دوشنبه 6 بهمن 1393 | به روز شده: 22 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
دوشنبه 23 دی 1387 - 19:19:35 | کد مطلب: 72801 چاپ

آشنایی با کاخ و موزه نیاوران - تهران

فرهنگ و تاریخ > موزه - همشهری آنلاین:
بنای کاخ نیاوران در گوشه شمال شرقی باغ نیاوران با مساحتی در حدود 9000 مترمربع در دو طبقه و یک نیم طبقه احداث شده است.

عملیات احداث این بنا در سال 1337 شمسی، با طرحی ایرانی آغاز شد و با وقفه‌ای که در ساخت آن پیش آمد در سال 1346 به اتمام رسید و در سال 1347 مورد بهره برداری قرارگرفت.

ساختمان این بنا ابتدا به عنوان محلی برای پذیرایی میهمانان خارجی در نظر گرفته شده بود اما در هنگام ساخت به محل سکونت  پهلوی دوم و خانواده‌اش اختصاص یافت.

کاخ و موزه صاحبقرانیه

ناصرالدین شاه در سال 1267 قمری دستور داد ساخت قصر نیاوران را در دو طبقه شامل شاه نشین، کرسی خانه، حمام و 50-40 دستگاه خانه هر کدام شامل 4 اتاق و یک ایوان برای زنانش بسازند.

او در سی و یکمین سال حکومتش خود را صاحب قران نامید و این کاخ را کاخ صاحبقرانیه نام نهاد.

پس از او، مظفرالدین شاه تغییراتی در ساختمان ایجاد و قسمتی از حرمسرا را خراب کرد. فرمان مشروطیت نیز در حیاط کاخ صاحبقرانیه، توسط او امضا شد.

در دوران پهلوی اول این کاخ برای برگزاری مراسم ازدواج محمدرضا پهلوی و فوزیه بازسازی می‌شود، اما به علت سرمای شدید آن سال مراسم در مکان دیگری برگزار شد.

در زمان پهلوی دوم، فرح دیبا تغییراتی اساسی در قسمت‌های داخلی بنا و دکوراسیون آن ایجاد کرد و طبقه اول یعنی حوضخانه برای پذیرایی میهمانان و طبقه دوم به عنوان دفتر کار محمد رضا پهلوی مورد استفاده قرار گرفت.

از دیگر اتاق‌های این کاخ می‌توان به کرسی خانه، چایخانه، ظرفخانه، اتاق‌های بازی، بار و پذیرایی در طبقه اول و اتاق‌های مذاکرات انتظار سفرا، منشی، هدایا، دندانپزشکی و استراحت محمدرضا پهلوی نام برد.

همه درها و پنجره های چوبی این بنا به شکل ارسی بوده و با شیشه‌های رنگی تزئین شده است.

این کاخ در سال 1374 مرمت و در اردیبهشت سال 1377 به عنوان موزه بازگشایی شد.

در سال 1355، فضایی در ضلع غربی کاخ صاحبقرانیه جهت نگهداری آثار و اشیاء هنری اهدایی به فرح دیبا و یا خریداری شده توسط وی با چهار سالن در طبقه همکف و یک سالن در زیرزمین در نظر گرفته شد.

بر سقف تالار میانی این موزه، نقاشی روی چوب با نقوش گل و مرغ شیراز به چشم می‌خورد. این موزه در بهمن ماه سال 1376 گشایش یافت.

آثار موجود در این موزه در دو بخش هنر پیش از تاریخ و آثار هنرهای تجسمی معاصر ایران و جهان به نمایش درآمده اند.

آثار بجامانده از تمدن‌های باستانی پیش کلمبیایی، مفرغ‌های لرستان، سفالینه‌های املش، هنرهای سرخپوستان آمریکای شمالی مربوط به هزاره‌های اول و دوم پیش از میلاد و آثاری از هنرمندان معاصر ایرانی همچون سهراب سپهری، ناصر اویسی، فرامرز پیلارام، جعفر روحبخش، پرویز کلانتری، بهمن محصص، سیراک ملکونیان، ژازه طباطبایی، مش اسماعیل، پرویز تناولی و هنرمندان غیر ایرانی چون ژرژ براک، پل گوگن، پل کله، پابلو پیکاسو، کامیل پیسارو، پیر آگوست رنوار، دیگو جاکومتی، فرنان لژه و مارک شاگال در این موزه به چشم می‌خورد.

