برای مدیران خرید، پیمانکاران و مجموعه هایی که با سفارش های حجمی سروکار دارند، مهم تر از پیش بینی جهت بازار، شناخت عواملی است که می توانند هزینه واقعی تامین را تغییر دهند. نرخ ارز، قیمت شمش، وضعیت تولید کارخانه ها، محدودیت های انرژی، حجم تقاضای پروژه ای، موجودی سایزهای پرمصرف و حتی هزینه حمل می توانند شرایط خرید را در فاصله کوتاهی تغییر دهند. به همین دلیل، تصمیم گیری در نیمه دوم سال بیش از آنکه بر یک عدد لحظه ای استوار باشد، به بررسی همزمان چند متغیر نیاز دارد.
چرا رفتار بازار میلگرد در نیمه دوم سال می تواند متفاوت باشد؟
بازار میلگرد از یک زنجیره به هم پیوسته تاثیر می گیرد. تغییر در هزینه تولید شمش، کاهش یا افزایش عرضه کارخانه، ورود تقاضای پروژه ای و تغییر هزینه حمل ممکن است مستقیما روی قیمت معامله اثر بگذارد.
در نیمه دوم سال، یک متغیر دیگر نیز اهمیت بیشتری پیدا می کند: انرژی. تجربه صنعت فولاد ایران نشان داده است که محدودیت برق در ماه های گرم و محدودیت گاز در فصل سرد می تواند برنامه تولید بعضی واحدهای زنجیره فولاد را تحت تاثیر قرار دهد.
نرخ ارز؛ متغیری که فقط روی محصول وارداتی اثر نمی گذارد
میلگرد مورد استفاده در بازار ایران عمدتا محصول تولیدکنندگان داخلی است، اما این موضوع به معنای بی تاثیر بودن نرخ ارز نیست. بازار فولاد با قیمت مواد اولیه، ارزش صادراتی محصولات، هزینه تجهیزات و قطعات، سیاست های تجاری و انتظارات فعالان اقتصادی ارتباط دارد.
به همین دلیل، نوسان قابل توجه نرخ ارز می تواند انتظارات فروشندگان و خریداران را تغییر دهد؛ حتی اگر هزینه تولید یک کارخانه در همان روز دچار تغییر مستقیمی نشده باشد.
برای مدیر خرید، واکنش منطقی به نوسان ارز لزوما خرید سریع یا توقف کامل خرید نیست. ابتدا باید مشخص شود نیاز پروژه قطعی است یا قابل تعویق، چه مقدار موجودی در انبار وجود دارد و فاصله زمانی تا مصرف میلگرد چقدر است.
قیمت شمش و مواد اولیه؛ سیگنال مهم پیش از بازار میلگرد
شمش فولادی یکی از مهم ترین حلقه های بالادستی تولید میلگرد است و تغییر شرایط آن می تواند بر هزینه تولید محصولات نوردی اثر بگذارد. به همین دلیل، خریدار حرفه ای علاوه بر مشاهده قیمت میلگرد، باید روند بازار مواد اولیه و شمش را نیز زیر نظر داشته باشد.
البته رابطه قیمت شمش و میلگرد همیشه خطی و آنی نیست. ممکن است به دلیل ضعف تقاضا، رقابت میان تولیدکنندگان یا موجودی بازار، تغییر قیمت مواد اولیه با فاصله زمانی به بازار میلگرد منتقل شود. در شرایط دیگر نیز کاهش عرضه می تواند فاصله میان قیمت شمش و محصول نهایی را افزایش دهد.
محدودیت انرژی؛ متغیری که سمت عرضه را تغییر می دهد
محدودیت انرژی طی سال های اخیر به یکی از موضوعات مهم زنجیره فولاد ایران تبدیل شده است. اهمیت این عامل برای بازار میلگرد از آنجا ناشی می شود که اختلال در تولید شمش یا فعالیت واحدهای نورد می تواند روی حجم عرضه تاثیر بگذارد.
این اثر نیز برای همه کارخانه ها و در همه مقاطع زمانی یکسان نیست. موجودی انبار، برنامه تولید، دسترسی واحد صنعتی به انرژی و شرایط بازار می تواند شدت اثر محدودیت را تغییر دهد.
تقاضای پروژه ای؛ حجم خرید مهم تر از تعداد خریداران است
بازار میلگرد ارتباط نزدیکی با ساخت و ساز، پروژه های عمرانی، توسعه زیرساخت و فعالیت سازندگان دارد. در چنین بازاری گاهی فعال شدن چند پروژه بزرگ می تواند تاثیر بیشتری از افزایش تعداد سفارش های خرد داشته باشد.
در نیمه دوم سال، وضعیت بودجه پروژه، برنامه اجرایی پیمانکاران و تلاش برای تکمیل بخشی از عملیات پیش از ورود به شرایط جوی نامساعد در برخی مناطق می تواند بر تقاضا اثر بگذارد.
اما افزایش تقاضا نیز به تنهایی نشانه قطعی رشد قیمت نیست. اگر همزمان حجم مناسبی از محصول در بازار وجود داشته باشد، بازار می تواند افزایش تقاضا را بدون جهش قابل توجه جذب کند. به همین دلیل، عرضه و تقاضا باید در کنار یکدیگر بررسی شوند.
