همشهریآنلاین-امید محمدیان: سفر این نوبت نتانیاهو به آمریکا که برای بار نخست بعد از حملات مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران انجام شد، با سراسیمگی همراه بود و پر از پیامهای متناقض. از نتانیاهو و همسرش در فرودگاه استقبال رسمی نشده بود و ترامپ در پاسخ به پرسش خبرنگاری، مجدد به هماهنگی مواضع خودش با نتانیاهو در قبال ایران و البته وجود اختلافی اندک اشاره داشت؛ هرچند در قبال اطلاعات ادعای نتانیاهو درباره کوه «کلنگ» در ایران، به صراحت به او گفت لازم نیست اطلاعاتی که خودش میداند را با او در میان بگذارد. همچنین خود ترامپ و مقامات آمریکا از جریان مذاکرات با ایران صحبت میکنند و روزنامههای اسرائیلی به نامحبوبی نتانیاهو در میان میزبانش در کاخ سفید پرداختند.
تمام این پازلها کنار هم میتوانند تصویری از ناکامی سفر او برای راه انداختن جنگ تمامعیاری دیگر به همراهی آمریکا علیه ایران را نشان دهند. هرچند امروز بحران ذخایر موشکی سامانههای پیشرفته تاد و پاتریوت آمریکاییها در مقابل موشکها و پهپادهای ایرانی مسئله مهمی است، اما هوشیاری در مقابل چند موضوع دارای اهمیت است که احتمال بروز مجدد جنگ را حتی پیش از انتخابات کنگره برجسته میکنند.
اولاً که آخرین سفر قبلی نتانیاهو در دیدار ترامپ در کاخ سفید به دی ماه سال گذشته برمیگردد که منجر به عملیات نظامی متجاوزانه این دو کشور علیه ایران تنها در چندماه بعد آن یعنی در اسفند ماه شد. بنابراین این سفر هم میتواند مقدمهای دیگر برای حملهای بزرگتر باشد.
دومین موضوع، محاسبات شخصی ترامپ علیرغم پیچیدگیهای رفتاری و پیشبینیناپذیری او است. جنگ اخیر مشکلات بیسابقه اقتصادی زیادی در آمریکا بهوجود آورده و ترامپ چشمانداز دشواری را برای پیروزی در انتخابات پیشروی کنگره دارد. طبق نظرسنجیها ترامپ در زمینه عملکرد اقتصادی در قعر محبوبیت قرار دارد و درحال رکوردزنی است. آخرین نظرسنجی اکونومیست نشان میدهد که نرخ تایید خالص ترامپ حتی از زمان دور اول ریاستجمهوریاش در سال 2017 به پایینترین سطح -25درصد رسیده است، نرخی که حتی نسبت به میزان نامحبوبیت سلف قبلیاش، یعنی بایدن رکورد زیادی محسوب میشود. اما ترامپ در ظاهر پیشبینیناپذیرییاش، در واقع حربهای پنهان برای داشتن امتیازات لازم بههنگامه سقوط و سراشیبی دارد.
پیشبینیناپذیری او همواره، همراه با ارائه مطالبات حداکثری، بیسابقه و حیرتآور است. نمونههای برجسته آن، ادعاهای توسعهطلبانه او نسبت به استقلال و تمامیت ارضی متحدانش یعنی کانادا و گرینلند دانمارک است. او در سیاست داخلی هم در مقابل رقبا و مخالفانش همین حربه را تکرار میکند. اما معنای آن برای ما چه میتواند باشد؟
گرانی و نارضایتیهای پیشآمده تمام ماجرای رفتار رایدهندگان در آمریکا نیست که با مهار آن از طریق اجتناب از درگیری بلندمدت دیگر یا حتی حصول آتشبسی موقت و متزلزل باهدف کنترل بازار، آن را تغییر داد. گرانی چه بیشتر و چه کمتر شود تا اینجا، کار خودش را برای پیشروی کارزار دموکراتها انجام داده است. دموکراتها به «مقرون بهصرفهشدن زندگی» برای جذب آراء تمرکز دارند. شعار و فعالیت محوری آنان قلب ماهیت دولت ترامپ و اعضای آن را نشانه رفته یعنی مخالفت با تسهیل ثروتاندوزی الیگارش آمریکا از طریق معافیتهای مالیاتی و تصویب قوانین به نفع آنان. در یکی از ویدیوهای تبلیغاتی دموکراتها به میلیونها دلار هزینه برای ساخت سالن رقص جدید در کاخ سفید اشاره شده و در آن خطاب به شهروندان آمریکایی گفته میشود درحالی که هزینه درمان و داروی شما درحال افزایش است که شما هرگز به مهمانیهای این سالن دعوت نمیشوید!
اینها در کنار این موضوع که ترامپ در قعر عدم محبوبیتهای بیسابقهای قرار گرفته میتواند از حالا شکست او در انتخابات کنگره را بیش از هروقتی محتمل جلوه دهد. چنین پیشفرضی میتواند ترامپ را به بروز «رفتارهای ناگهانی و تهاجمی» حتی پیش از انتخابات کنگره علیه ایران سوق دهد. او در مقابل اکثریت دموکراتهای کنگره آینده هم از قبل برنامه ریخته است. همانطور که ذکر رفت ترامپ با کار بستن خواستهها یا طرحهای غیرمتعارف و حداکثری بهدنبال این است که حتی به هنگامه شکست و سراشیبی حداقل سود و امتیازاتی را برای خودش تصمین کند.
او درواقع با برنامههای شدید ضدمهاجرتی خود، میخواهد سدی از امکان چانهزنی گسترده را در برابر دموکراتهای آینده کنگره بهدست بیاورد. ضمن اینکه بهعنوان نکته نهایی باید بهیاد داشت اعضای کنگره افرادی سالم ومتعهد به شعارهای و وعدههای سیاسی خود نیستند؛ روسایجمهور آمریکا بههرحال در مقابل اعضای کنگره از قدرت چانهزنی کافی برخوردارند و اینها یعنی آنکه استیضاح ترامپ حتی با اکثریت کافی دموکراتها در کنگره روندی خودکار و ساده نخواهد بود و ترامپ کارتهای کافی برای مقابله با چنین سرنوشتی دارد.
علاوه بر اینها، در سنت سیاسی و حقوقی آمریکا استیضاح روسای جمهور تنها درصورت تخلفات محرز قانون و نه عملکرد سیاسی یا اقتصادی انجام میشود. نتیجه آنکه ترامپ اگر بخواهد درصورت پیشفرض آنکه کنگره آینده دست دموکراتها و از طرفی ادامه جنگ علیه ایران غیرقانونی باشد، دلیل و انگیزه مضاعفی پیدا میکند که دقیقا جنگ را پیش از انتخابات کنگره علیه ایران راه بیاندازد. جنگی که برای نتیجهبخشی و نجات ترامپ، میتوان آن را به سطحی از اشتباه محاسباتی وارد کند که حملات شدیدتر و گستردهتری انجام دهد.
نظر شما