چهارشنبه 17 تیر 1394 | به روز شده: 13 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
جمعه 18 مرداد 1387 - 17:25:05 | کد مطلب: 60082 چاپ

آشنایی با جنگ جهانی اول (1914-1918)

فرهنگ و تاریخ > تاریخ جهان - همشهری‌آنلاین:
اتریش و مجارستان در 28 ژوئیه 1914به صربستان اعلان جنگ کردند و این جنگ باعث به راه افتادن جنگی عالمگیر شد

 که سرانجام در 11 نوامبر 1918 به موجب متارکه نامه منعقده شده بین آلمان و متفقین، خاتمه یافت. این جنگ را جنگ بزرگ نامیده‌اند و منشأ آن، رقابت دولت‌های بزرگ بر سر مستعمره‌ها و مسائل نظامی و ملی بود.
 
در جریان جنگ، عثمانی و بلغارستان به امپراتوری‌های مرکزی (آلمان، اتریش و مجارستان) کمک رساندند. متفقین (بلژیک، انگلیس، فرانسه، مونته نگرو، روسیه و صربستان) نیز مورد حمایت ژاپن، ایتالیا، پرتغال، رومانی، ایالت متحد آمریکا، یونان و برزیل قرار گرفتند. و به عبارت دیگر، اعضای اتفاق سه گانه (انگلیس، فرانسه و روسیه) و اتحاد سه گانه (آلمان، اتریش و ایتالیا) به یکدیگر اعلان جنگ کردند.

ایتالیا از اتحاد سه گانه خارج شد و تا 1915 بی طرف ماند و در همین سال، به متفقین پیوست؛ به این علت که می خواست سرزمین های ایتالیایی زبان را، که در تصرف اتریش بود، به انضمام چند مستعمره در افریقا به دست آورد. عثمانی به طرفداری از آلمان ها برخاست تا از تسلط روسیه بر تنگه های دریای سیاه مانع شود. امریکا در 1917 با قدرت نظامی، ثروت و تجهیزات فراوان، هنگامی به یاری متفقین آمد که نیروهای مرکزی پس از سه سال جنگ تقریباً نابود شده بودند.

مهمترین صحنه جنگ اروپا در فرانسه بود، آلمانی‌ها از خاک بلژیک گذشتند و به فرانسه حمله بردند. نقشه جنگی ارتش آلمان این بود که برق آسا به فرانسه هجوم ببرد، پاریس را اشغال کند و آن گاه، به رای نابود ساختن روسیه بدان کشور حمله ور شود. آلمان سه مرتبه تلاش کرد تا فرانسه را تصرف کند: یکی، در مارن (6 ـ14 سبتامبر 1914)، دیگری در وردن (فوریه 1916) و دوباره درمارن در ژوئیه 1918.

در جبهه شرق، روس ها از آلمانی ها به سختی شکست خوردند و هنگامی که در 1917 بلشویک ها بر روسیه مسلط شدند، در شهر برست لیتوفسک عهدنامه ای بستند و از جنگ کناره گرفتند.

متفقین کلیه مستعمره های آلمان را در افریقا و خاوردور به تصرف درآوردند و مستملکات عثمانی را در خاورمیانه، یعنی سوریه و عربستان متصرف شدند.

شکست نهایی آلمانی ها در 1918 در نتیجه حملات متفقین، به رهبری "مارشال فوش" فرانسوی صورت گرفت و آلمان ناچار ترک مخاصمه را خواهان شد و هنگامی که این کشور در 11 نوامبر 1918 شرایط متفقین را پذیرفت، جنگ جهانی اول به پایان رسید.

در 28 ژوئن 1919 عهدنامه ورسای به آلمان شکست خورده تحمیل شد و پیروزی دولت‌های متفق را کامل کرد. این عهدنامه با عهدنامه‌های سن ژرمن با اتریش (1919)، نویی با بلغارستان، تریانون با مجارستان تکمیل شد. این جنگ خسارت های جانی و مالی بسیار فراوانی برجای نهاد و 1565 روز طول کشید.

