مهدی تهرانی - همشهری آنلاین: از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، ایالات متحده آمریکا و اسرائیل درگیر جنگ با ایران و متحدان منطقهای آن بودهاند. این درگیری زمانی آغاز شد که ایالات متحده و اسرائیل حملات هوایی به ایران انجام دادند و اماکن نظامی و دولتی را هدف قرار دادند و چندین مقام ایرانی، از جمله رهبر عالی انقلاب اسلامی ایران ، آیت الله سید علی خامنهای، را ترور کردند. این حملات غافلگیرکننده در جریان مذاکرات بین ایران و ایالات متحده بر سر برنامه هستهای ایران رخ داد. ایران با حملات موشکی و پهپادی به اسرائیل، پایگاههای آمریکایی و کشورهای عربی متحد ایالات متحده در غرب آسیا پاسخ داد؛ و تنگه هرمز را بست و تجارت جهانی را مختل کرد. امارات متحده عربی، عربستان سعودی و کویت با حملات خود به ایران و متحدان منطقهای آن پاسخ دادند. در همین روز پس از آغاز بحران خاورمیانه در سال ۲۰۲۳، ایران و اسرائیل در سال ۲۰۲۴ و بار دیگر در طول جنگ دوازده روزه در ژوئن ۲۰۲۵ حملات موشکی را رد و بدل کردند که منجر به حمله هوایی ایالات متحده به سایتهای هستهای ایران شد.
حملات هوایی اسرائیل و آمریکا به پایگاههای نظامی، ساختمانهای دولتی، مدارس، بیمارستانها و اماکن تاریخی آسیب رساند و منجر به تلفات غیرنظامیان شد. در تلافی، ایران صدها پهپاد و موشک بالستیک به اسرائیل، پایگاههای نظامی ایالات متحده در منطقه، کشورهای عربی همسایه از جمله بحرین، اردن، کویت، عمان، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی و همچنین کردستان عراق شلیک کرد. درگیری بین حزبالله و اسرائیل منجر به جنگ لبنان در سال ۲۰۲۶ شد که در آن بیش از ۲۰۰۰ غیرنظامی و شبهنظامی کشته شدند. دولت ترامپ توضیحات مختلفی برای آغاز جنگ ارائه کرده است، از جمله جلوگیری از انتقام ایران پس از حمله مورد انتظار اسرائیل، نابودی قابلیتهای موشکی ایران، جلوگیری از توسعه سلاح هستهای توسط ایران، تصرف منابع نفتی ایران یا دستیابی به تغییر رژیم.
مقامات ایرانی و برخی از مقامات آمریکایی ادعاهایی مبنی بر آماده شدن ایران برای حمله را رد کردهاند. آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرده است که اگرچه ایران از زمان جنگ ۲۰۲۵ از اجازه بازرسی از سایتهای آسیبدیده خود خودداری کرده است، اما هیچ مدرکی مبنی بر داشتن برنامه تسلیحات هستهای مداوم وجود ندارد. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد و چندین کشور غیرمتعهد، حملات ایالات متحده و اسرائیل را محکوم کردهاند. شورای امنیت سازمان ملل متحد قطعنامهای را در محکومیت حملات تلافیجویانه ایران به کشورهای خلیج فارس تصویب کرد. منتقدان جنگ، از جمله کارشناسان حقوقی و روابط بینالملل، حملات ایالات متحده را طبق قانون ایالات متحده غیرقانونی، عملی امپریالیستی و نقض حاکمیت ایران طبق قوانین بینالمللی توصیف کردهاند.
تأثیر اقتصادی این جنگ شامل بزرگترین اختلال در عرضه در تاریخ بازار جهانی نفت، اختلال در صنایع گاز طبیعی، کود، هوانوردی و گردشگری و همچنین نوسانات در بازارهای مالی بود. ارسال نفت و گاز به دلیل بسته شدن تنگه هرمز توسط ایران و حملات اسرائیل و ایران به تأسیسات انرژی مختل شد. تا ۱۲ مه، هزینه جنگ برای ارتش ایالات متحده تقریباً ۲۹ میلیارد دلار تخمین زده شد و پنتاگون درخواست ۲۰۰ میلیارد دلار اضافی کرد. تا ۳۱ مارس، هزینه برای کشورهای عربی بیش از ۱۲۰ میلیارد دلار تخمین زده شد. دولت ایران خسارت وارده به اقتصاد خود را حداقل ۳۰۰ میلیارد دلار و احتمالاً تا ۱۱ آوریل تا ۱ تریلیون دلار تخمین زد.
ترامپ بارها ادعای پیروزی کرد و به دروغ ادعا کرد که ایران "چیزی برای از دست دادن نظامی ندارد". ایران، ایالات متحده و اسرائیل با میانجیگری پاکستان بر سر آتشبس دو هفتهای که از ۸ آوریل آغاز شد، به توافق رسیدند. آتشبس در لبنان از ۱۶ آوریل آغاز شد. آتشبس ایران به دلیل امتناع ایران از بازگشایی تنگه هرمز و مقصر دانستن آن در حملات اسرائیل به لبنان، تحت فشار قرار گرفت. پس از شکست مذاکرات اسلامآباد، ترامپ اعلام کرد که دیگر به مذاکرات اهمیتی نمیدهد و از ۱۳ آوریل محاصره دریایی ایران را اعلام کرد. همچنان «محاصره مضاعف» خلیج فارس توسط ایران و ایالات متحده وجود دارد. ترامپ آتشبس را به طور نامحدود تمدید کرده است، اما از آن زمان حملات بیشتری رخ داده است.
شروع تجاوز به خاک ایران توسط آمریکا و اسرائیل
در ۲۷ فوریه ۲۰۲۶، ساعت ۳:۳۸ بعد از ظهر به وقت شرقی (۱۱:۰۸ شب به وقت ایران)، دونالد ترامپ، در حالی که با هواپیمای ایر فورس وان به کورپوس کریستی، تگزاس سفر میکرد، دستور ادامه عملیات خشم حماسی را صادر کرد. موشکها، پهپادها و جتهای جنگنده آمریکایی روز بعد، حدود ساعت ۹:۴۵ صبح به وقت شرقی (۱:۱۵ بامداد به وقت ایران)، شروع به حمله به ایران کردند. این حملات در بحبوحه مذاکرات فعال بر سر برنامه هستهای ایران انجام شد. این حملات با ماه مبارک رمضان، زمانی که مسلمانان از طلوع تا غروب آفتاب روزه میگیرند، همزمان شد.
این عملیات توسط اسرائیل با نام رمز عملیات شیر سنگین (Operation Heavy Lion) نامگذاری شد. نیروی هوایی اسرائیل (IAF) اعلام کرد که در بزرگترین سورتی پرواز جنگی در تاریخ خود، ۵۰۰ هدف نظامی را در غرب و مرکز ایران مورد حمله قرار داده است. کشتیهای نیروی دریایی ایران نیز هدف قرار گرفتند. اسرائیل بعداً اعلام کرد که در حملات اولیه خود در ۲۴ ساعت بیش از ۱۲۰۰ بمب استفاده کرده است. یک مقام آمریکایی گفت که دهها حمله آمریکایی توسط هواپیماهای مستقر در سراسر خاورمیانه و از یک یا چند ناو هواپیمابر انجام شده است.
خبرگزاری دانشجویان ایران، گزارش داد که ده ها نفر از پرسنل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، از جمله چندین مقام ارشد، در حملات به چندین پایگاه نظامی کشته یا زخمی شدند. چندین مورد از این حملات، منطقه خیابان پاستور تهران، جایی که کاخ ریاست جمهوری در آن قرار دارد، و شورای امنیت ملی را هدف قرار داد.
این حملات با حملات سایبری به زیرساختها، رسانهها و برنامههای تلفن همراه ایران همراه بود و پیامهایی از ایرانیان خواسته میشد که علیه دولت خود قیام کنند. این حملات سایبری منجر به قطعی تقریباً کامل اینترنت در ایران شد که بیش از ۶۰ ساعت به طول انجامید و اتصال را به ۱٪ از سطح عادی کاهش داد و ارتباطات دولتی، رسانههای دولتی و خدمات عمومی را مختل کرد. ایران از آن زمان دسترسی به اینترنت را برای مردم خود محدود کرده و فقط به کاربران مورد تأیید دولت اجازه دسترسی به آن را میدهد.
مقامات نظامی اسرائیل گفتند که حملات آنها ماهها قبل برنامهریزی شده بود و به آنها اجازه میداد اهداف خود را شناسایی کنند، به "غافلگیری تاکتیکی" دست یابند و از ایالات متحده حمایت کسب کنند. این حمله که برخلاف اکثر حملات قبلی اسرائیل به ایران، به جای شب، در صبح انجام شد عنصر غافلگیری را به آن اضافه کرد. پس از شروع حملات، اسرائیل وضعیت اضطراری اعلام کرد و به شهروندان خود هشدار داد که در مناطق حفاظتشده بمانند و به تلافی ایران استناد کردند. اسرائیل علاوه بر ۵۰ هزار نیروی فعال خود، ۲۰ هزار نیروی ذخیره را نیز فراخواند. وزارت بهداشت اسرائیل عملیات بیمارستانی خود را به زیر زمین منتقل کرد.
