همشهری آنلاین - گروه سیاسی: سفر رسمی هر رئیسجمهور آمریکا به چین، رویداد دیپلماتیک مهم در دولت او و در صحنه جهانی است. به گزارش سیانان در حالی که تشریفات رسمی چین او را در قامت دولتمردی محترم نمایش میدهد، این سفر همزمان آشکار میکند که برخی تصمیمهای ترامپ از جمله جنگی با ایران که نتوانسته به آن پایان دهد چگونه اقتدار شخصی او و قدرت آمریکا را فرسوده است.
در بخشهای دیگری از پیشبینی رسانه آمریکایی از خواستههای ۲ طرف در این سفر آمده است:
وضعیت آشفته جهانی که خود رئیسجمهور آمریکا آگاهانه در شکلگیری آن نقش داشته، پسزمینه این نشست را به چیزی کاملا متفاوت از دیدارهای معمول رهبران آمریکا و چین از زمان ریچارد نیکسون در دهه ۱۹۷۰ تبدیل کرده است.
نشستهای آمریکا و چین معمولا با هدف ایجاد ثبات در مهمترین رابطه دیپلماتیک جهان برگزار میشد. اما ترامپ نقطه مقابل ثبات است: او آمریکا را به یکی از منابع اصلی بیثباتی در جهان بدل کرده است.
ترامپ همچنین پایههای سنتی برتری آمریکا از تجارت آزاد گرفته تا اتحادها و نظم بینالمللی مطلوب واشنگتن را سست کرده است. او این تحول را تجلی «قدرت عریان آمریکا» و آزادی عمل یکجانبه میداند. منتقدان اما آن را نوعی خودزنی میبینند که مزیتهای جهانی آمریکا را درست در لحظهای که برتریاش از سوی یک ابرقدرت نوظهور چینی به چالش کشیده شده، خنثی میکند.
ترامپ، بهویژه در دوره دوم پرهیاهوی خود، از سیاستهای قابل پیشبینی رؤسایجمهور پیشین فاصله گرفته است. شاید ادعای حامیانش که غیرقابلپیشبینی بودن او یک مزیت است، تا حدی درست باشد؛ اما این ویژگی میتواند به سود پکن تمام شود.
چین بهطور سنتی به دنبال رابطهای باثبات با آمریکا بوده است. اقتصاد قدرتمندش که با مشکلات ساختاری عمیق مواجه است، به پیشبینیپذیری نیاز دارد. پکن در یکچهارم نخست قرن با تکیه بر روابط نسبتا کمتنش با واشنگتن، توان نظامی و نفوذ منطقهای خود را گسترش داده است.
ناتوانی دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا در دستیابی به یک پیروزی روشن در ایران و پیامدهای اقتصادی ویرانگر جنگ او در سطح جهان، پرسشهای تازهای درباره قدرت آمریکا ایجاد کرده که چین ممکن است در پی بهرهبرداری از آن باشد. بیاعتنایی اخیر ایران به تلاش ترامپ برای رسیدن به توافق و یافتن راه خروج، ادعای او مبنی بر اینکه تهران در آستانه عقبنشینی است را با تردید مواجه کرده است. ایستادگی یک قدرت کوچکتر در برابر آمریکا، ترامپ را از نظر شخصی تضعیفشده نشان میدهد.
ترامپ دوشنبه شب با تیم امنیت ملی خود دیدار کرد. او بیش از هفتههای اخیر به ازسرگیری اقدام نظامی علیه ایران میاندیشد. همزمان، تهران پیش از سفر او پیامی طعنهآمیز فرستاد. علیاکبر ولایتی، مشاور رهبر جدید ایران، به نقل از خبرگزاری تسنیم گفت: «آقای ترامپ، هرگز تصور نکنید که با سوءاستفاده از آرامش فعلی ایران میتوانید با پیروزی وارد پکن شوید.»
ترامپ گفته «من رابطه بسیار خوبی با رئیسجمهور شی دارم»؛ نگاهی که روابط بینالمللی را به روابط شخصی تقلیل میدهد. اما انتظار ترامپ برای اینکه دوستی شخصی با شی به فشار قاطع چین بر ایران منجر شود، احتمالا واقعبینانه نیست. پکن معمولا در بهکارگیری قدرت در مناطق دوردست محتاط است. چین علاقهای به شکلگیری حکومتی نزدیکتر به آمریکا در ایران ندارد. گرفتار شدن دوباره آمریکا در خاورمیانه و انتقال توان نظامی از آسیا نیز به سود پکن است. همچنین تردید ترامپ در بازگشایی تنگه هرمز با نیروی دریایی آمریکا، پرسشهایی درباره میزان آمادگی او برای دفاع از تایوان ایجاد کرده است.
سفر اخیر وزیر خارجه ایران به پکن امیدهایی در واشنگتن ایجاد کرد که چین در حال میانجیگری است. اما برخی کارشناسان معتقدند این بیشتر زمینهسازیای بود تا شی بتواند به ترامپ بگوید که از ایران خواسته تنگه را باز کند.
ادگارد کاگان، رئیس مطالعات چین در مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی (CSIS)، گفت جنگ ایران یک متغیر پیشبینیناپذیر به نشستی افزوده که قرار بود عمدتا اقتصادی باشد و از سوی اسکات بسنت وزیر خزانهداری و جیمیسیون گریر نماینده تجاری آمریکا طراحی شده بود.
کاگان گفت: «این وضعیت متفاوت است، چون موضوعی (ایران) وجود دارد که برای هر دو طرف اهمیت فوقالعادهای دارد. همین آن را پیچیده میکند. رئیسجمهور قطعا ترجیح میداد با یک نتیجه رضایتبخش از ایران وارد این سفر شود.»
طعنهآمیز است اگر دستاورد برخی تصمیمهای خود ترامپ، بهجای نمایش اقتدار جهانی مدنظرش در پکن، محدودیتهای قدرت او را عیان کند.
نظر شما