در طول این مدت، در حدود 65 میلیون نفر بسیج شدند. از این عده، در حدود 9 میلیون نفر کشته شدند؛ در حدود 22 میلیون نفر (به نسبت یک سوم) معلول و از کار افتاده، 7 میلیون نفر برای همیشه ناقص و معلول شدند و حدود 5 میلیون نفر نیز مفقود شدند

انتخاب سردبیر

علی شهید حق و حقیقت

مریم مرتضوی: از همان روزها که پیغمبر اکرم(ص) از مقابله پیمان شکنان با حضرت امیرالمؤمنین(ع) در دوران بعد از رحلت خود خبر داد، معلوم بود تاب تحمل عدلش را ندارند و نمی‌توانند مقابل جوانمردی و شجاعتش ایستادگی کنند.

از جنس نور

محمد مهدی معمار: حال و هوای این روز‌ها و شب‌ها جان می‌دهد برای دوستی بیشتر با کتابی که فصل بهارش رسیده است.

خبر، نرم و سخت در روزنامه‌نگاری حرفه‌ای

همشهری‌آنلاین - ساره گودرزی*: نگاشتن درباره نرم خبر و سخت خبر، این روزها که بیش از هر زمان دیگری رسانه‌ها تلاش می‌کنند به سمت آن حرکت کنند اما هنوز هم ساماندهی خوب و مناسبی درباره آن نشده است، کار راحتی نیست.

وزیران ۷ کشور آماده نشستی دیگر در کوبورگ

همشهری آنلاین: وزیرانی که به وین آمده‌اند، بتدریج به هتل کوبورگ می‌آیند تا نشستی دیگر را با تیم مذاکره کننده ایران برای تکمیل متن توافق و ضمائم و رفع اختلاف‌ها آغاز کنند.

مسیر دانش هسته‌ای ایران منفعل نمی‌شود

همشهری آنلاین: معاون نماینده پیشین ایران در سازمان ملل متحد افزود: وجود یک سازمان منسجمی تحت عنوان R&Dاهمیتش از این جهت است که مسیر دانش هسته ای ایران منفعل نمی‌شود و این مسیر هم پای جهان به جلو پیش می‌رود.

گسترش تلاش‌های بین‌المللی ایران برای مقابله با پدیده ریزگردها

همشهری آنلاین: رییس مرکز امور بین‌الملل و کنوانسیون‌های سازمان حفاظت محیط زیست با تشریح تلاش‌های بین‌المللی این سازمان برای مقابله با پدیده ریزگردها گفت: پیگیری‌های ایران باعث شد مساله ریزگردها نه تنها در سطح منطقه بلکه در جامعه جهانی برای کشورهایی که با آن درگیر هستند، به طور جدی مطرح شود.

۷ ماده غذایی برای تأمین آهن گیاه‌خواران

همشهری آنلاین: متخصصان تغذیه می‌گویند: آهن موجود در غذاهای گوشتی بهتر جذب بدن می‌شود تا آهنی که در سبزیجات و غذاهای گیاهی هست. با وجود این گیاه‌خواران می‌توانند از سبزیجاتی خاص بهره برند و راه‌هایی به کار بندند تا آهن بهتر جذب بدن آن‌ها شود.

عکس روز: فلای بوردینگ

همشهری آنلاین: مردی که پیراهن بهترین صعودکننده توردوفرانس را به تن دارد، پیش از شروع مرحله دون ۱۶۶ کیلومتری صدودومین دوره مسابقه دوچرخه‌سواری توردوفرانس از اوترخت تا زیلند، تمرین فلای‌بوردینگ (flyboarding) انجام می‌دهد.

نقل و انتقالات لیگ پانزدهم ؛ پیرمردها ستاره این فوتبال هستند

همشهری آنلاین: فصل نقل و انتقالات پانزدهمین دوره رقابت‌های لیگ برتر در شرایطی به روزهای پایانی خود نزدیک می‌شود که بازیکنان پا به سن گذاشته مشتریان بیشتری نسبت به جوانان دارند و خبری از سوپراستارها نیست.