ساعت ۲:۳۰ بامداد به وقت شرقی در ۲۸ فوریه، دونالد ترامپ یک بیانیه ویدیویی هشت دقیقهای در Truth Social منتشر کرد و گفت که حملات ایالات متحده به ایران اساساً با هدف تغییر رژیم بوده است. ترامپ ادعا کرد که «فعالیتهای شرورانه» ایران، ایالات متحده و متحدانش را به خطر میاندازد. او به بحران گروگانگیری ایران، حمایت آن از بازیگران غیردولتی مانند حماس و حزبالله و کشتار معترضان توسط ایران اشاره کرد. ترامپ شعارهای «مرگ بر آمریکا» و سابقه ادعایی ایران در حمله به غیرنظامیان و سربازان آمریکایی را به عنوان شواهدی از نیات ایران علیه ایالات متحده ذکر کرد.
هم ترامپ و هم بنیامین نتانیاهو در مورد تهدید بالقوه سلاحهای هستهای در ایران هشدار دادهاند و از مردم ایران خواستهاند که دولت خود را سرنگون کنند. تایمز اسرائیل گزارش داد که اسرائیل کاتز، وزیر دفاع، این حملات را «حملهای پیشگیرانه» با هدف «از بین بردن تهدیدات علیه کشور اسرائیل» توصیف کرد. ایران هرگونه قصدی برای حمله به ایالات متحده را رد کرده و به موضع تهاجمی نیروهای مسلح ایالات متحده به عنوان مدرک استناد کرده است.
نیروهای ایرانی ظرف چند ساعت با حملات موشکی و پهپادی پاسخ دادند. ایران عملیات نظامی خود را با نام رمز «عملیات وعده حق ۴» نامگذاری کرد. رسانههای دولتی ایران نیز این وقایع را جنگ رمضان نامیدند، زیرا حملات ایالات متحده و اسرائیل همزمان با ماه مبارک رمضان بود.
ایران به اهداف اسرائیلی در تلآویو و حیفا و همچنین چندین کشور در منطقه خلیج فارس حمله کرد. اهداف اصلی شامل منامه پایتخت بحرین، فرودگاه بینالمللی کویت، ابوظبی پایتخت امارات متحده عربی، ریاض و استان شرقی در عربستان سعودی و فرودگاه بینالمللی اربیل و کنسولگری کل ایالات متحده در اربیل در منطقه کردستان عراق بود.
ایران از حملات به پایگاههای هوایی ایالات متحده در العدید قطر، پایگاه هوایی علی سالم در کویت، پایگاه هوایی الظفره در امارات متحده عربی و ستاد ناوگان پنجم نیروی دریایی ایالات متحده در بحرین خبر داد. در ۱ یا ۲ مارس، ایران به سایتهای رادار دفاع موشکی THAAD ایالات متحده در اردن، امارات متحده عربی و عربستان سعودی حمله کرد و حداقل یکی از آنها را منهدم کرد.
در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، اولین روز جنگ ایران و عراق در سال ۲۰۲۶، مدرسه ابتدایی شجره طیبه در میناب، استان هرمزگان، در جنوب ایران، توسط یک حمله موشکی ویران شد. طبق گفتههای شاهدان عینی که توسط تحلیلهای ماهوارهای تأیید شدهاند، منطقه مدرسه مورد اصابت چندین حمله قرار گرفته است. سقف مدرسه بر روی دانشآموزان فرو ریخت. ۱۵۶ غیرنظامی، از جمله ۱۲۰ دانشآموز، کشته شدند. تا ۱۵ مارس ۲۰۲۶، این حمله از نظر تلفات غیرنظامیان، مرگبارترین حمله در جنگ جاری بود. چندین تحقیق مستقل به این نتیجه رسیدهاند که ایالات متحده مسئول این حمله بوده است.
منابع درگیر در تحقیقات داخلی ارتش ایالات متحده در مورد این حادثه تأیید کردند که این حمله توسط ایالات متحده انجام شده است، اگرچه تحقیقات داخلی آمریکایی ها هنوز به نتیجه نهایی نرسیده است. این حمله توسط دولت ایران، یونسکو و سایر سازمانها و فعالان بینالمللی حقوق بشر به عنوان نقض قوانین بینالمللی بشردوستانه محکوم شد.
در اول مارس، اسرائیل موج جدیدی از حملات علیه اهداف ایرانی را آغاز کرد. ایران موشک و پهپاد به بحرین، اسرائیل، اردن، کویت، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی شلیک کرد. بریتانیا گزارش داد که «دو موشک به قبرس شلیک شده است»، اما آنها «باور ندارند که قبرس هدف بوده باشد.» با این حال، روسای جمهور قبرس و قبرس شمالی هر دو هرگونه حمله موشکی به قبرس را تکذیب کردند. دو نفتکش، اسکایلایت با پرچم پالائو و امکیدی ویوم با پرچم جزایر مارشال، در سواحل عمان هدف قرار گرفتند. کشتیرانی از طریق تنگه هرمز به حالت تعلیق درآمد و ۱۵۰ کشتی باری، از جمله بسیاری از نفتکشها، سرگردان شدند.
برای جلوگیری از حملات بیشتر ایران، سه کشور اروپایی (بریتانیا، فرانسه و آلمان) تصمیم گرفتند در صورت لزوم از «اقدامات دفاعی نظامی متناسب» علیه پهپادها و موشکهای بالستیک حمایت کنند، که نشاندهنده احتمال مداخله مستقیم است. کییراستارمر، نخست وزیر بریتانیا، گفت که ایالات متحده میتواند از پایگاههای بریتانیا برای حملات «دفاعی» به ایران استفاده کند و فاش کرد که کارشناسان اوکراینی و سایر کشورها به تلاشهای کشورهای خلیج فارس برای خنثی کردن حملات پهپادی ایران کمک خواهند کرد. سیانان گزارش داد که سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، با حمایت ایالات متحده، قول داده است که از نیروی نظامی علیه حملات بیشتر ایران استفاده کند و حملات ایران را «بزدلانه» خواند زیرا حریم هوایی عربستان سعودی به روی مهاجمان آمریکایی و اسرائیلی بسته است. ترامپ اعلام کرد که ایالات متحده پیشنهاد ایران برای مذاکرات بیشتر را پذیرفته است. با این حال، علی لاریجانی متعاقباً مذاکرات را رد کرد.
در ۲ مارس، سفارت ایالات متحده در کویت مورد حمله قرار گرفت و متعاقباً به طور نامحدود تعطیل شد. هیچ تلفاتی گزارش نشد. نفتکش استنا ایمپراتور با پرچم ایالات متحده و نفتکش آتنا نوا با پرچم هندوراس نیز مورد حمله قرار گرفتند. یک مقام ارشد و مشاور فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی گفت که هر کشتیای را که از تنگه هرمز عبور کند، آتش خواهد زد و افزود که هیچ نفتی از این منطقه خارج نخواهد شد.
در ۶ مارس، گزارش شد که طبق تجزیه و تحلیل تصاویر ماهوارهای توسط بلومبرگ و موسسه اقتصاد و جامعه انرژی مستقر در توکیو، به نظر میرسد راس لفان، تأسیسات اصلی گاز قطر، قبل از «تعطیلی بیسابقه» که باعث افزایش قیمت سوخت شد، آسیبی ندیده بوده است.
ایالات متحده و اسرائیل به تأسیسات هستهای نطنز حمله کردند، و رسانههای ایران از آسیب دیدن بیمارستانهای خاتم الانبیاء و گاندی خبر دادند. در یک حادثه آتش خودی، یک جت جنگنده F/A-۱۸ نیروی هوایی کویت سه جت جنگنده F-۱۵E ایالات متحده را سرنگون کرد. اسرائیل و حزبالله به تبادل آتش پرداختند. حزبالله در تلافی ترور آیت الله خامنهای، شروع به شلیک موشک و راکت به اسرائیل کرد. حزبالله بعداً ادعا کرد که این حمله پس از بیش از یک سال حملات اسرائیل، علیرغم آتشبس ۲۰۲۴، یک «اقدام دفاعی» بوده است. این حزب افزود که برای مجبور کردن اسرائیل به توقف تجاوز و تخلیه سرزمینهای اشغالی لبنان، جنگ را از سر گرفته است و تأکید کرد که این اقدام ربطی به جنگ ندارد.
