با گذشت بیش از ۳۸ روز از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، اقتصاد جهانی با بزرگ‌ترین شوک عرضه انرژی در تاریخ معاصر مواجه شده است. این درگیری که از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ آغاز شد، نه تننها خاورمیانه را درگیر کرده، بلکه امواج اقتصادی آن به تمام نقاط جهان رسیده است.

پمپ بنزین های فرانسه

به گزارش همشهری آنلاین، بر اساس گزارش‌های رویترز و بلومبرگ، قیمت نفت برنت که در آستانه جنگ حدود ۷۰ دلار بود، اکنون به بالای ۱۱۰ دلار در هر بشکه رسیده است. نفت سنگین ایران نیز با جهش ۵۳ درصدی، ۱۰۹ دلار معامله می‌شود.

اما نگران‌کننده‌تر از نفت، افزایش قیمت فرآورده‌هایی مثل سوخت جت (۹۵٪) و گازوئیل (۴۹٪) است که هزینه حمل‌ونقل و پرواز را برای مردم و کسب‌وکارها در سراسر جهان چند برابر کرده است.

آژانس بین‌المللی انرژی برای جلوگیری از فروپاشی بازار، ۴۰۰ میلیون بشکه از ذخایر استراتژیک را آزاد کرده، اما تحلیلگران می‌گویند اگر جنگ ادامه یابد، بدترین سناریو قیمت ۳۷۰ دلار در هر بشکه خواهد بود.

بن‌بست بانک‌های مرکزی و بحران تورمی

فایننشیال تایمز و بلومبرگ گزارش دادند که یک موج تورمی جدید تمام اقتصادهای بزرگ را فراگرفته است. انتظار می‌رود شاخص تورم CPI ماه مارس آمریکا جهشی ۱ درصدی را ثبت کند که شدیدترین افزایش ماهانه از سال ۲۰۲۲ تاکنون است. در آلمان، تورم به ۲.۷ درصد رسیده که بالاترین سطح در دو سال اخیر محسوب می‌شود.

اما نکته دردناک اینجاست: این تورم از جنس «شوک عرضه» است، نه افزایش تقاضا. یعنی بانک‌های مرکزی با افزایش نرخ بهره نمی‌توانند قیمت نفت و کود شیمیایی را پایین بیاورند. افزایش نرخ بهره فقط رکود را تشدید می‌کند.

کریستالینا جورجیوا، رئیس صندوق بین‌المللی پول، در گفت‌وگو با فایننشیال تایمز هشدار داد: همه مسیرها اکنون به افزایش قیمت‌ها و رشد اقتصادی کمتر ختم می‌شود و حتی پایان فوری جنگ نیز نمی‌تواند از آسیب‌های اقتصادی پایدار جلوگیری کند.

بحران غذا و تهدید امنیت غذایی جهانی

خبرگزاری رویترز طبق گزارش سرویس تحقیقات کنگره آمریکا نوشت: تنگه هرمز تنها گذرگاه نفت نیست؛ یک‌سوم کود شیمیایی جهان نیز از همین مسیر عبور می‌کند.

با بسته شدن تنگه، قیمت اوره (نوعی کود نیتروژنه) ۴۸ درصد جهش کرده است. قیمت کود در بندر نیواورلئان نیز در همان هفته اول جنگ ۳۲ درصد بالا رفت.

این افزایش قیمت کود به معنای گران‌تر شدن تولید گندم، ذرت و برنج در سراسر جهان است. در نتیجه، طی ماه‌های آینده نان و مواد غذایی برای میلیاردها نفر گران‌تر خواهد شد و خطر قحطی در کشورهای فقیر واردکننده مواد غذایی را تهدید می‌کند.

زلزله در بازار فناوری جهان

وال استریت ژورنال در گزارشی اعلام کرد تجارت هلیوم که گازی حیاتی برای خنک‌سازی دستگاه‌های ام‌آرآی و مهم‌تر از آن، برای تولید تراشه‌های نیمه‌هادی است، به دلیل بسته شدن تنگه هرمز با اختلال مواجه شده است.

این یعنی صنعت فناوری، تولید گوشی و کامپیوتر نیز ممکن است با مشکل زنجیره تأمین روبرو شود. این جنگ از نفت فراتر رفته و دارد پایه‌های فناوری جهان را می‌لرزاند.

فروپاشی صنعت هواپیمایی و گردشگری

بر اساس گزارش‌های رویترز ، بستن حریم هوایی کشورهای خلیج فارس صنعت هواپیمایی را فلج کرده است. فرودگاه‌های دبی و ابوظبی آسیب دیده‌اند و امارات، اتحاد و قطر ایرویز تمام عملیات را متوقف کرده‌اند.

قیمت سوخت جت بیش از دو برابر شده و صدها هزار مسافر سرگردان مانده‌اند. این بزرگ‌ترین عملیات بازگرداندن مسافران از زمان جنگ جهانی دوم است.

آسیب به اقتصاد کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس

بر اساس مطالعه برنامه توسعه سازمان ملل متحد منتشر شده در ۳۰ مارس ۲۰۲۶، جنگ می‌تواند رشد اقتصادی کشورهای عربی را ۱۲۰ تا ۱۹۴ میلیارد دلار کاهش دهد. تعمیر تأسیسات آسیب‌دیده خاورمیانه ۲۵ میلیارد دلار هزینه دارد.

۷۰٪ واردات غذایی منطقه مختل شده و نیروگاه‌های آب‌شیرین‌کننده کویت و قطر که منبع ۹۹٪ آب آشامیدنی این کشورها هستند، هدف حملات قرار گرفته‌اند.

کد خبر 1028307
منبع: همشهری آنلاین

برچسب‌ها

دیدگاه خوانندگان امروز

پر بیننده‌ترین خبر امروز

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha