همشهری آنلاین - یکتا فراهانی: بعضی از بزرگترین ایدههای فیزیک مدرن هرگز اجرا نشدهاند؛ نه به دلیل نادرست بودن، بلکه چون بیش از حد خطرناک، پرهزینه یا غیرقابلکنترلاند.
محدودیت های دنیای فیزیک
در دنیای واقعی، علم همیشه با محدودیت همراه است: قوانین اخلاقی، بودجه، ایمنی انسان و حتی ترس از پیامدهای غیرقابلپیشبینی. اما اگر همه این ترمزها ناگهان برداشته شوند چه میشود؟ فیزیکدانها سالهاست در محافل علمی و حتی گفتوگوهای غیررسمی، درباره «آزمایشهای رؤیایی» صحبت میکنند؛ آزمایشهایی که میتوانند رازهای عمیق جهان را فاش کنند، اما همزمان ممکن است فاجعهبار باشند؛ از ساخت سیاهچالههای مصنوعی گرفته تا شکافتن فضا - زمان، این ایدهها نشان میدهند که کنجکاوی علمی انسان تا کجا میتواند پیش برود.
ساخت سیاهچاله در آزمایشگاه
یکی از جنجالیترین ایدهها، ساخت سیاهچالههای بسیار کوچک در آزمایشگاه است. فیزیکدانها میدانند که در شرایط خاص میتوان با انرژیهای فوقالعاده بالا چنین پدیدهای را ایجاد کرد. این آزمایش میتواند پاسخ پرسشهای بزرگی درباره گرانش کوانتومی بدهد، اما خطر آن روشن است: اگر کنترل از دست برود، چه اتفاقی برای زمین میافتد؟
بیشتر بخوانید:
دستکاری مستقیم فضا و زمان
برخی دانشمندان دوست دارند فضا - زمان را عمداً خم کنند؛ چیزی شبیه آنچه در اطراف ستارههای نوترونی یا سیاهچالهها رخ میدهد. چنین آزمایشی میتواند درک ما از زمان، حرکت و حتی امکان سفر در زمان را تغییر دهد. اما انرژی موردنیاز آن، فراتر از توان فعلی بشر است.
شکستن قوانین بنیادی طبیعت
چه میشود اگر بتوان قوانین فیزیک را عمداً شکست؟ بعضی آزمایشهای ذهنی به دنبال نقض اصل بقای انرژی یا سرعت نور هستند. هرچند این قوانین تاکنون تغییرناپذیر به نظر میرسند، اما آزمایشهای بدون محدودیت میتوانند نشان دهند آیا این اصول واقعاً مطلقاند یا فقط تقریبهایی بسیار دقیق.
برخورد جهانهای موازی
در نظریههای پیشرفته فیزیک، از وجود جهانهای موازی صحبت میشود. بعضی فیزیکدانها فکر میکنند که اگر بتوان این جهانها را به هم «نزدیک» کرد یا حتی با هم برخورد داد، شاید بتوان شواهد مستقیمی از چندجهانی به دست آورد؛ آزمایشی که پیامدهایش کاملاً ناشناخته است.
آزمایش روی کل زمین
در بدبینانهترین سناریوها، زمین خود به یک آزمایشگاه تبدیل میشود؛ مثلاً تغییر جزئی در میدانهای بنیادی یا ثابتهای فیزیکی. حتی کوچکترین خطا در چنین آزمایشی میتواند زندگی روی سیاره را برای همیشه تغییر دهد.
آزمایشهای بدون محدودیت شاید هرگز اجرا نشوند، اما اهمیت آنها در چیز دیگری است: آنها نشان میدهند علم تا کجا میتواند پیش برود و چرا محدودیتها ضروریاند. همین مرزها هستند که علم را انسانی، ایمن و قابلاعتماد نگه میدارند. بااینحال، خیالپردازی درباره این آزمایشها، الهامبخش نسل جدیدی از فیزیکدانهاست که میخواهند جهان را عمیقتر از همیشه بفهمند؛ حتی اگر فقط در ذهن.
نظر شما