لبنان پس از این حملات، فعالیتهای نظامی حزبالله را ممنوع کرد. سخنگوی ارتش اسرائیل بیانیهای اضطراری صادر کرد و اظهار داشت که این حمله باید «اعلان رسمی جنگ توسط حزبالله» تلقی شود و قول داد که این تهدید را «خنثی» کند. اسرائیل حملاتی را در جنوب لبنان، بیروت و دره بقاع آغاز کرد. ارتش اسرائیل اعلام کرد که رئیس اطلاعات حزبالله، حسین مکلد، را در این حملات کشته است. در لبنان، ارتش اسرائیل ادهم عدنان العثمان، رئیس شاخه نظامی جهاد اسلامی فلسطین، گردانهای قدس، را در لبنان کشت.
در ۳ مارس، حملات هوایی ایالات متحده و اسرائیل، بنا به گزارشها، مقر شورای عالی امنیت ملی، ساختمان مجمع تشخیص مصلحت نظام در تهران، و آنچه مقامات اسرائیلی آن را یک تأسیسات زیرزمینی سلاحهای هستهای توصیف کردند، را ویران کرد. نزدیکی این حملات به نیروگاه هستهای بوشهر (حدود ۱۲ کیلومتر (۷.۵ مایل) دورتر) باعث شد که آژانس هستهای روسیه، روساتم، به دلیل از دست دادن ارتباط با مقامات ایرانی، ساخت واحدهای جدید را به حالت تعلیق درآورد و پرسنل غیرضروری را تخلیه کند.
مقامات آمریکایی گفتند که نیروهای آنها خسارات قابل توجهی به قابلیتهای دریایی ایران، عمدتاً در خلیج عمان، وارد کردهاند، جایی که چندین کشتی جنگی ایرانی نابود شده و پایگاههای کلیدی مورد اصابت قرار گرفتهاند. یک حمله هوایی به کاخ گلستان در تهران، یک میراث جهانی یونسکو، آسیب رساند و باعث شد یونسکو بیانیهای صادر کند و اعلام کند که آسیب رساندن به اموال یونسکو خلاف قوانین بینالمللی است.
در ۳ مارس، اسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، حمله زمینی به لبنان را مجاز اعلام کرد. بعداً در همان روز، نیروهای لشکر ۹۱ با هدف ایجاد یک «لایه امنیتی» برای ساکنان اسرائیلی شهرکهای شمالی علیه حزبالله، حمله زمینی به جنوب لبنان را آغاز کردند. این حمله با هدف نابودی زیرساختهای آنها در مرز اسرائیل و لبنان انجام شد. دولت لبنان گزارش داد که چنین حملات پیشگیرانهای از سوی اسرائیل به کفر قلعه و غزه رسید و منجر به استقرار مجدد ارتش لبنان از پستهای مرزی تازه تأسیس در بحبوحه تشدید فعالیتهای اسرائیل شد که نقض توافق آتشبس ۲۰۲۴ اسرائیل و لبنان بود. اسرائیل همچنین از کشته شدن داوود علیزاده، فرمانده شاخه لبنانی نیروی قدس، در تهران خبر داد.
در ۴ مارس، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، اعلام کرد که شدت حملات ایالات متحده و اسرائیل به ایران افزایش خواهد یافت. حملات اسرائیل به یک مقر بسیج اصابت کرد. آیت الله مجتبی خامنهای از یک حمله هوایی جان سالم به در برد. ارتش اسرائیل اعلام کرد که یک فروند F-۳۵I "Adir" یک جت جنگنده Yak-۱۳۰ ساخت روسیه را بر فراز تهران سرنگون کرد و این اولین باری بود که یک F-۳۵ یک جت جنگنده سرنشیندار را در نبرد هوا به هوا سرنگون میکرد و اولین باری بود که نیروی هوایی اسرائیل از سال ۱۹۸۵ یک هواپیما را سرنگون میکرد.
ایران حملاتی را به پایگاه هوایی العدید و همچنین پالایشگاه نفت راس تنور آرامکو انجام داد. ایالات متحده در انتظار حملات ایران، دستور تخلیه پرسنل غیرضروری در قبرس را صادر کرد و برای این کشور هشدار سفر صادر کرد. یک موشک بالستیک که از خاک ایران پرتاب شده بود، هنگام ورود به حریم هوایی ترکیه توسط سیستمهای دفاع هوایی یکپارچه ناتو رهگیری شد و نشاندهنده تشدید قابل توجه تنشهای منطقهای است. ترکیه پس از فرود موشک در دورتیول، استان هاتای، حق دفاع از خود را اعلام کرد، و مارک روته، دبیرکل ناتو، اظهار داشت که این اتحاد به دفاع از ترکیه متعهد است.
یک ناوچه نیروی دریایی ایران، به نام دنا، توسط زیردریایی نیروی دریایی ایالات متحده، یو اس اس شارلوت، در اقیانوس هند، حدود ۴۰ مایل دریایی (۷۴ کیلومتر؛ ۴۶ مایل) در جنوب گاله، سریلانکا غرق شد. این کشتی پس از شرکت در رزمایش بینالمللی ناوگان ۲۰۲۶ و رزمایش چندجانبه میلان در ویساکاپاتنام، هند، در حال بازگشت به ایران بود. این رزمایش مستلزم آن بود که کشتیهای شرکتکننده هیچ مهماتی حمل نکنند و ایالات متحده احتمالاً میدانست که دنا بیدفاع است، زیرا یک هواپیمای گشت دریایی نیز برای شرکت در آن اعزام کرده بود. این اولین کشتی بود که از زمان جنگ فالکلند توسط یک زیردریایی در نبرد فعال غرق میشد و اولین کشتی بود که از زمان جنگ جهانی دوم توسط یک زیردریایی آمریکایی غرق میشد. به گفته ارتش ایران، ۱۰۴ ایرانی در این حمله کشته و ۳۲ نفر زخمی شدند.
۶ مارس: پس از حملات هوایی ایالات متحده و اسرائیل به تهران، ترامپ در ۶ مارس گفت که "هیچ محدودیت زمانی" برای مدت زمان جنگ وجود ندارد، و هگست اظهار داشت که جنگ "تازه آغاز شده است". نفتکش ایرانی IRIS بوشهر توسط نیروی دریایی سریلانکا توقیف شد که اولین توقیف یک کشتی جنگی در یک کشور بیطرف از زمان جنگ جهانی دوم تاکنون محسوب میشود.
در ۷ مارس، ایالات متحده سومین ناو هواپیمابر خود، یواس اس جورج دابلیو بوش، را به خاورمیانه فرستاد. ناو هواپیمابر بریتانیایی برای دفاع از منافع بریتانیا در منطقه در حالت آمادهباش پیشرفته قرار گرفت. در ۷ مارس، رئیس جمهور پزشکیان به خبرنگاران گفت که ایران از آن روز به بعد حملات خود به کشورهای همسایه را متوقف خواهد کرد، مگر اینکه حملهای از خاک آنها انجام شود. با این حال، فرودگاه بینالمللی دبی بعداً توسط پهپادهای ایرانی مورد حمله قرار گرفت. NDTV گزارش داد که پس از یک هفته خصومت، ایران ممکن است فقط حدود هزار موشک بالستیک داشته باشد.
در ۷ مارس، موشکهای بالستیک از بحرین به ایران، احتمالاً توسط نیروهای آمریکایی، شلیک شدند.
در ۸ مارس، آقای سید مجتبی خامنه ای، فرزند دوم آیت الله سید علی خامنهای، به عنوان رهبر جدید ایران منصوب شد. همچنین در ۸ مارس، فرماندهی مرکزی ایالات متحده پیامی را در X به زبانهای فارسی و عربی منتشر کرد که «قویا از غیرنظامیان در ایران میخواهد که در خانه بمانند» و ادعا کرد که «رژیم ایران آگاهانه با استفاده از مناطق مسکونی غیرنظامی برای انجام عملیات نظامی، از جمله پرتاب پهپادهای تهاجمی یکجانبه و موشکهای بالستیک، جان بیگناهان را به خطر میاندازد.»
حملات هوایی اسرائیل به برخی از تأسیسات ذخیرهسازی نفت ایران اصابت کرد و چهار نفر را کشت. حملات به انبارهای سوخت در نزدیکی تهران باعث شد که «رودخانهای از آتش» در امتداد خیابانهای اطراف جاری شود، و شهر در ابری از دود سیاه غلیظ فرو رفت و باعث بارش باران اسیدی سمی سیاه در مناطق اطراف شد. مقامات ایرانی به ساکنان توصیه کردند که در خانه بمانند، در بیرون ماسک بزنند و غذا و سوخت خود را ذخیره کنند. کویت گزارش داد که دو نفر از افسرانش هنگام انجام وظایف کشته شدهاند. آژانس دفاع مدنی عربستان سعودی اعلام کرد که حمله به یک مجتمع در الخرج منجر به کشته شدن دو نفر و زخمی شدن ۱۲ نفر دیگر شده است. فرماندهی مرکزی ایالات متحده از مرگ هفتمین عضو سرویس آمریکایی در اثر حمله ایران خبر داد.
