سه شنبه 29 مهر 1393 | به روز شده: 5 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
جمعه 24 تیر 1390 - 17:43:36 | کد مطلب: 140386 چاپ

آشنایی با موزه فرش ایران - تهران

فرهنگ و تاریخ > موزه - همشهری آنلاین:
موزه فرش ایران در 22بهمن سال 1356 افتتاح شد

ساختمان موزه فرش ایران معماری شکیل و چشم‌گیری دارد که آذین‌های نمای بیرونی آن شبیه به دار قالی است‌. سطح نمایشی موزه مساحتی برابر 3400 مترمربع را در بر می‌گیرد که شامل 2 تالار است و برای نمایش انواع قالی‌های دست بافت و گلیم مورد استفاده قرار می‌گیرد.

تالار طبقه همکف به نمایشگاه دایمی اختصاص دارد و تالار فوقانی جهت برگزاری نمایشگاه‌های موقت گلیم و قالی طراحی شده است‌.

پژوهش در سوابق‌، تحولات و کیفیت تاریخی هنر و صنعت فرش‌، خاصه در ایران‌، گردآوری و خریداری نمونه انواع قالی‌های دست بافت ایرانی و برگزاری نمایشگاه‌های موقت از فرش ایران و سایر نقاط جهان‌، از اهداف موزه به شمار می‌آید.

در موزه فرش انواع گلیم‌ها و فرش‌های دست بافت‌، با توجه به مرغوبیت و قدمت آن‌ها و با در نظر گرفتن ویژگی‌های قالی ایران از لحاظ رنگ آمیزی‌، طرح‌، نقش‌، بافت و تنوع مناطق قالی بافی حفظ و نگه‌داری می‌شود.

مجموعه موزه فرش ایران شامل با ارزش‌ترین نمونه‌های قالی ایران از قرن نهم هجری تا دوره معاصر است و از منابع غنی تحقیقی برای پژوهشگران و هنر دوستان به شمار میآید. معمولاً حدود 135 تخته از شاه‌کارهای قالی ایران‌، بافت مراکز مهم قالی‌بافی مانند کاشان‌، کرمان‌، اصفهان‌، تبریز، خراسان‌، کردستان و جز آن‌ها، در تالار طبقه هم‌کف به معرض نمایش گذاشته می‌شود.

در کتاب‌خانه موزه حدود 3500 جلد کتاب به زبان‌های فارسی‌، عربی‌، فرانسه‌، انگلیسی و آلمانی در اختیار هنر دوستان و پژوهشگران قرار می‌گیرد. هم‌چنین بهترین کتاب‌ها و نشریات و تحقیقات مربوط به فرش ایران و قالی‌های مشرق زمین به طورکلی و کتاب‌هایی در زمینه مذهب‌، هنر و ادبیات ایران در کتاب‌خانه موزه موجود است‌. در کنار کتاب‌خانه‌، کتاب فروشی موزه نیز مشغول به کار است‌.

همچنین برای استفاده از بازدیدکنندگان موزه‌، فیلم‌ها و اسلایدهایی در زمینه قالی‌بافی و گلیم و هنرهای دستی ایران در سالن نمایش موزه به نمایش در می‌آید.

از ویژگی‌های موزه فرش قالیچه دست‌بافت ارزشمند و بی‌نظیر ایرانی‌، کار فرش بافان کاشان‌، در اندازه‌های 130 در 220 سانتی‌متر، معروف به قالیچه میرزا کوچک خان جنگلی است که این شخصیت روحانی ملی را در لباس نظامی مسلح به تفنگ و اسلحه کمری‌، قطار فشنگ نمایش می‌دهد.

در شمسه بالای تصویر میرزا، کتیبه‌ای با عبارت «زنده‌باد میرزا کوچک جنگلی‌» و نام کارخانه ملامحمود دیده می‌شود که احتمالاً، با توجه به این عبارات‌، تاریخ بافت قالیچه سال‌های آخر دوره قاجار است‌.

قدیمی‌ترین فرش شناخته شده در جهان قالی 2500 ساله پازیریک است که در 1949 م‌، در جنوب سیبری کشف‌شد و آن را بافت ایران در دوره هخامنشی دانسته‌اند. آشکار است که قالی‌بافی در ایران در دوره هخامنشی وجود داشته و در قرن پنجم پیش از میلاد، دوره‌ای طولانی از تکامل را پشت‌سر گذاشته است‌.

