هشمهری آنلاین_فاطمه عسگری نیا: هنوز صدای سخنرانان در سالن نپیچیده بود که نگاه بسیاری از حاضران روی عکسی ثابت مانده بود؛ تصویری از احمد توکلی با همان لبخند همیشگی. انگار هرکس که وارد سالن میشد، پیش از آنکه روی صندلیاش بنشیند، برای لحظهای با خاطره مردی روبهرو میشد که سالها نامش با یک مطالبه گره خورده بود؛ مبارزه با فساد.
مراسم بزرگداشت او در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، بیش از آنکه یادآور مسئولیتها و سمتهایش باشد، شبیه مرور یک منش بود. هر سخنران تکهای از شخصیت احمد توکلی را روایت میکرد؛ یکی از عدالتخواهیاش میگفت، دیگری از مهربانی و سومی از حساسیتی که نسبت به کوچکترین نشانههای فساد داشت. روایتها متفاوت بود، اما مقصد همه به یک نقطه میرسید. او مردی بود که مبارزه با فساد را هیچوقت به مصلحتهای روز گره نزد.
مردی که با سمتهایش شناخته نشد
گاهی آدمها بعد از رفتنشان با یک سمت یا عنوان به خاطر سپرده نمیشوند؛ با یک خصلت شناخته میشوند. برای احمد توکلی، آن خصلت شاید «کنار نیامدن با فساد» بود. همین شد که در مراسم بزرگداشتش در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، کمتر کسی از وزارت، نمایندگی مجلس یا مسئولیتهایش گفت؛ بیشتر حرفها درباره منش مردی بود که سالها فساد را نه یک پرونده اداری، که زخمی بر تن جامعه میدانست.
شفافیت؛ دغدغه روزهای آخر
در سالن، روایتها یکی پس از دیگری کنار هم مینشستند؛ مثل تکههای یک پازل. احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، از آخرین روزهایی گفت که احمد توکلی هنوز ذهنش درگیر شفافیت بود. به گفته او، حتی در روزهایی که بیماری توان جسمش را گرفته بود، از ثبت تجربه مدیران، شفاف شدن عملکرد شرکتها و پاسخگو بودن نهادها حرف میزد؛ انگار باور داشت مبارزه با فساد، بیش از آنکه به قانون نیاز داشته باشد، به حافظه و صداقت مدیران وابسته است.
عدالتی که از خانه آغاز میشد
خانواده، روایت دیگری از احمد توکلی داشت؛ روایتی که از پشت تریبون، رنگ و بوی خانه گرفته بود. معصومه توکلی از پدری گفت که عدالت را پیش از آنکه در سخنرانیها جستوجو کند، در رفتار روزمره، احترام به دیگران و مسئولیتپذیری زندگی میکرد. پسرش نیز تصویری از همان مرد، اما از زاویهای دیگر ارائه داد؛ انسانی که شفقت و مهرورزی را برجستهترین ویژگی او میدانست و معتقد بود صراحتش در نقد فساد، هیچگاه از دلسوزی برای مردم جدا نبود. شاید همین تلفیق عدالت و مهربانی بود که احمد توکلی را در ذهن نزدیکانش ماندگار کرده است.
شفقت در کنار صراحت
دوستان و همراهان قدیمی نیز از ویژگی دیگری گفتند که شاید کمتر درباره احمد توکلی شنیده شده باشد؛ شفقت. میگفتند نقدهایش تند بود، اما از سر دلسوزی. اگر با فسادی میجنگید، هدفش حذف آدمها نبود؛ میخواست اعتماد مردم آسیب نبیند. همین نگاه بود که مبارزه با فساد را برای او از یک شعار سیاسی، به یک مسئولیت اجتماعی تبدیل کرده بود.
شاید میراث احمد توکلی را نه بتوان در فهرست مسئولیتهایش پیدا کرد و نه در آرشیو عکسهایش؛ میراث او را باید در همان مطالبهای جست که هنوز هم جامعه به آن نیاز دارد؛ اینکه فساد، هر جا و از هر کس که سر بزند، نباید عادی شود.
دریچه:
احمد توکلی در یک نگاه
- تولد: ۱۳۳۰
- اقتصاددان و سیاستمدار
- بنیانگذار دیدهبان شفافیت و عدالت
- مهمترین دغدغه: مبارزه با فساد
- درگذشت: مرداد ۱۴۰۴
نظر شما