وزارت دفاع بریتانیا تأیید کرد که نیروهایش یک پهپاد ایرانی را که به سمت عراق در حرکت بود، رهگیری کردهاند. علاوه بر این، این وزارتخانه قصد خود را برای اعزام یک بالگرد مرلین به منطقه برای کمک به شناسایی تهدیدات هوایی آینده اعلام کرد. طبق گزارش جمعیت هلال احمر ایران، از زمان شروع جنگ، در مجموع ۶۵ مدرسه و ۳۲ مرکز درمانی (مانند بیمارستانها و داروخانهها) هدف قرار گرفتهاند و بیش از ۱۰، ۰۰۰ مکان غیرنظامی آسیب دیدهاند.
در ۹ مارس، ناتو رهگیری دومین موشک بالستیک بر فراز حریم هوایی ترکیه که در منطقه غازی عینتاب فرود آمد را تأیید کرد. در همین حال، ترکیه شش فروند F-۱۶ و سیستم دفاع هوایی را برای اطمینان از امنیت خود در قبرس شمالی مستقر کرد.
ترامپ پس از صحبت با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، ادعا کرد که "جنگ بسیار کامل است، و تقریباً کامل شده است"، و گفت: "ما از بسیاری جهات در جنگ پیروز شدهایم. " او علاوه بر این ادعا کرد که تنگه هرمز باز است، اما همچنین ابراز علاقه کرد که آن را از ایران پس بگیرد. ترامپ بعداً در یک کنفرانس مطبوعاتی که در همان روز برگزار شد، از برخی از اظهارات خود عقبنشینی کرد و از وزیر دفاع، پیت هگست، در بیان اینکه این جنگ فقط «آغاز ساختن یک کشور جدید» است و «به زودی» پایان خواهد یافت، حمایت کرد. با این حال، ترامپ همچنین گفت که ایالات متحده روز سهشنبه «شدیدترین روز» حملات را خواهد داشت. پس از حمایت احمد الشرع، رئیس جمهور سوریه، از هدف خلع سلاح حزبالله لبنان، این گروه شهر انخیل در سوریه را هدف قرار داد. حدود دوازده بمبافکن B-۱B به پایگاههایی در اروپا رسیدند. پنج فروند در پایگاه نیروی هوایی سلطنتی فیرفورد، بریتانیا فرود آمدند و به سه بمبافکن B-۵۲ پیوستند، در حالی که سه فروند دیگر به پایگاه هوایی رامشتاین، آلمان، هدایت شدند. اختلال در GPS با منشأ ناشناخته، ناوبری کشتیها را در نزدیکی تنگه هرمز مختل کرده است که میتواند منجر به حوادث فاجعهبار برای تانکرهای نفتی شود.
در ۱۰ مارس، یک فرمانده ارشد سپاه پاسداران اظهار داشت که ایران فقط موشکهایی با وزن ۱۰۰۰ کیلوگرم یا بیشتر شلیک میکرد. خبرگزاری فرانسه گزارش داد که حملات ایران «شدیدترین و سنگینترین» حمله از زمان آغاز جنگ بوده است. این نشاندهنده تغییر تاکتیکها از اشباع دفاع هوایی به حملات نفوذی با ضربه بالا بود. در همان روز، ژنرال ارشد آمریکایی، دن کین، اذعان کرد که ایران در حال تلافی است، اما نه شدیدتر از آنچه ایالات متحده قبل از جنگ انتظار داشت.
پس از آنکه ریاست جمهوری سوریه از خلع سلاح حزب الله و بسیج ارتش سوریه در مرز لبنان حمایت کرد، گلولههایی از لبنان در ۲۰ کیلومتری (۱۲ مایلی) دمشق، جایی که نیروهای مسلح سوریه فرماندهی آن را بر عهده داشتند، فرود آمد. این حملات توسط اداره عملیات ارتش سوریه تأیید شد. بعداً در همان روز، اسرائیل هشدار تخلیه فوری برای حومه جنوبی بیروت صادر کرد.
دریاسالار برد کوپر گزارش داد که پرتاب موشکهای بالستیک ایران از روز اول جنگ ۹۰ درصد و پرتاب پهپادهای آن ۸۳ درصد کاهش یافته است. تحلیلگر دفاعی A. J. Jaffe گزارش داد که تعداد پرتاب موشکها ۹۲ درصد (از ۴۸۰ به ۴۰) و تعداد پرتاب پهپادها ۹۲ درصد (از ۷۲۰ به ۶۰) کاهش یافته است.
در ۱۱ مارس، بمبافکنهای B-۱ و سه B-۵۲ در پایگاه هوایی فیرفورد در بریتانیا مستقر شدند، جایی که عکسهای برد بلند نشان میداد که بمبها برای بارگیری آماده میشوند. این گزارش پس از آن ارائه شد که پیت هگست، وزیر جنگ ایالات متحده، گفت که آن روز «شدیدترین روز حملات در داخل ایران» بوده است، اگرچه اهداف این مأموریت هنوز مشخص نبود.
بنا به گزارشها، اسرائیل به مجتمع نظامی پارچین حمله کرد. شعبهای از بانک سپه در تهران مورد حمله قرار گرفت و باعث شد سپاه پاسداران هشدار دهد که ممکن است در آینده با حمله به بانکهای آمریکایی یا اسرائیلی در منطقه تلافی کند. ایران حمله سایبری به استرایکر، یک شرکت تأمین تجهیزات پزشکی مستقر در ایالات متحده، انجام داد.
در ۱۲ مارس، یونیسف گزارش داد که بیش از ۱۱۰۰ کودک زخمی یا کشته شدهاند (۲۰۰ مورد در ایران، ۹۱ مورد در لبنان، ۴ مورد در اسرائیل و ۱ مورد در کویت گزارش شده است)، صدها هزار نفر آواره شدهاند و میلیونها نفر به دلیل خشونت از آغاز جنگ نتوانستهاند به مدرسه بروند. همچنین خاطرنشان کرد که این اعداد احتمالاً افزایش خواهد یافت.
حمله ایران باعث آتشسوزی دو تانکر نفت در سواحل عراق شد که منجر به کشته شدن یک نفر و تعلیق تمام عملیات در پایانههای نفتی عراق شد. کاخ تاریخی رشک جنان، که به کاخ رشک نیز معروف است و قدمت آن به دوران صفویه برمیگردد، در اثر حملات هوایی مستقیم آمریکا و اسرائیل تخریب شد. به گفته روحالله سید عسگری، معاون میراث فرهنگی استان اصفهان، از دیگر ساختمانهای آسیبدیده میتوان به عمارت چهل ستون، عمارت رکیب خانه، تالار تیموری، تالار اشرف و پنجرههای کاخ عالی قاپو اشاره کرد. بسیاری از ساختمانها و بناهای تاریخی آسیبدیده از نظر قانونی توسط سازمان بینالمللی حفاظت از بناها و اماکن تاریخی محافظت میشدند، که آسیب رساندن به چنین مکانهایی را جنایت جنگی میدانست. شش سرباز فرانسوی در حمله پهپادی به پایگاهی در ملا قره، کردستان عراق، زخمی شدند.
در ۱۳ مارس امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه، اعلام کرد که یک سرباز فرانسوی در این حمله کشته شده است. همچنین در همین روز، برای جبران هزینههای اقتصادی جنگ، ایالات متحده موقتاً محدودیتهای فروش نفت روسیه را لغو کرد. با این حال، قیمت نفت به شدت کاهش یافت. ایران از حمله هماهنگ نیروی دریایی سپاه، ارتش ایران و حزبالله به پایگاههای اسرائیلی و آمریکایی خبر داد. اسرائیل گزارش داد که ۵۸ نفر به دلیل جراحات ناشی از حمله موشکی در بیمارستان بستری شدهاند. ایران دوباره کشورهای خلیج فارس را با موشک و پهپاد هدف قرار داد و قیمت نفت را به شدت افزایش داد. بحرین از حملات به مخازن سوخت خبر داد. دو نفر در اثر سقوط یک «پهپاد متخاصم» به یک ساختمان مسکونی در کویت زخمی شدند. مقامات کویتی همچنین گفتند که تجهیزات دفاعی و فرودگاه بینالمللی اصلی این کشور مورد حمله قرار گرفته و شش خط برق قطع شده است. خبرگزاری فرانسه گزارش داد که صدای انفجارهایی در مرکز شهر دبی شنیده شده است. در همان زمان، آژانس عملیات تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرد که یک کشتی کانتینری در ۳۵ مایل دریایی (۶۵ کیلومتری) شمال جبل علی در امارات متحده عربی مورد حمله قرار گرفته است. به گزارش الجزیره عربی، آژیرها در تمام شهرهای اردن به صدا درآمدهاند.
برای سومین بار در طول جنگ، موشکهای بالستیک وارد حریم هوایی ترکیه شدند و رهگیری شدند و صدای انفجارهایی در نزدیکی شهر آدانا و همچنین آژیرهای خطر از پایگاه هوایی اینجرلیک شنیده شد. اسرائیل به چندین پاسگاه سپاه پاسداران در ایران حمله کرد. به گزارش رویترز، اسرائیل پس از دریافت اطلاعات از مخبران در محل، به این پاسگاهها حمله کرد. رویترز همچنین گزارش داد که اسرائیل به مواضع بسیج حمله کرده است.
