پنج شنبه 10 مهر 1393 | به روز شده: 18 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
یکشنبه 10 اردیبهشت 1391 - 16:33:14 | کد مطلب: 168289 چاپ

زندگینامه: سید جلال الدین تهرانی (1275 - 1366)

کتاب  > نویسندگان و مولفان - همشهری آنلاین:
سید جلال الدین تهرانی فرزند سید علی شیخ الاسلام مرندی در سال 1275 شمسی در تهران متولد شد

وی تحصیلات خود را در مدرسه سپهسالار سپری کرد و علم نجوم را نزد استاد حاج محمد مهدی منجّم باشی فرا گرفت.

 more خانه جلال‌الدین تهرانی

او سال‌ها مدرس علوم معقول بوده و در ریاضیات عالیه تخصص داشت. در سال 1310 امتیاز [گاهنامه] را گرفت و مجموعه مقالات زیادی نوشت و به تصحیح و چاپ بعضی از متون همّت نمود و آثار نسبتاً زیادی از خویش بجای گذاشته است.

وی بین سال‌های 1313 تا 1325 جهت تکمیل تحصیلات خود به اروپا رفت که در زمان برگشت به ترتیب مشاغل مختلف زیر را عهده‌دار گردید:

  • وزیر، مشاور و معاون نخست وزیر، وزیر پست و تلگراف، نماینده ایران در کنفرانس بین المللی رادیو، نماینده ایران در کنفرانس کار ژنو، نایب التولیه آستان قدس، استاندار خراسان و وزیر مختار ایران در بلژیک.

سید جلال الدین تهرانی همچنین ناظر طبع و نشر پول در بانک مرکزی بود و در دوره‌های متعدّد سناتور بوده است.

علاوه بر آن مدتی عضو فرهنگستان بین‌المللی تاریخ علوم و نجوم و منجم رصدخانه سلطنتی بلژیک و محقق دارالعلم بروکسل و عضو مؤسس و دائمی انجمن نجومی فرانسه و عضو انجمن دولتی تاریخ علوم بلژیک نیز به حساب می‌آمد.

وی بین سال‌های 1330 تا 1331 و سال 1340 تا 1342 شمسی نیابت تولیت و استاندار خراسان بوده است. توسعه و تکمیل باغ ملک آباد مشهد از سعی و تلاش ایشان بوده است و همچنین وی طبع شعر داشت.

در سال 1355 دانشگاه بروکسل با وی قراردادی تنظیم و امضا کرد که تاریخ و سیر تحول نجوم را در مشرق زمین تدوین کند و برای انجام این امر علمی به اروپا رفت.

سید جلال الدین تهرانی با رفتن محمد رضا پهلوی از ایران در سال 1357 رئیس شورای سلطنت شد و طی ملاقاتی که با حضرت امام خمینی (ره) در پاریس داشت از مقام خود استعفاء داد.

سرانجام در سن 88 سالگی در سال 1366 شمسی در منزل مسکونی‌اش واقع در شانزه لیزه اقامتگاه وارن فوت کرد. وی در زمانش فوتش فرزندی نداشت و همسرش در قید حیات نبود.

جسد سید جلال الدین تهرانی در سال 1370 (شهریور ماه) به ایران منتقل و در مهر ماه همان سال در کنار مقبره خانوادگی‌اش در حرم مطهر امام رضا (ع) حد فاصل دارالحفاظ و دارالسیاده به خاک سپرده شد.

سیدجلال الدین تهرانی منزل خود را در سه راه امین حضور تهران و کتابخانه و قسمتی از اشیاء نجوم و تمامی اثاثیه و اجناس عتقیه خود را وقف آستان مقدس رضوی کرد و برخی از ابزارآلات اخترشناسی متعلق به خود را به دانشگاه تهران اهدا نمود.
از وی حدود 380 جلد نسخه خطی به جای مانده که وقف کتابخانه آستان قدس رضوی شده است.

وی مردی فاضل و دانشمند بود. علاوه بر تبحر در علوم مختلف شاعر و خطاط بود و به جمع‌آوری عتیقه و کتب خطی علاقه وافری داشت. پس از مرگ وی، بر اساس وصیتنامه، کلیه اموال از جمله منزل مسکونی‌اش در سه راه امین حضور، عتیقه‌ها، کتب خطی و رصدخانه تحویل آستان قدس رضوی شد.

