چهارشنبه 30 مهر 1393 | به روز شده: 7 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
جمعه 13 مهر 1386 - 22:15:24 | کد مطلب: 33081 چاپ

آشنایی با استان تهران

سفر > ایرانگردی - همشهری‌آنلاین:
استان تهران با وسعتی حدود 18814 کیلومتر مربع بین 34 تا 36.5 درجه عرض شمالی و 50 تا 53 درجه طول شرقی واقع شده است.

این استان از شمال به استان مازندران، از جنوب به استان قم، از جنوب غرب به استان مرکزی، از غرب به استان البرز و از شرق به استان سمنان محدود است.

جمعیت این استان در سال 85 بیش از 13 میلیون نفر بوده که حدود 19 درصد جمعیت کل کشور را به خود اختصاص داده است.

استان تهران، از شهرهای تهران - شهریار - اسلامشهر - ری - پاکدشت - دماوند - شمیران - ورامین و فیروزکوه تشکیل شده است.

دسن

پرونده‌ها:

  دسن

در جلسهٔ هیئت دولت در تاریخ ۱۲ بهمن سال ۱۳۸۸، لایحه تأسیس استان البرز تصویب و به مجلس شورای اسلامی فرستاده شد

و در ادامه با تصویب نمایندگان مجلس شورای اسلامی در تاریخ ۱۳۸۹/۴/۷ شهرستان‌های کرج، ساوجبلاغ به مرکزیت هشتگرد و نظرآباد از استان تهران جدا شد.

تهران

تهران پایتخت ایران به عنوان پر جمعیت‌ترین شهر کشور، از نظر مساحت شهرنشینی نه تنها در ایران بلکه در دنیا جزو بزرگترین شهرها می‌با‌شد که از آن به عنوان ابر شهر یاد می‌کنند.

در لینک‌های زیر با کلیک روی هر یک از آنها، درباره وضعیت جغرافیایی، تاریخی، شهرنشینی و مراکز سیاحتی و زیارتی این شهر بزرگ، اطلاعات جامع و مفیدتری می‌توانید داشته باشید.

اسلامشهر

دارای دو بخش مرکزی و چهار دانگه و چهار دهستان است. اسلامشهر و چهار دانگه شهرهای این شهرستان هستند.

 مراکز دیدنی:

  • تپه واوان، تپه چیچک لو، تپه مافین آباد، تپه باستانی‌سیاب، تپه میمنت، تپه سالور

پاکدشت

بدلیل اینکه شهر پاکدشت‌ متشکل‌ از چند واحد روستایی‌ است‌، مطالعه‌ تاریخچه‌ آن‌ مغایر با سایر شهرها می‌باشد. چرا که‌ این‌ شهر بافت‌ واحدی‌ نداشته‌. بدین‌ منظور بررسی‌ و پژوهش‌ این‌ مبحث‌ یعنی‌ تاریخچه‌ تحول‌ آبادی هایی‌ را بصورت‌ تجریدی‌ مورد بررسی‌ قرار می‌دهیم‌. 

در گذشته‌ ورامین‌ را به‌ علت‌ زندگی‌ قبیله‌ به‌ چهار قسمت‌ تحت عنوان های‌ بهنام‌ عرب‌، بهنام‌ پازوکی‌، بهنام‌ وسط‌، بهنام‌ سوخته ‌تقسیم‌ می‌کردند. به‌ نظر می‌رسد از آنجائیکه‌ طایفه‌ پازوکی‌ ها در بخش‌ شمالی‌ دشت‌ ورامین‌ استقرار داشته‌ اند این‌ منطقه‌ تحت‌ عنوان‌ بهنام‌ پازوکی‌ نام‌ گرفته‌ بوده.‌

بدین‌ منظور می‌توانیم‌ نتیجه‌ بگیریم‌ قدیمی‌ترین‌ اقوام‌ این‌ ناحیه‌ طایفه‌ پازوکی‌ها می‌باشند که‌ در سطح‌ روستاهای‌ این‌ منطقه‌ سکونت‌ یافته‌ اند. بنابر این‌ قسمت های‌ شمال‌ دشت‌ ورامین‌ که‌ بهنام‌ پازوکی‌ مشهور است‌ در برگیرنده‌ شهر کنونی‌ پاکدشت‌ می‌باشد.

