دوشنبه 11 اسفند 1393 | به روز شده: چند لحظه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
دوشنبه 23 دی 1387 - 19:19:35 | کد مطلب: 72801 چاپ

آشنایی با کاخ و موزه نیاوران - تهران

فرهنگ و تاریخ > موزه - همشهری آنلاین:
بنای کاخ نیاوران در گوشه شمال شرقی باغ نیاوران با مساحتی در حدود 9000 مترمربع در دو طبقه و یک نیم طبقه احداث شده است.

عملیات احداث این بنا در سال 1337 شمسی، با طرحی ایرانی آغاز شد و با وقفه‌ای که در ساخت آن پیش آمد در سال 1346 به اتمام رسید و در سال 1347 مورد بهره برداری قرارگرفت.

ساختمان این بنا ابتدا به عنوان محلی برای پذیرایی میهمانان خارجی در نظر گرفته شده بود اما در هنگام ساخت به محل سکونت  پهلوی دوم و خانواده‌اش اختصاص یافت.

کاخ و موزه صاحبقرانیه

ناصرالدین شاه در سال 1267 قمری دستور داد ساخت قصر نیاوران را در دو طبقه شامل شاه نشین، کرسی خانه، حمام و 50-40 دستگاه خانه هر کدام شامل 4 اتاق و یک ایوان برای زنانش بسازند.

او در سی و یکمین سال حکومتش خود را صاحب قران نامید و این کاخ را کاخ صاحبقرانیه نام نهاد.

پس از او، مظفرالدین شاه تغییراتی در ساختمان ایجاد و قسمتی از حرمسرا را خراب کرد. فرمان مشروطیت نیز در حیاط کاخ صاحبقرانیه، توسط او امضا شد.

در دوران پهلوی اول این کاخ برای برگزاری مراسم ازدواج محمدرضا پهلوی و فوزیه بازسازی می‌شود، اما به علت سرمای شدید آن سال مراسم در مکان دیگری برگزار شد.

در زمان پهلوی دوم، فرح دیبا تغییراتی اساسی در قسمت‌های داخلی بنا و دکوراسیون آن ایجاد کرد و طبقه اول یعنی حوضخانه برای پذیرایی میهمانان و طبقه دوم به عنوان دفتر کار محمد رضا پهلوی مورد استفاده قرار گرفت.

از دیگر اتاق‌های این کاخ می‌توان به کرسی خانه، چایخانه، ظرفخانه، اتاق‌های بازی، بار و پذیرایی در طبقه اول و اتاق‌های مذاکرات انتظار سفرا، منشی، هدایا، دندانپزشکی و استراحت محمدرضا پهلوی نام برد.

همه درها و پنجره های چوبی این بنا به شکل ارسی بوده و با شیشه‌های رنگی تزئین شده است.

این کاخ در سال 1374 مرمت و در اردیبهشت سال 1377 به عنوان موزه بازگشایی شد.

در سال 1355، فضایی در ضلع غربی کاخ صاحبقرانیه جهت نگهداری آثار و اشیاء هنری اهدایی به فرح دیبا و یا خریداری شده توسط وی با چهار سالن در طبقه همکف و یک سالن در زیرزمین در نظر گرفته شد.

بر سقف تالار میانی این موزه، نقاشی روی چوب با نقوش گل و مرغ شیراز به چشم می‌خورد. این موزه در بهمن ماه سال 1376 گشایش یافت.

آثار موجود در این موزه در دو بخش هنر پیش از تاریخ و آثار هنرهای تجسمی معاصر ایران و جهان به نمایش درآمده اند.

آثار بجامانده از تمدن‌های باستانی پیش کلمبیایی، مفرغ‌های لرستان، سفالینه‌های املش، هنرهای سرخپوستان آمریکای شمالی مربوط به هزاره‌های اول و دوم پیش از میلاد و آثاری از هنرمندان معاصر ایرانی همچون سهراب سپهری، ناصر اویسی، فرامرز پیلارام، جعفر روحبخش، پرویز کلانتری، بهمن محصص، سیراک ملکونیان، ژازه طباطبایی، مش اسماعیل، پرویز تناولی و هنرمندان غیر ایرانی چون ژرژ براک، پل گوگن، پل کله، پابلو پیکاسو، کامیل پیسارو، پیر آگوست رنوار، دیگو جاکومتی، فرنان لژه و مارک شاگال در این موزه به چشم می‌خورد.