ایالات متحده حمله گستردهای را به جزیره خارک، یک قطب کلیدی صادرات نفت که ۹۰ درصد از صادرات نفت ایران را تشکیل میدهد، آغاز کرد. به گفته ترامپ، بیش از ۹۰ سایت نظامی هدف قرار گرفتند، در حالی که زیرساختهای نفتی «به دلایل نجابت!» هدف قرار نگرفتند. قیمت نفت از زمان آغاز جنگ بیش از ۴۰ درصد افزایش یافت. طبق گزارش سنتکام، حدود ۹۰ هدف نظامی مورد حمله قرار گرفتند، در حالی که زیرساختهای نفتی جزیره مورد حمله قرار نگرفت.
در شب ۱۷ مارس علی لاریجانی در یک حمله هوایی اسرائیل ترور شد. پسرش مرتضی و رئیس دفترش علیرضا بیات نیز در این حمله فوت شدند. به گزارش نیویورک تایمز، در پی ترور لاریجانی آیت الله مجتبی خامنهای، رهبر ایران، بیانیهای عمومی صادر کرد و قول انتقام داد. به گفته عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، ترور ناجوانمردانه او «ساختار سیاسی قوی تهران» را سرنگون نخواهد کرد.
در ۱۸ مارس، در یک حمله شدید، اسرائیل، با هماهنگی ایالات متحده، به میدان گاز طبیعی پارس جنوبی در خلیج فارس و پالایشگاههای همسایهاش در ایران حمله کرد. در تلافی، ایران به بزرگترین تأسیسات تولید LNG جهان در قطر حمله کرد. ترامپ ادعا کرد که از حمله به پارس جنوبی اطلاعی ندارد، قول داد که دیگر هیچ حملهای از سوی اسرائیل به زیرساختهای نفتی ایران صورت نخواهد گرفت و ایران را تهدید کرد که به حمله به زیرساختهای انرژی قطر را ادامه ندهد. در همان روز، اسرائیل اعلام کرد که اسماعیل خطیب، وزیر اطلاعات ایران را در یک حمله هوایی شبانه ترور کرده است. پزشکان در همان روز فوت خطیب را تأیید کردند.
در ۱۹ مارس، یک فروند اف-۳۵ ایالات متحده پس از آنکه گمان میرفت توسط نیروهای ایرانی مورد اصابت قرار گرفته است، فرود اضطراری کرد. پالایشگاه گروه بازان در حیفا در جریان حمله موشکی گستردهتر ایران به منطقه در تلافی حملات اسرائیل به تأسیسات گازی پارس جنوبی مورد اصابت قرار گرفت. در همین روز نتانیاهو به آمریکا اصرار داشت که "شما نمیتوانید از هوا انقلاب کنید" و "باید یک بخش زمینی وجود داشته باشد - من قصد ندارم همه گزینهها را با شما بررسی کنم"، که تلویحاً به این معنی بود که یک عملیات تهاجمی محدود با نیروهای زمینی در ایران امکانپذیر است. ایالات متحده به عنوان بخشی از تلاش برای بازگشایی تنگه هرمز به روی کشتیهای بینالمللی، یک کمپین هوایی علیه کشتیها و پهپادهای ایرانی در تنگه هرمز آغاز کرد. دریاسالار برد کوپر گفت که ارتش آمریکا تاکنون بیش از ۸۰۰۰ هدف نظامی ایران، از جمله ۱۳۰ کشتی را هدف قرار داده است.
در ۲۱ مارس، ایالات متحده با استفاده از بمبهای سنگرشکن به تأسیسات هستهای نطنز حمله کرد. روسیه حمله به نطنز را به عنوان "نقض آشکار قوانین بینالمللی" محکوم کرد، در حالی که آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) خواستار خویشتنداری نظامی "برای جلوگیری از هرگونه خطر حادثه هستهای" شد. در پاسخ، ایران به شهر دیمونا در جنوب اسرائیل حمله کرد و حداقل ۷۸ نفر را زخمی کرد. ایران اعلام کرد که مرکز تحقیقات هستهای شیمون پرز نقب را هدف قرار داده است.
سیانان و وال استریت ژورنال، به نقل از مقامات ناشناس آمریکایی، گزارش دادند که ایران تلاش ناموفقی برای حمله به پایگاه نظامی مشترک ایالات متحده و بریتانیا در دیهگو گارسیا در جزایر چاگوس در قلمرو اقیانوس هند بریتانیا انجام داده است. در این گزارش آمده است که یکی از موشکها در حین پرواز متلاشی شد، در حالی که موشک دیگر توسط یک موشک دفاع هوایی SM-۳ که توسط یک ناو جنگی آمریکایی پرتاب شده بود، رهگیری شد. اسرائیل اظهار داشت که ایران از یک موشک بالستیک قارهپیما دو مرحلهای برای هدف قرار دادن جزیره استفاده کرده است. ایران پرتاب موشک به دیگو گارسیا را تکذیب کرد و گفت که این یک حمله ساختگی از سوی اسرائیل بوده است. در پاسخ، وزیر امور خارجه بریتانیا حمله ایران به کشورش را تصدیق و محکوم کرد و مجوز ایالات متحده برای بمباران اهداف خاص با استفاده از پایگاههای خود را تمدید کرد. تاکنون هیچ مدرکی مبنی بر نزدیک شدن موشکهای ادعایی ایرانی به دیگو گارسیا یا رهگیری هر یک از آنها ارائه نشده است.
ترامپ به ایران اولتیماتوم داد و تهدید کرد که اگر تنگه هرمز را ظرف ۴۸ ساعت باز نکند، به نیروگاههای آن حمله خواهد کرد. ایران نیز سرسختانه و مصمم تهدید کرد که تنگه هرمز را "کاملاً" خواهد بست و به زیرساختهای حیاتی در سراسر منطقه، مانند تأسیسات انرژی و آب شیرینکن که برای آب آشامیدنی حیاتی هستند، حمله خواهد کرد. رضا پهلوی، از افراد مرتبط با اپوزیسیون ایران، از ترامپ و نتانیاهو خواست ارتش را هدف قرار دهند. در نیمه مهلت تعیین شده، ترامپ اعلام کرد که حمله به نیروگاههای ایران را به مدت پنج روز به تعویق میاندازد، و گفت که ایالات متحده در حال مذاکره با ایران برای پایان دادن به جنگ است. ایران هرگونه مذاکرهای را که انجام شده یا در حال انجام است، تکذیب کرد و رئیس جمهور را "فریبکار" خواند. ایران طرح صلح ۱۵ مادهای ارائه شده توسط ایالات متحده را رد کرد. ایران اظهار داشت که لبنان باید به عنوان بخشی از توافق آتشبس گنجانده شود و آتشبس را مشروط به پایان جنگ لبنان علیه حزبالله تا سال ۲۰۲۶ کرد.
در ۲۴ مارس، اسرائیل یا متحدانش یک موشک ایرانی را که بر فراز لبنان پرواز میکرد، سرنگون کردند. ارتش لبنان تأیید کرد که این موشک به سمت لبنان نبوده است. این اولین بار در طول درگیریهای جاری بود که یک موشک ایرانی بر فراز خاک لبنان سرنگون میشد. حمله آمریکا به پایگاه نظامی حبانیه - که میزبان واحدهای نیروهای بسیج مردمی است - در استان انبار، هفت عضو نیروهای مسلح عراق را کشته و ۱۳ نفر دیگر را زخمی کرد. در پاسخ، محمد شیاع السودانی، نخست وزیر عراق، کاردار آمریکا در بغداد را احضار کرد. رسانههای دولتی ایران تهدید کردند که اگر ایالات متحده «هر اشتباهی مرتکب شود»، ایران میتواند سرزمینهایی در بحرین و امارات متحده عربی را تصرف کند، در حالی که آمادگی خود را برای گشودن جبهه جدیدی در یمن با بستن تنگه باب المندب با حوثیها اعلام کرد. اسرائیل اعلام کرد که دریادار علیرضا تنگسیری، فرمانده ارشد نیروی دریایی سپاه، را ظاهراً به عنوان بخشی از تلاش برای بازگشایی تنگه هرمز، که کاتز گفت تنگسیری "مستقیماً مسئول" بستن آن بوده است، ترور کرده است.