اسناد و مدارک‌ معتبری‌ که‌ بتوان‌ با استناد به  آنها مقایسه‌ای‌ از نظر قدمت‌ آبادی ها انجام‌ داد ،وجود ندارد. اما از شواهد پراکنده‌ و داستان‌های‌ محلی‌ که‌ سینه‌ به‌ سینه‌ نقل‌ شده‌ می‌توان‌ دریافت‌. آبادیهایی‌ پاکدشت‌ قوهه‌، خاتون‌ آباد سابقه‌ طولانی‌ تر از مامازن‌ داشته‌ اند ولی‌ آنچه‌ که‌ مسلم‌ است‌ آبادی‌های‌ فوق‌ از یک‌ پیشینه‌ تاریخی‌ بسیار اصیلی‌ برخوردار بوده‌اند.

استقرار این‌ آبادی‌ها در پهنه‌ مخروطه‌ افکنه‌ جاجرود و در نتیجه‌ وجود اراضی‌ مرغوب‌ و آب‌ کافی‌ موجب‌  آبادانی‌ این‌ منطقه‌ بیش‌ از پیش‌ شده‌ بود برهمین‌ اساس‌ در دوره‌ قاجار (ناصرالدین‌ شاه‌) آبادی‌های پاکدشت‌ (پلشت‌) قوهه‌ و مامازن‌ به‌ تصرف‌ عزیزخان‌ که‌ از خواجگان‌ دربار بود در آمد به‌ همین‌ خاطر این‌ آبادی‌ها بنام‌ ممالک‌ عزیز خانی‌ مشهور شدند، که‌ عوایدکلیه‌ محصولات‌ کشاورزی‌ این‌ روستاها برای‌ ایشان‌ بود. اما در پی‌ مرگ‌ او تمامی‌ روستاهای‌ فوق‌ توسط‌ خواهرش‌ به‌ دربار رضا خانی‌ واگذار شد.

در دوره سلطنت رضا خان زمین‌های مزروعی این روستاها عموما به درباریان و یا‌ خانها اجازه داده می‌شد بدینسان در طی حکومت رضاخان وضعیت ادامه داشت تا اینکه در سال 1323 این املاک توسط محمدرضا پهلوی به هنرستان دخترانه و پرورشگاه یتیمان شاهپور انتقال یافت و درآمدهای حاصله صرف این هنرستان می‌شد. بالاخره بعد از پیروزی انقلاب اسلامی با تاسیس اداره اوقاف در این منطقه نظارت این املاک به عهده اوقاف گذاشته شد.

مراکز دیدنی:

  • یخچال پیرداغلان، پل کبود گنبد، امامزاده سبز پوش

ورامین

شهرستان ورامین در40 کیلومتری جنوب شرقی ورامین ودر حاشیه شمال غربی کویر مرکزی در 35. 5 درجه عرض جغرافیائی و51. 40 درجه طول جغرافیائی شرقی واقع شده است و ارتفاع آن از سطح دریا در حدود 1000 متر است.

برابر تقسیم بندی اقلیمی، ورامین سرزمینی خشک و نیمه بیابانی است تغییرات روز و شب و درجه حرارت آن بالا است مقدار تبخیر سالیانه به مراتب بیشتر از بارندگی ونزولات آسمانی است ودر زمینه محصولات مختلف کشاورزی وفرش و دامداری در زمره برترین های ایران است.

تاریخچه شهر ورامین

تمدن دشت ورامین را باید با تمدن سیالک کاشان و با شهر سوخته سیستان سنجیدوحرکت وزندگی اجتماعی آن را باید در بند بند افسانه ها جست. هنری والسن ری باستان را با قسمتی از خرابه‌های آن با دشت ورامین قابل تطبیق می‌داند. و در کتاب ومرات البلدان، وارنا با قلعه ایرج منطبق شده است در کتاب وندیداد فصل سیر و مهاجرت گروهی از ایرانیان آریایی که پیرامون ری ساکن شده اند نام راکا و وارنا را می آورد که شباهتی با ری و ورامین دارد.

