همشهری آنلاین – گروه سیاسی: شلیک اخیر موشکهای بالستیک ایران بهسوی یک ناو هواپیمابر و یک ناوشکن آمریکایی، نشان داد جمهوری اسلامی برای دفاع از خطوط کشتیرانی و منافع خود، صرفاً به تهدید و هشدار سیاسی بسنده نمیکند. اهمیت این اقدام زمانی بیشتر آشکار میشود که بدانیم ایران سالهاست روی خانوادهای از موشکهای بالستیک ضدکشتی از جمله «خلیج فارس»، «هرمز»، «ذوالفقار بصیر» و «قاسم بصیر» سرمایهگذاری کردهاست؛ موشکهایی که برای عبور از معادله سنتی برتری ناوگان آمریکا و تهدید اهداف بزرگ و متحرک دریایی طراحی و توسعه یافتهاند.
در چنین شرایطی، ناو هواپیمابر که زمانی نماد بلامنازع قدرت دریایی آمریکا بود، اکنون در محدودهای قرار گرفته که موشکهای ایران میتوانند آن را تهدید کنند. پیام عملیات اخیر روشن است: تهران معادله «محاصره بدون هزینه» را نمیپذیرد و هرچه فشار آمریکا بر کشتیهای ایرانی افزایش یابد، دامنه پاسخ جمهوریاسلامی نیز میتواند از اهداف اقتصادی و تجاری به سمت اهداف نظامی و راهبردی آمریکا گسترش پیدا کند. این همان تغییری است که میتواند محاسبات واشنگتن درباره حضور نظامی در خلیجفارس را بهطور جدی دگرگون کند.
نکات ویژه یک عملیات راهبردی
درباره حمله بالستیکی ایران به ناوگان دریایی ارتش آمریکا نکات مهمی وجود دارد که در ادامه به برخی از آنها اشاره میشود:
- نخستین شلیک: گفته میشود که این، برای نخستینبار از آغاز جنگ تاکنون بود که سپاه پاسداران با موشکهای بالستیک ضدکشتی، ناوهای آمریکایی را در خلیجفارس هدف قرار دادهاست.
- پیام ویژه تهران: ایران اکنون مستقیماً به ترامپ هشدار میدهد که همه کشتیهای جنگی آمریکا بهعنوان «هدف» مطرح هستند.
- یک هشدار: تحلیلگران معتقدند این حمله ایران یک هشدار مهم داشت؛ اینکه هرگونه حمله به کشتیهای ایرانی با حملات متعدد به کشتیهای مرتبط با کشورهای شرکتکننده در تهاجم ضدایرانی پاسخ داده خواهد شد.
- اقدامی بیسابقه: برخی تحلیلگران تاکید کردهاند حمله بالستیکی ایران به ناوهواپیمابر، اقدامی بیسابقه ازسوی یک کشور با قدرت نظامی ناهمتراز علیه ناوگان دریایی آمریکا بودهاست.
- اعلام هشدار ایران: برخی معتقدند شلیکهای اخیر ایران را باید پیشهشداری برای واشنگتن دانست که درصورت اراده ایران، اصابت به ناوهای آمریکایی گریزناپذیر است.
- اعتبار آمریکا در خطر: با تعمیق تنشها در تنگههرمز، ناوگان دریایی آمریکا بیش از گذشته در خطر اصابت موشکهای ایران قرار گرفته است؛ موضوعی که خطر وارد شدن ضربه سهمگین به اعتبار نظامی آمریکا را دوچندان کردهاست.
- فرار نه، اراده ایران: برخی تحلیلگران نظامی معتقدند، برخلاف ادعای سنتکام درباره مانور و مقابله ناوها با موشکهای ایران، جمهوریاسلامی صرفا قصد «اعلام هشدار» داشته است و در صورت ادامه تنشها، «اصابت» کاملا در دسترس است.
- درسی درباره تهدیدهای مشابه: حمله ایران، اثبات مستند آسیبپذیری ناوهای هواپیمابر در برابر موشکهای بالستیک ضدکشتی است و در حوزه مقابله در برابر تهدیدهای مشابه، به عنوان مثال در برابر چین، آشکارکننده نقاط ضعف مهمی است.
موشکهای بالستیک ضد کشتی ایران
گمانهزنی درباره نوع موشکهای بالستیک شلیک شده ازسوی ایران، یکی از محورهای مورد توجه در تحولات روزهای اخیر بودهاست.
- نوع: بالستیک ضدکشتی
- اهمیت: طراحی ویژه بهمنظور هدف قرار دادن ناوهای بزرگ آمریکایی
- نکته ویژه: ایران جزو نخستین کشورهای منطقه است که روی موشکهای بالستیک ضدکشتی سرمایهگذاری گستردهای انجام دادهاست.
- مهمترین نمونهها:
- خلیج فارس: با برد ۳۰۰ کیلومتری با قابلیت اصابت به اهداف متحرک دریایی
- قاسم بصیر: با برد بیش از هزارو ۲۰۰ کیلومتری و مجهیز به سامانه اپتیکی پیشرفته
- ذوالفقار بصیر: با برد حدود ۷۰۰ کیلومتری با بهرهمندی از جستوجوگر اپتیکی
- بالستیک ضد کشتی فاتح ۱۱۰: با برد موثر ۳۰۰ کیلومتری و نقطه زنی بالا
- هرمز ۱ و ۲: با بردی در حدود ۳۰۰ کیلومتری و سرجنگی تا ۶۰۰ کیلوگرم
- نکته ویژه: ایران سالها روی موشکهای بالستیک ضدکشتی (مانند خانواده خلیج فارس، هرمز و قاسم بصیر) سرمایهگذاری کرده و هدفگیری ناو هواپیمابر را باید نمودی از تکمیل زنجیره «شناسایی»، «ردیابی» و «هدفگیری» علیه هدف متحرک در شرایط واقعی جنگ بهحساب آورد.
قطعهای از یک پازل گسترده
موشکهای بالستیک ضدکشتی ایران، از قبیل «خلیجفارس»، تنها یک قطعه از پازل رزم نامتقارن دریایی نیروهای مسلح ایران است. دست بالای ایران در خلیجفارس به دلیل برخورداری از مجموعهای از سامانههاست که در ادامه به برخی از آنها اشاره میشود:
- موشکهای بالستیک ضدکشتی: حمله سریع به اهداف بزرگ و متحرک
- موشکهای کروز ضدکشتی: حمله در ارتفاع پایین و حمله از مسیرهای متفاوت
- پهپادها: شناسایی، رصد و حمله
- قایقهای تندرو: ایجاد تهدید نزدیک و اشباع دفاع و سامانههای پدافندی
- مینهای دریایی: محدود کردن مسیرهای عبور دشمن، بهویژه در تنگههرمز
- رادارهای ساحلی: کشف و رهگیری اهداف متخاصم
- سامانههای متحرک موشکی: ایجاد قابلیت شلیک و جابهجایی دور از دسترس دشمن
نظر شما