همشهری آنلاین -یکتا فراهانی: هوش مصنوعی مولد خیلی زود وارد زندگی دانشآموزان ژاپنی شده است. یک نظرسنجی در سال ۲۰۲۶ از ۱۲۰۰ دانشآموز دوره راهنمایی و دبیرستان در ژاپن نشان داد که نزدیک به ۸۰ درصد آنها گفتهاند گاهی یا به طور مرتب از ابزارهایی مانند ChatGPT و Gemini استفاده میکنند و بیش از ۷۰ درصد نیز گفتهاند یکی از مهمترین دلایل استفاده آنها، پیدا کردن یا بررسی اطلاعات برای تکالیف مدرسه است. اما ژاپن نمیخواهد این ماجرا به «بچهها تکالیفشان را به AI بدهند و جواب آماده بگیرند» ختم شود.
دانشآموزان ژاپن در بحث و گفتوگو با AI
به گزارش Journal of Science Education in Japan؛ Nippon وزارت آموزش ژاپن از سال ۲۰۲۳ دستورالعملهایی برای استفاده از هوش مصنوعی مولد در مدارس ارائه کرده است. در این رویکرد، دانشآموز باید درباره تواناییها و محدودیتهای AI آگاهی پیدا کند؛ مثلاً بداند که هوش مصنوعی ممکن است اطلاعات نادرست تولید کند و نباید هر پاسخی را بدون بررسی قبول کرد.
حتی یکی از ایدههای جالب مطرحشده این است که اشتباهات و اطلاعات نادرست تولیدشده توسط AI میتواند خودش به ابزار آموزشی تبدیل شود.
یعنی معلم ممکن است یک پاسخ تولیدشده توسط هوش مصنوعی را جلوی دانشآموزان بگذارد و از آنها بخواهد: «پیدا کنید کجای این جواب اشتباه است.»
در چنین کلاسی، هدف این نیست که AI بهجای دانشآموز فکر کند؛ هدف این است که دانشآموز یاد بگیرد چطور فکر کند.
بیشتر بخوانید :
- اسرار فناوریهای عجیب ژاپن | از خانه های کوچک و دستشوییهای هوشمند تا روباتهای انساننما
- استفاده از ChatGPT کافی نیست؛ آینده از آن کسانی است که سواد هوش مصنوعی دارند
بچهها با AI گفتوگو میکنند، نه اینکه فقط از آن جواب بگیرند.
در بعضی برنامههای آزمایشی مدارس ژاپن، دانشآموزان با هوش مصنوعی وارد گفتوگو میشوند و از آن برای بررسی موضوعات مختلف استفاده میکنند.
برای مثال، بهجای اینکه دانشآموز از AI بخواهد یک پاسخ آماده برای تکلیفش بنویسد، میتواند از آن سؤالهای مختلف بپرسد، دیدگاههای متفاوت را بررسی کند و بعد خودش تصمیم بگیرد کدام استدلال منطقیتر است.
این رویکرد در برخی مدارس حتی به شکل پژوهشی بررسی شده است. یک مطالعه منتشرشده در سال ۲۰۲۶، استفاده از هوش مصنوعی مولد را در کلاس علوم دوره متوسطه اول ژاپن برای بحث درباره مسائل علمی - اجتماعی بررسی کرده است.
شریک گفتوگو بهجای ماشین انجام تکالیف
در ژاپن، بحث استفاده از AI فقط به دانشآموزان محدود نشده است. معلمان هم در حال یادگیری نحوه استفاده از این فناوری هستند؛ از آمادهسازی مطالب آموزشی گرفته تا تولید ایده برای فعالیتهای کلاسی.
البته میزان استفاده معلمان ژاپنی هنوز پایینتر از میانگین کشورهای OECD گزارش شده است. طبق دادههای TALIS، در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۰ درصد معلمان دوره ابتدایی و متوسطه اول ژاپن از AI در آموزش کلاسی استفاده میکردند، درحالیکه میانگین OECD حدود ۳۶ درصد بود.
نظر شما