چهارشنبه 5 آذر 1393 | به روز شده: 3 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
جمعه 24 تیر 1390 - 17:43:36 | کد مطلب: 140386 چاپ

آشنایی با موزه فرش ایران - تهران

فرهنگ و تاریخ > موزه - همشهری آنلاین:
موزه فرش ایران در 22بهمن سال 1356 افتتاح شد

ساختمان موزه فرش ایران معماری شکیل و چشم‌گیری دارد که آذین‌های نمای بیرونی آن شبیه به دار قالی است‌. سطح نمایشی موزه مساحتی برابر 3400 مترمربع را در بر می‌گیرد که شامل 2 تالار است و برای نمایش انواع قالی‌های دست بافت و گلیم مورد استفاده قرار می‌گیرد.

تالار طبقه همکف به نمایشگاه دایمی اختصاص دارد و تالار فوقانی جهت برگزاری نمایشگاه‌های موقت گلیم و قالی طراحی شده است‌.

پژوهش در سوابق‌، تحولات و کیفیت تاریخی هنر و صنعت فرش‌، خاصه در ایران‌، گردآوری و خریداری نمونه انواع قالی‌های دست بافت ایرانی و برگزاری نمایشگاه‌های موقت از فرش ایران و سایر نقاط جهان‌، از اهداف موزه به شمار می‌آید.

در موزه فرش انواع گلیم‌ها و فرش‌های دست بافت‌، با توجه به مرغوبیت و قدمت آن‌ها و با در نظر گرفتن ویژگی‌های قالی ایران از لحاظ رنگ آمیزی‌، طرح‌، نقش‌، بافت و تنوع مناطق قالی بافی حفظ و نگه‌داری می‌شود.

مجموعه موزه فرش ایران شامل با ارزش‌ترین نمونه‌های قالی ایران از قرن نهم هجری تا دوره معاصر است و از منابع غنی تحقیقی برای پژوهشگران و هنر دوستان به شمار میآید. معمولاً حدود 135 تخته از شاه‌کارهای قالی ایران‌، بافت مراکز مهم قالی‌بافی مانند کاشان‌، کرمان‌، اصفهان‌، تبریز، خراسان‌، کردستان و جز آن‌ها، در تالار طبقه هم‌کف به معرض نمایش گذاشته می‌شود.

در کتاب‌خانه موزه حدود 3500 جلد کتاب به زبان‌های فارسی‌، عربی‌، فرانسه‌، انگلیسی و آلمانی در اختیار هنر دوستان و پژوهشگران قرار می‌گیرد. هم‌چنین بهترین کتاب‌ها و نشریات و تحقیقات مربوط به فرش ایران و قالی‌های مشرق زمین به طورکلی و کتاب‌هایی در زمینه مذهب‌، هنر و ادبیات ایران در کتاب‌خانه موزه موجود است‌. در کنار کتاب‌خانه‌، کتاب فروشی موزه نیز مشغول به کار است‌.

همچنین برای استفاده از بازدیدکنندگان موزه‌، فیلم‌ها و اسلایدهایی در زمینه قالی‌بافی و گلیم و هنرهای دستی ایران در سالن نمایش موزه به نمایش در می‌آید.

از ویژگی‌های موزه فرش قالیچه دست‌بافت ارزشمند و بی‌نظیر ایرانی‌، کار فرش بافان کاشان‌، در اندازه‌های 130 در 220 سانتی‌متر، معروف به قالیچه میرزا کوچک خان جنگلی است که این شخصیت روحانی ملی را در لباس نظامی مسلح به تفنگ و اسلحه کمری‌، قطار فشنگ نمایش می‌دهد.

در شمسه بالای تصویر میرزا، کتیبه‌ای با عبارت «زنده‌باد میرزا کوچک جنگلی‌» و نام کارخانه ملامحمود دیده می‌شود که احتمالاً، با توجه به این عبارات‌، تاریخ بافت قالیچه سال‌های آخر دوره قاجار است‌.

قدیمی‌ترین فرش شناخته شده در جهان قالی 2500 ساله پازیریک است که در 1949 م‌، در جنوب سیبری کشف‌شد و آن را بافت ایران در دوره هخامنشی دانسته‌اند. آشکار است که قالی‌بافی در ایران در دوره هخامنشی وجود داشته و در قرن پنجم پیش از میلاد، دوره‌ای طولانی از تکامل را پشت‌سر گذاشته است‌.

قالی ایرانی پیوسته به عنوان یکی از اصیل‌ترین هنرها مورد توجه بوده و طیف وسیعی از طرح‌ها و نقوش زیبا را در برداشته است‌. در میان قالی‌ها با طرح‌های گوناگونی که در آن‌ها به کار گرفته شده‌، قالی‌های تصویری جایگاه ویژه‌ای دارند. بافت این قالی‌ها اواخر سده نهم هجری مجدداً آغاز شد و تا به امروز ادامه یافته است‌.

در این نمایشگاه نمونه‌هایی از قالیچه‌های تصویری شاهنامه بایسنغری به نمایش درآمده است که گوشه‌هایی از ادبیات‌، اسطوره‌، مذهب و فرهنگ و هنر غنی ایران را نشان می‌دهد. این آثار همه در کارگاه قالی‌بافی استاد موسوی سیرت‌، به یاری هنرمندان جوان ایرانی و ذوق و سلیقه استاد دنیا دیده و تکنولوژی کامپیوتری آفریده شده‌اند.