دسن

پرونده‌ها:

دسن

دکتر فریدون جنیدی که از پژوهشگران معاصر کشور محسوب می‌شود در کتاب سیر و مهاجرت آریائی‌ها درباره وارنا (ورامین) بحث گسترده ای دارد. وجود روستاهای پیرامون ورامین با نامهایی مثل دهوین ده ماسین و قلعه سین تاریخ تمدن ورامین را تا دورترین سده‌های بیش از تاریخ مدون کشورمان می‌برد.

وجود قلعه هایی مثل نارین قلعه، قلعه ایرج وعمر تاریخ این شهر را تاقبل از اسلام می‌برد به استناد وندیداد ورامین چهار دهمین کشوری است که اهورا مزدا آفریده است.  قلعه ایرج براین ادعا گواه است. بسیاری از پژوهشگران رغه رگا و ورنه را که در اوستا آمده با ری و ورامین منطبق دانسته اند.

مراکز دیدنی:

  • برج علاء الدوله، آب‌انبار علی‌آباد، آب‌انبار حصارگلی، یخچال‌حصار کوچک، یخچال‌علی‌آباد، آب‌انبار دیر گچین، قلعه ایرج، تپه شغالی، پل‌باقرآباد، پل فیلستان، کاروانسرای دیرگچین، عاردق کشکولی یا زندان افغان

اماکن مذهبی:

  • شاه حسین، امامزاده یحیی، کوکب الدین، امامزاده جعفر، امامزاده زین‌العابدین، امامزاده عبدالله

دماوند

در کتیبه شاپور و کتیبه پایکولی از زمان نرسی (293 - 302 م) از ساتراپ های دماوند نام برده شده است. چند دهه قبل نزدیک شهر دماوند دو ظرف سفالین قرمز رنگ بدون پایه به طور اتفاقی به دست آمد، قسمتی از ظرف به شکل سر گوزن بود و نیز در همین مکان دو سکه از فرهاد دوم ( 138 پ.م ) و مهرداد دوم ( 88 - 123 پ.م ) اشکانی کشف شد.

همچنین روی یک مهر ساسانی که در دماوند کشف شد، نام دمباوند حک شده است.این مهر اکنون در موزه کلکته نگه داری می شود. درمتون اسلامی نیز نام این محل به صورت دنباوند آمده است. شاهنامه فردوسی را می توان در شمار اسناد قدیمی که از دماوند نام برده است، به شمار آورد.

فردوسی بارها از این شهر  در شاهنامه نام برده و کوه دماوند را آشیانه سیمرغ، آموزنده زال پدر رستم دانسته است. دماوند در سال 30 ه.ق در زمان خلافت عثمان به دست مسلمانان فتح شد.

این شهرستان دارای دو بخش مرکزی و رودهن و 5 دهستان و همچنین شهرهای دماوند، رودهن، کیلان و آب سرد است. شهرستان دماوند کوهستانی است و در بخش جنوبی آن ناهمواری‌ها، کمتر از بخش شمالی شهرستان است.

مراکز مذهبی و دیدنی:

  • امامزاده سلطان مطهر، امامزاده عبدالله، بقعه سید گته‌میر، مقبره شیخ شبلی، مسجدجامع دماوند، مسجد جمعه سلجوقی، برج شبلی، دژ گل خندان، پل جاجرود

جاذبه‌های طبیعی:

  • چشمه تیزآب، چشمه قلعه دختر، چشمه آب‌علی‌ هراز، چشمه البرز- آب علی، آبشار لار، آبشار شکر آب، غار رود افشان، غاز گل زرد، منطقه حفاظت شده لار، دریاچه تارو ممج، دریاچه سد لتیان

رباط کریم

این شهرستان دارای دو بخش مرکزی و گلستان و پنج دهستان و نقاط شهری آن رباط کریم، نسیم شهر و گلستان است. کاروانسرای فتحعلی شاهی رباط‌کریم که در مسیر جاده تهران- ساوه قرار گرفته یکی از جاذبه‌های دیدنی این شهر محسوب می‌شود که به سبک دو ایوانی است. ورودی کاروانسرا از ایوان غربی است. ایوان شرقی به عنوان شاه‌نشین کاربرد داشت.