در ۲۷ مارس، یک روز پس از اعلام "خنثیسازی" حملات ارتش ایران توسط ترامپ و هکست، حمله موشکی و پهپادی ایران به پایگاه هوایی شاهزاده سلطان به چندین هواپیمای سوخترسانی آمریکایی آسیب رساند و حداقل ۱۵ نفر از نیروهای آمریکایی را زخمی کرد. یک هواپیمای E-۳ Sentry نیز در این حمله آسیب دید. سدریک لیتون، تحلیلگر نظامی، این حمله را "ضربهای جدی به قابلیتهای نظارتی ایالات متحده توصیف کرد. ایران هیچ نشانهای از واگذاری کنترل تنگه هرمز نشان نداده است. در همان روز، ایران مانع ورود دو کشتی چینی به تنگه شد و به دنبال رسمی کردن هزینههای عبور کشتیها از آن بود. علیرغم فشار برای مذاکره، اسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، علناً قول داد که حملات اسرائیل به ایران را "تشدید و گسترش" دهد. در همان روز، تأیید شد که مجتمع آب سنگین شهید خنداب در اراک، که در گذشته برای آزمایش غنیسازی اورانیوم مورد استفاده قرار میگرفت، و کارخانه تولید کیک زرد اردکان در استان یزد در حملات هوایی اسرائیل آسیب دیدهاند.
در ۲۸ مارس حوثیها با پرتاب یک موشک بالستیک به سمت اسرائیل به جنگ پیوستند. حوثیها اعلام کردند که موشکهای بالستیک را به سمت اماکن نظامی «حساس» در اسرائیل شلیک کردهاند و سوگند یاد کردند که حملات خود را «تا توقف تجاوز علیه همه جبهههای مقاومت» ادامه خواهند داد. این موشک رهگیری شد و هیچ تلفاتی گزارش نشد. حوثیها متعاقباً موشک دوم را به سمت ایلات شلیک کردند. در همان روز، ۲۵۰۰ تفنگدار دریایی ایالات متحده از واحد ۳۱ اعزامی دریایی به خاورمیانه رسیدند. آنها قرار است بخشی از تلاش برای باز کردن تنگه هرمز باشند. فرماندهی مرکزی ایالات متحده اعلام کرد که از زمان آغاز جنگ، بیش از ۱۱۰۰۰ هدف در ایران را هدف قرار داده است. در ۲۸ مارس، حملات هوایی مشترک آمریکا و اسرائیل به چندین مرکز مسکونی و غیرنظامی، از جمله دانشگاه علم و صنعت ایران، آسیب جدی وارد کرد. در پاسخ، ایران تهدید کرد که به دانشگاههای اسرائیلی و آمریکایی در سراسر خاورمیانه حمله خواهد کرد. این حملات هوایی همچنین به یک مخزن آب ۱۰۰۰۰ متر مکعبی در هفتکل، در استان خوزستان، اصابت کرد.
در ۲۹ مارس، ترامپ اظهار داشت که ترجیح میدهد "نفت ایران را تصاحب کند". او پیشنهاد تصرف جزیره خارک، مرکز صادرات نفت ایران، را داد و ادعا کرد که ایالات متحده میتواند "به راحتی" این سرزمین را تصرف کند و تلویحاً گفت که ایالات متحده میتواند آن را برای مدتی اشغال کند.
در ۳۰ مارس، ترامپ در شبکه Truth Social نوشت که اگر به زودی توافقی حاصل نشود و تنگه هرمز بازگشایی نشود، ایالات متحده با نابودی تمام نیروگاهها، چاههای نفت، جزیره خارک و احتمالاً تمام کارخانههای آب شیرینکن ایران، به جنگ پایان خواهد داد، اگرچه امکانسنجی و ارزش استراتژیک برخی از تهدیدهای ترامپ مورد بحث قرار گرفت. [در همان روز، ترکیه و ناتو چهارمین موشک شلیک شده به سمت خاک ترکیه را رهگیری کردند. ایران پرتاب موشک به سمت ترکیه را تکذیب کرد و ادعا کرد که این یک حمله با پرچم دروغین بوده است. ایالات متحده برای اولین بار پرواز بمبافکنهای B-۵۲ را بر فراز خاک ایران آغاز کرد. ایالات متحده از این بمبافکنها برای هدف قرار دادن یک انبار مهمات و پایگاه هوایی در اصفهان استفاده کرد که باعث انفجارهای عظیمی شد. طبق گزارشها، متحدان خلیج فارس ایالات متحده، از جمله عربستان سعودی، امارات متحده عربی، کویت و بحرین، ترامپ را تحت فشار قرار دادند تا جنگ را تا زمانی که تغییرات قابل توجهی در رهبری ایران ایجاد شود، ادامه دهد. شلی کیتلسون، روزنامهنگار آمریکایی، توسط کتائب حزبالله، قدرتمندترین جناح در نیروهای بسیج مردمی، در بغداد ربوده شد. این گروه از دولت عراق خواست تا چندین نفر از اعضای بازداشتشدهاش را آزاد کند.
در اول آوریل، کمال خرازی، تحلیلگر سیاسی و وزیر امور خارجه سابق، در یک حمله هوایی که به خانهاش اصابت کرد، به شدت مجروح و همسرش فوت شد. مقامات ایرانی این حمله را تلاشی برای منحرف کردن دیپلماسی توصیف کردند و خاطرنشان کردند که خرازی بر جلسه احتمالی بین مقامات ایرانی و جی. دی. ونس، معاون رئیس جمهور ایالات متحده، نظارت داشته است. حملات هوایی به جزیره استراتژیک هنگام در تنگه هرمز هفت زخمی بر جای گذاشت. ترامپ اظهار داشت که دیگر نگران اورانیوم غنی شده زیرزمینی ایران نیست. نتانیاهو ادعا کرد که حملات ایالات متحده و اسرائیل توانایی ایران برای تولید سلاحهای هستهای و موشکهای بالستیک را از بین برده و در نتیجه «دو تهدید وجودی» برای اسرائیل را از بین برده است. رئیس جمهور ایران، دکتر پزشکیان، نامهای سرگشاده به شهروندان آمریکایی منتشر کرد.
اواخر روز اول آوریل، ترامپ در سخنرانی سالانه خود در کنگره گفت که این حملات، سیستمهای موشکی و پهپادی ایران را «به طور قابل توجهی کاهش داده است» و افزود که حملات به ایران طی دو تا سه هفته آینده تشدید خواهد شد تا «آنها را به عصر حجر، جایی که به آن تعلق دارند، بازگرداند.»
در ۲ آوریل، دو حمله هوایی ایالات متحده به پل B۱ بین تهران و کرج، که به عنوان طولانیترین پل در خاورمیانه توصیف میشود، طبق گزارشها هشت نفر را کشته و ۹۵ نفر دیگر را زخمی کرد و باعث فروپاشی آن شد. ترامپ از این حمله ابراز خوشحالی کرد، حملهای که کارشناسان آن را یک جنایت جنگی احتمالی توصیف کردهاند. در زمان حمله، بسیاری از خانوادههای ایرانی در پارکهای زیر پل جمع شده بودند تا سیزدهم بدر را جشن بگیرند.
ایران از آسیبهای عمده به مرکز پزشکی انستیتو پاستور ایران با قدمت یک قرن خبر داد. هکت، وزیر دفاع ایالات متحده، از «مرگ و ویرانی از آسمان در تمام طول روز» به خود بالید. ارتش اسرائیل همچنین اعلام کرد که یکی از حملات آن در منطقه کرمانشاه ایران، مکرم عطیمی، رئیس موشکهای بالستیک ایران، و چندین فرمانده گردان از واحد مرکزی موشکهای بالستیک ایران عطیمی را کشته است. یک حمله موشکی بالستیک ایران به یک کارخانه پهپاد اسرائیلی در پتح تیکوا آسیب رساند.
در ۳ آوریل، نیروهای ایرانی یک جت جنگنده F-۱۵E Strike Eagle نیروی هوایی ایالات متحده را بر فراز کشور سرنگون کردند و لاشه آن در استانهای کهگیلویه و بویر احمد ایران سقوط کرد، که باعث آغاز یک ماموریت جستجو و نجات توسط هلیکوپترهای آمریکایی شد. خلبان در همان روز نجات یافت، اما WSO همچنان مفقود بود و ۴۸ ساعت بعد زنده پیدا شد.
یک فروند A-۱۰ تاندربولت ایالات متحده سرنگون شد و تنها خدمه آن توانستند از هواپیما بیرون بپرند و در نزدیکی تنگه هرمز زنده ماندند. ایران ویدیویی منتشر کرد که نشان میداد هواپیما با استفاده از یک موشک زمین به هوا سرنگون شده است.
در همان روز، دانشگاه شهید بهشتی تهران مورد حمله هوایی قرار گرفت و به گفته وزیر علوم ایران، تعداد کل دانشگاههای مورد حمله به بیش از ۳۰ دانشگاه رسید.
در ۴ آوریل، انفجارهایی در ساختمان کمکی نیروگاه هستهای بوشهر و همچنین منطقه ویژه پتروشیمی ماهشهر در ماهشهر ایران گزارش شد. حملات هوایی در ماهشهر حداقل پنج نفر را کشته و ۱۷۰ نفر را زخمی کرد. یک حمله موشکی ایران در نزدیکی مقر نظامی اسرائیل در هاکریه، تل آویو رخ داد.
