سه شنبه 13 مرداد 1394 | به روز شده: 3 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
جمعه 24 تیر 1390 - 18:43:36 | کد مطلب: 140386 چاپ

آشنایی با موزه فرش ایران - تهران

فرهنگ و تاریخ > موزه - همشهری آنلاین:
موزه فرش ایران در 22بهمن سال 1356 افتتاح شد

ساختمان موزه فرش ایران معماری شکیل و چشم‌گیری دارد که آذین‌های نمای بیرونی آن شبیه به دار قالی است‌. سطح نمایشی موزه مساحتی برابر 3400 مترمربع را در بر می‌گیرد که شامل 2 تالار است و برای نمایش انواع قالی‌های دست بافت و گلیم مورد استفاده قرار می‌گیرد.

تالار طبقه همکف به نمایشگاه دایمی اختصاص دارد و تالار فوقانی جهت برگزاری نمایشگاه‌های موقت گلیم و قالی طراحی شده است‌.

پژوهش در سوابق‌، تحولات و کیفیت تاریخی هنر و صنعت فرش‌، خاصه در ایران‌، گردآوری و خریداری نمونه انواع قالی‌های دست بافت ایرانی و برگزاری نمایشگاه‌های موقت از فرش ایران و سایر نقاط جهان‌، از اهداف موزه به شمار می‌آید.

در موزه فرش انواع گلیم‌ها و فرش‌های دست بافت‌، با توجه به مرغوبیت و قدمت آن‌ها و با در نظر گرفتن ویژگی‌های قالی ایران از لحاظ رنگ آمیزی‌، طرح‌، نقش‌، بافت و تنوع مناطق قالی بافی حفظ و نگه‌داری می‌شود.

مجموعه موزه فرش ایران شامل با ارزش‌ترین نمونه‌های قالی ایران از قرن نهم هجری تا دوره معاصر است و از منابع غنی تحقیقی برای پژوهشگران و هنر دوستان به شمار میآید. معمولاً حدود 135 تخته از شاه‌کارهای قالی ایران‌، بافت مراکز مهم قالی‌بافی مانند کاشان‌، کرمان‌، اصفهان‌، تبریز، خراسان‌، کردستان و جز آن‌ها، در تالار طبقه هم‌کف به معرض نمایش گذاشته می‌شود.

در کتاب‌خانه موزه حدود 3500 جلد کتاب به زبان‌های فارسی‌، عربی‌، فرانسه‌، انگلیسی و آلمانی در اختیار هنر دوستان و پژوهشگران قرار می‌گیرد. هم‌چنین بهترین کتاب‌ها و نشریات و تحقیقات مربوط به فرش ایران و قالی‌های مشرق زمین به طورکلی و کتاب‌هایی در زمینه مذهب‌، هنر و ادبیات ایران در کتاب‌خانه موزه موجود است‌. در کنار کتاب‌خانه‌، کتاب فروشی موزه نیز مشغول به کار است‌.

همچنین برای استفاده از بازدیدکنندگان موزه‌، فیلم‌ها و اسلایدهایی در زمینه قالی‌بافی و گلیم و هنرهای دستی ایران در سالن نمایش موزه به نمایش در می‌آید.

از ویژگی‌های موزه فرش قالیچه دست‌بافت ارزشمند و بی‌نظیر ایرانی‌، کار فرش بافان کاشان‌، در اندازه‌های 130 در 220 سانتی‌متر، معروف به قالیچه میرزا کوچک خان جنگلی است که این شخصیت روحانی ملی را در لباس نظامی مسلح به تفنگ و اسلحه کمری‌، قطار فشنگ نمایش می‌دهد.

در شمسه بالای تصویر میرزا، کتیبه‌ای با عبارت «زنده‌باد میرزا کوچک جنگلی‌» و نام کارخانه ملامحمود دیده می‌شود که احتمالاً، با توجه به این عبارات‌، تاریخ بافت قالیچه سال‌های آخر دوره قاجار است‌.

قدیمی‌ترین فرش شناخته شده در جهان قالی 2500 ساله پازیریک است که در 1949 م‌، در جنوب سیبری کشف‌شد و آن را بافت ایران در دوره هخامنشی دانسته‌اند. آشکار است که قالی‌بافی در ایران در دوره هخامنشی وجود داشته و در قرن پنجم پیش از میلاد، دوره‌ای طولانی از تکامل را پشت‌سر گذاشته است‌.

