همشهری آنلاین - گروه سیاسی: روز دوشنبه روایت غالب رسانههای شاخص خارجی از مذاکرات ایران و آمریکا این است که تهران و واشنگتن به یک چارچوب موقت نزدیک شدهاند، اما هنوز هیچ چیز نهایی نیست. تقریبا همه گزارشها روی ۳ محور میچرخند: بازگشایی هرمز، رفع بخشی از فشار اقتصادی، و آغاز یا تعویق گفتوگوهای هستهای. همزمان، بازار نفت و سهام به هر اشاره تازه ترامپ واکنش فوری نشان داده و جمهوریخواهان تندرو هم از همان ابتدا نسبت به امتیازدهی احتمالی هشدار دادهاند.
رویترز
رویترز در ۲ گزارش تازهاش تصویر نسبتا محتاطی میدهد: از یکسو مارکو روبیو میگوید آمریکا هنوز به دنبال یک توافق قوی با ایران است و اگر نشود، مسیر دیگری را دنبال میکند؛ از سوی دیگر، خود رسانه تاکید میکند که تهران و واشنگتن هر ۲ انتظارات را پایین آوردهاند و از «گشایش قریبالوقوع» نباید حرف قطعی زد. محور اصلی اختلاف، غنیسازی، تحریمها و شکل اجرای هر توافق است. در این قاب، دیپلماسی باز مانده، اما نتیجه هنوز از مرحله فرمول سیاسی به متن حقوقی نرسیده است.
وال استریت ژورنال
وال استریت ژورنال از زاویهای متفاوت به ماجرا نگاه میکند و مینویسد ترامپ عجلهای برای بستن توافق ندارد، چون خود توافق «هنوز از نقطه نهایی فاصله دارد». در روایت این روزنامه، مساله فقط پایان جنگ نیست، بلکه جزئیات سختی مثل لغو تحریمها، سرنوشت اورانیوم غنیشده و آزادسازی داراییهای مسدودشده است. ژورنال همچنین هشدار میدهد که منتقدان اسرائیلی و شماری از قانونگذاران آمریکایی نگراناند هر توافق شتابزده بتواند تهران را تقویت کند. پیام اصلی این گزارش روشن است: فعلا معامله روی میز هست، اما هنوز معاملهای بسته نشده است.
سیبیاس
سیبیاس در قالب پوشش زنده، لحن ترامپ را برجسته میکند؛ او میگوید توافق با ایران «تا حد زیادی مذاکره شده» و اگر توافقی باشد، باید «خوب و مناسب» باشد. در عین حال، همین گزارش زنده تصریح میکند که هنوز مانعهایی باقی مانده و حتی زمان اعلام رسمی هم قطعی نیست. این رسانه بیش از آنکه روی جزئیات فنی توقف کند، روی سیگنال سیاسی ترامپ تمرکز دارد: او میخواهد هم امید بدهد و هم فضای فشار را حفظ کند. بنابراین در قاب سیبیاس، خبر اصلی نه امضای توافق، بلکه نزدیک شدن به آستانه آن است.
آسوشیتدپرس
آسوشیتدپرس زاویه بازار را برجسته کرده است. این گزارش میگوید سهام جهانی بالا رفته و قیمت نفت پایین آمده، چون معاملهگران از سخنان ترامپ دربارهٔ پیشرفت مذاکرات برداشت مثبت کردهاند. ایپی همچنین در توضیح کلیتر خود مینویسد اگر توافقی شکل بگیرد، نتیجه میتواند پایان جنگ، بازگشایی تنگه هرمز و کنار گذاشتن بخشی از ذخایر اورانیوم غنیشده ایران باشد. اما لحن ایپی روشن است: بازارها از خبر، جلوتر از واقعیت حرکت کردهاند. یعنی واکنش مالی سریع بوده، ولی خود توافق هنوز در مرحله امید و پیشنویس مانده است.
اکسیوس
اکسیوس از «چند روز» بهعنوان افق احتمالی سخن میگوید و مینویسد کاخ سفید به این جمعبندی رسیده که توافق ممکن است ظرف روزهای آینده نهایی شود، اما هنوز تضمینی وجود ندارد. این رسانه روی ۲ عامل تمرکز میکند: نخست، پیچیدگی تصمیمگیری در داخل ایران؛ دوم، فشار سیاسی داخلی در آمریکا، بهویژه از سوی جمهوریخواهان و متحدان ترامپ که نگراناند او بیش از حد امتیاز بدهد. اکسیوس علاوه بر پرونده هستهای، به بعد ژئوپلیتیک هم اشاره دارد: هر توافقی درباره هرمز، فوری به بازار انرژی، روابط منطقهای و محاسبات اسرائیل سرریز میشود.
