برای راننده خودرو نیست. گازوئیل سوخت اصلی کامیونها، ماشینآلات کشاورزی، تجهیزات ساختمانی و بخش بزرگی از زنجیره توزیع کالا است. همزمان با افزایش قیمت سوخت، قیمت گندم حدود ۴۳ درصد، سویا ۲۴ درصد و ذرت ۲۰ درصد افزایش یافته است؛ یعنی انرژی گران در حال ترکیبشدن با شوک مواد غذایی است در غرب است.
۸- پاتریک دیهان، کارشناس آمریکایی هشدار داده هزینه روزانه سوخت آمریکاییها اکنون حدود ۷۰۰ میلیون دلار بیشتر از یک سال قبل است؛ یعنی نزدیک به ۵ میلیارد دلار در هفته. او تأکید کرده که قیمت گازوئیل برای اقتصاد دردسرساز و بحران ساز است، زیرا تقریباً تمام زنجیره حملونقل و تولید به آن وابسته است.
نظر شما