همشهری آنلاین - بهنام صدقی:
یاسمین کروکت، عضو مجلس نمایندگان در کنگره ایالات متحده، در سخنانی کمسابقه اعلام کرد که آمریکا در مواجهه با پرونده مرتبط با جفری اپستین «به مایه تمسخر جهانیان تبدیل شده است». او با مقایسه وضعیت آمریکا با سایر کشورها گفت در بسیاری از نظامهای سیاسی، مدیران ارشد پس از بروز رسوایی استعفا میدهند و حتی اعضای خاندانهای سلطنتی تحت پیگرد قرار میگیرند، اما در ایالات متحده «هیچ اتفاقی نمیافتد». این نماینده همچنین به مواضع رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، اشاره کرد و مدعی شد که انکار یا کماهمیت جلوه دادن پرونده اپستین با انگیزههای سیاسی انجام میشود، چون نام افراد بانفوذ متعددی در اسناد این پرونده مطرح شده است. پرونده اپستین یکی از بزرگترین رسواییهای جنایی و سیاسی دهههای اخیر آمریکا محسوب میشود. اپستین، سرمایهدار آمریکایی، در سال ۲۰۱۹ به اتهام قاچاق و سوءاستفاده جنسی از افراد زیر سن قانونی بازداشت شد، اما پیش از آغاز محاکمه در زندان جان باخت. مرگ او که بهطور رسمی «خودکشی» اعلام شد، موجی از نظریههای توطئه و تردیدهای عمومی درباره شفافیت تحقیقات را ایجاد کرد. بر اساس اسناد دادگاهی منتشر شده در سالهای بعد، نام دهها چهره سیاسی، اقتصادی و فرهنگی در ارتباطات یا شبکه اجتماعی او مطرح شد. با این حال، بخش قابلتوجهی از افکار عمومی آمریکا معتقد است پیگرد قضایی افراد بانفوذ مرتبط با این پرونده به اندازه کافی انجام نشده است. اظهارات کروکت در شرایطی مطرح میشود که اعتماد عمومی به نهادهای سیاسی آمریکا در سالهای اخیر روندی نزولی داشته است. طبق نظرسنجیهای موسسات معتبر افکارسنجی، میزان اعتماد شهروندان به دولت فدرال در برخی مقاطع به زیر ۲۰ درصد رسیده که یکی از پایینترین سطوح در چند دهه گذشته محسوب میشود. کارشناسان علوم سیاسی معتقدند تداوم ابهام در پروندههایی با ابعاد نخبگانی، مانند پرونده اپستین، میتواند به تشدید قطبیسازی سیاسی و گسترش بیاعتمادی اجتماعی منجر شود. از منظر روابط بینالملل نیز چنین رسواییهایی بر قدرت نرم آمریکا تاثیر منفی میگذارد، بهویژه زمانی که این کشور خود را مدافع حاکمیت قانون و شفافیت معرفی میکند. اهمیت سخنان اخیر بیش از آنکه در محتوای اتهامات باشد، در جایگاه گوینده و زمان بیان آن نهفته است. طرح چنین ادعاهایی از سوی یک عضو کنگره نشان میدهد پرونده اپستین همچنان ظرفیت تبدیل شدن به بحران سیاسی داخلی را دارد. در صورت انتشار اسناد جدید یا آغاز تحقیقات رسمی تازه، این موضوع میتواند در فضای انتخاباتی و رقابتهای حزبی آمریکا نقش تعیینکنندهای ایفا کند. در مقابل، ادامه سکوت یا بنبست قضایی نیز احتمالا به تقویت روایتهای بیاعتمادی و انتقادهای بینالمللی از نظام سیاسی آمریکا خواهد انجامید. پرونده اپستین، با گذشت چند سال از مرگ متهم اصلی، همچنان بهعنوان زخمی باز در ساختار سیاسی و قضایی ایالات متحده باقی مانده است. اظهارات اخیر نماینده کنگره نشان میدهد این پرونده نهتنها بسته نشده، بلکه هنوز توانایی ایجاد بحران مشروعیت و اعتبار برای آمریکا در سطح داخلی و جهانی را دارد.
انفجار اسناد: میلیونها صفحه، اما همچنان ابهام
بر اساس دادههای رسمی، وزارت دادگستری آمریکا پس از تصویب قانون «شفافیت پرونده اپستین» در سال ۲۰۲۵، بیش از ۳ میلیون صفحه سند منتشر کرده و اعلام شده مجموع پروندهها به حدود ۶ میلیون مدرک میرسد. این اسناد شامل هزاران ساعت ویدئو، حدود ۱۸۰ هزار تصویر و سوابق تحقیقاتی چند دهه است. با این حال بخش قابلتوجهی از محتوا همچنان منتشر نشده یا بهشدت سانسور شده است. گزارشها نشان میدهد در برخی مجموعهها بیش از ۵۵۰ صفحه بهطور کامل سیاه شده و چند سند صدها صفحهای هیچ اطلاعات قابل خواندنی ندارند. موضوعی که انتقاد هر دو حزب سیاسی را برانگیخته است.
