پرستاران هم فرهنگ‌ساز اهدای عضو شدند | زمان رضایت‌دهی به اهدای عضو بالاست و قلب و ریه از دست می‌رود 

به گزارش همشهری آنلاین، تفاهم‌نامه همکاری سازمان نظام پرستاری و انجمن اهدای عضو ایرانیان صبح امروز در دفتر سازمان امضا شد.

دکتر احمد نجاتیان، رییس کل سازمان نظام پرستاری در نشست خبری امضای این تفاهم‌نامه عنوان کرد: در آستانه روز اهدای عضو هستیم و فرصتی است که به این عمل بسیار خداپسندانه توجه کنیم. حرکتی که شاید از این بالاتر نتوان سخاوت را معنا کرد.

به گفته نجاتیان، حرکت جدیدی در حوزه پرستاری رخ داده تا این فرهنگ مهم را توسعه دهیم. پرستاران در تمامی فرآیند اهدای عضو نقش دارند. از خود جامعه پرستاری هم اهداکنندگانی داشتیم. در حدود ۳ سال گذشته ۱۲ اهدای عضو توسط جامعه پرستاری انجام شده و آخرین مورد هم هفته گذشته در نجف‌آباد بوده است.

نجاتیان به امضای تفاهم‌نامه با انجمن اهدای عضو اشاره کرد و گفت: امیدواریم پرستاران در اجرای این مسئولیت اجتماعی هم ایفای نقش داشته باشند. از دو روز آینده هم از طریق سامانه‌های سازمان آنها می‌توانند نسبت به درخواست کارت‌های جدید با نشان قلب اهدای عضو اقدام کنند.

نقش مهم پرستاران در فرآیند اهدای عضو

دکتر کتایون نجفی‌زاده، رییس انجمن اهدای عضو ایرانیان هم با تاکید بر این که با امضای این تفاهم‌نامه حرکت بزرگی در حال انجام است، عنوان کرد: پرستاران همیشه به عنوان عضو اصلی کادر درمان در زمان‌های مختلف و شرایط مختلف نقش داشته و دارند. در فرآیند اهدای عضو و پیوند هم نقش آنها اساسی است. بسیاری از هماهنگ‌کننده‌های اهدای عضو هم پرستاران هستند.

به گفته نجفی‌زاده، اولین کسی که متوجه می‌شود فردی دچار مرگ مغزی شده پرستار است. چون متوجه تغییر در تنفس‌ و عملکرد اعضای مختلف بدن فرد دچار مرگ مغزی می‌شود. علاوه بر این در فرد پیوند عضو شده هم پرستاران نقش مهمی در حمایت‌های درمانی دارند.

او تاکید کرد: قشر پرستار همچنان که در همه جا پیشرو هستند، نماینده بسیار خوبی از کادر درمان نزد مردم هم هستند در زمینه اهدای عضو هم قرار است اعلام کنند که دوست دارند در صورت بروز هر گونه اتفاق و مرگ مغزی، اعضای ارزشمند خودشان را زیر خاک نبرند و اهدا کنند. این اقدام تاثیر مهمی در جامعه دارد.

نجفی‌زاده به این نکته هم اشاره کرد که پیشتر این تفاهم‌نامه با سازمان نظام پزشکی انجام شده و با تفاهم‌نامه امروز هم پرستاران از این پس روی کارت سازمان نشان اهدای عضو خواهند داشت.

زمان رضایت‌دهی بالاست

دکتر امید قبادی، نایب رئیس انجمن اهدای عضو هم در ادامه درباره اهمیت امضای این تفاهم‌نامه بیان کرد: پیوند اعضا و اهدای عضو از ۳۱ اردیبهشت ۱۳۶۸ با فتوای تاریخی امام راحل آغاز شد و در سال ۱۳۷۰ اولین پیوند کلیه و در سال ۱۳۷۲ اولین پیوند قلب و کبد انجام شد. دستاورد ما، در این مدت این بوده که ایران در طول سال‌های گذشته رتبه یک را در آسیا داشته است. در یک مرکز در شیراز ۷۰۰ پیوند کبد داریم که ایران را به امپراطوری پیوند کبد در دنیا بدل کرده است.

به گفته قبادی، ایران جزو معدود کشورهای خاورمیانه است که تمام پیوندها را با خروجی بسیار خوب انجام می‌دهد. ۸ هزار پیوند لاپاراسکوپی کلیه هم انجام شده که در دنیا عدد بسیار خوبی است.

او ادامه داد: ۱۵ هزار خانواده اهداکننده رضایت به اهدای عضو داشتند و برای ۸۵ هزار نفر اهدای عضو انجام شده است. اما با وجود تمام دستاوردها جنگ تحمیلی اخیر تاثیرات خود را در این باره داشته، به گونه‌ای که تا قبل از جنگ هر دو تا سه ساعت یک نفر در لیست انتظار پیوند فوت می‌کرد، اکنون این عدد بیشتر شده است چون اهدا و پیوند ۷۰ درصد کمتر شده است. از جمله عوامل تاثیرگذار بر این مساله این‌که پرواز هوایی برای انتقال عضو نداشتیم. با اصابت موشک به توفیق دارو و پاستور هم مشکلاتی در تامین دارو رخ داد. نیروهایی هم که در این حوزه فعالیت می‌کردند، برای درمان بیماران و مجروحان جنگ خدمت‌رسانی می‌کردند چون ما نیروی ثابت نداریم. مشکلات اینترنت هم برای اتصال شبکه بین پیوند، اهدا و وزارت بهداشت اثر گذاشت. البته طی روزهای‌اخیر پروتکلی برای مدیریت بحران اهدای عضو با کمک وزارت بهداشت نوشته شده و تک تک این موارد ترمیم و به خوبی در حال اصلاح است.

قبادی با تاکید بر این که در ثبت ۸۵ هزار پیوند عضو پرستاران هم نقش داشتند، عنوان کرد: ۷۰ درصد تیم اهدا و پیوند در تمام دنیا پرستاران هستند به همین دلیل این تفاهم‌نامه اتفاق بزرگی است چون پرستاران در فرآیندها و فعالیت‌های اجتماعی همواره نقش مهمی دارند.

به گفته قبادی میانگین زمان رضایت‌دهی به اهدای عضو در اسپانیا به عنوان کشور پیشرو در این حوزه ۳ تا ۵ دقیقه ‌اما در ایران ۶ تا ۹۰ ساعت است. به همین دلیل قلب و ریه را اصلا نداریم چون در ساعات اولیه قابلیت پیوند دارند. در آمریکا ۷۴ درصد و در انگلیس ۶۹ درصد مردم تمایل به اهدای عضو را ثبت کرده‌اند و دلیل آن درج نشان اهدای عضو در گواهینامه‌هایشان بوده است. در ایران تا اسفند ۱۴۰۳ این عدد ۹.۵ درصد بوده است. اتفاق خوبی که رخ داد درج آرم اهدای عضو روی گواهینامه‌های رانندگی بود که منجر به رشد ۳۵ درصدی شد. بعد از هم تفاهمنامه با نظام‌پزشکی انجام شد و درصد بالایی از پزشکان این کارت را گرفتند. امروز سومین گروه پرستاران هستند که روی کارت خود علامت قلب اهدای عضو را خواهند زد. ایمان داریم که در این زمینه هم پرستاران پیشرو خواهند شد.