قالی ایرانی پیوسته به عنوان یکی از اصیل‌ترین هنرها مورد توجه بوده و طیف وسیعی از طرح‌ها و نقوش زیبا را در برداشته است‌. در میان قالی‌ها با طرح‌های گوناگونی که در آن‌ها به کار گرفته شده‌، قالی‌های تصویری جایگاه ویژه‌ای دارند. بافت این قالی‌ها اواخر سده نهم هجری مجدداً آغاز شد و تا به امروز ادامه یافته است‌.

در این نمایشگاه نمونه‌هایی از قالیچه‌های تصویری شاهنامه بایسنغری به نمایش درآمده است که گوشه‌هایی از ادبیات‌، اسطوره‌، مذهب و فرهنگ و هنر غنی ایران را نشان می‌دهد. این آثار همه در کارگاه قالی‌بافی استاد موسوی سیرت‌، به یاری هنرمندان جوان ایرانی و ذوق و سلیقه استاد دنیا دیده و تکنولوژی کامپیوتری آفریده شده‌اند.

در واقع چند عامل اصلی را در به وجود آمدن این 26 قالیچه می‌توان متذکر شد: اول تهیه طرح و نقشه از روی نسخه اصلی‌; دوم تنظیم رنگ‌ها و عمل آوردن مواد رنگی گیاهی و شیمیایی روی پشم‌های مرغوب و بالاخره مهارت قالی بافان هنرمند بافنده این آثار که به مدت پنج سال مستمر، روزانه گاه تا 12 ساعت به کار بافت قالی اشتغال داشته‌اند. از نکات جالب این قالیچه‌ها هم زمانی امر طراحی و بافت را می‌توان متذکر شد. قالیچه‌ها حاشیه ندارند، اما یک حاشیه تشعیری با الهام از نقوش سنتی برای آن‌ها انتخاب شده که هر دو قالی یک نقش مشترک دارند. در بالای حاشیه‌، درون کتیبه‌هایی نام مجلس مربوط به آن قالیچه و نام هنرمندان آمده است‌.

در طول سالیان دراز، در این موزه نمایشگاه‌های مختلفی برگزار شده که مشهورترین آن‌ها از این قرارند: نمایشگاه طرح بته که در دی ماه 1365 بر پا شده‌؛ نمایشگاه سجاده‌ها و قالی‌های طرح محراب از سده دهم تا چهاردهم هجری‌؛ نمایشگاهی از قالی‌های گل برجسته از قرن هشتم هجری تا دوره معاصر به مناسبت بزرگ‌داشت دهه‌فجر در 12 بهمن 1364 و دست بافت‌های ارامنه ایران‌.

موزه فرش ایران در ضلع شمالی پارک لاله شهر تهران قرار دارد.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

فرصتی برای اکران فیلم‌های اجتماعی

«خداحافظی طولانی»، «دوران عاشقی» و «مردن به وقت شهریور» در حالی اکران خود را در نوبت دوم تابستان آغاز کرده‌اند که نمایش عمومی ۲ کمدی پرفروش این روزها همچنان در سینماهای تهران و شهرستان‌ها ادامه دارد.

وام بانکی در دسترس نیست

تقاضاهای بسیار برای گرفتن وام بانکی و کمبود شدید منابع بانک‌ها باعث شکل‌گیری پدیده پرداخت مشروط تسهیلات در یک فضای غیررقابتی شده است.

بخشش به شرط کمک به ایتام

پدر و مادر مقتول، قاتل پسرشان را بخشیدند تا دیه او را صرف کمک به ایتام و نیازمندان کنند.

تأثیر پخش موسیقی در اتاق عمل بر جراحی سریع‌تر و بهتر

همشهری آنلاین: نتایج مطالعه محققان آمریکایی نشان می‌دهد، جراحانی که در حین جراحی به موسیقی مورد علاقه خود گوش می‌دهند، سریع‌تر و بهتر بخیه می‌زنند.

بندیکت کمبریج ملاقات با تماشاگران را دوست ندارد

همشهری آنلاین: بندیکت کمبریج بازیگر مطرح سینما و تئاتر انگلستان به دلیل امتناع از ملاقات کردن با طرفداران خود بعد از اجرای نمایش «هملت»، با واکنش منتقدان مواجه شده است.