در ۵ آوریل، پس از درگیری شدید، دو خدمه یک هواپیمای F-۱۵E که در ۳ آوریل سرنگون شده بود، توسط نیروهای آمریکایی در یک عملیات نجات نجات یافتند که منجر به خسارت به بالگردها، سقوط یک فروند A-۱۰تاندربولت و انهدام دو فروند C-۱۳۰ Hercules، کشته شدن سه پرسنل سپاه و زخمی شدن چندین نفر از اعضای سرویس آمریکایی شد.
در ۶ آوریل، سپاه پاسداران اعلام کرد که مجید خادمی، رئیس سازمان اطلاعات سپاه، در یک حمله هوایی مشترک آمریکا و اسرائیل ترور شده است. در این بیانیه نوشته شده بود که خادمی «نزدیک به پنج دهه نقش مهمی در دستگاه اطلاعاتی و امنیتی ایران ایفا کرده است.» اسرائیل ادعا کرد که یزدان میر، فرمانده عالی رتبه نیروی قدس سپاه پاسداران، نیز در این حملات ترور شده است.
در همان روز، قبل از ضربالاجل ترامپ برای هدف قرار دادن زیرساختهای ایران، اسرائیل به تأسیسات پتروشیمی پارس جنوبی در عسلویه ایران حمله کرد. نیروی هوایی اسرائیل ادعا کرد که «۸۵ درصد از صادرات پتروشیمی ایران» متوقف شده است.
حداقل ۳۴ نفر، از جمله شش کودک، در حملات هوایی ایالات متحده و اسرائیل در سراسر ایران، از جمله علیه دانشگاه صنعتی شریف و مناطق مسکونی، کشته شدند. محمدرضا عارف، معاون رئیس جمهور ایران و سیاستمدار اصلاحطلب، که فارغالتحصیل این دانشگاه نیز هست، استفاده ادعایی از بمب سنگرشکن را «نمادی از دیوانگی و جهل ترامپ» توصیف کرد.
در ۷ آوریل، کنیسه رفیع نیا در مرکز تهران در یک حمله هوایی ویران شد. اسرائیل اظهار داشت که این ساختمان به عنوان خسارت جانبی تخریب شده و هرگز قرار نبوده هدف مستقیم حمله هوایی باشد. در همان روز، نیروهای آمریکایی حملات خود را به جزیره خارک آغاز کردند. در پاسخ، ایران اعلام کرد که دیگر از محدودیتهای خود در هدف قرار دادن زیرساختهای نفتی در منطقه استفاده نخواهد کرد. ترامپ در Truth Social نوشت: «امشب یک تمدن کامل خواهد مرد و هرگز برنخواهد گشت»، که نگرانیهای بینالمللی را مبنی بر استفاده ترامپ از سلاحهای هستهای برانگیخت. دبیرکل عفو بینالملل گفت که بیانیه ترامپ «میتواند به تهدیدی برای ارتکاب نسلکشی تبدیل شود.» بسیاری از مفسران راستگرا و بسیاری از دموکراتها این پست را محکوم کردند و برخی خواستار برکناری او از طریق متمم بیست و پنجم قانون اساسی شدند. کاخ سفید استفاده از سلاحهای هستهای را رد کرد. کاخ سفید بعداً گفت که «فقط رئیسجمهور میداند» که در مورد ایران چه خواهد کرد.
در ۷ آوریل، ساعت ۶:۳۲ بعد از ظهر به وقت شرقی در ایالات متحده (۸ آوریل، ساعت ۱:۳۲ بامداد به وقت اسرائیل و ۸ آوریل، ساعت ۲:۰۲ بامداد به وقت ایران)، رئیس جمهور ترامپ در پلتفرم رسانه اجتماعی Truth Social اعلام کرد که ایالات متحده و ایران بر اساس پیشنهاد ۱۰ مادهای ارائه شده توسط نخست وزیر پاکستان شهباز شریف و فیلد مارشال عاصم منیر به توافق رسیدهاند. ایالات متحده، اسرائیل و ایران با آتشبس دو هفتهای موافقت کردند که بر اساس آن ایران تنگه هرمز را بازگشایی خواهد کرد.
پس از اعلام آتشبس، پالایشگاه نفت جزیره لاوان ایران و تأسیسات صادرات نفت خام جزیره سیری مورد حمله "حمله دشمن" قرار گرفتند. هیچ طرفی مسئولیت آن را بر عهده نگرفت. در پاسخ، ایران به حملات موشکی و پهپادی خود به کشورهای عربی خلیج فارس مانند عربستان سعودی، امارات متحده عربی، کویت، قطر و بحرین ادامه داد. بعداً مشخص شد که حمله به پالایشگاه نفت مخفیانه توسط امارات متحده عربی انجام شده است.
به دنبال حملات اسرائیل به بیروت، لبنان در ۸ آوریل ۲۰۲۶، اسرائیل و ایالات متحده ادعا کردند که آتشبس شامل لبنان نمیشود، که با میانجیگران پاکستانی و ایرانی در تضاد بود. حزبالله اعلام کرد که حملات به اسرائیل و سربازان اسرائیلی در لبنان را متوقف کرده است. با وجود آتشبس، اسرائیل "عملیات تاریکی ابدی" را آغاز کرد، که به گفته اسرائیل شامل عملیاتی گسترده بود که تمام مراکز فرماندهی و کنترل حزبالله در جنوب لبنان، بیروت و دره بقاع را هدف قرار میداد. این بزرگترین حمله از زمان آغاز جنگ بود، که منجر به کشته شدن حداقل ۳۵۷ نفر و زخمی شدن بیش از ۱۲۰۰ نفر دیگر شد. تنها در بیروت، حداقل ۹۲ نفر کشته و حداقل ۷۴۲ نفر دیگر زخمی شدند. در پاسخ، ایران تهدید کرد که «اگر تجاوز علیه لبنان عزیزمان فوراً پایان نیابد» به اسرائیل حمله خواهد کرد و ایران در پاسخ به حملات اسرائیل به لبنان، تنگه هرمز را بست. حزبالله مسئولیت پرتاب موشک به شمال اسرائیل را در پاسخ به «نقض آتشبس» بر عهده گرفت.
در ۱۱ آوریل، ترامپ گفت که نیروهای آمریکایی «پاکسازی» تنگه هرمز را آغاز کردهاند. ایران ادعا کرد که یک کشتی آمریکایی که به سمت تنگه میرفت، پس از دریافت هشدار برگشته است. وال استریت ژورنال گزارش داد که چندین ناوشکن نیروی دریایی ایالات متحده برای اولین بار از زمان آغاز جنگ وارد تنگه شدهاند. طبق گزارشها، دولت ایران تهدید به حمله به کشتیها کرده و ایالات متحده را به نقض آتشبس متهم کرده است. فرماندهی مرکزی ایالات متحده اعلام کرد که کشتیها در مینروبی شرکت خواهند کرد. در همان روز، مذاکرات بین ایالات متحده و ایران - بالاترین سطح مذاکرات بین دو کشور از زمان انقلاب اسلامی ۱۹۷۹ - در اسلام آباد پاکستان برگزار شد و ۲۱ ساعت به طول انجامید. پس از آن، جی. دی. ونس اعلام کرد که هیچ توافقی حاصل نشده است و اظهار داشت که ایران از "پذیرش شرایط ما" خودداری کرده است. ترامپ متعاقباً گفت که دیگر به مذاکره با ایران اهمیتی نمیدهد.
ترامپ اعلام کرد که نیروی دریایی ایالات متحده از ۱۳ آوریل محاصره خود را علیه «تمام کشتیهایی که سعی در ورود یا خروج از تنگه هرمز دارند» آغاز خواهد کرد. او همچنین گفت که نیروی دریایی ایالات متحده هر کشتیای را که به ایران عوارض پرداخت کند، متوقف خواهد کرد. با این حال، فرماندهی مرکزی ایالات متحده تصریح کرد که این محاصره فقط بر روی کشتیهایی که به بنادر ایران سفر میکنند یا از آنها میآیند، اعمال خواهد شد. نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد که هر کشتی نظامی که به تنگه نزدیک شود، نقض آتشبس تلقی میشود و با «پاسخ شدید» مواجه خواهد شد. ترامپ تهدید کرد که به هر کشتی سریعالسیر نیروی دریایی سپاه پاسداران حمله خواهد کرد، مشابه نحوه حمله ایالات متحده علیه قاچاقچیان مواد مخدر در طول عملیات نیزه جنوبی.
به گفته یک تحلیلگر آمریکایی، ایران ۱۳ روز ظرفیت ذخیرهسازی نفت داشت و مجبور شد پس از آن میادین نفتی خود را تعطیل کند و به طور بالقوه به آنها آسیب برساند. همین تحلیلگر ضرر ظرفیت واردات و صادرات را ۴۳۵ میلیون دلار در روز تخمین زد.
