به گزارش همشهری آنلاین، وقتی ۱۷ ربیعالاول از راه میرسد، شادی میلاد پیامبر (ص) و امام جعفر صادق (ع) در نقاط مختلف ایران شکلهای متفاوتی به خود میگیرد؛ جایی با صدای دف، جایی با ساز و دهل و «چوپی»، و جایی با دیگهای نذری و تقسیم گوشت میان اهالی. این آیینها فقط مراسمی برای گرامیداشت یک مناسبت مذهبی نیستند؛ بخشی از میراث زندهای هستند که در آن، باورهای دینی با موسیقی، خوراک، همیاری و سنتهای محلی درهم میآمیزد و هر نسل آن را به نسل بعد میرساند.
آیین ذبح و توزیع گوشت هزارخانی
آیین سنتی ذبح دام و توزیع گوشت در روستای هزارخانی از آیینهای مردمی ماه ربیعالاول در این روستاست که همزمان با فرارسیدن این ماه برگزار میشود. این رسم چند سال قدمت دارد و در روایت بزرگان روستا، هدف آن فقط نذر و اطعام نیست بلکه فرصتی برای همدلی، تعاون و تقسیم شادی میان اهالی و گرامیداشت میلاد پیامبر اسلام(ص) است. در این مراسم، مردم روستا و مهمانان گرد هم میآیند و با مشارکت اهالی چند رأس دام قربانی میشود. گوشت حاصل از قربانی نیز میان خانوارهای روستا و افراد نیازمند تقسیم میشود؛ بنابراین بخش مهم آیین، از همان ابتدا بر سهیم کردن دیگران در نذر و برکت استوار است.
اجرای آیین در روستای هزارخانی و در فضای مشارکتی میان اهالی انجام میشود؛ دامها با مشارکت مردم تهیه و پس از ذبح، گوشت آنها میان خانوادههای روستا و نیازمندان توزیع میشود. همین بخش از مراسم، وجه اجتماعی آن را پررنگ میکند؛ چرا که سفره آیین محدود به خانواده قربانیکننده نیست و گوشت میان کسانی تقسیم میشود که ممکن است توان تهیه آن را نداشته باشند.
هزار دف؛ نوای عرفان بر بامهای پالنگان
هزار دف از آیینهای موسیقایی و عرفانی روستای تاریخی پالنگان در شهرستان کامیاران استان کردستان است؛ رویدادی که در سالهای اخیر به یکی از شناختهشدهترین جلوههای فرهنگ بومی این منطقه تبدیل شده است. این آیین در بهار برگزار میشود و ریشه آن با سنتهای عرفانی و جایگاه ویژه دف در فرهنگ کردی پیوند خورده است. در گذشته نیز دفنوازی در میان مردم منطقه برای مناسبتهای مذهبی و آیینی و گاه با نیت طلب باران یا دور کردن بلا انجام میشده است. امروزه «هزار دف» علاوه بر وجه آیینی، به رویدادی فرهنگی و گردشگری تبدیل شده و دفنوازانی از نقاط مختلف کشور را به پالنگان میکشاند. در سال ۱۴۰۳ بیش از ۴۰ هزار نفر برای تماشای این مراسم به روستا رفتند و مقامهای محلی در سال ۱۴۰۴ از حضور بیش از ۵۶ هزار گردشگر در مراسم سال پیش از آن خبر دادند.
اجرای آیین در یکی از تماشاییترین چشماندازهای فرهنگی ایران اتفاق میافتد؛ خانههای پلکانی پالنگان. دفنوازان با لباسهای کردی بر بامها، ایوانها و بخشهایی از روستا مستقر میشوند و نوای دف به صورت جمعی در فضای دره و کنار رودخانه تنگیور میپیچد. مراسم با اجرای دفنوازان و نواهای عرفانی آغاز میشود و با همنوازی گروهی دفها به اوج میرسد.
نظر شما