انحلال پارلمان برای برگزاری انتخابات پیش از موعد در منطقه کاتالونیای اسپانیا

همشهری آنلاین: آرتور ماس، رییس منطقه کاتالونیا در اسپانیا، پارلمان منطقه تحت کنترل خود را منحل کرد و اعلام کرد ۲۷ سپتامیر ۲۰۱۵ انتخابات پارلمانی در کاتالونیا برگزار خواهد شد. پیشتر قرار بود این انتخابات در سال ۲۰۱۶ میلادی برگزار شود.

ترکیه خواستار عضویت در آ.سه.آن شد

همشهری آنلاین: مولود چاوش اوغلی وزیر خارجه ترکیه در چهل و هشتمین نشست وزیران خارجه اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا (آ.سه. آن) خواستار عضویت کشورش در این اتحادیه شد.

هیات عالی رتبه ایتالیایی وارد تهران شد

همشهری آنلاین: پائولو جنتیلونی وزیر امور خارجه و فدریکا گوئیدی وزیر توسعه اقتصادی ایتالیا با همراهی جمعی از مدیران ارشد از صاحبان صنایع و مهمترین موسسات و شرکت های اقتصادی دولتی و خصوصی این کشور وارد تهران شدند.

یک دورهمی با بچه‌های حیی سکوت نکرد

همشهری آنلاین: دست‌اندرکاران فیلم سینمایی «یحیی سکوت نکرد» که در حال حاضر در گروه «هنر و تجربه» روی پرده است درباره روند ساخت و اکران اثر صحبت کردند.

ثبت ورود و خروج دانش‌آموزان در سرویس مدرسه

با حضور مسئولان آموزش و پرورش، اتحادیه تاکسیرانی‌های شهری کشور و پلیس راهور ناجا از خودروهای ویژه سرویس مدارس و سامانه نرم‌افزاری پایش ناوگان دانش‌آموزی رونمایی شد.

دریادار فدوی:کوچک ترین اقدام آمریکا را با قدرت پاسخ می دهیم

همشهری آنلاین: فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی گفت: آمریکا مرتب حرف هایی می زند که قادر به انجام آن نیست؛ ما به اتکای قدرت شهدا آماده ایم کوچک ترین اقدام آمریکا را چنان با قدرت پاسخ دهیم که نتواند حرکتی از خود نشان دهد.

پیکر مطهر ۱۱ شهید خط شکن و غواص اصفهانی شناسایی شد

همشهری آنلاین: روابط عمومی کمیته جستجوی مفقودین ستاد کل نیروهای مسلح از شناسایی پیکر پاک و مطهر ۱۱ شهید خط شکن و غواص اصفهانی خبر داد و اعلام کرد، این شهدای گرانقدر از طریق پلاک هویت شناسایی شده اند.

دفاع از حریم هوایی جمهوری اسلامی ایران یک امر مقدس است

همشهری آنلاین: جانشین قرارگاه پدافند هوایی خاتم الانبیا(ص) گفت: دفاع از حریم هوایی جمهوری اسلامی ایران یک امر مقدس است.

پدر سه شهید و دو جانباز مازندرانی درگذشت

همشهری آنلاین: حاج اسماعیل رضایی پدر سه شهیدان رضایی پیش از ظهر دوشنبه بر اثر بیماری دار فانی را وداع گفت.

تشییع پیکرهای دو غواص شهید در آران و بیدگل

همشهری آنلاین: فرمانده ناحیه مقاومت بسیج آران و بیدگل گفت: مراسم تشییع پیکر پاک ۴۸ شهید عملیات کربلای ۴ (شهدای غواص) چهارشنبه -۱۴ مردادماه- ساعت۱۸در آران و بیدگل برگزار می‌شود.

جزئیات تشییع شهدای غواص در مازندران

همشهری آنلاین: مدیرکل بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع‌مقدس مازندران گفت:مراسم معنوی وداع با شهدا ۱۹ مردادماه بعد از نماز مغرب و عشا در باغ موزه دفاع مقدس مازندران برگزار می‌شود.

سیستمهای راداری و الکترونیکی پدافند تحت هیچ شرایطی خاموش نمی‌شوند

همشهری آنلاین: فرمانده قرارگاه پدافند هوایی خاتم الانبیا(ص) گفت:پدافند هوایی همواره در حال مأموریت است و تحت هیچ شرایطی سیستمهای راداری و الکترونیکی و سامانه‌های موشکی و دیده‌بانی آن خاموش نمی‌شوند.