پنج شنبه 1 آبان 1393 | به روز شده: 41 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
یکشنبه 10 اردیبهشت 1391 - 16:33:14 | کد مطلب: 168289 چاپ

زندگینامه: سید جلال الدین تهرانی (1275 - 1366)

کتاب  > نویسندگان و مولفان - همشهری آنلاین:
سید جلال الدین تهرانی فرزند سید علی شیخ الاسلام مرندی در سال 1275 شمسی در تهران متولد شد

وی تحصیلات خود را در مدرسه سپهسالار سپری کرد و علم نجوم را نزد استاد حاج محمد مهدی منجّم باشی فرا گرفت.

 more خانه جلال‌الدین تهرانی

او سال‌ها مدرس علوم معقول بوده و در ریاضیات عالیه تخصص داشت. در سال 1310 امتیاز [گاهنامه] را گرفت و مجموعه مقالات زیادی نوشت و به تصحیح و چاپ بعضی از متون همّت نمود و آثار نسبتاً زیادی از خویش بجای گذاشته است.

وی بین سال‌های 1313 تا 1325 جهت تکمیل تحصیلات خود به اروپا رفت که در زمان برگشت به ترتیب مشاغل مختلف زیر را عهده‌دار گردید:

  • وزیر، مشاور و معاون نخست وزیر، وزیر پست و تلگراف، نماینده ایران در کنفرانس بین المللی رادیو، نماینده ایران در کنفرانس کار ژنو، نایب التولیه آستان قدس، استاندار خراسان و وزیر مختار ایران در بلژیک.

سید جلال الدین تهرانی همچنین ناظر طبع و نشر پول در بانک مرکزی بود و در دوره‌های متعدّد سناتور بوده است.

علاوه بر آن مدتی عضو فرهنگستان بین‌المللی تاریخ علوم و نجوم و منجم رصدخانه سلطنتی بلژیک و محقق دارالعلم بروکسل و عضو مؤسس و دائمی انجمن نجومی فرانسه و عضو انجمن دولتی تاریخ علوم بلژیک نیز به حساب می‌آمد.

وی بین سال‌های 1330 تا 1331 و سال 1340 تا 1342 شمسی نیابت تولیت و استاندار خراسان بوده است. توسعه و تکمیل باغ ملک آباد مشهد از سعی و تلاش ایشان بوده است و همچنین وی طبع شعر داشت.

در سال 1355 دانشگاه بروکسل با وی قراردادی تنظیم و امضا کرد که تاریخ و سیر تحول نجوم را در مشرق زمین تدوین کند و برای انجام این امر علمی به اروپا رفت.

سید جلال الدین تهرانی با رفتن محمد رضا پهلوی از ایران در سال 1357 رئیس شورای سلطنت شد و طی ملاقاتی که با حضرت امام خمینی (ره) در پاریس داشت از مقام خود استعفاء داد.

سرانجام در سن 88 سالگی در سال 1366 شمسی در منزل مسکونی‌اش واقع در شانزه لیزه اقامتگاه وارن فوت کرد. وی در زمانش فوتش فرزندی نداشت و همسرش در قید حیات نبود.

جسد سید جلال الدین تهرانی در سال 1370 (شهریور ماه) به ایران منتقل و در مهر ماه همان سال در کنار مقبره خانوادگی‌اش در حرم مطهر امام رضا (ع) حد فاصل دارالحفاظ و دارالسیاده به خاک سپرده شد.

سیدجلال الدین تهرانی منزل خود را در سه راه امین حضور تهران و کتابخانه و قسمتی از اشیاء نجوم و تمامی اثاثیه و اجناس عتقیه خود را وقف آستان مقدس رضوی کرد و برخی از ابزارآلات اخترشناسی متعلق به خود را به دانشگاه تهران اهدا نمود.
از وی حدود 380 جلد نسخه خطی به جای مانده که وقف کتابخانه آستان قدس رضوی شده است.

وی مردی فاضل و دانشمند بود. علاوه بر تبحر در علوم مختلف شاعر و خطاط بود و به جمع‌آوری عتیقه و کتب خطی علاقه وافری داشت. پس از مرگ وی، بر اساس وصیتنامه، کلیه اموال از جمله منزل مسکونی‌اش در سه راه امین حضور، عتیقه‌ها، کتب خطی و رصدخانه تحویل آستان قدس رضوی شد.

برخی از آثار سیدجلال الدین تهرانی:

  • گاهنامه؛ چهار مقاله عروضی (تصحیح)؛الارشاد فی شرح حال صاحب بن عباد (تصحیح)؛ اصفهان نصف جهان؛ حدود العالم من المشرق الی المغرب (تصحیح)؛ محاسن اصفهان (ترجمه)؛ آثار قدیمه فارسی؛ تاریخ جهانگشای جوینی (از روی چاپ علامه محمد قزوینی، 3 ج، تصحیح)؛ فارسنامه ابن بلخی (از روی چاپ اوقاف گیب، تصحیح)؛ تاریخ قم (حسن بن محمد قمی، تصحیح)؛ هیأت (ترجمه)؛ جامع‌التواریخ (رشیدالدین فضل‌الله همدانی، ضمیمۀ گاهنامه)؛ لب‌التواریخ (یحیی بن عبداللطیف قزوینی، تصحیح)؛ تعلیمات دینی (برای مدارس).
در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

برندهای صادراتی را حمایت کنیم

مرتضی سلطانی: تجلی یک اقتصاد پویا و پایدار، بدون تردید در گرو ایجاد اقتصادی درون‌زا و برون‌گراست.

