یکشنبه 6 اردیبهشت 1394 | به روز شده: 32 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
دوشنبه 23 دی 1387 - 20:19:35 | کد مطلب: 72801 چاپ

آشنایی با کاخ و موزه نیاوران - تهران

فرهنگ و تاریخ > موزه - همشهری آنلاین:
بنای کاخ نیاوران در گوشه شمال شرقی باغ نیاوران با مساحتی در حدود 9000 مترمربع در دو طبقه و یک نیم طبقه احداث شده است.

عملیات احداث این بنا در سال 1337 شمسی، با طرحی ایرانی آغاز شد و با وقفه‌ای که در ساخت آن پیش آمد در سال 1346 به اتمام رسید و در سال 1347 مورد بهره برداری قرارگرفت.

ساختمان این بنا ابتدا به عنوان محلی برای پذیرایی میهمانان خارجی در نظر گرفته شده بود اما در هنگام ساخت به محل سکونت  پهلوی دوم و خانواده‌اش اختصاص یافت.

کاخ و موزه صاحبقرانیه

ناصرالدین شاه در سال 1267 قمری دستور داد ساخت قصر نیاوران را در دو طبقه شامل شاه نشین، کرسی خانه، حمام و 50-40 دستگاه خانه هر کدام شامل 4 اتاق و یک ایوان برای زنانش بسازند.

او در سی و یکمین سال حکومتش خود را صاحب قران نامید و این کاخ را کاخ صاحبقرانیه نام نهاد.

پس از او، مظفرالدین شاه تغییراتی در ساختمان ایجاد و قسمتی از حرمسرا را خراب کرد. فرمان مشروطیت نیز در حیاط کاخ صاحبقرانیه، توسط او امضا شد.

در دوران پهلوی اول این کاخ برای برگزاری مراسم ازدواج محمدرضا پهلوی و فوزیه بازسازی می‌شود، اما به علت سرمای شدید آن سال مراسم در مکان دیگری برگزار شد.

در زمان پهلوی دوم، فرح دیبا تغییراتی اساسی در قسمت‌های داخلی بنا و دکوراسیون آن ایجاد کرد و طبقه اول یعنی حوضخانه برای پذیرایی میهمانان و طبقه دوم به عنوان دفتر کار محمد رضا پهلوی مورد استفاده قرار گرفت.

از دیگر اتاق‌های این کاخ می‌توان به کرسی خانه، چایخانه، ظرفخانه، اتاق‌های بازی، بار و پذیرایی در طبقه اول و اتاق‌های مذاکرات انتظار سفرا، منشی، هدایا، دندانپزشکی و استراحت محمدرضا پهلوی نام برد.

همه درها و پنجره های چوبی این بنا به شکل ارسی بوده و با شیشه‌های رنگی تزئین شده است.

این کاخ در سال 1374 مرمت و در اردیبهشت سال 1377 به عنوان موزه بازگشایی شد.

در سال 1355، فضایی در ضلع غربی کاخ صاحبقرانیه جهت نگهداری آثار و اشیاء هنری اهدایی به فرح دیبا و یا خریداری شده توسط وی با چهار سالن در طبقه همکف و یک سالن در زیرزمین در نظر گرفته شد.

بر سقف تالار میانی این موزه، نقاشی روی چوب با نقوش گل و مرغ شیراز به چشم می‌خورد. این موزه در بهمن ماه سال 1376 گشایش یافت.

آثار موجود در این موزه در دو بخش هنر پیش از تاریخ و آثار هنرهای تجسمی معاصر ایران و جهان به نمایش درآمده اند.

آثار بجامانده از تمدن‌های باستانی پیش کلمبیایی، مفرغ‌های لرستان، سفالینه‌های املش، هنرهای سرخپوستان آمریکای شمالی مربوط به هزاره‌های اول و دوم پیش از میلاد و آثاری از هنرمندان معاصر ایرانی همچون سهراب سپهری، ناصر اویسی، فرامرز پیلارام، جعفر روحبخش، پرویز کلانتری، بهمن محصص، سیراک ملکونیان، ژازه طباطبایی، مش اسماعیل، پرویز تناولی و هنرمندان غیر ایرانی چون ژرژ براک، پل گوگن، پل کله، پابلو پیکاسو، کامیل پیسارو، پیر آگوست رنوار، دیگو جاکومتی، فرنان لژه و مارک شاگال در این موزه به چشم می‌خورد.

