سه شنبه 7 بهمن 1393 | به روز شده: 8 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
جمعه 24 تیر 1390 - 17:43:36 | کد مطلب: 140386 چاپ

آشنایی با موزه فرش ایران - تهران

فرهنگ و تاریخ > موزه - همشهری آنلاین:
موزه فرش ایران در 22بهمن سال 1356 افتتاح شد

ساختمان موزه فرش ایران معماری شکیل و چشم‌گیری دارد که آذین‌های نمای بیرونی آن شبیه به دار قالی است‌. سطح نمایشی موزه مساحتی برابر 3400 مترمربع را در بر می‌گیرد که شامل 2 تالار است و برای نمایش انواع قالی‌های دست بافت و گلیم مورد استفاده قرار می‌گیرد.

تالار طبقه همکف به نمایشگاه دایمی اختصاص دارد و تالار فوقانی جهت برگزاری نمایشگاه‌های موقت گلیم و قالی طراحی شده است‌.

پژوهش در سوابق‌، تحولات و کیفیت تاریخی هنر و صنعت فرش‌، خاصه در ایران‌، گردآوری و خریداری نمونه انواع قالی‌های دست بافت ایرانی و برگزاری نمایشگاه‌های موقت از فرش ایران و سایر نقاط جهان‌، از اهداف موزه به شمار می‌آید.

در موزه فرش انواع گلیم‌ها و فرش‌های دست بافت‌، با توجه به مرغوبیت و قدمت آن‌ها و با در نظر گرفتن ویژگی‌های قالی ایران از لحاظ رنگ آمیزی‌، طرح‌، نقش‌، بافت و تنوع مناطق قالی بافی حفظ و نگه‌داری می‌شود.

مجموعه موزه فرش ایران شامل با ارزش‌ترین نمونه‌های قالی ایران از قرن نهم هجری تا دوره معاصر است و از منابع غنی تحقیقی برای پژوهشگران و هنر دوستان به شمار میآید. معمولاً حدود 135 تخته از شاه‌کارهای قالی ایران‌، بافت مراکز مهم قالی‌بافی مانند کاشان‌، کرمان‌، اصفهان‌، تبریز، خراسان‌، کردستان و جز آن‌ها، در تالار طبقه هم‌کف به معرض نمایش گذاشته می‌شود.

در کتاب‌خانه موزه حدود 3500 جلد کتاب به زبان‌های فارسی‌، عربی‌، فرانسه‌، انگلیسی و آلمانی در اختیار هنر دوستان و پژوهشگران قرار می‌گیرد. هم‌چنین بهترین کتاب‌ها و نشریات و تحقیقات مربوط به فرش ایران و قالی‌های مشرق زمین به طورکلی و کتاب‌هایی در زمینه مذهب‌، هنر و ادبیات ایران در کتاب‌خانه موزه موجود است‌. در کنار کتاب‌خانه‌، کتاب فروشی موزه نیز مشغول به کار است‌.

همچنین برای استفاده از بازدیدکنندگان موزه‌، فیلم‌ها و اسلایدهایی در زمینه قالی‌بافی و گلیم و هنرهای دستی ایران در سالن نمایش موزه به نمایش در می‌آید.

از ویژگی‌های موزه فرش قالیچه دست‌بافت ارزشمند و بی‌نظیر ایرانی‌، کار فرش بافان کاشان‌، در اندازه‌های 130 در 220 سانتی‌متر، معروف به قالیچه میرزا کوچک خان جنگلی است که این شخصیت روحانی ملی را در لباس نظامی مسلح به تفنگ و اسلحه کمری‌، قطار فشنگ نمایش می‌دهد.

در شمسه بالای تصویر میرزا، کتیبه‌ای با عبارت «زنده‌باد میرزا کوچک جنگلی‌» و نام کارخانه ملامحمود دیده می‌شود که احتمالاً، با توجه به این عبارات‌، تاریخ بافت قالیچه سال‌های آخر دوره قاجار است‌.

قدیمی‌ترین فرش شناخته شده در جهان قالی 2500 ساله پازیریک است که در 1949 م‌، در جنوب سیبری کشف‌شد و آن را بافت ایران در دوره هخامنشی دانسته‌اند. آشکار است که قالی‌بافی در ایران در دوره هخامنشی وجود داشته و در قرن پنجم پیش از میلاد، دوره‌ای طولانی از تکامل را پشت‌سر گذاشته است‌.