قالی ایرانی پیوسته به عنوان یکی از اصیل‌ترین هنرها مورد توجه بوده و طیف وسیعی از طرح‌ها و نقوش زیبا را در برداشته است‌. در میان قالی‌ها با طرح‌های گوناگونی که در آن‌ها به کار گرفته شده‌، قالی‌های تصویری جایگاه ویژه‌ای دارند. بافت این قالی‌ها اواخر سده نهم هجری مجدداً آغاز شد و تا به امروز ادامه یافته است‌.

در این نمایشگاه نمونه‌هایی از قالیچه‌های تصویری شاهنامه بایسنغری به نمایش درآمده است که گوشه‌هایی از ادبیات‌، اسطوره‌، مذهب و فرهنگ و هنر غنی ایران را نشان می‌دهد. این آثار همه در کارگاه قالی‌بافی استاد موسوی سیرت‌، به یاری هنرمندان جوان ایرانی و ذوق و سلیقه استاد دنیا دیده و تکنولوژی کامپیوتری آفریده شده‌اند.

در واقع چند عامل اصلی را در به وجود آمدن این 26 قالیچه می‌توان متذکر شد: اول تهیه طرح و نقشه از روی نسخه اصلی‌; دوم تنظیم رنگ‌ها و عمل آوردن مواد رنگی گیاهی و شیمیایی روی پشم‌های مرغوب و بالاخره مهارت قالی بافان هنرمند بافنده این آثار که به مدت پنج سال مستمر، روزانه گاه تا 12 ساعت به کار بافت قالی اشتغال داشته‌اند. از نکات جالب این قالیچه‌ها هم زمانی امر طراحی و بافت را می‌توان متذکر شد. قالیچه‌ها حاشیه ندارند، اما یک حاشیه تشعیری با الهام از نقوش سنتی برای آن‌ها انتخاب شده که هر دو قالی یک نقش مشترک دارند. در بالای حاشیه‌، درون کتیبه‌هایی نام مجلس مربوط به آن قالیچه و نام هنرمندان آمده است‌.

در طول سالیان دراز، در این موزه نمایشگاه‌های مختلفی برگزار شده که مشهورترین آن‌ها از این قرارند: نمایشگاه طرح بته که در دی ماه 1365 بر پا شده‌؛ نمایشگاه سجاده‌ها و قالی‌های طرح محراب از سده دهم تا چهاردهم هجری‌؛ نمایشگاهی از قالی‌های گل برجسته از قرن هشتم هجری تا دوره معاصر به مناسبت بزرگ‌داشت دهه‌فجر در 12 بهمن 1364 و دست بافت‌های ارامنه ایران‌.

موزه فرش ایران در ضلع شمالی پارک لاله شهر تهران قرار دارد.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

به زودی نمایشگاه دائمی‌گل وگیاه درشرق تهران افتتاح می‌شود

ششمین نمایشگاه فصلی گل و گیاه در محل دائمی نمایشگاه‌های شهرداری تهران در بوستان گفتگو همزمان با حرکت کاروان گل از بوستان گفتگو به سمت برج میلاد با حضور اعضای شورای شهر تهران و مدیران شهری و استقبال گسترده شهروندان تهرانی آغاز به‌کار کرد.

علت وارونگی مسیر می‌سی‌سی‌پی

می‌سی‌سی‌پی> دانشمندان سرانجام طوفان ایزاک را به‌عنوان عامل وارونه‌شدن مسیر رودخانه می‌سی‌سی‌پی معرفی کردند.

دستور دادستان کل ‌کشور در پرونده اسیدپاشی‌های اصفهان

تحقیقات پلیس برای کشف راز اسیدپاشی‌های اصفهان در حالی ادامه دارد که دادستان کل کشور در حکمی دستور تسریع در شناسایی و دستگیری عامل یا عاملین احتمالی این اسیدپاشی‌ها را داد.

رشد ۱۲۶۷ واحدی شاخص بورس

شاخص کل بورس تهران در مبادلات ۱۲۶۷ واحد افزایش یافت و به ۷۳ هزار و ۵۴۸ واحد رسید.

رشد خیره‌کننده و درصدی بورس در یک روز

به یکباره ورق در بازار سهام برگشت و بازار سهام با یک جهش خیره‌کننده مواجه شد به‌طوری که شاخص بورس ۱.۸ درصد و شاخص فرابورس ۱.۹ درصد رشد کردند.