کوشک احمدشاهی

این عمارت، اواخر دوره قاجار جهت خوابگاه ییلاقی احمدشاه در میان باغ نیاوران با مساحتی بالغ بر 800 متر در دو طبقه با سقف شیروانی بنا شد.

از ویژگی‌های عمده این بنا تزئینات و نمای آجری به کار رفته در سرتاسر نمای بیرونی آن است. آجرها از نوع منقوش قالبی با طرح‌های متنوع به رنگ نخودی است.

ورودی بنا در ضلع جنوبی قرار دارد که به وسیله چندین پله از کنار حوض بیضی شکل پوشیده از کاشی، به کوشک منتهی می‌شود.

عمارت احمدشاهی در دوره پهلوی دوم مرمت و الحاقات جدیدی در آن صورت گرفت و مبلمان داخلی آن به طور کامل عوض شد تا به عنوان محل کار و سکونت رضا پهلوی مورد استفاده قرار گیرد.

طبقه همکف این عمارت شامل یک هال با حوضی از جنس مرمر در وسط می باشد و 6 اتاق و 2 راهرو در اطراف آن قرار دارند.

اشیاء تزئینی از جنس نقره، برنز، عاج، چوب، هدایایی از کشورهای مختلف مثل هند، تابلوهای نقاشی و گوبلن و نشانها و مدال‌ها در این فضا به نمایش در آمده است. همچنین ویترینی شامل اشیاء و سنگ‌های معدنی تزئینی، سنگی از کره ماه و چندین فسیل گیاهی و حیوانی در معرض دید قرار دارند.

طبقه دوم عمارت از یک سالن مرکزی و ایوان سرتاسری چهارطرفه تشکیل شده است. در چهار طرف سالن مرکزی که به عنوان اتاق موسیقی استفاده می‌شد، قفسه چوبی ویترین دار نصب شده است.

دور تا دور ایوان را 6 ستون با مقطع مربع قطور با نمای آجری بدنه و 26 ستون مدور با نمای گچی فرا گرفته است. نقش شیر و خورشید گچبری شده بر پیشانی دیواره ضلع شمالی ایوان به چشم می‌خورد.

پس از انقلاب، در جریان حفاظت و مرمت این بنا، بخش پایین دیواره‌های آن نیز تعمیر شد و در اردیبهشت سال 1379 همزمان با هفته میراث فرهنگی این عمارت گشایش یافت.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

فراموشی ۱۵ ساله قانون مدیریت یکپارچه شهری

‌عباس ثابتی راد: ‌‌برنامه توسعه کشور، یکی از قوانینی است که تنها نوشته می‌شود و البته برخی از مفاد آن نه اجرا می‌شود و نه حتی بازخوانی.

عکس روز: میراث آوار شده

همشهری آنلاین: مردم روز شنبه ۲۵ آوریل (۵ اردیبهشت) ۲۰۱۵ در میدان دربار (Dubar Square) - یک مکان ثبت‌شده در میراث جهانی یونسکو - در کاتماندو پایتخت نپال که در زمین‌لرزه‌ای قدرتمند به شدت آسیب دیده است، آواربرداری می‌کنند.

عروسک مبارک؛ راهنمای موزه اسباب بازی و عروسک

همشهری‌آنلاین: عروسک مبارک راهنمای موزه اسباب بازی و عروسک خیمه شب‌بازی کاشان است که مجموعه‌ای منحصر به فرد و بی‌نظیری از عروسک‌های دویست ساله خیمه شب بازی را در خود جای داده و مرجعی مطمئن برای پژوهشگران و دانشجویان رشته نمایش‌های عروسکی به شمار می‌رود.

گزارش نشست رونمایی از جلد نوزدهم دانشنامه جهان اسلام

همشهری آنلاین: رونمایی از جلد نوزدهم دانشنامه جهان اسلام به همراه نسخه تازه پایگاه اینترنتی بنیاد دائره المعارف اسلامی با حضور حداد عادل، طارمی و معینی در محل این بنیاد برگزار شد.

صدمین سالگرد کشتار ارمنیان

همشهری آنلاین: سربازان در برابر بنای یادبود «تسیتسماکابرد» (Tseitsemakaberd) روز جمعه ۲۴ آوریل (۴ اسفند) ۲۰۱۵ ایروان پایتخت ارمنستان در مراسم یادبود برای صدمین سالگرد کشتار ارامنه خبردار ایستاده‌اند.