کوشک احمدشاهی

این عمارت، اواخر دوره قاجار جهت خوابگاه ییلاقی احمدشاه در میان باغ نیاوران با مساحتی بالغ بر 800 متر در دو طبقه با سقف شیروانی بنا شد.

از ویژگی‌های عمده این بنا تزئینات و نمای آجری به کار رفته در سرتاسر نمای بیرونی آن است. آجرها از نوع منقوش قالبی با طرح‌های متنوع به رنگ نخودی است.

ورودی بنا در ضلع جنوبی قرار دارد که به وسیله چندین پله از کنار حوض بیضی شکل پوشیده از کاشی، به کوشک منتهی می‌شود.

عمارت احمدشاهی در دوره پهلوی دوم مرمت و الحاقات جدیدی در آن صورت گرفت و مبلمان داخلی آن به طور کامل عوض شد تا به عنوان محل کار و سکونت رضا پهلوی مورد استفاده قرار گیرد.

طبقه همکف این عمارت شامل یک هال با حوضی از جنس مرمر در وسط می باشد و 6 اتاق و 2 راهرو در اطراف آن قرار دارند.

اشیاء تزئینی از جنس نقره، برنز، عاج، چوب، هدایایی از کشورهای مختلف مثل هند، تابلوهای نقاشی و گوبلن و نشانها و مدال‌ها در این فضا به نمایش در آمده است. همچنین ویترینی شامل اشیاء و سنگ‌های معدنی تزئینی، سنگی از کره ماه و چندین فسیل گیاهی و حیوانی در معرض دید قرار دارند.

طبقه دوم عمارت از یک سالن مرکزی و ایوان سرتاسری چهارطرفه تشکیل شده است. در چهار طرف سالن مرکزی که به عنوان اتاق موسیقی استفاده می‌شد، قفسه چوبی ویترین دار نصب شده است.

دور تا دور ایوان را 6 ستون با مقطع مربع قطور با نمای آجری بدنه و 26 ستون مدور با نمای گچی فرا گرفته است. نقش شیر و خورشید گچبری شده بر پیشانی دیواره ضلع شمالی ایوان به چشم می‌خورد.

پس از انقلاب، در جریان حفاظت و مرمت این بنا، بخش پایین دیواره‌های آن نیز تعمیر شد و در اردیبهشت سال 1379 همزمان با هفته میراث فرهنگی این عمارت گشایش یافت.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

ژنرال السیسی: مانعی برای حضور اسد در قدرت نمی‌بینیم

همشهری آنلاین: رییس جمهور مصر در گفت و گویی با روزنامه الشرق الاوسط عربستان، تلویحا از موافقت خود با حضور بشار اسد در قدرت سخن راند.

سفر یک هیأت از انصارالله یمن به ایران

همشهری آنلاین: یکی از رهبران جنبش انصارالله یمن اعلام کرد که هیأتی از این جنبش که به روسیه سفر کرده، روز یکشنبه به مصر خواهد رفت. شبکه المیادین نیز از سفر هیأت یمنی به تهران خبر داد.

مقام روس: روسیه برای دفع حملات اتمی آمادگی دارد

همشهری آنلاین: فرمانده ستاد مرکزی نیروی موشک‌های راهبردی روسیه اعلام کرد که مسکو برای مقابله و دفع هرگونه حمله اتمی آمادگی دارد.

آذری‌ها کارگردان ایرانی را انتخاب کردند

همشهری آنلاین: خیرالله تقیانی‌پور نمایش «عاشورا» را سال آینده در چهار کشور اجرا می‌کند.

استقبال ژاپنی‌ها از «فیل قرمز» ایرانی

همشهری آنلاین: نمایش «فیل قرمز» به کارگردانی مرتضی میرمنتظمی در جشنواره آلیس (Alis) ژاپن با استقبال روبرو شد.

جدیدترین خبرها از سریال رییس‌علی دلواری/ بوشهر قدیم ساخته شد

همشهری آنلاین: برای تولید پروژه فاخر «حریم» بوشهر قدیم در شهرک سینمایی دفاع مقدس بازسازی شده است و این سریال را علی غفاری خواهد ساخت.