این کاروانسرا دارای یک حیاط مرکزی با اتاق‌هایی ایوان‌دار است که دور تا دور این حیاط احداث شده‌اند. در پشت اتاق‌ها سالن‌های طولانی به عنوان بارانداز تعبیه شده که دسترسی به آنها از طریق ورودی‌هایی که چهار کنج حیاط قرار دارد، میسر است مصالح به کار رفته در این بنا سنگ، آجر، ملات گل و گچ است و تنها تزئینات کاروانسرا آجرکاری است کاروانسرای رباط‌کریم دارای دو کتیبه است که روی یکی از آنها تاریخ 1240 هـ‌.ق و بانی بنا به نام آقا کمال حک شده است.

ری

شهرستان ری از شمال به تهران و اسلامشهر، از شرق به ورامین و پاکدشت، از غرب به استان مرکزی و رباط کریم و از جنوب به استان قم محدود می گردد. و شهر کهن ری که اکنون بازمانده های اندکی از انبوه آثار تاریخی آن در میان ساخت و ساز های پنهان و مهجور مانده، امروزه به عنوان یکی از مناطق 22 گانه شهری در جنوب شرقی تهران قرار دارد.

این جزء کوچک و مهجور جنوبی پایتخت، آن ری کهنی نیست که در تاریخ می شناسیم چرا که ری کهن علیرغم تغییر ماهیت خود در میان انبوه ساخت و سازهای امروزی از نظر قدمت همزمان با بابل و نینوا و از نظر اهمیت از شهرهای بزرگ دوران ماد، هخامنشی و اشکانی بشمار می‌رود و از نظر عظمت در سده های نخستین اسلام، از مهمترین بلاد بشمار می‌آمده و در دوره های مختلف تاریخی پایتخت ایران عزیز بوده است.

تاریخ دقیقی از احداث این شهر در دست نیست، اما آنچه مسلم است و حفاری های علمی و یافته‌های باستانشناسی آنرا تایید می‌نماید، وجود آثاری منجمله ظروف سفالی از هزاره چهارم پیش از میلاد در این منطقه است که اولین بار طی سالهای 1935 تا 1938 میلادی توسط هیات باستانشناسی آمریکایی به سرپرستی دکتر اریک اشمیت یافت شدند.

در شمال شهر ری و از میان صخره ای طبیعی، چشمه ای می‌جوشد که باید آنرا از عوامل مهم شکل گیری تمدن 6000 ساله این منطقه دانست. این چشمه که بنام چشمه علی  معروف است، شاهد و ناظر بر بسیاری از حوادث و راز و رمزها بوده است. در کنار این چشمه تاریخی، شاهد محوطه ای تاریخی و باستانی هستیم و چنانکه یاد شد واجد آثاری از هزاره چهارم پیش از میلاد است و به گفته دکتر اشمیت، تمدن چشمه علی  با لایه اول تپه حصار دامغان قابل مقایسه می باشد.

مراکز مذهبی:

  • آستانه حضرت عبدالعظیم (ع)، بقعه بی‌بی شهربانو، بقعه جوانمرد قصاب، ابن بابویه، امامزاده هادی، بقعه بی بی زبیده، بقعه ابوالحسن، بقعه شیخ صدوق، بقعه عباس‌ و ابراهیم، بقعه عین و غین، بقعه عقیل‌وهادی، کلیسای تادیوس بارتوقیموس مقدس

جاذبه‌های دیدنی:

  • برج نقارخانه، برج طغرل، زندان هارون، قلعه تبرک، قلعه گبری، دژ رشکان، تپه چشمه علی، تپه میل، قره تپه، بقایای شهر سلجوقی، تپه گبری، کاروانسرای عین‌الرشید، کاروانسرای قصر بهرام، استودان گبرها، چشمه‌علی، چشمه شور

شمیران

شمیران به معنای محل سرد است و به ناحیه کوهستانی شمال تهران نیز می‌گویند. در گذشته شمیران بخشی از ناحیه قصران بزرگ بوده است. قصران معرب کوهساران است و تمام دامنه های رشته کوه‌های البرز تا جنوب شهر ری را قصران می‌نامی‌دند.

امروزه بخشی از شمیران در تقسیم بندی های تهران بزرگ جزو منطقه یک شهرداری تهران بشمار می‌رود. شمیران قدمتی هزار ساله دارد و از نظر تاریخی با ری باستان در جنوب تهران پیوند دارد.

