شنبه 9 خرداد 1394 | به روز شده: 51 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
یکشنبه 27 اردیبهشت 1388 - 18:54:46 | کد مطلب: 81560 چاپ

زندگینامه: علی اکبر دهخدا (۱۲۵۵-۱۳۳۴)

کتاب  > نویسندگان و مولفان - همشهری آنلاین:
علی اکبر دهخدا در سال ۱۲۵۵ در تهران متولد شد. هنگامی‌که یک سال بیش نداشت، پدرش فوت شد و وی بعدها زیرنظر و توجهات مادر به تحصیل ادامه داد.

دهخدا زبان عربی و علوم دینی را نزد شیخ غلامحسین آموخت. چند سال بعد که مدرسه سیاسی در تهران تأسیس شد، دهخدا در آن مدرسه به تحصیل پرداخت و زبان فرانسه را در آنجا آموخت.

همزمان با آغاز مشروطیت، وی با همکاری مرحوم جهانگیرخان و مرحوم قاسم خان، روزنامه معروف صور‌اسرافیل را منتشر کرد. ستون طنز چرند و پرند به قلم دهخدا و با امضای دخو در این روزنامه نوشته می‌شد.

سبک نگارش این ستون در ادب فارسی بی‌سابقه بود و مکتب جدیدی را در عالم روزنامه‌نگاری و نثر معاصر فارسی پدیدآورد.

دهخدا با شجاعت و جسارت تمام، مفاسد اجتماعی و سیاسی آن روزگار را با روش طنز در آن روزنامه منتشر می‌کرد. وی یکی از بنیانگذاران طنز در ایران است.

پس از درگذشت مظفرالدین‌شاه و روی کار آمدن محمدعلی میرزا و مخالفت وی با مشروطیت و آزادیخواهان، به دستور وی مجلس به توپ بسته شد و جمعی از آزادیخواهان تبعید و دستگیر شدند و دهخدا که جزو گروه آزادیخواهان بود به پاریس تبعید شد. وی در آنجا و سپس در سوئیس به انتشار مجدد روزنامه صوراسرافیل اقدام کرد.

پس از تبعید محمدعلی میرزا، دهخدا به ایران آمد و به عنوان نماینده به مجلس شورای ملی راه‌یافت.

در دوران جنگ جهانی اول، دهخدا در یکی از روستاهای چهارمحال‌و‌بختیاری ایران سکونت داشت و پس از پایان جنگ به تهران بازگشت و از امور سیاسی کناره‌گرفت و به کارهای علمی و فرهنگی مشغول شد و تا پایان عمر پرثمر خویش، به مطالعه و پژوهش ادامه داد.

علی اکبر دهخدا از خبره‌ترین و فعال‌ترین استادان ادبیات فارسی در روزگار معاصر است که بزرگترین خدمت به زبان فارسی در این دوران را انجام داده است.

لغتنامه بزرگ دهخدا که در بیش از پنجاه جلد به چاپ رسیده است و شامل همه لغات زبان فارسی با معنای دقیق و اشعار و اطلاعاتی درباره آنهاست و کتاب امثال‌و‌حکم که شامل همه ضرب المثل‌ها و احادیث و حکمت‌ها در زبان فارسی است، خود به تنهایی نشان‌دهنده دانش و شخصیت علمی دهخدا می‌باشند.

لغتنامه دهخدا حاصل بیش از چهل سال زحمات شبانه روزی او می‌باشد. این کتاب در بیست و شش هزار و چهار صد و هفتاد و پنج صفحه سه ستونی به قطع رحلی با تعداد شش هزار دوره، امروز در دسترس فارسی‌زبانان است.

چاپ لغتنامه، نخست در سال ۱۳۱۹ در چاپخانه بانک ملی آغاز شد و یک جلد آن در ۴۸۶ صفحه به چاپ رسید و مدتی متوقف شد، سپس مجلس شورای ملی عهده‌دار چاپ لغتنامه بود و چون لغتنامه به دانشگاه تهران منتقل شد، چاپخانه دانشگاه به تنهایی عهده‌دار چاپ آن شد که هم اکنون هم ادامه دارد.

محل فعلی مؤسسه لغتنامه در شمیران جنب باغ فردوس است و این مؤسسه توانسته لغتنامه دهخدا را در ۲۲۲ جزوه شامل حدود 27000 صفحه چاپ و در اختیار علاقه‌مندان و محققان ایران و پژوهشگران جهان قرار دهد.

علامه دهخدا هفتم اسفند سال 1334 چشم از جهان فرو‌بست و  در ابن‌بابویه در مقبره خانوادگی مدفون گردید.

برخی از آثار علامه دهخدا:

  • امثال و حکم
  • ترجمه عظمت و انحطاط رومیان
  • ترجمه روح القوانین
  • فرهنگ فرانسه به زبان فارسی
  • ابوریحان بیرونی
  • تعلیقات بر دیوان ناصر خسرو
  • دیوان سید حسن غضنوی
  • تصحیح دیوان حافظ
  • تصحیح دیوان منوچهری
  • تصحیح دیوان فرخی
  • تصحیح دیوان مسعود سعد
  • تصحیح دیوان سوزنی
  • تصحیح لغت فرس اسدی
  • تصحیح صحاح الفرس
  • تصحیح دیوان ابن یمین
  • تصحیح یوسف و زلیخا
  • مجموعه مقالات
  • پندها و کلمات قصار
  • دیوان دهخدا
در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

الهه احمدی هشتم جهان شد

همشهری آنلاین: فینال رشته تفنگ ۱۰ متر بادی بانوان به پایان رسید و الهه احمدی در رده هشتم جهان ایستاد.

