همشهری آنلاین - فاطمه عسگری نیا: تغییر سبک زندگی گرچه ابعاد خانوادهها را هر روز کوچک و کوچکتر کرده است، اما پژوهشهای اجتماعی نشان میدهد که سن ماندن فرزندان بزرگسال در خانه والدین بیشتر و بیشتر شده است. فرزندانی که یا زیر بار ازدواج نمیروند یا بهواسطه طلاق، مجدد به خانه والدین برمیگردند، تعدادشان هر روز اضافه میشود.
علت تغییر ساختار
تغییر ساختار خانوادههای ایرانی دلایل خاص خودش را دارد. بخشی برمیگردد به تغییر سبک زندگی ایرانیها، بخشی به ازدواج دیرهنگام فرزندان و افزایش آمار طلاق در کنار کاهش رشد جمعیت. خب، اگر همه اینها را کنار هم بگذاریم، تغییر ساختار خانوادههای ایرانی دلایل خود را مییابد.
کاهش ۱۴درصدی خانواده گسترده طی 3دهه
در ایران قدیم تیپ غالب خانواده، «خانواده گسترده» و نقش آن نیز عمدتا فرزندآوری بوده است، اما در دهههای اخیر تغییرات ساختاری متعددی به وقوع پیوسته است، بهطوریکه نرخ خانواده گسترده در ایران از حدود ۲۰درصد در سال۱۳۶۵ به کمتر از ۶درصد در سال۱۳۹۵ کاهش یافته است.
خانوارهای تکنفره
خانوارها هر روز بیشتر به سمت تکنفرهشدن پیش میروند. اگر در سال1345 خانوارهای زنسرپرست 6.05درصد خانوارها را تشکیل میدادند، این آمار در سال95 به 12.7درصد رسیده است. جالب است بدانید نرخ خانوارهای تکنفره هم در آخرین سرشماری انجامشده در سال1395 حدود 8درصد بوده است.
بالا و پایینهای ازدواج در دهههای اخیر
ازدواج در 3دهه اخیر در کشور ما روند افزایشی داشت، یعنی از 340هزار و 342مورد به 550هزار و 565مورد رسید، آن هم بین سالهای 1365 تا 1387. آمارها حکایت از آن دارد که میزان خام ازدواج در ایران در سال65 حدود 6.9 بوده و در سال1387 به 12.22 رسیده است، اما بعد از این دیگر دائما شاهد کاهش آمار ازدواج بودهایم. تقلیل ازدواج به 6.26 در سال1398 مصداق این امر است.
افزایش میانگین سن ازدواج
سن ازدواج هم در دهههای گذشته در کشور افزایش یافته است. درواقع اگر سن ازدواج مردان در سال1365، 23.8سال بود، این میانگین در سال98 به 27.4سال رسید. البته زنان هم شاهد افزایش سن ازدواج بودند و در این گروه هم سن ازدواج از 19.9سال در سال65 به 23سال در سال95 رسیده است. این در حالی است که طبق نظرسنجیها دختران و پسران ایرانی بهترین سن ازدواج را 20 تا 24سال برای دختران و 25 تا 28سال برای پسران میدانند.
افزایش زمان ماندن فرزندان بزرگسال در خانه والدین
پدیده ماندن فرزندان بزرگسال در خانه والدین تا سنین بالاتر هم یک پدیده جدید اجتماعی با تبعات بسیار است. از سال۱۳۶۳ تا سال۱۳۹۵ تعداد فرزندان 20 تا ۲۴ساله که با خانواده زندگی میکنند، از ۵۰ به ۷۸درصد و تعداد فرزندان 25 تا 29ساله از ۲۰ به ۵۴درصد افزایش یافته است. این موضوع اجتماعی هم البته علل مختلفی دارد که ازجمله آن میتوان به افزایش سن ازدواج یا طلاق فرزندان اشاره کرد.
نظر شما