در واقع چند عامل اصلی را در به وجود آمدن این 26 قالیچه می‌توان متذکر شد: اول تهیه طرح و نقشه از روی نسخه اصلی‌; دوم تنظیم رنگ‌ها و عمل آوردن مواد رنگی گیاهی و شیمیایی روی پشم‌های مرغوب و بالاخره مهارت قالی بافان هنرمند بافنده این آثار که به مدت پنج سال مستمر، روزانه گاه تا 12 ساعت به کار بافت قالی اشتغال داشته‌اند. از نکات جالب این قالیچه‌ها هم زمانی امر طراحی و بافت را می‌توان متذکر شد. قالیچه‌ها حاشیه ندارند، اما یک حاشیه تشعیری با الهام از نقوش سنتی برای آن‌ها انتخاب شده که هر دو قالی یک نقش مشترک دارند. در بالای حاشیه‌، درون کتیبه‌هایی نام مجلس مربوط به آن قالیچه و نام هنرمندان آمده است‌.

در طول سالیان دراز، در این موزه نمایشگاه‌های مختلفی برگزار شده که مشهورترین آن‌ها از این قرارند: نمایشگاه طرح بته که در دی ماه 1365 بر پا شده‌؛ نمایشگاه سجاده‌ها و قالی‌های طرح محراب از سده دهم تا چهاردهم هجری‌؛ نمایشگاهی از قالی‌های گل برجسته از قرن هشتم هجری تا دوره معاصر به مناسبت بزرگ‌داشت دهه‌فجر در 12 بهمن 1364 و دست بافت‌های ارامنه ایران‌.

موزه فرش ایران در ضلع شمالی پارک لاله شهر تهران قرار دارد.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

نزول ۱۲۰۰ واحدی شاخص

شاخص کل بورس تهران در مبادلات ۱۲۰۸ واحد کاهش یافت و به رقم ۷۴ هزار و ۷۴۱ واحد رسید.

رشاد رییس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی شد

همشهری آنلاین: ریاست حجت‌الاسلام والمسلمین رشاد بر پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، به تایید اعضای شورای‌ عالی انقلاب فرهنگی رسید.

توقف هدرروی ۲۰میلیون مترمکعب گاز

سوزانده شدن روزانه حدود ۲۰ میلیون مترمکعب گاز همراه نفت در مشعل‌های میادین نفتی، ایران را به سومین کشور در هدردهی این گاز تبدیل کرده است و اکنون شرکت ملی نفت با اعلام فراخوان عمومی برای فروش گازهای مشعل درنظر دارد، فلرها را برای همیشه خاموش کند.

مواضع متفاوت در تیم اقتصادی دولت

رضا کربلایی: رئیس‌کل بانک مرکزی تصمیم مجمع تشخیص مصلحت نظام را به‌صـورت تـلـویـحی باعـث مخدوش‌شدن استقلال این بانک اعلام کرد ولیکن وزیر اقتصاد می‌گوید استقلال بانک مرکزی به این چیز‌ها نیست که رئیس‌کل چگونه نصب و عزل شود.

شورش در آمریکا

«در مورد قتل مایکل براون هیأت منصفه مدارک کافی برای پیگرد مأمور پلیس دارن ویلسون در دست ندارد».

ساختمان گوگل موی سر را سیخ می‌کند

لندن> پس از اینکه چند نفر مدعی شدند هنگام عبور از کنار ساختمان شرکت گوگل موهای سرشان سیخ می‌شود فیلمی نیز از این پدیده در فضای مجازی منتشر شد.

اوباما با نظامیان نمی‌سازد

نیلوفر قدیری: چاک هیگل سومین وزیردفاعی است که در دولت باراک اوباما از سمتش استعفا می‌کند.

بازیگرانی که با جان خود بازی کردند

همشهری آنلاین: امروزه بازیگران سرشناس هالیوودی برای ایفای برخی از نقش‌ها متحمل تغییرات فیزیکی قابل ملاحظه‌ای می‌شوند، تغییراتی که شاید جوایز سینمایی را برای آن‌ها به ارمغان بیاورد اما آثار مخربی بر سلامت این هنرمندان بر جای می‌گذارد.

واکنش انجمن بازیگران سینما به برخی بی‌اخلاقی‌ها

همشهری آنلاین: شورای مرکزی انجمن بازیگران سینمای ایران به بی‌اخلاقی‌های فضای مجازی واکنش نشان داد.

توصیه به حسین علیزاده درباره جایزه شوالیه

همشهری‌آنلاین: علی رهبری آهنگساز و رهبر ارکستر مقیم اتریش به حسین علیزاده هنرمند بنام موسیقی ایران توصیه کرد تا در دریافت نشان شوالیه از سوی دولت فرانسه، تأمل بیشتری کند.

چراغ خانه‌ی عطاءالله بهمنش روشن است

همشهری آنلاین: چراغ خانه‌ی عطاءالله بهمنش روشن است و این استاد این روزها زندگی‌اش را به نوشتن می‌گذراند.

استخدام منشی، ترفندی برای سرقت عجیب

دختر جوان زمانی که برای خرید لباس فرم منشی راهی مانتوفروشی شد، تصور نمی‌کرد داستان استخدام او در دفتر حقوقی ترفندی برای سرقت اموالش است.

به‌کارگیری دانش‌آموختگان برای جبران کمبود معلم

پس از انتشار گزارشی با عنوان «زنگ خطر کمبود معلم به صدا درآمد» در صفحه ۱۷روز چهارشنبه ۱۴آبان ۹۳درباره مشکل کمبود معلم در کشور، مرکز اطلاع‌رسانی و روابط عمومی وزارت آموزش و پرورش جوابیه‌ای ارسال کرده که عینا به شرح زیر است.