مراکز دیدنی

جاذبه‌های طبیعی:

  • توچال، پناهگاه پلنگ‌چال، پناهگاه شیرپلا، آبشار دوقلو، آبشاراسون، آبشار پسنگ، آبشار سوتک، آبشار منظریه، دریاچه سد لتیان

اماکن مذهبی:

  • امامزاده صالح، امامزاده قاسم، بقعه سلطان، امامزاده ابوطالب، امامزاده اسماعیل زکریا، امامزاده سید محمد ولی، امامزاده عزیز، امامزاده علی اکبر، امامزاده مطیب، امامزاده معصوم صالح، مسجدامام حسن عسگری، تکیه نیاوران، گورستان ظهیرالدوله، گورستان قیطریه، گورستان زردشتیان

شهریار

این شهرستان دارای دو بخش و یازده دهستان‌است که یازده دهستان آن عبارتند از اسماعیل آباد، امامزاده ابوطالب، منجیل آباد، اخترآباد، بی بی سکینه، جوقین، رزکان، فردوس، قائم آباد، ملارد و مویز.  نواحی شهری آن شامل شهریار، شهر قدس، ملارد، شاهد شهر، صبا شهر، صفا دشت، فردوسیه و وحیدیه است. 

شهرستان شهریار  با توجه به تنوع و کثرت آثار تاریخی فرهنگی در بین شهرستان های استان تهران از جایگاه مخصوص برخوردار است و آثار و تپه های فراوانی مربوط به هزاره های قبل را در خود جای داده است. 

مراکز دیدنی:

  • قلم غوزآباد، تپه جوقین، تپه مزلوت، تپه پا کلی، پل بادامک، کاروانسرای سنگی، تخت رستم، تخت کیکاووس، امامزاده‌ ام‌کبری و ام‌صغری، بقعه شاهزاده سلمان، امامزاده بی بی سکینه، لوط پیامبر

فیروزکوه

این شهرستان در شرق استان قرار گرفته و دارای دو بخش مرکزی و ارجمند، پنج دهستان و تنها نقطه شهری آن فیروز کوه است، تمام مناطق این شهرستان کوهستانی است و ساکنانش‌از طریق کشاورزی و دامداری امرار معاش می کنند. این شهرستان دارای دریاچه‌ها و مناظر طبیعی بسیار زیبایی است که در راس همه آنها قله زیبای دماوند جای دارد.

مراکز دیدنی:

  • حمام روستای درده، آهنین راه، پل سنگی گچسر، پل فیروزکوه، نقش برجسته تنگ واشی، نقش برجسته ناصرالدین شاه، آبشار شکرآب، چشمه قلعه دختر، غار ابنهون، غار بونیک، زیراب، دریاچه سد لار، دریاچه آهنگ، دریاچه زیاد، امامزاده عبدالله، امامزاده هاشم
انتخاب سردبیر

غسل و تکفین رئیس فقید مجلس خبرگان رهبری انجام شد

همشهری آنلاین: غسل و تکفین آیت‌الله مهدوی‌کنی رئیس فقید مجلس خبرگان رهبری صبح امروز انجام شد.

۳۰ مهر؛ پیشخوان روزنامه‌های ورزشی صبح ایران

همشهری‌آنلاین: تیتر یک روزنامه‌های ورزشی صبح ایران عبارت است از:

۳۰ مهر؛ تیتر یک روزنامه‌های صبح ایران

همشهری‌آنلاین: فرمایشات مقام معظم رهبری ، تاکید رئیس‌جمهور بر مبارزه با فساد و اعلام تخلف‌های مربوط به بورسیه‌هاو مصوبه مجلس درخصوص حمایت از آمران به معروف و نیز منع خشونت در امر به معروف تیتر یک برخی از روزنامه‌های صبح ایران است:

بایرن، رم را درهم کوبید/ پنج گل آدریانو برای دونتسک

همشهری آنلاین: سه‌شنبه شب (۲۹ مهر) در دور سوم مرحله گروهی مسابقات فوتبال لیگ قهرمانان باشگاه‌های اروپا بازی در نقاط مختلف قاره سبز برگزار شد.