در ۱۴ آوریل، طبق دادههای عمومی فرستنده که توسط بیبیسی وریفای مشاهده شده است، حداقل چهار کشتی مرتبط با ایران با وجود محاصره ایالات متحده از تنگه هرمز عبور کردند. طبق گزارش شرکتهای داده کشتیرانی و روزنامه سیدنی مورنینگ هرالد، این کشتیها بعداً پس از توقیف احتمالی توسط نیروی دریایی ایالات متحده، متوقف یا برگشتند. بعداً در همان روز، یک مقام آمریکایی گفت که از زمان شروع محاصره، هشت نفتکش که به بنادر ایران یا از آنها حرکت میکردند، توقیف شدهاند و افزود که همه نفتکشها از دستورات پیروی کردهاند. نفتکشهایی که بندر چابهار را ترک میکردند توسط یک ناوشکن آمریکایی مورد تماس قرار گرفتند، در حالی که از هواپیماهای گشت بوئینگ P-۸ پوسایدون نیز برای رهگیری نفتکشها استفاده شد. در ۱۶ آوریل، رئیس ستاد مشترک ارتش، ژنرال دن کین، اعلام کرد که ۱۳ نفتکش توسط نیروی دریایی ایالات متحده در محاصره ایران توقیف شدهاند و همه کشتیها از دستورالعملهای ایالات متحده پیروی کردهاند و نیازی به سوار شدن به آنها نبوده است.
در ۱۶ آوریل، رئیس جمهور ترامپ اعلام کرد که اسرائیل و لبنان با آتشبس ده روزه موافقت کردهاند.
در ۱۷ آوریل، ایران اعلام کرد در نتیجه آتشبس در لبنان، عبور کشتیهای تجاری از تنگه هرمز در طول آتشبس مجاز خواهد بود. با وجود این، رئیس جمهور ترامپ گفت که محاصره کشتیهای آمریکایی که به بنادر ایران یا از آنها تردد میکنند، ادامه خواهد یافت. در نتیجه تصمیم آمریکا برای ادامه محاصره، ایران اعلام کرد که محدودیتهایی را بر تنگه هرمز اعمال خواهد کرد. در همین حال، ایالات متحده اعلام کرد که محاصره آنها ۲۳ کشتی را که به بنادر ایران یا از آنها تردد میکردند، متوقف کرده است.
در ۱۹ آوریل، ترامپ دو مذاکرهکننده را به پاکستان فرستاد و گفت که مذاکرات برنامهریزی شده "آخرین فرصت" ایران برای دستیابی به توافق است. او تهدید کرد که در صورت شکست مذاکرات، ایران "منفجر" خواهد شد و گفت که ایالات متحده نیروگاهها و پلها را هدف قرار خواهد داد.
نیروی دریایی ایالات متحده در ۱۹ آوریل یک کشتی باری ایرانی را توقیف کرد و گفت که این کشتی سعی در دور زدن محاصره آنها داشته است. ترامپ گفت که یک ناوشکن موشکانداز هدایتشونده آمریکایی به سمت کشتی شلیک کرده و به موتورخانه آن آسیب رسانده است. ایران این توقیف را نقض آتشبس خواند که قرار بود در ۲۲ آوریل به پایان برسد. ایران با پرتاب پهپاد به سمت کشتیهای آمریکایی تلافی کرد، اگرچه هیچ خسارتی گزارش نشد.
در ۲۱ آوریل، پنتاگون اعلام کرد که سربازان آمریکایی به عنوان بخشی از تلاش برای ایجاد اختلال در کشتیهایی که به ایران پشتیبانی ارائه میدهند، سوار یک نفتکش در منطقه هند و اقیانوس آرام شدند. ترامپ گفت که ارتش ایالات متحده "هدیهای از چین" به ایران را توقیف کرده است. وزارت امور خارجه چین اظهار داشت که "مخالف هرگونه ارتباط مخرب" است. در همان روز، ترامپ ادعا کرد که سه سایت هستهای ایران توسط نیروی فضایی ایالات متحده تحت نظر هستند. قرار بود جی دی ونس در ۲۲ آوریل برای مذاکره به اسلام آباد سفر کند، اما مذاکرات به دلیل عدم دریافت پاسخ از ایران توسط ایالات متحده متوقف شد. ساعاتی قبل از پایان آتشبس، ترامپ آتشبس را تمدید کرد و گفت که این کار را به درخواست پاکستان انجام داده است تا زمان لازم برای ارائه پیشنهاد ایران فراهم شود.
ساعاتی پس از تمدید آتشبس، سپاه پاسداران اعلام کرد که دو کشتی کانتینری را توقیف کرده و به یکی از آنها شلیک کرده و "خسارت جدی" وارد کرده است. این در پاسخ به توقیف یک کشتی ایرانی توسط ایالات متحده سه روز قبل بود. در ۲۲ و ۲۳ آوریل، طبق گزارشها، سه نفتکش ایرانی توسط ایالات متحده در شرق اقیانوس هند رهگیری شدند و یک نفتکش مرتبط با ایران توسط ایالات متحده توقیف شد. بعداً، رسانههای دولتی ایران گزارش دادند که پدافند هوایی در تهران با "پهپادهای کوچک، ریزپهپادها" درگیر شده است.
علیرغم توقیف دو کشتی باری توسط ایران، ترامپ مدعی کنترل کامل تنگه شد. گاردین این وضعیت را «محاصره دوگانه» توصیف کرد و گفت در حالی که نیروی دریایی ایالات متحده قادر به محاصره بنادر ایران بود، اما نتوانسته بود محاصره ایران را متوقف کند یا تنگه را به روی متحدان ایالات متحده باز کند. در همان روز، اسرائیل و لبنان با تمدید سه هفتهای آتشبس موافقت کردند.
در ۲۴ آوریل، ایران اعلام کرد که یک کشتی مظنون به همکاری با ارتش آمریکا را پس از ارتکاب تخلفات و نادیده گرفتن هشدارها، توقیف کرده است. به گزارش وال استریت ژورنال، کویت از خاک خود به شبهنظامیان عراقی حمله کرد. دفتر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، اعلام کرد که او در طول جنگ مخفیانه از امارات متحده عربی بازدید کرده است. این خبر توسط امارات متحده عربی تکذیب شد.
در ۱۸ مه، رئیس جمهور ترامپ گفت که به درخواست قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی، "حمله برنامهریزی شده" به ایران را که برای ۱۹ مه برنامهریزی شده بود، به تعویق انداخته است. در همان روز، یک نفتکش مرتبط با ایران شبانه توسط ایالات متحده در اقیانوس هند توقیف شد.
در ۲۰ مه، ارتش ایالات متحده وارد یک نفتکش با پرچم ایران شد و آن را منحرف کرد. در ۲۲ مه، قطر نقش میانجی را در جنگ، پس از پاکستان، بر عهده گرفت.
در ۲۴ مه، یک مقام آمریکایی گفت که ایالات متحده و ایران از نظر تئوری توافق کردهاند که تهران تنگه هرمز را بازگشایی کند و اورانیوم غنیشده با غنای بالا را دفع کند. در همان روز، رسانههای ایران گزارش دادند که ارتش ایران یک پهپاد نظارتی Orbiter اسرائیلی را در استان هرمزگان رهگیری کرد. اسرائیل اعلام کرد که از چنین حادثهای بیاطلاع است.
در ۲۵ مه، ایالات متحده به اهدافی در ایران، از جمله قایقها و سایتهای موشکی، حمله کرد. بنا به گزارشها، چندین سرباز ایرانی کشته شدند. به گفته منابع ایرانی، پیش از حملات ایالات متحده، ارتش ایران یک کشتی را در دریا هدف قرار داد.
در ۲۶ مه، ایران اعلام کرد که یک پهپاد MQ-۹ آمریکایی را سرنگون کرده و به سمت یک جت جنگنده در حریم هوایی خود شلیک کرده و یک پهپاد RQ-۴ آمریکایی و یک جت جنگنده F-۳۵ قبل از ورود به حریم هوایی این کشور مجبور به عقبنشینی بر فراز منطقه خلیج فارس شدهاند.
در ۲۷ مه، یک مقام آمریکایی اعلام کرد که ارتش ایالات متحده حملات جدیدی را در ایران انجام داده و یک سایت نظامی را هدف قرار داده است که مقامات معتقدند تهدیدی برای نیروهای آمریکایی و ترافیک دریایی تجاری در تنگه هرمز محسوب میشود. این مقام رسمی همچنین اظهار داشت که ارتش آمریکا چندین پهپاد ایرانی را که تهدید مشابهی را ایجاد میکردند، سرنگون کرد.
در ۲۸ مه، کویت یک موشک بالستیک شلیک شده به خاک خود را سرنگون کرد. ایران اعلام کرد که پایگاه آمریکایی در کویت را که مسئول حمله روز قبل بود، هدف قرار داده است. در همان روز، رسانههای دولتی ایران گزارش دادند که نیروهای ایرانی موشکهای هشدار دهندهای را به سمت چهار کشتی که سعی داشتند بدون مجوز از هرمز عبور کنند، شلیک کردهاند.
آخرین بروزرسانی May ۳۰, ۲۰۲۶ - شنبه ۹ خرداد ۱۴۰۵
نظر شما