همشهری آنلاین – گروه سیاسی: در چنین شرایطی، تحولات داخلی، منطقهای و بینالمللی، اهمیت چنین انتصابی را دوچندان کرده و نکته اصلی اینجاست که ماهیت چندوجهی تهدیدهای پیش روی کشور و ضرورت تطبیق ساختارهای دفاعی و امنیتی با روندهای پرشتاب کنونی، حضور چهرهای پرسابقه در حوزههای دفاعی، امنیتی و اقتصادی را دراین جایگاه حساس، بیش از پیش ضروری کردهاست. براین اساس تحول در «رویکرد» و «عملکرد» را باید به عنوان یکی از محوریترین پیامهای چنین انتصابی بهحساب آورد.
دلایل راهبردی یک انتصاب ویژه
- گزاره: با توجه به ماهیت چندلایه تهدیدهای امروز و تفاوت وضعیت کنونی با گذشته، انتصاب سرلشکر رضایی، اهمیت ویژهای دارد.
- تهدیدهای کنونی:
- جنگهای ترکیبی
- جنگ سایبری
- عملیات روانی
- جنگ اقتصادی
- تحول در فناوریهای جدید
- تغییرات سریع در مناسبات منطقهای و محیط پیرامونی ایران
- تحولات شتابناک بینالمللی
- مناسبات قدرتهای بزرگ
- راهکار: تحول ناگزیر در ساختارهای دفاعی و امنیتی
- چشمانداز: تطبیق ساختارها و راهبردهای امنیتی کشور با سرعت تحولات جدید
- بایدهای پیش رو:
- ایجاد هماهنگی میان مجموعهای از دستگاهها و نهادهای مختلف
- راهبری مسائل کلان با تصمیمهای قابل اجرا
- راهبردسازی برای تطبیق ساختاری با تهدیدهای چندوجهی پیش رو
- نگاه راهبردی به تحولات داخلی، منطقهای و بینالمللی
- به کاربستن تجربه مدیریتی در تصمیمسازی کلان ملی
- بهکارگیری قدرت هماهنگکنندگی برای پیشبرد راهبردهای مصوب
- نیاز به تصمیمگیریهای هماهنگ و بلندمدت
- افزایش چابکی، هماهنگی و قدرت تصمیمسازی در شعام
- ارتقای وزن سیاسی و بینالمللی جایگاه دبیر شعام
- افزایش قدرت چانهزنی ایران در سطح منطقهای و بینالمللی
- تصمیمسازی راهگشا در عرصه مدیریت رسانهای و تنویر افکارعمومی
چرا محسن رضایی؟
- سئوال محوری: چرا انتصاب سرلشکر محسن رضایی در جایگاه تازه مهم است؟
- دلایل:
- سابقه طولانی در دوران دفاع مقدس
- تجربه حضور در سطوح عالی فرماندهی
- برخوردار از تجربه مدیریت راهبردی
- آشنایی با پیچیدگیهای تصمیمگیری در شرایط بحرانی و جنگی
- دارای تجربه بازآراییهای ساختاری، بهویژه در دوران فرماندهی سپاه پاسداران در ۸ سال جنگ تحمیلی
- بهرهمند از قدرت هماهنگکنندگی بالا
- دارای تجربه مدیریتی در ایجاد ارتباط میان بخشهای مختلف حاکمیت
- شناخت از ساختارهای نظامی، امنیتی و سیاسی
- بهرهمند از تجربه مدیریت چندضلعی
- دارای جایگاه و سابقه سیاسی شناختهشده
- مطرح به عنوان چهرهای شناخته شده در محافل سیاسی – امنیتی منطقهای و بینالمللی
- برخوردار از مزیت «چهره رسانهای» فعال
- دارای نگاه جهادی و انقلابی برای پذیرش مسئولیتهای سنگین و حساس
چرا این انتصاب در مقطع کنونی مهم است؟
- گزاره: اهمیت این انتصاب، بیش از هر چیز مربوط به شرایطی است که طی بیش از یک سال اخیر بر تحولات منطقهای و بینالمللی حکمفرماست.
- وضعیت کلی: شعام در شرایط عادی، به عنوان یکی از مهمترین نهادهای تصمیمساز کشور مطرح است.
- وضعیت کنونی: اکنون در شرایطی قرار داریم که ایران با تهدیدهای چندلایه، از جمله تهدیدهای نظامی، تحریم، جنگ اطلاعاتی، فشار اقتصادی، تحولات منطقهای و رقابت قدرتهای بزرگ مواجه است.
- ضرورت راهبردی: در چنین شرایطی، شورای عالی امنیتملی عملا به یکی از مهمترین هماهنگکنندگان سیاسی، امنیتی و حتی اقتصادی کشور تبدیل میشود.
- نکته ویژه: با توجه به وضعیت موجود، تجربه فردی که هم در مدیریت جنگ نقش راهبردی داشته، هم ساختار نظامی را میشناسد، هم با فرایندهای تصمیمسازی سیاسی آشناست و سابقه طولانی در مجمع تشخیص مصلحت نظام دارد، میتواند برای ساختار تصمیمگیری کشور راهگشا باشد.