والیبال نشسته بانوان ایران حریف قهرمان جهان در فینال شد

همشهری آنلاین: بانوان تیم ملی والیبال نشسته با غلبه بر ژاپن به دیدار فینال راه یافتند و سهمیه پارالمپیک ریو را به دست آوردند.

هنرمندان خانگی

حتما شما هم دلتان می‌خواهد با هنر و ذوق و خلاقیت خودتان آثار هنری خلق کنید که در دکور منزل به چشم بیاید و هزینه مالی اندکی داشته باشد و از طرفی یادگیری آن هم آسان باشد.

من نمی‌فهمم تو چی می‌گی

یکتا فراهانی: «از در که وارد می‌شه یک راست می‌ره سراغ تلویزیون ، بعد هم روزنامه، انگار نه انگار من هم توی این خونه‌ام.

مجید فرزین نشان نقره وزنه‌برداری را کسب کرد

همشهری آنلاین: فرزین در مسابقات وزنه‌برداری وزن ۸۰ کیلوگرم به مدال نقره دست یافت.

تیم ملی فوتبال ۵ نفره نابینایان قهرمان بازی‌های پاراآسیایی شد

همشهری آنلاین: تیم ملی فوتبال ۵ نفره نابینایان و کم‌بینایان با برتری مقابل ژاپن در دیدار پایانی قهرمانی را به خود اختصاص داد.

طلای مرتضی مختاری به علیرضا مختاری رسید/ جوکار نایب قهرمان شد

همشهری آنلاین: مدال طلای رقابت‌های پرتاب وزنه بازی‌های پاراآسیایی که روز سوم مسابقات به نام مرتضی مختاری ثبت شده بود، به علیرضا مختاری رسید.

معصومه خدابخشی دومین نشان نقره تیراندازی را از آن خود کرد

همشهری آنلاین: تیم ملی تیراندازی با ۵ نشان به کار خود در مسابقات پاراآسیایی پایان داد.

کرمانی و سلطانی در پرتاب وزنه نقره و برنز، و صدقی برنز پرتاب نیزه را کسب کردند

همشهری آنلاین: فائزه کرمانی به مدال نقره رقابت‌های پرتاب وزنه بازی‌های پاراآسیایی دست یافت و مریم سلطانی به نشان برنز رسید. مرضیه صدقی هم مدال برنز پرتاب نیزه را به دست آورد.

چهاردهمین طلای کاروان ایران بر گردن صادق بیت‌سیاح

همشهری آنلاین: صادق بیت‌سیاح به مدال طلای رقابت‌های پرتاب دیسک بازی‌های پاراآسیایی دست یافت.

کسب ۵۹ مدال تا پایان روز سوم/ کاروان غدیر در جایگاه پنجم

همشهری آنلاین: در پایان سومین روز رقابت‌های پاراآسیایی اینچئون، شمار مدال‌های کاروان ایران به عدد ۵۹ رسید.

سیزدهمین طلای کاروان غدیر به دانیال سورانیان رسید

همشهری آنلاین: دانیال سورانیان به مدال طلای رقابت‌های پرتاب وزنه بازی‌های پاراآسیایی دست یافت.

از صحبت‌های معتادان کارتن‌خواب تا درد دل‌های اوراقچی‌های میدان شوش

همشهری‌آنلاین: سی و دومین برنامه تهرانگردی مسجدجامعی، رنگ و بوی متفاوت‌تری نسبت به برنامه‌های قبل داشت؛ توجه به مشکلات و معضلات اجتماعی و بررسی این عوامل، از مواردی بود که این هفته تهرانگردان را درگیر خود کرد.

پایان کار جوجیتسوکاران ایران با کسب ۱۱ مدال

همشهری آنلاین: تیم ملی جوجیتسو در دومین روز از مسابقات بین‌المللی سن پترزبوزگ، کسب سهمیه اسپرت آکورد توانست با کسب سه مدال طلا، شش نقره و دو برنز جمعا ۱۱ مدال از این رویداد به نام ایران ثبت کند.

ایران هند را برد و به مرحله حذفی صعود کرد

همشهری آنلاین: تیم والیبال جوانان ایران چهارمین و آخرین دیدار خود در دور گروهی هفدهمین دوره مسابقات قهرمانی آسیا را با پیروزی ۳ بر ۰ مقابل هند پشت سر گذاشت.