چهارشنبه 1 مرداد 1393 | به روز شده: 8 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
جمعه 24 تیر 1390 - 18:43:36 | کد مطلب: 140386 چاپ

آشنایی با موزه فرش ایران - تهران

فرهنگ و تاریخ > موزه - همشهری آنلاین:
موزه فرش ایران در 22بهمن سال 1356 افتتاح شد

ساختمان موزه فرش ایران معماری شکیل و چشم‌گیری دارد که آذین‌های نمای بیرونی آن شبیه به دار قالی است‌. سطح نمایشی موزه مساحتی برابر 3400 مترمربع را در بر می‌گیرد که شامل 2 تالار است و برای نمایش انواع قالی‌های دست بافت و گلیم مورد استفاده قرار می‌گیرد.

تالار طبقه همکف به نمایشگاه دایمی اختصاص دارد و تالار فوقانی جهت برگزاری نمایشگاه‌های موقت گلیم و قالی طراحی شده است‌.

پژوهش در سوابق‌، تحولات و کیفیت تاریخی هنر و صنعت فرش‌، خاصه در ایران‌، گردآوری و خریداری نمونه انواع قالی‌های دست بافت ایرانی و برگزاری نمایشگاه‌های موقت از فرش ایران و سایر نقاط جهان‌، از اهداف موزه به شمار می‌آید.

در موزه فرش انواع گلیم‌ها و فرش‌های دست بافت‌، با توجه به مرغوبیت و قدمت آن‌ها و با در نظر گرفتن ویژگی‌های قالی ایران از لحاظ رنگ آمیزی‌، طرح‌، نقش‌، بافت و تنوع مناطق قالی بافی حفظ و نگه‌داری می‌شود.

مجموعه موزه فرش ایران شامل با ارزش‌ترین نمونه‌های قالی ایران از قرن نهم هجری تا دوره معاصر است و از منابع غنی تحقیقی برای پژوهشگران و هنر دوستان به شمار میآید. معمولاً حدود 135 تخته از شاه‌کارهای قالی ایران‌، بافت مراکز مهم قالی‌بافی مانند کاشان‌، کرمان‌، اصفهان‌، تبریز، خراسان‌، کردستان و جز آن‌ها، در تالار طبقه هم‌کف به معرض نمایش گذاشته می‌شود.

در کتاب‌خانه موزه حدود 3500 جلد کتاب به زبان‌های فارسی‌، عربی‌، فرانسه‌، انگلیسی و آلمانی در اختیار هنر دوستان و پژوهشگران قرار می‌گیرد. هم‌چنین بهترین کتاب‌ها و نشریات و تحقیقات مربوط به فرش ایران و قالی‌های مشرق زمین به طورکلی و کتاب‌هایی در زمینه مذهب‌، هنر و ادبیات ایران در کتاب‌خانه موزه موجود است‌. در کنار کتاب‌خانه‌، کتاب فروشی موزه نیز مشغول به کار است‌.

همچنین برای استفاده از بازدیدکنندگان موزه‌، فیلم‌ها و اسلایدهایی در زمینه قالی‌بافی و گلیم و هنرهای دستی ایران در سالن نمایش موزه به نمایش در می‌آید.

از ویژگی‌های موزه فرش قالیچه دست‌بافت ارزشمند و بی‌نظیر ایرانی‌، کار فرش بافان کاشان‌، در اندازه‌های 130 در 220 سانتی‌متر، معروف به قالیچه میرزا کوچک خان جنگلی است که این شخصیت روحانی ملی را در لباس نظامی مسلح به تفنگ و اسلحه کمری‌، قطار فشنگ نمایش می‌دهد.

در شمسه بالای تصویر میرزا، کتیبه‌ای با عبارت «زنده‌باد میرزا کوچک جنگلی‌» و نام کارخانه ملامحمود دیده می‌شود که احتمالاً، با توجه به این عبارات‌، تاریخ بافت قالیچه سال‌های آخر دوره قاجار است‌.