بانک‌ها ۳‌ سال برای ترک بنگاه‌داری مهلت گرفتند

شورای پول و اعتبار ۳سال فرصت در اختیار بانک‌ها قرار داده تا بنگاه‌های غیربانکی خود را واگذار کنند، درحالی‌که غلامرضا تاجگردون، عضو ناظر مجلس در شورای پول و اعتبار در پاسخ به این پرسش که دولت آیا گزارش جدیدی در این زمینه ارائه کرده است؟

باتری‌ای‌ که در ۲ دقیقه شارژ می‌شود

سنگاپور> پژوهشگر‌های دانشگاه نانیانگ سنگاپور گونه‌ای از باتری‌های تیتانیومی ساخته‌اند که فقط در ۲ دقیقه بیش از ۷۰ درصد شارژ می‌شود.

دستبند یافتن کودک گمشده

سئول> ‌ از این پس والدین می‌توانند با یک دستبند ۵دلاری محل کودک گمشده خود را پیدا کنند.

دستفروشی با پورشه

شائوژینگ> ‌ جوانی اهل چین با یک خودروی پورشه هر روز در یکی از خیابان‌های شهر شائوژینگ این کشور بساط دستفروشی پهن کرده و به کسب و کار می‌پردازد.

نسل جدید کوله‌پشتی

لندن> ‌ مهندس پیشین یک شرکت بریتــــانیــــایی کوله‌پشتی‌ای طراحی کرده است که بدون نیاز به باز کردن آن از پشت، می‌توان به محتویات داخل آن دست پیدا کرد.

عربستان، از گردن‌زدن در خیابان تا سرکوب مخالفان

جلاد شمشیر به‌دست در ردای سفید، با یک حرکت، سر محکوم را می‌برد و بلافاصله از او فاصله می‌گیرد تا مبادا لباسش به خون آغشته شود.

کشمکش جامعه جهانی با آمریکا بر سر کنترل اینترنت

محمد کرباسی : نوزدهمین کنفرانس سران مختار که بزرگ‌ترین نشست سازمان ملل با حضور مقام‌های ارشد ارتباطات کشورهای جهان به‌حساب می‌آید امسال در شهر بوسان کره‌جنوبی شاهد کشمکش با آمریکا بر سر یک مسئله جدی و مهم جهان است؛ مدیریت و کنترل اینترنت.

فولاد با یک گل ذوب‌آهن را شکست داد

همشهری‌آنلاین: دیدار ذوب‌آهن و فولاد با برتری تیم اهوازی به پایان رسید.

جدیدترین دستاوردهای نیروی زمینی سپاه پاسداران رونمایی شد

همشهری آنلاین: نمایشگاه آخرین دستاوردهای آموزشی نیروی زمینی سپاه صبح امروز با رونمایی از تیربار "حامی"، دوربین حرارتی و هدف‌یاب لیزری، نارنجک‌انداز اتوماتیک NA۴۰ و نارنجک‌انداز ۴۰ میلیمتری "رولور" افتتاح شد.

فولاد با یک گل ذوب‌آهن را شکست داد

همشهری‌آنلاین: دیدار ذوب‌آهن و فولاد با برتری تیم اهوازی به پایان رسید.

راه‌آهن یک - سپاهان صفر/ شکست دوباره شاگردان فرکی

همشهری‌آنلاین: تیم فوتبال راه‌آهن تهران با یک گل سپاهان اصفهان را شکست داد.

برنامه‌های قرارگاه پدافند هوایی به مناسبت هفته پدافند غیر عامل

همشهری آنلاین: در آستانه هفته پدافند غیر عامل برنامه های قرارگاه پدافند هوایی خاتم الانبیاء(ص)به مناسبت این هفته اعلام شد.

ملوان یک - نفت تهران یک/ تقسیم امتیازها در انزلی

همشهری‌آنلاین: دیدار تیم‌های ملوان بندر انزلی و نفت تهران با تساوی به پایان رسید.

اعتراف شاهزاده سعودی به تامین مالی تروریست‌ها

همشهری آنلاین: ولید بن طلال شاهزاده سعودی ضمن اعتراف به تامین بودجه گروه‌های تروریستی از جمله داعش از سوی مقام‌های سعودی، مدعی شد که عربستان هم اکنون روند کمک رسانی به تروریست‌ها را متوقف کرده است.

پیشرفته‌ترین کارخانه باتری‌سازی جهان با انرژی باد و خورشید

همشهری آنلاین: تمامی انرژی مورد نیاز بزرگ‌ترین کارخانه باتری‌سازی جهان به طور کامل از انرژی‌های تجدیدپذیر خورشید و باد تأمین می‌شود.

انقلابی در خانه‌سازی در کشورهای فقیر با فناوری چاپ‌ سه‌بعدی

همشهری آنلاین: محققان ایتالیایی چاپگر سه‌بعدی قابل حملی را طراحی کرده‌اند که از مواد طبیعی مانند گل یا خاک رس برای ساخت خانه استفاده می‌کند.

ندری و علیزاده در جودو نقره گرفتند و عابد برنز گرفت

همشهری آنلاین: در ادامه رقابت‌های جودوی نابینایان و کم بینایان، حامد علیزاده و حمزه ندری نقره‌ای شدند، محمد عابد برنز گرفت.