درگذشت رمضان شیرازی، رئیس اسبق اتحادیه ناشران تهران

همشهری‌آنلاین: داود رمضان شیرازی، مدیر انتشارات سنایی و رئیس اسبق اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران که چند مدتی در بستر بیماری بود،دار فانی را وداع گفت.

بازارسهام در انتظار نشست سه‌شنبه شورای پول و اعتبار

براساس اعلام رئیس‌کل بانک مرکزی شورای پول و اعتبار در نشست سه‌شنبه هفته جاری خود موضوع کاهش نرخ سود سپرده‌های بانکی را بررسی می‌کند.

تحقیق شورای رقابت درباره انحصار در بازار کارگزاران بورس

اعضای شورای رقابت درآخرین جلسه خود کارگروهی را برای بررسی فعالیت بورس اوراق بهادار تشکیل دادند.

کاهش شدید ارزش معاملات بورس

سهامداران بورس تهران ۳۵۷ میلیون سهم را به‌ارزش ۸۲ میلیارد تومان در بورس دادوستد کردند که این میزان نسبت به روز‌های گذشته کاهش محسوسی نشان می‌دهد.

عکس روز: گورهای گالیپولی

همشهری آنلاین: عکسی از یکی از کشته‌های نبرد گالیپولی در کنار یک دسته گل در گورستان «شارپنل ولی» نزدیک خلیجک آزناک در روز ۲۳ آوربل (۳ اردیبهشت) در نزدیکی شهر اسابات ترکیه.

سامسونگ لوگو را از روی گوشی‌های هوشمندش در ژاپن برداشت

همشهری‌آنلاین: سامسونگ آرم شرکت خودش را از روی گوشی های هوشمندی که اخیرا به ژاپن فروخته است برداس

جنگ محدود آمریکا در ۸۰ کشور

از زمانی که نیروهای ویژه آمریکا در ابوت آباد پاکستان دست به عملیاتی مخفیانه زدند و اسامه بن لادن را در مخفیگاهش کشتند توجه بسیاری از رسانه‌های جهان به تغییر استراتژی نظامی این کشور جلب شد.

فیلم‌های پویانمایی چه طور تولید می شوند؟

محمد سرابی: فیلم‌های پویا‌نمایی (انیمیشن‌) هالیوود را گروه‌های بزرگی با برنامه‌ریزی شرکت‌های بزرگ تولید می‌کنند، چون ساختن یک فیلم پویا‌نمایی کار بسیار دشواری است، سخت‌تر از ساختن فیلم زنده. به‌خاطر همین، کشور‌های کمی به‌طور مستمر و گسترده فیلم‌ پویا‌نمایی تولید می‌کنند.

مذاکرات غیرمستقیم با داعش و جبهه نصرت در سوریه

فرستاده ویژه سازمان ملل به سوریه در گزارشی به شورای امنیت از برنامه خود برای آغاز گفت‌وگوهای جدید با طرف‌های درگیر در سوریه و قدرت‌های تأثیرگذار بر بحران این کشور در هفته‌آینده خبر داد.

پای اورست لرزید

درحالی‌که خبرگزاری‌ها از کشته شدن دست‌کم ۹۰۰ نفر در زمین لرزه بزرگ نپال خبر می‌دهند، احتمال می‌رود که آمار قربانیان از مرز ۱۰۰۰ نفر هم بگذرد.

برای آن‌ها که دل خوشی از مدرسه ندارند

شادی خوشکار: چه بخواهیم چه نخواهیم بخش زیادی از عمرمان در مدرسه می‌گذرد. حالا ممکن است شما زیاد خوشتان نیاید، اما مدرسه یکی از شخصیت‌های اصلی کتاب زندگی ماست.

پرونده نوسان‌های بورس، روی میز کمیسیون اصل ۹۰ مجلس

ماجرای نوسان‌های یک‌ماه گذشته بازارسهام پای رئیس سازمان بورس را به مجلس باز کرد. آنطور که رئیس کمیسیون اصل ۹۰ گفته قرار است محمد فطانت برای توضیحات درباره تحولات جدید بورس به مجلس احضار شود.

با تو فقط باید خندید!

محمدعلی کریمی: بیراه نیست اگر بگویم ما «روزنامه نگاری» را با لبخندهای او شروع کردیم. «اصول روزنامه نگاری» در ابتدای ترم سه، دروازه ورود ما به عرصه روزنامه نگاری و روزنامه نویسی بود.