قدیمی‌ترین فرش شناخته شده در جهان قالی 2500 ساله پازیریک است که در 1949 م‌، در جنوب سیبری کشف‌شد و آن را بافت ایران در دوره هخامنشی دانسته‌اند. آشکار است که قالی‌بافی در ایران در دوره هخامنشی وجود داشته و در قرن پنجم پیش از میلاد، دوره‌ای طولانی از تکامل را پشت‌سر گذاشته است‌.

قالی ایرانی پیوسته به عنوان یکی از اصیل‌ترین هنرها مورد توجه بوده و طیف وسیعی از طرح‌ها و نقوش زیبا را در برداشته است‌. در میان قالی‌ها با طرح‌های گوناگونی که در آن‌ها به کار گرفته شده‌، قالی‌های تصویری جایگاه ویژه‌ای دارند. بافت این قالی‌ها اواخر سده نهم هجری مجدداً آغاز شد و تا به امروز ادامه یافته است‌.

در این نمایشگاه نمونه‌هایی از قالیچه‌های تصویری شاهنامه بایسنغری به نمایش درآمده است که گوشه‌هایی از ادبیات‌، اسطوره‌، مذهب و فرهنگ و هنر غنی ایران را نشان می‌دهد. این آثار همه در کارگاه قالی‌بافی استاد موسوی سیرت‌، به یاری هنرمندان جوان ایرانی و ذوق و سلیقه استاد دنیا دیده و تکنولوژی کامپیوتری آفریده شده‌اند.

در واقع چند عامل اصلی را در به وجود آمدن این 26 قالیچه می‌توان متذکر شد: اول تهیه طرح و نقشه از روی نسخه اصلی‌; دوم تنظیم رنگ‌ها و عمل آوردن مواد رنگی گیاهی و شیمیایی روی پشم‌های مرغوب و بالاخره مهارت قالی بافان هنرمند بافنده این آثار که به مدت پنج سال مستمر، روزانه گاه تا 12 ساعت به کار بافت قالی اشتغال داشته‌اند. از نکات جالب این قالیچه‌ها هم زمانی امر طراحی و بافت را می‌توان متذکر شد. قالیچه‌ها حاشیه ندارند، اما یک حاشیه تشعیری با الهام از نقوش سنتی برای آن‌ها انتخاب شده که هر دو قالی یک نقش مشترک دارند. در بالای حاشیه‌، درون کتیبه‌هایی نام مجلس مربوط به آن قالیچه و نام هنرمندان آمده است‌.

در طول سالیان دراز، در این موزه نمایشگاه‌های مختلفی برگزار شده که مشهورترین آن‌ها از این قرارند: نمایشگاه طرح بته که در دی ماه 1365 بر پا شده‌؛ نمایشگاه سجاده‌ها و قالی‌های طرح محراب از سده دهم تا چهاردهم هجری‌؛ نمایشگاهی از قالی‌های گل برجسته از قرن هشتم هجری تا دوره معاصر به مناسبت بزرگ‌داشت دهه‌فجر در 12 بهمن 1364 و دست بافت‌های ارامنه ایران‌.

موزه فرش ایران در ضلع شمالی پارک لاله شهر تهران قرار دارد.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

همایش «پدران آسمانی» برگزار شد

همشهری آنلاین: نماینده ولی‌فقیه در استان لرستان و امام جمعه خرم‌آباد گفت:یکی از مواردی که موجب پاکی می‌شود خون شهید است . خون شهید مطهر است و همین خون که در راه خدا ریخته می‌شود پاک کننده است.

بیانیه سپاه پاسداران به مناسبت روز جهانی قدس

همشهری آنلاین: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بیانیه ای اعلام کرد: تحقق آرمان آزادی قدس شریف و نجات مردم فلسطین، فقط از مسیر مقاومت و حمایت تمام عیار امت اسلامی از انتفاضه می گذرد.