سرمقاله روزنامه‌های ۹ خرداد

همشهری آنلاین: کم آبی، رتبه علمی ایران و ... از جمله موضوعاتی بود که در برخی از ستون سرمقاله روزنامه‌های صبح شنبه-۹ خرداد- به آن‌ها توجه شد.

آخرین وضعیت بررسی رشته‌های بدون مجوز دانشگاه آزاد اعلام شد

همشهری آنلاین: مدیرکل دفتر گسترش آموزش عالی وزارت علوم گفت: تصمیم نهایی در خصوص رشته های بدون مجوز و دارای مجوز دانشگاه آزاد در جلسه خرداد شورای گسترش وزارت علوم اعلام می شود.

تیم استان تهران قهرمان مسابقات وزنه‌برداری جانبازان و معلولین کشور شد

همشهری آنلاین: با پایان یافتن رقابت‌های قهرمانی کشور وزنه‌برداری جانبازان و معلولین، استان‌های برتر نیز معرفی شدند.

قباسبزی از این کوچه گذر کرد

مریم خاکیان: در گذشته‌های نه چندان دور که خانواده‌ها عادت به شب‌نشینی‌های‌گاه‌و بیگاه داشتند، پس از نقل خاطرات و بذله‌گویی‌های کوتاه و بلند، نوبت به طرح «چیستان» می‌رسید و کوچک و بزرگ خانواده را به اندیشیدن در باب موضوعی خاص وا می‌داشت اما این روز‌ها ابزارهای ارتباطی همچون انواع تلفن همراه و رایانه‌های شخصی، مجالی برای گپ و گفت‌های خانوادگی و چیستان‌گویی‌ها باقی نگذاشته‌اند.

فرستاده ویژه سازمان ملل در امور یمن به صنعا رسید

همشهری‌آنلاین: اسماعیل ولد شیخ احمد، فرستاده ویژه سازمان ملل در امور یمن وارد صنعا شد.

مصرف کمتر، زندگی بهتر

محسن رخش خورشید: «چرا باید در مصرف برق صرفه‌جویی کرد؟» سؤالی است که پاسخ‌های مختلفی دارد؛ مثلا برای کودکان می‌شود اینطور توضیح داد که منابع تولید برق محدود هستند و ممکن است روزی آنقدر دچار کاستی شوند که برای تأمین برق مورد نیاز انسان‌ها کافی نباشند.

زندگینامه: ابراهیم لطفی (۱۳۴۵-)

همشهری‌آنلاین: ابراهیم لطفی نوازنده ویلن ارکستر سمفونیک تهران و موسس گروه کوارتت زهی تهران سال ۱۳۴۵ در تهران زاده شد.

۹ خرداد؛ پیشخوان روزنامه‌های ورزشی صبح ایران

همشهری‌آنلاین: تیتر یک روزنامه‌های ورزشی صبح امروز شنبه نهم خرداد ماه به شرح زیر است:

۹ خرداد؛ تیتر یک روزنامه‌های صبح ایران

همشهری‌آنلاین: تاکید وزیر امور خارجه بر جلوگیری از زیاده‌خواهی غرب، صحبت‌های وزیر اطلاعات درخصوص شناسایی و انهدام هسته‌های داعش در ایران، صحبت های سید حسن خمینی درباره لزوم اتکا به مردم برای مبارزه با فساد، تنش آبی ایران، تکذیب شیوع وبا در کشور، گران شدن بنزین و اعتراض میلیاردهای یارانه‌بگیر به حذف تیتر یک روزنامه‌های صبح شنبه نهم خرداد ماه است:

پدیده ابرهای عدسی

همشهری آنلاین: پدیده ابرها و شکل‌های انها همیشه مورد توجه دانشمندان هواشناسی و بخصوص عکاسان طبیعت قرار دارد.

جشنواره‌های شمسه الگوی ملی شود

کارگردان و فیلمنامه‌نویس تلویزیون و سینمای کشور گفت: اگر جشنواره‌های شمسه با ظرفیت منحصربه‌فردی که دارد بتواند به‌صورت سراسری برگزار شود موجب کشف استعدادهای بیشتری می‌شود و می‌تواند یک الگوی ملی باشد.

شهر برای مناسبت‌های نیمه خرداد آماده می‌شود

ستاد مرکزی آماده‌سازی شهرداری تهران برای مراسم بزرگداشت امام خمینی (ره)، تشکیل شده است تا امکانات مورد نظر برای برگزاری هرچه مناسب‌تر این مراسم مهیا شود.

سخنرانی درباره چیستی و چگونگی نظریه پردازی در هنر

همشهری آنلاین: دکتر سید مصطفی مختاباد، استاد دانشگاه تربیت مدرس در دومین نشست ازمجموعه نشست‌های کرسیهای آزاد اندیشی با موضوع چیستی و چگونگی نظریه‌پردازی هنر سخنرانی می‌کند.

سه و نیم میلیون سال زندگی روی زمین

همشهری آنلاین: با یک کشف جدید، عمر انسان بر روی این کره خاکی به سه و نیم میلیون سال رسید!

دیوار‌نگاری زن ۶۵ ساله‌

لیسبون> انتخاب دیوارنگاری (گرافیتی) سرگرمی ویژه بیشتر جوانانی است که در کشور‌های غربی گاهی بدون مجوز نیز به این کار می‌پردازند اما زنی پرتغالی در سن ۶۵سالگی همچنان روی دیوار‌های شهرش نقاشی و طرح می‌کشد.

فقط جریمه‌ مؤثر نیست

مانی رهنما : در حال حاضر در تهران وقت بسیاری از شهروندان در ترافیک هدر می‌رود.

بیکاری ۴۰ درصدی در چند شهرستان

معاون اجتماعی وزیر کشور گفت: ۱۱شهر کشور بیکاری بیش از ۴۰درصد دارند.