واشنگتن پست
واشنگتنپست صریحتر از دیگران از «چارچوب» حرف میزند: طبق گزارش این روزنامه، آمریکا و ایران برای تمدید ۶۰روزه آتشبس و همزمان پاکسازی و بازگشایی هرمز به یک نقشه اولیه رسیدهاند. این روزنامه همچنین تاکید میکند که آنچه در حال شکلگیری است، هنوز «توافق نهایی» نیست بلکه نوعی مسیر انتقالی است تا ۲ طرف از وضعیت جنگی خارج شوند. پیام این گزارش روشن است: پست ماجرا را بیشتر شبیه یک معامله مرحلهای میبیند تا یک صلح کامل. یعنی ابتدا امنیت کشتیرانی و آرامسازی بازار، بعد پرونده هستهای.
گاردین
گاردین روی شکاف سیاسی داخل جمهوریخواهان زوم کرده و مینویسد ترامپ در برابر انتقاد همحزبیهای تندرو از توافق احتمالی با ایران، لحن تدافعی گرفته است. در روایت این روزنامه، او میکوشد توافق را «بزرگ و معنادار» جا بزند، اما چهرههایی مثل گراهام، کروز و ویکر آن را امتیازدهی بیش از حد میدانند. گاردین همچنین میگوید هنوز بر سر زمانبندی امتیازها، داراییهای ایران و پرونده اورانیوم غنیشده اختلاف وجود دارد. در نتیجه، این گزارش بیشتر از آنکه درباره تهران باشد، درباره فشار سیاسی داخل واشنگتن است.
انپیآر
رادیو ملی آمریکا، انپیآر، از لحن خود ترامپ به نتیجه خبری میرسد: او میگوید توافق «تا حد زیادی مذاکره شده» اما خودش به تیمش گفته عجله نکنند. این رسانه توضیح میدهد که مذاکرات پیشرفت داشته، ولی جزئیات کلیدی هنوز باز مانده است. مهمتر اینکه انپیآر تاکید میکند ۲ طرف بر سر متن نهایی، دامنه امتیازها و زمانبندی اجرای آن هنوز اختلاف دارند. بنابراین روایت این رسانه از جنس خوشبینی کنترلشده است؛ نه بنبست، نه پیروزی. پیام اصلی این است که ترامپ میخواهد هم از مسیر مذاکره بهره ببرد و هم دست خود را برای تهدید باز نگه دارد.
ایبیسی نیوز
ایبیسی از زاویه سیاست داخلی آمریکا خبر را جلو میبرد و میگوید جمهوریخواهان سرسخت، پیشنهاد تازه ترامپ برای پایان جنگ ایران را بهشدت زیر ضرب بردهاند. در این روایت، موضوع فقط ایران نیست؛ دعوای اصلی بر سر این است که ترامپ دارد از خط قرمزهای حزب خودش عبور میکند یا نه. ایبیسی همچنین میگوید در داخل جناح جمهوریخواه، نگرانی از تکرار تجربه توافق هستهای ۲۰۱۵ بالا گرفته است. این گزارش برای فهم فضای واشنگتن مهم است، چون نشان میدهد هر توافق احتمالی نه فقط با تهران، بلکه با بخشی از پایگاه خود ترامپ هم باید چانهزنی کند.
الجزیره
الجزیره همزمان پیشرفت و تردید را کنار هم میگذارد. در گزارش تازه این شبکه، ترامپ میگوید نباید بهسمت توافق عجله کرد، در حالی که رسانه از قول مقامها و روایت ایرانی مینویسد که توافق هنوز «در دسترس فوری» نیست. الجزیره تاکید میکند که حتی با وجود برخی نشانههای مثبت، اختلاف بر سر چند پرونده اصلی همچنان باقی است و طرف ایرانی هم میخواهد بداند آیا واشنگتن واقعا آماده عقبنشینی از فشار است یا نه. در این قاب، خبر اصلی این است که گفتوگوها ادامه دارد، اما هیچکس در ۲ طرف حاضر نیست آن را قطعی جلوه دهد.
نظر شما