همشهری آنلاین - گروه سیاسی: انتشار اسکرینشات پیام خصوصی امانوئل مکرون رئیسجمهور فرانسه به دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا در شبکه اجتماعی ترامپ این سوال را به وجود میآورد که روسای جمهور آمریکا از کدام کانالهای ارتباطی برای تماس با مقامات سایر کشورها استفاده میکنند. پیش از این انتشار چت برخی اعضای دولت ترامپ در اپلیکیشن سیگنال حواشی امنیتی زیادی برای کاخ سفید به وجود آورده بود.
روسای جمهور آمریکا برای برقراری ارتباط با رهبران خارجی و داخلی، ترکیبی از روشهای سنتی و مدرن را به کار میگیرند. در سطح رسمی، ارتباطات اغلب از طریق کانالهای امن دیپلماتیک مانند خطوط تلفن امن مانند هاتلاین بین کاخ سفید و کرملین که از دوران جنگ سرد باقی مانده، ایمیلهای رمزنگاریشده دولتی، یا جلسات ویدئویی امن مانند زوم با پروتکلهای امنیتی بالا انجام میشود. این کانالها توسط سرویسهای اطلاعاتی مانند آژانس امنیت ملی آمریکا (NSA) نظارت و حفاظت میشوند تا از نفوذ جلوگیری شود. با این حال، روسای جمهور گاهی از اپهای موبایلی معمولی برای ارتباطات غیررسمی استفاده میکنند، به شرطی که محتوای حساس نباشد. برای مثال، باراک اوباما رئیسجمهور پیشین آمریکا از بلکبری امنشده استفاده میکرد، در حالی که دونالد ترامپ در دوران ریاستجمهوریاش از توییتر (حالا ایکس) برای ارتباطات عمومی بهره میبرد، اما برای پیامهای خصوصی، اغلب به گوشیهای شخصی متکی بود.
در مورد امنیت، روسای جمهور آمریکا معمولا از گوشیهای ویژهای مانند آیفون ریاستجمهوری «Presidential iPhone» استفاده میکنند که توسط سرویس مخفی و آژانس امنیت ملی سفارشیسازی شده و قابلیتهای امنیتی بالایی دارد، اما همچنان ممکن است از اپهایی مانند آیمسیج (iMessage) یا سیگنال (Signal) برای ارتباطات سریع استفاده کنند. این اپها رمزنگاری سرتاسری (end-to-end) دارند، اما اگر محتوای طبقهبندیشده در آنها رد و بدل شود، میتواند مشکلساز باشد. ترامپ در دوران اول ریاستجمهوریاش، علیرغم هشدارها، از گوشی شخصی برای توییتها و تماسها استفاده میکرد، که گاهی منجر به نگرانیهای امنیتی شد. در کل، ارتباطات حساس از خطوط خاص مانند تماس امن (Secure Voice) یا سیستمهای طبقهبندیشده مانند (JWICS: Joint Worldwide Intelligence Communications System) استفاده میکنند، نه اپهای عمومی.
بررسی پلتفرم عکس پیام ترامپ
اسکرینشات پیام ترامپ که در تروثسوشال پست کرده است، یک پیام ساده را نشان میدهد که احتمالا از طریق اپ پیامرسان پیشفرض گوشیهای هوشمند مانند آیمسیج (برای آیفون) ارسال شده است. طراحی حباب آبیرنگ، فونت و رابط کاربری شبیه آیمسیج اپل است که ترامپ در گذشته از آن استفاده میکرد. نتایج جستجو تایید میکند که این یک اسکرینشات از یک اپ پیامرسان است و ترامپ آن را در تروثسوشال پست کرده تا پاسخ مکرون به پیشنهادهایش در مورد گرینلند را افشا کند. این افشاگری بخشی از استراتژی ترامپ برای فشار بر متحدان اروپایی است، و پلتفرم آن یک پیام متنی استاندارد است، نه یک اپ خاص مانند سیگنال یا واتساپ.
سابقه افشاگریهای ارتباطات ریاستجمهوری در آمریکا
افشاگریهای ارتباطات محرمانه ریاستجمهوری در آمریکا سابقهای طولانی دارد که اغلب منجر به رسواییهای سیاسی، تغییرات قانونی و حتی سقوط دولتها شده است. این افشاگریها معمولا از طریق نشت اطلاعات (leaks) توسط کارمندان داخلی، هکرها یا رسانهها رخ میدهند و نشاندهنده تنش بین امنیت ملی و شفافیت عمومی هستند. از دوران جنگ جهانی دوم تا عصر دیجیتال، روسای جمهور آمریکا با چالش حفظ اسرار روبرو بودهاند، اما نشت اطلاعات اغلب حقیقت را آشکار کرده و سیاستها را تغییر داده است.
