همشهری آنلاین: موزه هنرهای معاصر تهران از یکشنبه ۱۳ اردیبهشت در قالب مجموعه رویداد «هنر و جنگ» ۶ اثر شاخص هنرمندان «پاپآرت» رابرت ایندیانا، جیمز روزنکوییست و روی لیختناشتاین را به نمایش گذاشته است. این آثار بازتاب خلاقانهای از تاثیر جنگها و بحرانهای جهانی بر هنر معاصر ارائه میدهند. خبرگزاری آسوشیتد پرس در گزارشی به این رویداد پرداخته و نمایش این آثار در هنگامه آتشبس میان ایران و امریکا را اتفاقی جالب توجه دانسته است. ترجمه بخشهایی از این گزارش را در ادامه میخوانیم.
جنگ از چشم هنرمندان امریکایی
در ابتدای این گزارش آمده: آثار هنری به نمایش درآمده در موزه هنرهای معاصر تهران کاملاً آمریکاییاند؛ آثاری مشهور با رنگهای تند و زنده که با موضوعاتی چون جنگ، خشونت، فرهنگ عامه و مصرفگرایی درگیر میشوند. اما آنچه شگفتانگیز است، محل نمایش آنهاست: موزهای در پایتخت ایران، آن هم در زمانی که دو کشور درگیر تنش و رویاروییاند.
در حالی که خیابانهای تهران پر از بیلبوردها و پوسترهای ضدآمریکایی است، موزه هنرهای معاصر تهران این هفته نمایشگاهی از شش اثر سه هنرمند پاپ آمریکایی دهه ۱۹۶۰ ــ «روی لیختنشتاین»، «رابرت ایندیانا» و «جیمز روزنکویست» ــ برگزار کرده که عمدتاً به دلیل مضامین ضدجنگشان انتخاب شدهاند. این آثار بخشی از مجموعه بزرگ شاهکارهای هنر مدرن آمریکایی و اروپایی موزه هستند که در دهه ۱۹۷۰ خریداری شده است. بیشتر این مجموعه از زمان سرنگونی پادشاه مورد حمایت غرب در جریان انقلاب اسلامی ۱۳۵۷، از دید عموم پنهان مانده است.
پس از هفتهها زندگی زیر بمباران آمریکا و اسرائیل، جوانانی که در گالری قدم میزدند، با این آثار احساس همدلی و نزدیکی میکردند. برخی مقابل اثر «F-۱۱۱» از «جیمز روزنکویست» میایستادند؛ کلاژی متعلق به دوران بمباران ویتنام توسط آمریکا که با تصاویری از بدنه یک جنگنده، ابر قارچی انفجار هستهای و چهره یک کودک، مجتمع نظامی ـ صنعتی آمریکا را به نقد میکشد. در نزدیکی آن، اثر «Brattata» قرار داشت؛ یکی از نقاشیهای شاخص «روی لیختنشتاین» که بر اساس یک قاب کتاب کمیک خلق شده و خلبان یک جنگنده را هنگام ساقط کردن هواپیمای دشمن نشان میدهد.
غزاله جهانبین، هنرمند تهرانی که از نمایشگاه بازدید میکرد، گفت: «هنرمندان آمریکایی همیشه شیوه جالبی برای به سخره گرفتن جنگ داشتهاند و این موضوع همیشه در آثارشان برایم جذاب بوده است. شاید بخشی از آن، نمیدانم، به فاصله جغرافیاییشان از خود جنگ برگردد.»
رضا دبیرینژاد، رئیس موزه هنرهای معاصر تهران، گفت: این نمایشگاه با عنوان «هنر و جنگ» قرار بوده پاسخی به «اتفاقاتی باشد که پیرامونش در حال رخ دادن است». او به خبرگزاری ایسنا گفت: «به همین دلیل آثاری انتخاب شدند که یا از تجربه جنگ شکل گرفتهاند یا واکنشی به جنگها بودهاند.»
فرصتی برای رهایی از اضطراب جنگ
در بخش دیگری از این گزارش میخوانیم: در طول جنگ کنونی، موزهها و بسیاری از فعالیتهای فرهنگی در ایران تعطیل شده بودند. آتشبس شکنندهای که از اوایل آوریل برقرار شده، امکان بازگشایی دوباره را فراهم کرده است؛ هرچند دبیرینژاد گفت فقط تعداد کمی از آثار به نمایش درآمدهاند تا اگر جنگ دوباره آغاز شد، بتوان آنها را سریع به محل امن بازگرداند.
برای علاقهمندان هنر در ایران، بازگشایی موزه فرصتی بود برای فاصله گرفتن از اضطراب جنگ و برقراری دوباره ارتباط با فرهنگ. جهانبین گفت: «اتفاق فوقالعادهای بود. چند هفته پیش با دوستانم صحبت میکردم و همه میگفتند چقدر دلمان برای موزه رفتن تنگ شده است.» با این حال، همچنان نگرانی زیادی وجود دارد که جنگ دوباره شعلهور شود. ایران و آمریکا همچنان در بنبست نظامی قرار دارند؛ ایران تنگه هرمز را بسته و آمریکا بنادر ایران را محاصره کرده است، در حالی که دو طرف بر سر مذاکرات برای رسیدن به راهحل درگیر کشمکشاند.
محمدصادق عباسی، یکی از بازدیدکنندگان نمایشگاه، گفت: «این بلاتکلیفی آدم را گیج و سردرگم میکند؛ انگار همهچیز معلق مانده است. امیدوارم همهچیز بهزودی خوب تمام شود و زندگی آرام و امنی داشته باشیم.» او افزود: «بعضی از آثار، صحنههایی را که در طول جنگ دیده بودم برایم تداعی میکنند.»
این شش اثر تا ۱۰ مه به نمایش گذاشته میشوند، اما مدیر موزه گفته است هر هفته آثار تازهای با همین مضمون از مخزن مجموعه خارج و به نمایش عمومی افزوده خواهند شد.
نظر شما