جزئیات اصلاح آئین‌نامه کرسی‌های آزاداندیشی اعلام شد

همشهری آنلاین: معاون فرهنگی و اجتماعی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با تشریح جزئیات اصلاح آئین‌نامه کرسی‌های آزاداندیشی، گفت: کرسی‌ها باید محل بحث و تضارب آراء باشد تا سبب رشد علم و فرهنگ در کشور شود.

حفظ آموزه‌های دینی و ولایی بودن راه مقابله با جنگ نرم است

همشهری آنلاین: فرمانده نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران گفت: داشتن بصیرت، حفظ آموزه‌های دینی، حفظ سبک زندگی اسلامی و ایرانی و ولایی بودن از راه‌های مقابله با جنگ نرم است.

تجلیل از دریادار سیاری به عنوان خادم برگزیده قرآنی

همشهری آنلاین: در مراسم محفل انس با قرآن کریم مرکز آموزش تخصص‌های دریایی رشت از دریادار حبیب‌الله سیاری فرمانده نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران و حجت‌السلام روشندل رئیس عقیدتی سیاسی نداجا به عنوان خادمان برگزیده قرآنی تجلیل به عمل آمد.

جلسه فوق‌العاده دولت برای بررسی خروج از رکود

همشهری آنلاین: سخنگوی دولت گفت: جلسه اول مرداد، هیأت دولت در نوبت بعدازظهر به دلیل بررسی بیشتر راهکارهای متنوع خروج از رکود اقتصادی ادامه پیدا می‌کند.

پوستر غزه طراحی شد

همشهری آنلاین: بهزاد شیشه‌گران پوستری درباره حمله اسرائیل به غزه طراحی کرد.

نمایش فریاد غزه به روی صحنه می‌رود

همشهری آنلاین: امیرحسین شفیعی نمایش "فریاد غزه" را در تالار اندیشه حوزه هنری و همزمان با برگزاری همایش بزرگ غزه تنها نیست اجرا می‌کند.

حدادی و کاظمی در تیم منتخب بسکتبال کاپ آسیا

همشهری آنلاین: حامد حدادی به عنوان بهترین بازیکن و سنتر کاپ آسیا معرفی شد و جایزه بهترین مهاجم نیز به ارسلان کاظمی رسید.

سازمان سینمایی و هنرهای نمایشی دفاع مقدس بیانیه داد

همشهری آنلاین: سازمان سینمایی و هنرهای نمایشی دفاع مقدس از هنرمندان فرزانه و اندیشمند ایران و سایر کشورهای اسلامی دعوت کرد تا با شرکت فعال در مراسم روز جهانی قدس مراتب مخالفت خود را با اشغال این مکان مقدس و تجاوزات رژیم صهیونیستی اعلام کنند.

پیشخوان روزنامه‌های ورزشی اول مرداد

همشهری‌آنلاین: تیتر یک روزنامه‌های ورزشی صبح ایران عبارت است از:

تیتر یک روزنامه‌های اول مرداد

همشهری‌آنلاین: نگاهی داریم به تیتر یک روزنامه‌های صبح ایران:

دست شاغلینی که بیمه بیکاری می‌گرفتند رو شد

سازمان تأمین اجتماعی با استفاده از یک نرم‌افزار و فقط در یک‌ماه ۱۷۰۰نفر را شناسایی کرده که همزمان با دریافت مقرری بیمه بیکاری مشغول به‌کار نیز بوده‌اند.

اسامی هنرمندان حاضر در گردهمایی حمایت از غزه اعلام شد

همشهری‌آنلاین: در آستانه روز جهانی قدس اسامی هنرمندان حاضر در گردهمایی هنرمندان در حمایت از مردم مظلوم غزه که به همت انجمن سینمای جوان مقاومت و سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران برگزار می‌شود، اعلام شد.