کوشک احمدشاهی

این عمارت، اواخر دوره قاجار جهت خوابگاه ییلاقی احمدشاه در میان باغ نیاوران با مساحتی بالغ بر 800 متر در دو طبقه با سقف شیروانی بنا شد.

از ویژگی‌های عمده این بنا تزئینات و نمای آجری به کار رفته در سرتاسر نمای بیرونی آن است. آجرها از نوع منقوش قالبی با طرح‌های متنوع به رنگ نخودی است.

ورودی بنا در ضلع جنوبی قرار دارد که به وسیله چندین پله از کنار حوض بیضی شکل پوشیده از کاشی، به کوشک منتهی می‌شود.

عمارت احمدشاهی در دوره پهلوی دوم مرمت و الحاقات جدیدی در آن صورت گرفت و مبلمان داخلی آن به طور کامل عوض شد تا به عنوان محل کار و سکونت رضا پهلوی مورد استفاده قرار گیرد.

طبقه همکف این عمارت شامل یک هال با حوضی از جنس مرمر در وسط می باشد و 6 اتاق و 2 راهرو در اطراف آن قرار دارند.

اشیاء تزئینی از جنس نقره، برنز، عاج، چوب، هدایایی از کشورهای مختلف مثل هند، تابلوهای نقاشی و گوبلن و نشانها و مدال‌ها در این فضا به نمایش در آمده است. همچنین ویترینی شامل اشیاء و سنگ‌های معدنی تزئینی، سنگی از کره ماه و چندین فسیل گیاهی و حیوانی در معرض دید قرار دارند.

طبقه دوم عمارت از یک سالن مرکزی و ایوان سرتاسری چهارطرفه تشکیل شده است. در چهار طرف سالن مرکزی که به عنوان اتاق موسیقی استفاده می‌شد، قفسه چوبی ویترین دار نصب شده است.

دور تا دور ایوان را 6 ستون با مقطع مربع قطور با نمای آجری بدنه و 26 ستون مدور با نمای گچی فرا گرفته است. نقش شیر و خورشید گچبری شده بر پیشانی دیواره ضلع شمالی ایوان به چشم می‌خورد.

پس از انقلاب، در جریان حفاظت و مرمت این بنا، بخش پایین دیواره‌های آن نیز تعمیر شد و در اردیبهشت سال 1379 همزمان با هفته میراث فرهنگی این عمارت گشایش یافت.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

سکته مغزی ۱۰سال زودتر سراغ ایرانی‌ها می‌آید

سن سکته مغزی براساس پژوهش‌های انجام شده در کشور ۱۰سال کمتر از استانداردهای جهانی است که علاوه بر عوامل محیطی، عوامل ژنتیک نیز در آن دخیل هستند.

حضور ستاره‌های سینما در جشنواره ساندنس

همشهری آنلاین: جشنواره فیلم «ساندنس»، جشنواره مستقل کشف فیلم‌های جدید به ریاست رابرت ردفورد دور جدید کار خود را از جمعه شروع کرد.

دوچرخه‌شناسی در سه سوت و نصفی!

علی مولوی: با عرض سلام، خدمت شما خواننده‌ی محترم، لازم به ذکر است از آن‌جایی که هرچیزی، فرهنگی دارد و هر فرهنگی کتابی و هر کتابی نویسنده‌ای، بنده هم وجود خارجی دارم!

هشدار درباره روند افزایشی بیماری‌های قلبی

همشهری آنلاین: رئیس انجمن آترواسکلروز ایران با تشریح چگونگی مشاوره قلب در اعمال جراحی غیر قلبی گفت: در کشور با روند افزایش بیماری‌های قلبی و عروقی مواجه هستیم.