ریشههای تاریخی: از فرانکلین روزولت تا جنگ سرد
تاریخ افشاگریهای ریاستجمهوری به دهه ۱۹۴۰ بازمیگردد، زمانی که فرانکلین دلانو روزولت (FDR) اولین رئیسجمهور آمریکا بود که مکالمات کاخ سفید را به طور مخفی ضبط میکرد. فرانکلین روزولت در ۱۹۴۰، پس از یک نشت اطلاعات در مورد موضعش نسبت به آلمان نازی، یک سیستم ضبط ساده نصب کرد که میکروفون آن در لامپ میز کارش پنهان بود. این نوارها تا سالها محرمانه ماندند، اما نشاندهنده آغاز عصر نظارت داخلی روسای جمهور بودند. جان اف کندی و لیندون جانسون نیز از سیستمهای مشابه استفاده کردند، اما این نشتهای اطلاعاتی بودند که تاثیرگذار شدند. کندی در ۱۹۶۱ اطلاعاتی در مورد برتری هستهای آمریکا را به رسانهها نشت داد تا خروشچف را تحقیر کند، که منجر به بحران موشکی کوبا شد.
در دوران ریچارد نیکسون، نشت اطلاعات به اوج رسید. نیکسون، که از نشت اطلاعات متنفر بود، واحد لولهکشهای کاخ سفید (Plumbers) را برای جلوگیری از نشت اطلاعات تشکیل داد. اما طنز ماجرا این بود که نوارهای مخفی خودش منجر به بزرگترین رسوایی شد: واترگیت. یکی از تاثیرگذارترین نشتهای اطلاعاتی، در تاریخ آمریکا، اوراق پنتاگون (Pentagon Papers) در ۱۹۷۱ بود. دانیل الزبرگ، تحلیلگر نظامی مخالف جنگ ویتنام، ۷ هزار صفحه سند محرمانه را به نیویورک تایمز نشت داد. این اسناد نشان میدادند که روسای جمهور از کندی تا جانسون، مردم را در مورد پیشرفت جنگ فریب دادهاند. نیکسون سعی کرد انتشار را متوقف کند، اما دیوان عالی در حمایت از آزادی مطبوعات حکم داد. این نشت اطلاعاتی جنبش ضدجنگ را تقویت کرد و به پایان جنگ ویتنام کمک کرد.
افشاگریهای دهه ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰: ایران کنترا و کلینتون
در ۱۹۸۶، رسوایی ایرانکنترا، رونالد ریگان را لرزاند. یک مجله لبنانی فروش مخفی سلاح آمریکا به ایران (برای آزاد کردن گروگانها) را افشا کرد، در حالی که درآمد آن برای حمایت از شورشیان نیکاراگوئه استفاده میشد که خلاف قانون بود.
در دوران بیل کلینتون، نشتهای اطلاعاتی بیشتر شخصی بودند. در ۱۹۹۸، رسوایی مونیکا لوینسکی از طریق نوارهای ضبطشده توسط لیندا تریپ نشت شد، که منجر به استیضاح کلینتون شد. همچنین، در ۲۰۰۵، هویت والری پلیم عامل سیا توسط مقامات کاخ سفید نشت داده شد تا همسرش جوزف ویلسون را تنبیه کنند، که ادعاهای بوش در مورد عراق را رد کرده بود.
عصر دیجیتال: اسنودن، ویکیلیکس و ترامپ
با ظهور اینترنت، افشاگریها ابعاد گستردهتری یافتند. ویکیلیکس در سال ۲۰۱۰ اسناد محرمانه آمریکا را منتشر کرد، از جمله یادداشت داونینگ استریت Downing Street Memo» (۲۰۰۲)» که نشاندهنده دستکاری اطلاعات برای توجیه جنگ عراق بود. در سال ۲۰۱۳، ادوارد اسنودن برنامههای نظارتی آژانس امنیت ملی را فاش کرد که شامل شنود مکالمات شهروندان آمریکایی میشد. این افشاگریها قوانین حریم خصوصی را تحت تأثیر قرار داد و در نهایت اسنودن را به روسیه فراری داد.
در دولت ترامپ، افشاگریها بارها تکرار شدند. کاخ سفید او به عنوان «پرآشکارترین» در تاریخ خوانده شد، با فاش شدن اسناد داخلی درباره سیاستهای دولت. نمونه بارز آن، در اوایل سال ۲۰۲۵ رخ داد؛ گروه چت سیگنال بین مقامات ارشد از جمله مایک والتز، پیت هگست، جان راتکلیف و تولسی گابارد فاش شد. این چت شامل بحثهای حساس درباره عملیات نظامی علیه حوثیها در یمن بود. جفری گلدبرگ از آتلانتیک بهطور تصادفی به گروه اضافه شد و جزئیات برنامهها و سلاحها را منتشر کرد. این سیگنالگیت (Signalgate) نشاندهنده استانداردهای دوگانه بود، زیرا همان مقامات پیشتر هیلاری کلینتون را برای ایمیلهایش مورد انتقاد قرار داده بودند. ترامپ این موضوع را کماهمیت جلوه داد، اما دموکراتها آن را نقض امنیتی خواندند.
نظر شما