قالی ایرانی پیوسته به عنوان یکی از اصیل‌ترین هنرها مورد توجه بوده و طیف وسیعی از طرح‌ها و نقوش زیبا را در برداشته است‌. در میان قالی‌ها با طرح‌های گوناگونی که در آن‌ها به کار گرفته شده‌، قالی‌های تصویری جایگاه ویژه‌ای دارند. بافت این قالی‌ها اواخر سده نهم هجری مجدداً آغاز شد و تا به امروز ادامه یافته است‌.

در این نمایشگاه نمونه‌هایی از قالیچه‌های تصویری شاهنامه بایسنغری به نمایش درآمده است که گوشه‌هایی از ادبیات‌، اسطوره‌، مذهب و فرهنگ و هنر غنی ایران را نشان می‌دهد. این آثار همه در کارگاه قالی‌بافی استاد موسوی سیرت‌، به یاری هنرمندان جوان ایرانی و ذوق و سلیقه استاد دنیا دیده و تکنولوژی کامپیوتری آفریده شده‌اند.

در واقع چند عامل اصلی را در به وجود آمدن این 26 قالیچه می‌توان متذکر شد: اول تهیه طرح و نقشه از روی نسخه اصلی‌; دوم تنظیم رنگ‌ها و عمل آوردن مواد رنگی گیاهی و شیمیایی روی پشم‌های مرغوب و بالاخره مهارت قالی بافان هنرمند بافنده این آثار که به مدت پنج سال مستمر، روزانه گاه تا 12 ساعت به کار بافت قالی اشتغال داشته‌اند. از نکات جالب این قالیچه‌ها هم زمانی امر طراحی و بافت را می‌توان متذکر شد. قالیچه‌ها حاشیه ندارند، اما یک حاشیه تشعیری با الهام از نقوش سنتی برای آن‌ها انتخاب شده که هر دو قالی یک نقش مشترک دارند. در بالای حاشیه‌، درون کتیبه‌هایی نام مجلس مربوط به آن قالیچه و نام هنرمندان آمده است‌.

در طول سالیان دراز، در این موزه نمایشگاه‌های مختلفی برگزار شده که مشهورترین آن‌ها از این قرارند: نمایشگاه طرح بته که در دی ماه 1365 بر پا شده‌؛ نمایشگاه سجاده‌ها و قالی‌های طرح محراب از سده دهم تا چهاردهم هجری‌؛ نمایشگاهی از قالی‌های گل برجسته از قرن هشتم هجری تا دوره معاصر به مناسبت بزرگ‌داشت دهه‌فجر در 12 بهمن 1364 و دست بافت‌های ارامنه ایران‌.

موزه فرش ایران در ضلع شمالی پارک لاله شهر تهران قرار دارد.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

دولت برای کمک به مترو محدودیت دارد

گلایه‌ها از مشارکت ناچیز دولت در توسعه و بهره‌برداری مترو توسط اعضای شورای شهر تهران همچنان ادامه دارد تا جایی که دیروز احمد دنیا مالی رئیس کمیسیون عمران وحمل ونقل شورا بابت اینکه شهرداری علاوه بر سهم خود، سهم دولت را در توسعه و بهره‌برداری مترو تقبل کرده است، انتقاد کرد.

شکارچیان آستارایی اسلحه‌های خود را به محیط زیست تحویل دادند

همشهری آنلاین: ۳۷ نفر از شکارچیان آستارایی در راستای کمک به حفظ حیات وحش منطقه در اقدامی ابتکاری و قابل تحسین، اسلحه‌های خود را به اداره حفاظت محیط زیست بندر آستارا تحویل دادند.

سارق چیزهای بی‌ارزش

مریم مهتدی: بعضی داستان‌ها ارزش بیش از یک‌بار خواندن دارند، نه فقط برای خود داستان که به‌خاطر تلاشی که نویسنده‌ کتاب کرده تا داستانی منسجم و چفت‌وبست‌دار تحویل خواننده بدهد؛ داستانی که حتی جزئیات به ظاهر بی‌اهمیت آن هم حساب‌شده و بامعنا جاگذاری شده‌اند.

منع قانونی برای عدم برگزاری انتخابات شورایاری‌ها وجود ندارد

همشهری آنلاین: رئیس کمیسیون سلامت شورای شهر تهران با اشاره به اینکه انتخابات شورایارها قانونی است، گفت: مانعی برای برگزاری انتخابات شورایاری‌ها وجود ندارد و هیأت مشترکی از نمایندگان مردم تهران در مجلس و شورای شهر آن را نظارت خواهند کرد.

