سه شنبه 15 اردیبهشت 1394 | به روز شده: 15 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
جمعه 24 تیر 1390 - 18:43:36 | کد مطلب: 140386 چاپ

آشنایی با موزه فرش ایران - تهران

فرهنگ و تاریخ > موزه - همشهری آنلاین:
موزه فرش ایران در 22بهمن سال 1356 افتتاح شد

ساختمان موزه فرش ایران معماری شکیل و چشم‌گیری دارد که آذین‌های نمای بیرونی آن شبیه به دار قالی است‌. سطح نمایشی موزه مساحتی برابر 3400 مترمربع را در بر می‌گیرد که شامل 2 تالار است و برای نمایش انواع قالی‌های دست بافت و گلیم مورد استفاده قرار می‌گیرد.

تالار طبقه همکف به نمایشگاه دایمی اختصاص دارد و تالار فوقانی جهت برگزاری نمایشگاه‌های موقت گلیم و قالی طراحی شده است‌.

پژوهش در سوابق‌، تحولات و کیفیت تاریخی هنر و صنعت فرش‌، خاصه در ایران‌، گردآوری و خریداری نمونه انواع قالی‌های دست بافت ایرانی و برگزاری نمایشگاه‌های موقت از فرش ایران و سایر نقاط جهان‌، از اهداف موزه به شمار می‌آید.

در موزه فرش انواع گلیم‌ها و فرش‌های دست بافت‌، با توجه به مرغوبیت و قدمت آن‌ها و با در نظر گرفتن ویژگی‌های قالی ایران از لحاظ رنگ آمیزی‌، طرح‌، نقش‌، بافت و تنوع مناطق قالی بافی حفظ و نگه‌داری می‌شود.

مجموعه موزه فرش ایران شامل با ارزش‌ترین نمونه‌های قالی ایران از قرن نهم هجری تا دوره معاصر است و از منابع غنی تحقیقی برای پژوهشگران و هنر دوستان به شمار میآید. معمولاً حدود 135 تخته از شاه‌کارهای قالی ایران‌، بافت مراکز مهم قالی‌بافی مانند کاشان‌، کرمان‌، اصفهان‌، تبریز، خراسان‌، کردستان و جز آن‌ها، در تالار طبقه هم‌کف به معرض نمایش گذاشته می‌شود.

در کتاب‌خانه موزه حدود 3500 جلد کتاب به زبان‌های فارسی‌، عربی‌، فرانسه‌، انگلیسی و آلمانی در اختیار هنر دوستان و پژوهشگران قرار می‌گیرد. هم‌چنین بهترین کتاب‌ها و نشریات و تحقیقات مربوط به فرش ایران و قالی‌های مشرق زمین به طورکلی و کتاب‌هایی در زمینه مذهب‌، هنر و ادبیات ایران در کتاب‌خانه موزه موجود است‌. در کنار کتاب‌خانه‌، کتاب فروشی موزه نیز مشغول به کار است‌.

همچنین برای استفاده از بازدیدکنندگان موزه‌، فیلم‌ها و اسلایدهایی در زمینه قالی‌بافی و گلیم و هنرهای دستی ایران در سالن نمایش موزه به نمایش در می‌آید.

از ویژگی‌های موزه فرش قالیچه دست‌بافت ارزشمند و بی‌نظیر ایرانی‌، کار فرش بافان کاشان‌، در اندازه‌های 130 در 220 سانتی‌متر، معروف به قالیچه میرزا کوچک خان جنگلی است که این شخصیت روحانی ملی را در لباس نظامی مسلح به تفنگ و اسلحه کمری‌، قطار فشنگ نمایش می‌دهد.

در شمسه بالای تصویر میرزا، کتیبه‌ای با عبارت «زنده‌باد میرزا کوچک جنگلی‌» و نام کارخانه ملامحمود دیده می‌شود که احتمالاً، با توجه به این عبارات‌، تاریخ بافت قالیچه سال‌های آخر دوره قاجار است‌.

قدیمی‌ترین فرش شناخته شده در جهان قالی 2500 ساله پازیریک است که در 1949 م‌، در جنوب سیبری کشف‌شد و آن را بافت ایران در دوره هخامنشی دانسته‌اند. آشکار است که قالی‌بافی در ایران در دوره هخامنشی وجود داشته و در قرن پنجم پیش از میلاد، دوره‌ای طولانی از تکامل را پشت‌سر گذاشته است‌.

قالی ایرانی پیوسته به عنوان یکی از اصیل‌ترین هنرها مورد توجه بوده و طیف وسیعی از طرح‌ها و نقوش زیبا را در برداشته است‌. در میان قالی‌ها با طرح‌های گوناگونی که در آن‌ها به کار گرفته شده‌، قالی‌های تصویری جایگاه ویژه‌ای دارند. بافت این قالی‌ها اواخر سده نهم هجری مجدداً آغاز شد و تا به امروز ادامه یافته است‌.

در این نمایشگاه نمونه‌هایی از قالیچه‌های تصویری شاهنامه بایسنغری به نمایش درآمده است که گوشه‌هایی از ادبیات‌، اسطوره‌، مذهب و فرهنگ و هنر غنی ایران را نشان می‌دهد. این آثار همه در کارگاه قالی‌بافی استاد موسوی سیرت‌، به یاری هنرمندان جوان ایرانی و ذوق و سلیقه استاد دنیا دیده و تکنولوژی کامپیوتری آفریده شده‌اند.