علی نصیریان رییس شورای سیاستگذاری جشنواره آیینی و سنتی شد

همشهری آنلاین: علی نصیریان به ریاست شورای سیاستگذاری هفدهمین جشنواره نمایش‌های آیینی و سنتی منصوب شد.

بیانیه خانه موسیقی در اعتراض به برخی اتفاق‌های اخیر

همشهری آنلاین: خانه موسیقی ایران درپی وقوع برخی رویدادها در حوزه‌ موسیقی کشور، بیانیه صادر کرد.

بازدید سرتیپ اسماعیلی از منطقه پدافند هوایی جنوب غرب

همشهری آنلاین: سرتیپ فرزاد اسماعیلی فرمانده قرارگاه پدافند هوایی خاتم الانبیاء(ص) از مواضع و سامانه‌های پدافندی منطقه پدافند هوایی جنوب غرب اعم از ایستگاه‌های راداری، سایت‌های موشکی، مواضع دیده‌بانی، اماکن و تاسیسات پشتیبانی و سازمانی بازدید کرد

محمدرضا رحیمی یک هفته به مرخصی آمد

همشهری آنلاین: دادسرای عمومی و انقلاب تهران از اعطای مرخصی یک هفته ای به محمدرضا رحیمی خبر داد.

احتمال وجود‌‌‌‌ نیترات د‌‌‌‌ر آب و مواد غذایی

رئیس انستیتو تغذیه کشور با بیان اینکه بعضی سوسیس و کالباس‌ها حاوی نیترات هستند‌‌‌‌، گفت: مصرف زیاد‌‌‌‌ این مواد‌‌‌‌ شانس ابتلا به بیماری‌های بد‌‌‌‌خیم و سرطان‌ها را افزایش می‌د‌‌‌‌هد‌‌‌‌.

نظارت؛ ‌حلقه مفقود‌‌‌‌ه مؤسسات خیریه حمایتی

اسمش را می‌شود‌‌‌‌ حتی یک جور فرزند‌‌‌‌خواند‌‌‌‌گی گذاشت، چند‌‌‌‌ سالی است تقبل هزینه‌های مالی کود‌‌‌‌کان نیازمند‌‌‌‌، مورد‌‌‌‌ توجه مرد‌‌‌‌م قرار گرفته است.

درخواست استیضاح وزیر رفاه تقدیم هیات رییسه مجلس شد

همشهری آنلاین: نماینده مردم کرمان در مجلس اظهار کرد: درخواست استیضاح وزیرکار، تعاون و رفاه اجتماعی تقدیم هیات رییسه مجلس شد و امیدواریم با همکاری هیات رییسه بعد از بررسی لایحه بودجه اعلام وصول شود.

شیرینی کوچک مربایی

همشهری آنلاین: از مواد اولیه ذکر شده، حدود ۳۰ عدد شیرینی بدست می‌آید.

سرمقاله روزنامه‌های ۱۰ اسفند

همشهری آنلاین: ثمرات حضور رئیس جمهوری در قم، انتخابات شورایاری‌ها و ... از جمله موضوعاتی بودند که در ستون سرمقاله برخی از روزنامه‌های صبح یکشنبه-۱۰ اسفند- جای گرفتند.

تشکیل گردان‌های پروازی پهپاد در نیروی هوایی/افزایش ۸۰۰برابری پرواز پهپادها نسبت به قبل

همشهری آنلاین: فرمانده پهپاد گفت: در ساختار نیروهای مسلح ماموریت‌های جداگانه‌ای برای هر نیرو در حوزه پهپاد تعریف شده است و در این راستا به نیروی هوایی ارتش ماموریت های ویژه‌ای داده شده است، به همین منظور گردان‌های پهپاد در پایگاه‌های نیروی هوایی تشکیل شده و در راستای ماموریت‌های ابلاغی انجام وظیفه می‌کنند.

اسرار خیریه سیار

مرجان همایونی: چه‌کسی گفته که هر که پول دارد ثروتمند است و پول هر چه بیشتر باشد، فرد ثروتمندتر است؟

مصرف روزانه قهوه و کاهش خطر ابتلا به ام‌اس

همشهری آنلاین: نوشیدن چهار فنجان قهوه در روز ممکن است خطر ابتلا به بیماری ام‌اس را کاهش دهد.