نظامیان صهیونیست یک کودک ۹ ساله فلسطینی را بازداشت کردند

همشهری‌آنلاین: یگانی از نظامیان ویژه رژیم صهیونیستی یک کودک ۹ ساله فلسطینی را در روستای شعفاط در شمال قدس اشغالی بازداشت کرد.

۷ بهمن؛ خبر اول روزنامه‌های ورزشی صبح ایران

همشهری‌آنلاین: بازی تیم ملی ایران در جام ملت‌ها و قرارداد کی‌روش تیتر اول بیشتر روزنامه‌های ورزشی امروز صبح است :

۷ بهمن؛ مهم‌ترین خبر روزنامه‌های صبح ایران

همشهری‌آنلاین: فرمایشات مقام معظم رهبری در دیدار دبیرکل جبهه مردمی برای آزادی فلسطین تیتر یک برخی روزنامه‌های امروز صبح است.

هر۱۰هزار هکتار منطقه حفاظت شده یک محیط‌بان دارد

مشاور رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست با اعلام اینکه حدود ۲هزار و ۷۰۰محیط‌بان در کشور مشغول به‌کار هستند، گفت: سازمان حفاظت محیط‌زیست در حال حاضر برای هر ۱۰هزار هکتار منطقه حفاظت شده یک محیط‌بان در اختیار دارد درحالی‌که براساس استاندارد، هر محیط‌بان باید از۳هزار هکتار حفاظت کند.

خستگی فقط یک‌بار پشیمانی هرگز

موعود زالی: خانواده اسماعیلی از آن دسته خانواده‌هایی هستند که اگر برای موضوع خیریه هم خدمتشان نمی‌رسیدیم باید یک روز به‌عنوان یک خانواده موفق به سراغشان می‌رفتیم.

ایثارگران بدانند؛ مقدمات غلط اجرای مواد ۳۸ و ۳۹ قانون جامع(۳)

همان‌گونه که بیان شد معاونت قوانین مجلس به موجب بند ۲ ماده ۳ فصل دوم قانون تدوین و تنقیح قوانین و مقررات کشور، مرجعی قانونی برای پاسخ به استعلام‌های هیأت رئیسه مجلس شورای اسلامی، نمایندگان، دولت و شورای‌عالی استان‌هاست.

مرگ دختر بازیگوش با طناب

دختری بازیگوش در جریان حادثه‌ای تلخ هنگام بازی با طنابی که از سقف اتاق خانه‌شان آویزان بود خفه شد.

دکمه‌ این گوشی برجسته می‌شود

سن‌فرانسیسکو: یک شرکت مطرح تولید گوشی تلفن‌همراه گوشی‌هایی طراحی و ساخته است که صفحه آن در ابتدا شبیه باقی گوشی‌های هوشمند و لمسی است اما به محض اینکه کاربر بخواهد با آن تایپ کند دکمه‌ها برجستــه می‌شونـد.

انیمیشن غول‌های جعبه‌ای؛ آنها مقوا می‌پوشند

همشهری آنلاین: غول‌های جعبه‌ای انیمیشنی با طعم بریتانیایی است که برای ساخت آن از تکنیک استاپ موشن سه بعدی استفاده شده است.

گزارش راشا تودی درباره آزادسازی کوبانی

منابع خبری کردهای سوریه و مخالفان خارج‌نشین، از آزادی شهر کوبانی از اشغال داعش و تسلط کامل نیروهای کرد بر این شهر مرزی سوریه خبر دادند.

اجرای هشت گروه در بخش بین‌الملل جشنواره موسیقی فجر

همشهری‌آنلاین: سی‌امین جشنواره بین‌المللی موسیقی فجر، میزبان هشت گروه از کشورهای آلمان، ایتالیا، اتریش، سوئیس، تونس، عراق، استونی و ارمنستان خواهد بود.

تغییر قاعده بازی در بورس

شـورای بــورس بـــا تغییردامنه‌نوسان از ۴ به ۵ درصد و تغییر حجم مبنای شرکت‌های بزرگ موافقت کرد.

آغاز به کار پایگاه اطلاع رسانی جدید معاون اول رییس جمهوری

همشهری آنلاین: پایگاه اطلاع رسانی جدید معاون اول رییس جمهوری به نشانی www.fvpresident.ir به طور رسمی آغاز به کار کرد.