راهبردهای تحولی برای آینده
- گزاره: فهم همزمان «میدان»، «دیپلماسی» و «اقتصاد» از ضرورتهای محوری تصمیمسازی در شورایعالی امنیتملی بهحساب میآید.
- ضرورت راهبردی: پر کردن فاصلههای احتمالی میان «تصمیمسازیهای سیاسی» و «واقعیتهای موجود» در سیاستگذاریهای امنیتی
- راهکارهای محوری:
- ارزیابی تهدیدهای دشمن از منظر توان عملیاتی، ظرفیتهای میدانی، جغرافیا، لجستیک و قدرت بازدارندگی
- تحلیل تهدیدهای دیپلماتیک و سیاسی پیش رو از منظر مذاکره، ائتلاف، حقوق بینالملل و مناسبات قدرت منطقهای و بینالمللی
- قرار دادن موضوعهایی مانند تحریم، منابع مالی و تابآوری اقتصادی در مرکز تحلیلهای راهبردی برای تصمیمسازی کلان
- متصلسازی حوزههای چندوجهی پیشگفته در چارچوب تصمیمسازیهای شورایعالی امنیتملی
- نکته ویژه: ترکیب تجربه نظامی، سیاسی و اقتصادی سرلشکر محسن رضایی، میتواند بسترساز ارزیابی چندلایه تهدیدها شود.
تصمیمسازی برای پروندههای منطقهای
- گزاره: تصمیمسازی درباره مسائل مربوط به منطقه، امنیت مرزها، روابط با همسایگان، ترتیبات امنیتی، تهدیدهای فرامنطقهای و تحولات محورهای مختلف منطقهای و بینالمللی از کارویژههی راهبردی شعام بهحساب میآید.
- اهمیت: هر تحول عمده در حوزه خلیج فارس، عراق، سوریه، لبنان، یمن، قفقازجنوبی یا آسیای مرکزی مستقیم یا غیرمستقیم بر امنیت ملی ایران اثرگذار است.
- چشمانداز: راهبردسازی در حوزه امنیت ملی با توجه به تحولات منطقهای، از ضرورتهای اساسی بهحساب میآید.
- نکته ویژه: تجربه چند دههای سرلشکر رضایی در مسائل دفاعی و راهبردی میتواند در این حوزه راهگشا باشد.
حرکت به سوی «طراحی راهبرد»
- گزاره: یکی از مهمترین پیامهای انتصاب سرلشکر رضایی به سمت دبیری شورایعالی امنیت ملی، میتواند حرکت از وضعیت «مدیریت بحران» به چشمانداز «طراحی راهبرد» باشد.
- چشمانداز: در شرایط بحرانی و جنگی، نهادهای تصمیمساز در عرصه امنیتی ممکن است عمدتاً بر مدیریت تحولات روز متمرکز شوند، در چنین شرایطی حرکت شعام فراتر از بحران جاری، ازجمله ضرورتهای راهبردی بهحساب میآید.
- راهبرد: طراحی تصمیمهای راهبردی و راهگشا باهدف مدیریت تهدیدها در میانمدت و بلندمدت
- نکته ویژه: انتصاب جدید در شعام، با توجه به سابقه طولانی سرلشکر رضایی در فرماندهی و سیاستگذاری، میتواند حرکت این نهاد تصمیمساز را در راستای تولید و پیگیری راهبردهای کلان حوزه امنیت ملی سرعت دهد.
آزمون بزرگ در راهبردسازی آینده
- گزاره: بهکارگیری تجربه فرماندهی در راستای سیاستگذاری راهگشا، یکی از آزمونهای پیش روی سرلشکر رضایی در شورایعالی امنیت ملی محسوب میشود.
- آزمونهای مهم پیش رو:
۱
هماهنگی
- ضرورت ایجاد هماهنگی راهبردی میان دولت، نیروهای مسلح، دستگاههای امنیتی و اطلاعاتی، وزارت امورخارجه و سایر نهادهای تصمیمساز
۲
تبدیل تهدید به راهبرد
- لزوم طراحی برنامههای راهبردی برای مواجهه با سناریوهای مختلف بهجای اتکای صرف به واکنش در برابر بحرانها
۳
پیوند امنیت و اقتصاد
- طراحی سیاستهای امنیتی با توجه به الزامهای اقتصادی و اجتماعی پیش روی کشور
۴
ارتقای ظرفیتهای بازدارندگی
- متوازنسازی حرکت «دیپلماسی» و «میدان» باهدف ارتقای حداکثری ظرفیتهای بازدارندگی کشور
۵
اجماعسازی راهبردی
- ضرورت برقراری پیوستگی راهبردی میان حلقههای «دیپلماسی»، «قدرت دفاعی»، «اقتصاد» و «اجماع داخلی» در راستای تقویت تابآوری در مواجهه با انواع فشارهای خارجی
نظر شما