در واقع چند عامل اصلی را در به وجود آمدن این 26 قالیچه می‌توان متذکر شد: اول تهیه طرح و نقشه از روی نسخه اصلی‌; دوم تنظیم رنگ‌ها و عمل آوردن مواد رنگی گیاهی و شیمیایی روی پشم‌های مرغوب و بالاخره مهارت قالی بافان هنرمند بافنده این آثار که به مدت پنج سال مستمر، روزانه گاه تا 12 ساعت به کار بافت قالی اشتغال داشته‌اند. از نکات جالب این قالیچه‌ها هم زمانی امر طراحی و بافت را می‌توان متذکر شد. قالیچه‌ها حاشیه ندارند، اما یک حاشیه تشعیری با الهام از نقوش سنتی برای آن‌ها انتخاب شده که هر دو قالی یک نقش مشترک دارند. در بالای حاشیه‌، درون کتیبه‌هایی نام مجلس مربوط به آن قالیچه و نام هنرمندان آمده است‌.

در طول سالیان دراز، در این موزه نمایشگاه‌های مختلفی برگزار شده که مشهورترین آن‌ها از این قرارند: نمایشگاه طرح بته که در دی ماه 1365 بر پا شده‌؛ نمایشگاه سجاده‌ها و قالی‌های طرح محراب از سده دهم تا چهاردهم هجری‌؛ نمایشگاهی از قالی‌های گل برجسته از قرن هشتم هجری تا دوره معاصر به مناسبت بزرگ‌داشت دهه‌فجر در 12 بهمن 1364 و دست بافت‌های ارامنه ایران‌.

موزه فرش ایران در ضلع شمالی پارک لاله شهر تهران قرار دارد.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

اطلاع‌رسانی مستمر؛ راه کاهش آسیب‌پذیری شهر

افتتاحیه همایش بین‌المللی کاهش خطرپذیری و مدیریت سوانح در مناطق شهری با همکاری فدراسیون بین‌المللی جمعیت‌های صلیب سرخ و هلال احمردر هتل استقلال تهران برگزار شد.

کنسرت گروه نقش در تالار رودکی

همشهری آنلاین: گروه موسیقی نقش به آهنگسازی و سرپرستی امیر شریفی و آواز مهدی امامی در روزهای ۳۰ و ۳۱ اردیبهشت در تالار رودکی به صحنه خواهد رفت.

نیم میلیون عنوان کتاب در معرض تماشا و فروش

همشهری آنلاین: نشست خبری بیست و هشتمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران با حضور سید عباس صالحی، امیرمسعود شهرام‌نیا، محمود آموزگار و سیدمهدی جعفری، روز دوشنبه ۱۴ اردیبهشت در دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی برگزار شد.

معمای کد‌های خاص در بورس

یک گروه از سهامداران با امضای نامه و تشکیل یک کمپین خواستار انجام بازرسی‌های قانونی از بورس تهران برآمده است.

افت یک درصدی شاخص بورس

روند نزولی شاخص بورس در مبادلات ادامه یافت.

انفجار در مقر امنیتی حماس در غزه

همشهری آنلاین: مقر امنیتی جنبش مقاومت اسلامی فلسطین (حماس) در شهر غزه هدف انفجار یک بمب قرار گرفت.

عذاب وجدان، قاتل پدر را به اداره آگاهی کشاند

پسر جوان بعد از قتل پدرش قصد داشت با صحنه‌سازی مرگ او را یک حادثه طبیعی جلوه‌دهد اما دستش رو شد و بعد از چند روز فرار مجبور شد خودش را تسلیم کند.

مرگ گنج‌یاب در جست‌وجوی‌گنج

۲ جوان که در جست و جوی گنج بودند، ۷‌ ماه پس از شروع حفاری در کوهستان‌های استان کردستان دچار حادثه‌ای مرگباری شدند.

سقوط مرگبار از وانت؛ حادثه یا جنایت

کارآگاهان جنایی پایتخت مشغول تحقیق درباره حادثه‌ای مرموز هستند که در جریان آن زنی بعد از سقوط از وانت شوهرش جان خود را از دست داد.

۴ کشته در تیراندازی ویسکانسین آمریکا

همشهری آنلاین: رسانه‌های آمریکایی از کشته شدن چهار تن به دنبال تیراندازی بر روی یک پل در شرق ایالت ویسکانسین این کشور خبر دادند.

تجلیل از معلمان نمونه به مناسبت روز معلم در یزد

همشهری‌آنلاین: آیین بزرگداشت روز معلم و تجلیل از معلمان نمونه کشوری و استانی در یزد برگزار شد.

عطر خوش گل‌ها ،از شعر تا شیراز

آیدا ابوترابی: بهار باشد و بهاری باشی و عاشق گل و گیاه، نمی‌شود چرخ سبزت را پر از گُل نکنی!

داعش در تگزاس

همشهری آنلاین: سازمان نظارت بر پایگاه های اطلاع رسانی تروریستی اعلام کرد: گروه تروریستی 'داعش' مسئولیت تیراندازی در شهر 'گارلند' ایالت تگزاس را برعهده گرفته است.

خواب تجزیه برای خاورمیانه

این روزها سندی در کنگره آمریکا در حال بررسی است که واکنش گسترده و یکپارچه عراقی‌ها را به‌دنبال داشته‌است.

دختران هوگو پوش برتر نونهال استان تهران معرفی شدند

همشهری آنلاین: رقابتهای قهرمانی استان تهران در رده سنی نونهالان دختر، به منظور شناسایی نفرات برتر و حضور مقتدرانه در رقابتهای قهرمانی کشور با حضور ۱۱۷ هوگوپوش در اوزان دهگانه برروی ۳ شیابچانگ در خانه تکواندو پایتخت برگزار شد.