اتهام پنهانکاری و اختلاف در واشنگتن
در ماههای اخیر چند نماینده کنگره از محدودیت دسترسی به اسناد انتقاد کردهاند. طبق گزارشها، قانونگذاران تنها در اتاقهای کنترلشده و بدون تلفن همراه اجازه مطالعه نسخههای بدون سانسور را دارند و باید از قبل هماهنگ کنند. همزمان برخی سیاستمداران ادعا کردهاند هنوز میلیونها سند دیگر منتشر نشده و ممکن است اطلاعات مهمی درباره افراد بانفوذ در آنها وجود داشته باشد.
اظهارات کروکت در چنین فضایی مطرح شد، او با اشاره به واکنشهای بینالمللی گفت که در کشورهای دیگر، افراد قدرتمند با سرعت بیشتری تحت پیگرد قرار میگیرند، اما در آمریکا روند رسیدگی کند یا متوقف شده است.
مقایسهای که جنجال آفرید، اروپا در برابر آمریکا
از مهمترین عوامل تشدید فشار سیاسی، تحولات خارج از آمریکا است. گزارشها نشان میدهد برخی کشورها پس از انتشار اسناد جدید، تحقیقات تازهای آغاز کردهاند و حتی چهرههای سیاسی سابق مورد پیگرد قرار گرفتهاند. برای نمونه، بازداشت یکی از اعضای خاندان سلطنتی بریتانیا در سال ۲۰۲۶ موجی از واکنشها در آمریکا ایجاد کرد و قانونگذاران آمریکایی خواستار اقدام مشابه علیه مرتبطان داخلی شدند. این مقایسه دقیقا همان نکتهای است که کروکت بر آن تاکید کرد. اختلاف میان سرعت پاسخگویی قضایی در اروپا و ایالات متحده.
چرا پرونده هنوز زنده است؟
اپستین تنها یک متهم جنایی نبود. او شبکهای گسترده از ارتباطات با نخبگان سیاسی، اقتصادی و فرهنگی داشت. اسناد پروازهای خصوصی، فهرست مهمانان و ارتباطات مالی نشان میدهد او با دهها چهره بانفوذ در تماس بوده است. در برخی اسناد تازه منتشر شده حتی اشارههایی به ارتباطات افراد سیاسی بلندپایه دیده میشود، هرچند ذکر نام در اسناد الزاما به معنای ارتکاب جرم نیست و بسیاری از افراد هرگونه تخلف را رد کردهاند.
بحران اعتماد عمومی، پیامدهای سیاسی
پرونده اپستین به یکی از عوامل فرسایش اعتماد عمومی تبدیل شده است. نظرسنجیهای سالهای اخیر نشان میدهد اعتماد شهروندان آمریکایی به دولت فدرال در برخی مقاطع به حدود ۲۰ درصد یا کمتر رسیده که از پایینترین سطوح تاریخی محسوب میشود. تحلیلگران علوم سیاسی معتقدند رسواییهایی که به نخبگان مرتبط میشوند، بیش از فسادهای عادی به مشروعیت نظام سیاسی آسیب میزنند، چون تصور «مصونیت قدرتمندان» را تقویت میکنند.
ابعاد امنیتی و اتهامات تازه
در سال ۲۰۲۶ حتی موضوعات امنیتی نیز وارد پرونده شد. تحقیقات فدرال درباره ارتباط اپستین با برخی مأموران فرودگاهی در کارائیب و دسترسیهای احتمالی او به شبکههای دولتی مطرح شد، هرچند هیچ اتهامی علیه مأموران ثبت نشد. برخی منتقدان نیز احتمال ابعاد اطلاعاتی یا مالی پیچیدهتر در شبکه او را مطرح کردهاند، موضوعی که هنوز اثبات نشده اما به ابهامات پرونده دامن زده است.
چرا این پرونده هنوز تمام نشده؟
سه عامل اصلی باعث تداوم بحران شده است:
حجم بیسابقه اسناد (میلیونها صفحه)
ارتباط با نخبگان سیاسی و اقتصادی
مرگ متهم اصلی پیش از محاکمه در سال ۲۰۱۹
ترکیب این عوامل موجب شده افکار عمومی همچنان پاسخهای قطعی دریافت نکند.
اظهارات اخیر کروکت را نمیتوان تنها یک حمله سیاسی دانست. بلکه نشانهای از بحران عمیقتر در ساختار اعتماد عمومی آمریکا است. پرونده اپستین اکنون از یک رسوایی جنایی فراتر رفته و به آزمون اعتبار نظام قضایی و سیاسی ایالات متحده تبدیل شده است. اگر انتشار کامل اسناد یا پیگردهای جدید رخ ندهد، این پرونده احتمالا در سالهای آینده نیز بهعنوان نماد «مصونیت نخبگان» در گفتمان سیاسی آمریکا باقی خواهد ماند، همان موضوعی که یک نماینده کنگره آن را «مایه تمسخر جهانی» توصیف کرده است.
نظر شما