همشهری آنلاین – گروه سیاسی: اندیشکده نظامی «دیفنس سکیوریتی آسیا» روز جمعه در گزارش مفصلی، به بررسی زوایای مختلف شکار یک فروند شناور سطحی بدونسرنشین آمریکایی از نوع «سیلدرون اکسپلورر» پرداخته است. اهمیت این شکار زمانی دوچندان نمایان میشود که درنظر داشته باشیم تنگههرمز در شرایط کنونی به نقطه تلاقی جنگ نظامی، رقابت اطلاعاتی و فشار اقتصادی تبدیل شدهاست و هر اختلال در شبکه شناسایی، میتواند هزینه حضور و کنترل دریایی آمریکا را افزایش دهد.
سیلدرون اکسپلورر آمریکایی در شرایطی است که واشنگتن در سالهای اخیر تلاش کرده کشورهای حوزه خلیجفارس را برای بهکارگیری این نوع از شناورها ترغیب کند. برد کوپر، فرمانده کنونی سنتکام، در بهمنماه ۱۴۰۱ (فوریه ۲۰۲۳) در جریان سفری به خاورمیانه بهعنوان فرمانده وقت نیروی دریایی آمریکا، در جمع خبرنگاران تاکید کرده بود که همکاری اعضای شورای همکاری خلیج فارس در استفاده از سامانههای بدونسرنشین، میتواند عملاً برد دید آنان را برای رصد فعالیتهایی دریایی ایران تا سه برابر افزایش دهد.
ضربه تازه به ناوگان دریایی آمریکا
- انهدام یک فروند شناور سطحی بدونسرنشین آمریکایی «سیلدرون اکسپلورر» در نزدیکی ورودی تنگههرمز، بار دیگر نقش سامانههای بدونسرنشین را در تقابل ایران و آمریکا برجسته کردهاست.
- این شناور با شماره بدنه ۵۸۳۸، پیشتر توسط ناوگان پنجم آمریکا در بحرین مورد استفاده قرار گرفته بود.
- اهمیت ماجرا به نوع سامانهای بازمیگردد که هدف قرار گرفته؛ شناوری که بخشی از شبکه گسترده آگاهی دریایی آمریکا محسوب میشود.
چرا این شکار برای آمریکا مهم است؟
- «سیلدرون اکسپلورر» یک شناور خودکار حدود ۷ متری است که با استفاده از بادبان سخت و انرژی خورشیدی حرکت میکند.
- این شناور انرژی موردنیاز تجهیزات ناوبری، ارتباطی، دوربینها و حسگرهای خود را تأمین میکند.
- این شناور برای مأموریتهای بسیار طولانی طراحی شده و میتواند ۱۲ماه یا بیشتر در دریا باقی بماند.
- سرعت متوسط آن حدود یک تا ۳ گره است؛ بنابراین از قدرت مانور بالایی برخوردار نیست، اما ماندگاری طولانی، نیاز اندک به پشتیبانی و برد گسترده، آن را برای مأموریتهای مراقبت دریایی مناسب میکند.
- دادههایی که با مجموعه حسگرهای این شناور جمعآوری میشود:
- وضعیت آب و هوا
- دما و فشار
- شوری و جریان آب
- امواج و شرایط اقیانوسی
- موقعیت و هویت شناورها
- رفتار و تحرکات دریایی
- دوربینهای پانوراما و قابلیتهای یادگیری ماشینی نیز امکان شناسایی و پایش مستمر شناورها را فراهم میکنند.
- ارزش اصلی «سیلدرون اکسپلورر» در قدرت رزمی نیست؛ بلکه در توانایی مداوم برای مشاهده، ثبت و انتقال اطلاعات است.
شبکهای برای افزایش قدرت رصد آمریکا
- آمریکا از اواخر سال ۲۰۲۱ استفاده از «سیلدرون اکسپلورر» را در خلیجفارس آغاز کرد.
- این شناورها قرار نیست جایگزین ناوها، هواپیماهای گشتی یا ماهوارهها شوند، بلکه بهعنوان یک لایه تکمیلی در شبکه شناسایی عمل میکنند.
- منطق این راهبرد، استفاده از تعداد زیادی حسگر کمهزینه است.
- چنین شبکهای میتواند تحرکات غیرعادی را شناسایی کند و اطلاعات لازم را در اختیار سامانههای قدرتمندتر قرار دهد.
- تکرار زنجیره از دست رفتن چنین شناورهایی، میتواند آمریکا را وادار به اقدامهایی کند؛ از قبیل:
- تغییر مناطق گشت
- افزایش فاصله سامانهها
- تقویت حفاظت
- تغییر ارتباطات
- افزایش هزینه جایگزینی
نبرد برای «دیدن» و «کنترل کردن»
- شکار «سیلدرون اکسپلورر» ازسوی ایران، بخشی از رقابت بزرگتر تهران و واشنگتن بر سر تنگههرمز است.
- ایران بر کنترل و نظارت اطلاعاتی خود بر منطقه تأکید دارد، درحالیکه آمریکا تنگههرمز را آبراه بینالمللی میداند و بر تداوم عبور کشتیها با استفاده از اسکورت و اقدامات تسهیلکننده تأکید میکند.
- در چنین شرایطی، اطلاعات به یک ابزار قدرت تبدیل شده است.
- هر طرفی که بتواند شناورها را بهتر شناسایی، طبقهبندی و ردیابی کند، قدرت بیشتری برای تصمیمگیری درباره اسکورت، تغییر مسیر، رهگیری یا واکنش نظامی خواهد داشت.
- «سیلدرون اکسپلورر» فقط یک وسیله جمعآوری داده نیست؛ بلکه بخشی از زیرساخت اطلاعاتی است که به تصمیمگیری عملیاتی آمریکا کمک میکند.
جنگ بر سر تابآوری شبکهها
- انهدام «سیلدرون اکسپلورر» میتواند نشانهای از گسترش مقابله با لایه بدونسرنشین شبکه شناسایی آمریکا باشد.
- واشنگتن میتواند با جایگزینی شناورها، تغییر مسیر گشتها، استفاده از اقدامهای الکترونیکی یا افزایش حضور سامانههای خود واکنش نشان دهد.
- اما راهکار پایدار، اتکا به یک سامانه خاص نیست، بلکه ایجاد یک شبکه چندلایه و مقاوم از ماهوارهها، هواپیماها، ایستگاههای ساحلی، ناوها، پهپادهای سطحی و سامانههای زیرسطحی است.
- در مقابل، ایران نیز برای تبدیل موفقیت تاکتیکی به برتری پایدار، باید بتواند چنین سامانههایی را بهطور مداوم شناسایی و خنثی کند، بدون اینکه در این روند هزینه و آسیبپذیری اطلاعاتی خود را بیش از حد افزایش دهد.
نظر شما