همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: سیاره ونوس یا زهره با اینکه نسبت به عطارد، فاصله بیشتری با خورشید دارد، اما داغترین سیاره منظومه شمسی است. دمای سطح زهره به حدود ۴۶۴ درجه سانتیگراد میرسد، در حالی که دمای بخش روشن سطح عطارد حدود ۴۳۰ درجه سانتیگراد است و دانشمندان میگویند راز این تفاوت در جو دو سیاره نهفته است.
به گزارش پاپسای، عطارد تقریبا فاقد جو قابلتوجه است و گرمایی را که از خورشید دریافت میکند، بهسرعت به فضا پس میدهد. به همین دلیل، اختلاف دمای میان روز و شب در این سیاره بسیار شدید است؛ دمای سطح عطارد در سمت شب میتواند تا حدود ۱۸۰ درجه سانتیگراد زیر صفر، کاهش پیدا کند.
اما زهره داستان کاملا متفاوتی دارد. این سیاره پوششی بسیار ضخیم از گازها دارد که حدود ۹۶ درصد آن را دیاکسید کربن تشکیل میدهد. دیاکسید کربن و سایر گازهای گلخانهای، بخشی از تابش فروسرخ خارجشده از سطح سیاره را جذب و دوباره منتشر میکنند و در نتیجه، گرما برای مدت طولانی در جو زهره باقی میماند.
دانشمندان معتقدند زهره در گذشته بسیار متفاوت از امروز بوده است. حدود ۴.۵ میلیارد سال پیش، این سیاره احتمالا آب فراوانی روی سطح خود داشته و حتی ممکن است شرایطی نسبتا شبیه زمین داشته باشد. با افزایش تدریجی درخشندگی خورشید، دمای زهره بالا رفت و بخشی از آب سطحی آن تبخیر شد.
افزایش بخار آب در جو، اثر گلخانهای را تقویت کرد و گرمای بیشتری به وجود آورد. در ادامه، آب بیشتری تبخیر شد و این چرخه ادامه پیدا کرد؛ فرایندی که دانشمندان آن را «اثر گلخانهای فرار» مینامند. با از بین رفتن آب سطحی، دیاکسید کربن بیشتری نیز در جو باقی ماند و گرمایش سیاره تشدید شد.
بیشتر بخوانید:
- فیزیکدانها هشدار دادند | «سامانه آخرالزمان» در فضا در حال شکلگیری است
- نابودی جو سیاره سرخ با طوفانهای خورشیدی | مریخ احتمالا زمانی قابل سکونت بوده است
- آخرین برگ زمین چه زمانی خواهد افتاد؟ | محاسبهای تازه از پایان حیات گیاهی در کره خاکی
امروز فشار جو در سطح زهره بیش از ۹۰ برابر فشار جو زمین است و دمای سطح آن تقریبا در تمام ساعات شبانهروز در محدوده ۴۶۴ درجه سانتیگراد باقی میماند. این وضعیت، زهره را به نمونهای مهم برای مطالعه تغییرات اقلیمی تبدیل کرده است.
البته زمین قرار نیست در آینده نزدیک به سیارهای مانند زهره تبدیل شود، اما افزایش گازهای گلخانهای میتواند گرمایش زمین را تشدید کند و چرخههای بازخوردی مانند آزاد شدن متان از خاکهای منجمد را به دنبال داشته باشد. به این ترتیب، زهره یادآوری میکند که فاصله از خورشید تنها عامل تعیینکننده دمای یک سیاره نیست و جو میتواند سرنوشت اقلیمی یک جهان را تغییر دهد
نظر شما