تعویق دریافت کارمزد از کارتخوان‌ها

تأخیر در بررسی پیشنهاد اخذ کارمزد از تراکنش‌های خرید پایانه‌های فروش در شورای پول و اعتبار باعث شد تا دبیر کل بانک مرکزی اعلام کند که دریافت کارمزد از کارتخوان‌ها از اول آبان‌ماه اجرایی نمی‌شود.

سوختن و ساختن با بدقولی‌های خودروسازان

علی ابراهیمی: چانه زنی خودروسازان برای تعویق اجرای برخی تکالیف قانونی موجب بازگشت دلال‌بازی و افزایش کاذب قیمت خودروهای داخلی به‌دلیل توقف شماره‌گذاری شده است.

شناسایی کم‌درآمدها به‌جای پردرآمدها

دکتر حسین راغفر: موضوع حذف یارانه اقشار پردرآمد و ساماندهی مشمولان دریافت یارانه نقدی در حالی به ‌احتمال از دست رفتن اعتماد مردم ناشی از سرکشی در حساب‌هایشان ربط داده می‌شود که از ابتدا مشخص بود روش ساماندهی یارانه‌بگیران اشتباه است.

خسارت ۳.۵ میلیون دلاری توقف کامیون‌ها در مرز بازرگان

مانع تراشی کشور ترکیه در مسیر ترانزیت زمینی کالا موجب خسارت ۳.۵ میلیون دلاری ناشی از توقف کامیون‌ها شده است.

بازی آمریکا و ترکیه با مهره کوبانی

کوبانی پس از هفته‌ها درگیری به نقطه نمادین مقابله با گروه تروریستی داعش تبدیل شده اما اتفاقاتی در رابطه با این شهر افتاد که بار دیگر بازی تبلیغاتی این روزهای واشنگتن و آنکارا را با مهره کوبانی نشان داد.

کشف موجود دریایی توسط ماهیگیر

سنتوزا> ماهیگیری که در جزیره سنتوزا و حوالی سنگاپور مشغول ماهیگیری بود با دیدن یک موجود دریایی که شبیه ریشه درخت بود مجبور شد سراغ اینترنت برود.

نسل جدید در‌ و پنجره

کانبرا>‌ طراح استرالیایی در‌هایی ساخته است که با یک اشاره انگشت باز شده و پیش‌بینی می‌شود نسل در‌های چند هزارساله کنونی را منقرض کند.

آشنایی با جایزه ملی فیلم انگلیس National Movie Awards

همشهری آنلاین: جایزه ملی فیلم انگلیس یک جایزه سینمایی مردمی بود که از سال ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۱ به اعضای بدنه سینمایی انگلستان اعطا می‌شد.

نفت ارزان؛ تاکتیک آمریکا و عربستان علیه ایران و روسیه

همشهری آنلاین: به گفته مشاور بانک جهانی، ائتلاف نفتی عربستان و آمریکا با هدف زمین‌ زدن اقتصاد ایران و روسیه شکل گرفته است.

صحنه‌سازی ناشیانه برای پنهان‌کردن راز قتل شریک

صحنه‌سازی مرد میانسال برای پنهان کردن راز قتل شریکش آنقدر ناشیانه بود که پلیس در مدت کوتاهی توانست راز جنایت را فاش کند.

ری شهری: رمز اثر بخشی کار مداحی، اخلاص در عمل است

همشهری آنلاین: تولیت آستان مقدس حضرت عبدالعظیم حسنی (ع)، خدمت ذاکرین اهل بیت علیهم‌السلام در جامعه را بسیار با ارزش خواند و گفت: رمز ماندگاری و اثربخشی کار مداحان، اخلاص در عمل است.

مخالفت کاردینال‌های کاتولیک با اصلاحات پاپ

همشهری‌آنلاین: شورای مشورتی کاردینال‌های کلیسای کاتولیک با بخشی از اصلاحات پیشنهادشده مخالفت کرد.

کنسرت موسیقی قبل قاجار در فرهنگسرای نیاوران

همشهری آنلاین: کنسرت «نغمه‌های مرکب» به آهنگسازی سعید نایب محمدی، با استفاده از عناصر موسیقایی قبل از دوره‌ی قاجار و آهنگسازی به شیوه‌ی موسیقی قدیم ایران روزهای اول و دوم آبان در فرهنگسرای نیاوران اجرا می‌شود.