برخی از آثار سیدجلال الدین تهرانی:

  • گاهنامه؛ چهار مقاله عروضی (تصحیح)؛الارشاد فی شرح حال صاحب بن عباد (تصحیح)؛ اصفهان نصف جهان؛ حدود العالم من المشرق الی المغرب (تصحیح)؛ محاسن اصفهان (ترجمه)؛ آثار قدیمه فارسی؛ تاریخ جهانگشای جوینی (از روی چاپ علامه محمد قزوینی، 3 ج، تصحیح)؛ فارسنامه ابن بلخی (از روی چاپ اوقاف گیب، تصحیح)؛ تاریخ قم (حسن بن محمد قمی، تصحیح)؛ هیأت (ترجمه)؛ جامع‌التواریخ (رشیدالدین فضل‌الله همدانی، ضمیمۀ گاهنامه)؛ لب‌التواریخ (یحیی بن عبداللطیف قزوینی، تصحیح)؛ تعلیمات دینی (برای مدارس).
در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

فانوس‌های سنگی در میان آسمانخراش‌ها

فاطمه عسگری آزاد: توکیو پایتخت ژاپن و یکی از پرجمعیت‌ترین شهرهای جهان است؛ شهری که ترکیبی شگفت انگیز از زندگی مدرن و سنت‌های کهن است.

دور تازه هزار صدای پاپ در فرهنگسرای نیاوران

همشهری‌آنلاین: بعد از وقفه‌ای چندماهه دور جدید برنامه مسابقه موسیقی هزارصدا پاپ روز شنبه ۱۲ مهرماه از سوی بنیاد آفرینش‌های هنری نیاوران آغاز می‌شود. قرار است هزار صدای سنتی نیز چهارمین شنبه هر ماه در همین مکان برگزار شود.

سمپوزیومی که به پایتخت مجسمه هدیه مى‌کند

مریم آموسا: اگر دوست دارید از نزدیک شاهد فرایند خلق یک اثر هنرى باشید که به زودى آن را در گوشه‌اى از شهر نصب خواهند کرد، مى‌توانید سرى به برج میلاد بزنید.

تاب‌های نورانی

بوســــتون> گروهــــــی از معمار‌های مبتکر برای پارک لاون در بوستون تاب‌هایی طراحی کرده‌اند که در حالت معمولی چراغ هستند و پس از سوار شدن کودکان به رنگ‌های گوناگون در می‌آیند.

رسوایی نظامی در آلمان

هفته گذشته، اورسلا وندرلین، وزیردفاع آلمان اعلام کرد که کشورش ۲ هواپیمای ترابری نظامی از نوع ترنسال‌پر از تجهیزات نظامی ازجمله سیستم دفاع موشکی به امان پایتخت اردن و به اربیل در شمال عراق می‌فرستد.

کار‌آفرینی؛ اصلاح بنیان‌ها به‌جای آموزش

امیر شفیعی: تشدید سیاست‌های خصوصی‌سازی در چند سال گذشته، موضوع کارآفرینی را بیش از پیش داغ کرده است.

کمانچه راه می‌رود، کوچه آواز است

فریدون صدیقی: صدا، کمانچه می‌شود در کوچه‌ای که از بی‌مهری روزگار دنبال خیابان می‌گردد. صدا حزن غریبی دارد در شب ملول از دریغ باران.

پیاده‌های پاییزی

رحیم صلواتیان: باد خنک پاییزی که به‌صورت تهرانی‌ها می‌خورد- البته اگر این مگس‌های سفید و عسلک‌های پنبه اجازه دهند- تا بیایند از چنگ آفتاب تیز تموز نجات پیدا کنند، می‌افتند در تله ترافیک‌های مرگباری که از مهره اول گردن تا برجستگی زیر شست پا را نوازش می‌کنند و دردش خواب شب را از چشم می‌گیرد.

انتشار ۱۸۰۰ عنوان کتاب دفاع مقدس در سال‌های ۹۱ و ۹۲

همشهری آنلاین: رئیس ستاد پنجمین نمایشگاه کتاب دفاع مقدس از انتشار ۱۸۰۰ عنوان کتاب دفاع مقدس در سال‌های ۹۱ و ۹۲ خبر داد و گفت: برگزاری این نمایشگاه در راستای اطاعت از فرمایشات رهبر انقلاب است.

لشکر ۲۳ تکاور نیرویی ویژه در قلب نزاجاست

همشهری آنلاین: جانشین فرمانده نیروی زمینی ارتش لشکر ۲۳ نیروهای مخصوص نزاجا را یک نیروی ویژه در قلب نیروی زمینی عنوان کرد و گفت: این لشکر تکاور ضربات بی‌شماری به ارتش عراق وارد کرد.

صلاحیت بیست وهفت نامزد انتخابات ریاست جمهوری تونس تأیید شد

همشهری‌انلاین: کمیته انتخابات تونس صلاحیت ۲۷ کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری این کشور را تأیید کرد.

صعود چهار سنگ‌نورد ایران به نیمه نهایی

همشهری آنلاین: الناز رکابی در بولدرینگ و علی برات‌زاده، داوود رکابی و امیرحمزه پورشفیع در سرطناب راهی نیمه نهایی شدند.

ممنوعیت استفاده از کیسه‌های پلاستیکی در فروشگاه‌های کالیفرنیا

همشهری آنلاین: کالیفرنیا به عنوان اولین ایالت آمریکا با تصویب یک قانون جدید، استفاده از کیسه‌های پلاستیکی یک‌بار مصرف را به کلی ممنوع اعلام کرد.