همشهری آنلاین - محمد سرابی: یکی از اتفاقهای خوبی که در این حوزه افتاده است ساخت ۷۰میلیون مترمربع مدرسه در ایران است، مدرسههایی که با ساخت آنها سرانه فضای آموزشی ۳ برابر شده است. مدرسهسازی تعطیلبردار نیست، چراکه با وجود افزایش جمعیت و فرسوده شدن مداوم ساختمانها و تأسیسات آموزشی، روند مدرسهسازی هرساله ادامه دارد.
پیش از انقلاب
در سال۱۳۵۵ میزان باسوادی ایرانیان ۴۰درصد بود که البته این آمار در مناطق روستایی تا ۲۵درصد هم کاهش پیدا میکرد. در آستانه انقلاب اسلامی از ۲۷میلیون نفر جمعیت بالای ۶سال کشور ۱۴میلیون نفر سواد نداشتند. در سال تحصیلی ۱۳۵۷- ۱۳۵۶تعداد دانشآموزان ایران کمتر از ۷میلیون نفر بود.
یکی از اهداف انقلابیون توسعه مدرسهها بود، تا جایی که برای تمام کودکان شهری و روستایی کلاس درس ساخته شود. رسیدن به این هدف با توجه به شروع جنگ تحمیلی از یک سو و افزایش تولدها از سوی دیگر بسیار دشوار بود. با همکاری نهادهایی مانند جهاد سازندگی و آموزش و پرورش، مدرسهسازی آغاز شد و استانداردهای آموزش بهبود پیدا کرد. اکنون بعد از چند دهه فعالیت، مشکل نبود مدارس رفع شده است و تمام نقاط کشور، از شهرهای بزرگ تا روستاهای دورافتاده دارای فضای تحصیلی هستند که نتیجه آن در باسواد شدن ۹۸درصد جمعیت ایرانیان قابل مشاهده است. هدف کنونی مدرسهسازی رسیدن به سرانههای استاندارد و بهبود شرایط کلاسهای درس است.
فضای آموزشی امروز
سال تحصیلی ۱۴۰۵- ۱۴۰۴با ۱۶میلیون دانشآموز شروع شد. این آمار۱۰میلیون نفر بیشتر از تعداد دانشآموزان ابتدای انقلاب است. در سالهای پس از انقلاب بیش از ۹۰درصد مدارس قدیمی تخریب و بازسازی شدند. به گفته حمیدرضا خانمحمدی، رئیس سازمان نوسازی مدارس کشور در جمع رسانهها، در ۴دهه گذشته، بیش از ۷۰میلیون مترمربع فضای آموزشی در کشور ساخته شده است: اکنون حدود ۷۹۰۰پروژه مدرسهسازی تعریف شده که بیش از ۱۰۰۰پروژه آن در مهرماه افتتاح شده است.
او با اشاره به اینکه منابع مالی مدرسهسازی از اعتبارات دولتی، مشارکت خیران، مسئولیتهای اجتماعی و منابع مالیاتی تأمین میشود بیان کرد: سال گذشته اعتبارات سازمان حدود ۳برابر افزایش پیدا کرد. بودجه امسال هنوز نهایی نشده، اما پیشبینی میشود حدود ۵۰درصد افزایش داشته باشد. این افزایش اگرچه پاسخگوی تورم مصالح ساختمانی و دستمزدها نیست، اما حداقل باعث میشود عقبگرد نداشته باشیم.
بسیاری از مدارسی که در حال فعالیتند نیاز به نوسازی و بازسازی دائمی دارند و ساخت و تعمیر مدارس هیچگاه متوقف نمیشود. براساس برنامه هفتم توسعه، سرانه فضای آموزشی باید به ۶.۱ مترمربع به ازای هر دانشآموز برسد، ۸۰درصد مدارس نیازمند مقاومسازی یا تخریب و بازسازی باید به سطح استاندارد برسند، ۱۰۰درصد سامانههای گرمایشی مدارس استانداردسازی شوند، سرانه فضای ورزشی به یک مترمربع افزایش یابد و ۵۰درصد کلاسهای مناطق محروم هوشمندسازی شوند.
خیرین مدرسهساز
خانمحمدی با اشاره به منابع مالیاتی مدرسهسازی در بودجه دولتی اظهار کرد: براساس گزارش مرکز پژوهشهای اگر نوسازی بخواهد به تکالیف خود عمل کند، ۹۰هزار میلیارد تومان نیاز دارد، درحالیکه اکنون یکسوم این منابع را در اختیار داریم و نیازمند مولدسازی اموال و کمک خیرین هستیم.
او گفت: مجموع تعهدات خیران در سال گذشته حدود ۱۸هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان بود، اما تا ۱۵روز پیش میزان تعهدات به ۲۴هزار میلیارد تومان رسیده است. ۷۸درصد شهروندان نیز علاقهمند هستند مالیات پرداختی آنها در حوزه مدرسهسازی هزینه شود.
رئیس سازمان نوسازی مدارس با بیان اینکه حدود ۳۰ درصد منابع نهضت مدرسهسازی از محل مولدسازی املاک پیشبینی شده و همه استانها مکلفند گزارشهای خود را ارائه دهند گفت: هیچ فضای آموزشی مازاد یا زمین بلااستفادهای به سرانهای غیر از آموزشی تبدیل نخواهد شد. زمینهایی که بلااستفاده و فاقد کارکرد آموزشی هستند تغییر کاربری مییابند و فروخته میشوند و منابع آنها مجددا در خدمت ساخت مدرسه قرار میگیرد.
او درباره سامانههای گرمایشی و سرمایشی مدارس گفت: در دهه فجر، ۲۴هزار کلاس درس با سامانه گرمایشی استاندارد افتتاح میشود و برای سال آینده نیز ۲۵هزار کلاس هدفگذاری کردهایم. طی تفاهمنامهای با شرکت ملی گاز، بیش از ۳۰هزار کلاس دارای بخاریهای غیراستاندارد بدون دریافت هزینه استانداردسازی خواهد شد.
ساماندهی مدارس سنگی و کانکسی
ساماندهی مدارس کانکسی و سنگی یکی از درخواستهای همیشگی مناطق محروم بعد از انقلاب بوده است، مأموریتی که سازمان نوسازی و تجهیزات مدارس کشور آن را در اولویت کاری خود قرار داده و حالا بنا به اعلام خانمحمدی، ساماندهی مدارس کانکسی دارای بیش از ۱۰دانشآموز با پیشرفت حدود ۹۸درصدی به پایان مسیر رسیده است. به گفته او، از میان حدود ۷۰۰مدرسه سنگی، ۳۰۰مدرسه تا پایان سال تحصیلی ساماندهی خواهد شد و برای سایر مدارس نیز تأمین مصالح در مناطق محروم انجام میشود.
نظر شما