چرا موجودی سایز مورد نیاز گاهی از قیمت بازار مهم تر است؟
یکی از اشتباهات رایج در تحلیل بازار، صحبت از «قیمت میلگرد» به عنوان یک عدد واحد است. در حالی که خریدار پروژه معمولا به ترکیبی از سایز، استاندارد، کارخانه و مقدار مشخص نیاز دارد. ممکن است در یک مقطع زمانی بازار از نظر کلی آرام باشد، اما موجودی یک سایز پرمصرف یا محصول کارخانه مورد نظر محدود شود. در این شرایط، قیمت همان سفارش می تواند رفتار متفاوتی نسبت به میانگین بازار داشته باشد.
برای سفارش های چندسایزی، موضوع مهم تر می شود؛ زیرا پایین بودن قیمت یک قلم لزوما به معنای اقتصادی بودن کل سبد خرید نیست. اگر تامین کننده نتواند همه اقلام سفارش را همزمان آماده کند، خرید از چند مبدا ممکن است هزینه حمل و زمان تحویل را افزایش دهد.
هزینه حمل؛ عددی که می تواند مقایسه قیمت را تغییر دهد
دو پیشنهاد فروش با قیمت هر کیلو نزدیک به هم الزاما هزینه نهایی یکسانی ندارند. محل بارگیری، فاصله تا پروژه، وزن سفارش، نوع خودرو و تعداد دفعات ارسال می توانند نتیجه مقایسه را تغییر دهند.
به عنوان مثال، خرید محصولی با نرخ پایه کمی پایین تر از مبدا دورتر ممکن است پس از اضافه شدن کرایه حمل دیگر گزینه اقتصادی تری نباشد.
به همین دلیل، برای سفارش های عمده بهتر است مقایسه بر اساس قیمت تحویل پروژه انجام شود، نه فقط قیمت محصول در مبدا.
آیا خریدار باید منتظر کاهش قیمت بماند؟
اگر مصرف قطعی، زمان اجرا نزدیک و موجودی انبار پایین باشد، به تعویق انداختن کل سفارش صرفا با امید کاهش قیمت می تواند ریسک تامین ایجاد کند. در مقابل، زمانی که پروژه انعطاف زمانی دارد و موجودی کافی در اختیار خریدار است، امکان مدیریت مرحله ای خرید بیشتر می شود.
یکی از روش های قابل بررسی در بازارهای پرنوسان، تقسیم سفارش به چند مرحله است. این روش ریسک خرید کل حجم در یک نقطه قیمتی را کاهش می دهد؛ هرچند ممکن است هزینه های حمل یا هماهنگی بیشتری ایجاد کند.
خریدار حرفه ای در نیمه دوم سال چه چیزی را بررسی می کند؟
- قیمت اعلام شده مربوط به چه کارخانه، سایز و استانداردی است؟
- محصول در زمان استعلام واقعا موجود و قابل بارگیری است؟
- هزینه حمل تا محل پروژه چقدر است؟
- امکان تامین همه سایزهای سفارش از یک مبدا وجود دارد؟
- وزن تقریبی سفارش و مبلغ نهایی چقدر خواهد بود؟
نقش تامین کننده در بازاری که فقط قیمت تعیین کننده نیست
در چنین شرایطی، نقش تامین کننده نیز فراتر از اعلام یک نرخ روزانه است. خریدار پروژه ای به اطلاعاتی درباره موجودی واقعی، کارخانه قابل تامین، شرایط بارگیری، وزن سفارش و هزینه حمل نیاز دارد تا بتواند چند گزینه را با یکدیگر مقایسه کند.
فولاد حامیران در تامین آهن آلات ساختمانی، امکان بررسی قیمت و موجودی محصولات مورد نیاز و دریافت استعلام برای سفارش های پروژه ای را فراهم کرده است. برای یک خریدار عمده، ارزش این فرایند زمانی مشخص می شود که قیمت محصول در کنار امکان تامین و شرایط تحویل بررسی شود؛ نه اینکه تنها یک نرخ بدون جزئیات مبنای تصمیم قرار گیرد.
نیمه دوم سال؛ زمان پیش بینی بازار یا مدیریت ریسک خرید؟
نرخ ارز، بازار شمش، محدودیت انرژی، حجم عرضه، تقاضای پروژه ای، موجودی سایزها و هزینه حمل همزمان می توانند نتیجه یک خرید را تغییر دهند. به همین دلیل، تصمیم حرفه ای بیش از پیش بینی یک عدد، به مدیریت ریسک تامین وابسته است.
خریدارانی که سفارش خود را بر اساس قیمت قابل تامین، موجودی واقعی، زمان تحویل و هزینه حمل مقایسه می کنند، تصویر دقیق تری از هزینه نهایی پروژه خواهند داشت. در زمان استعلام از فولاد حامیران نیز می توان علاوه بر قیمت روز، موجودی قابل تامین و شرایط ارسال سفارش را بررسی و بر اساس حجم مورد نیاز، پیش فاکتور دریافت کرد.
نظر شما