اولین واکنش حزب‌الله به حمله قنیطره

در نخستین واکنش حزب‌الله به شهادت شماری از اعضایش در حمله اخیر رژیم صهیونیستی به قنیطره در سوریه، معاون دبیرکل این حزب اعلام کرد که این حمله نمایانگر هماهنگی و همراهی میان رژیم صهیونیستی و تکفیری‌هاست.

فشار شرکت‌های بزرگ برای صعودی‌کردن شاخص

درحالی‌که شاخص بازار اول ۳۲۳ واحد نزول کرد، به مدد رشد سهام شرکت‌های بزرگ، شاخص بورس نجات پیدا کرد و با ۷۵ واحدافزایش به کارخود پایان داد.

پرستار بریتانیایی مبتلا به ابولا بهبودی کامل پیدا می‌کند

همشهری آنلاین: پرستار بریتانیایی که پس از کار کردن در سیرالئون برای درمان بیماران ابولا، خودش به این بیماری مبتلا شده بود، پس از بهبودی کامل از بیمارستان مرخص شده است.

سلامت و ایمنی مردم قابل معامله نیست

با گذشت یک‌ماه از اجرای حکم تخریب طبقه منفی ۳ و طبقه ۷ پاساژ علاءالدین که به‌صورت غیرقانونی ساخته شده بود، شهردار تهران در اظهاراتی صریح از برخورد جدی با متخلفان سخن گفت.

پشیمانی دیرهنگام زنی که نوزادش را نمی‌خواست

زن جوان وقتی برای سقط‌جنین غیرقانونی به یک مطب زیرزمینی رفت، با پیشنهاد وسوسه‌‌کننده‌ای روبه‌رو شد که سرگذشت عجیبی را برایش رقم زد.

از آدم ربایی ۱۰ میلیونی تا زورگیری خشن

۸ بچه‌محل که با تشکیل باندی دست به آدم‌ربایی و زورگیری مسلحانه می‌زدند به دام پلیس افتادند.

در تعقیب مظنون آتش‌سوزی مجیدیه

پلیس در تعقیب تنها مظنون آتش‌سوزی عمدی در کوی مجیدیه شمالی است.

پیشکش بازار کشور به رقبای ترکیه‌ای

علی ابراهیمی: با گذشت نزدیک به یک‌ماه از اجرای توافقنامه تجارت ترجیحی ایران و ترکیه، انتقاد تولید‌کنندگان و فعالان صنعتی از نبود توازن در فهرست کالاهای وارداتی و صادراتی مشمول این قرارداد وتأثیر آن بر پیشکش بازار داخلی به رقبای ترکیه‌ای بالا گرفت.

پیدا شدن نامه پس از ۵۵ سال

لندن> مرد ۸۱ ساله پس از ۵۵ سال نامه‌ای را که همسرش در یکی از کشو‌ها مخفی ‌کرده بود پیدا کرد و برای نخستین بار متوجه شد که پسری ۶۱ ساله دارد.

۵۰ هزار میلیارد تومان چک برگشت خورد

رضا کربلایی: حدود ۵۰ هزار میلیارد تومان چک در ۹‌ ماه ابتدای امسال برگشت خورده است.

«جمشید و خورشید» در سینماها جان می‌گیرند

همشهری آنلاین: انیمیشن «جمشید و خورشید» پس از ۱۰ سال از زمان ساخت، از ۲۳ بهمن‌ ماه در گروه سینمایی «فرهنگ» اکران می‌شود.

مبتلایان به ام اس این غذاها را نخورند

همشهری آنلاین: رییس انجمن حمایت از بیماران ام . اس استان همدان بر اهمیت و نقش تغذیه در حفظ سلامتی بیماران مبتلا به ام . اس تاکید کرد.

بیش از دو هزار غارپیما اقدام به پاکسازی غارها کردند

همشهری آنلاین: مدیرعامل انجمن غارنوردی و غارشناسی ایرانیان گفت: امسال ۲ هزار و ۲۰۰ غارپیما در سراسر کشور اقدام به پاکسازی غارهای استان خود از زباله کردند.