یکشنبه 2 آذر 1393 | به روز شده: 23 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
یکشنبه 10 اردیبهشت 1391 - 16:33:14 | کد مطلب: 168289 چاپ

زندگینامه: سید جلال الدین تهرانی (1275 - 1366)

کتاب  > نویسندگان و مولفان - همشهری آنلاین:
سید جلال الدین تهرانی فرزند سید علی شیخ الاسلام مرندی در سال 1275 شمسی در تهران متولد شد

وی تحصیلات خود را در مدرسه سپهسالار سپری کرد و علم نجوم را نزد استاد حاج محمد مهدی منجّم باشی فرا گرفت.

 more خانه جلال‌الدین تهرانی

او سال‌ها مدرس علوم معقول بوده و در ریاضیات عالیه تخصص داشت. در سال 1310 امتیاز [گاهنامه] را گرفت و مجموعه مقالات زیادی نوشت و به تصحیح و چاپ بعضی از متون همّت نمود و آثار نسبتاً زیادی از خویش بجای گذاشته است.

وی بین سال‌های 1313 تا 1325 جهت تکمیل تحصیلات خود به اروپا رفت که در زمان برگشت به ترتیب مشاغل مختلف زیر را عهده‌دار گردید:

  • وزیر، مشاور و معاون نخست وزیر، وزیر پست و تلگراف، نماینده ایران در کنفرانس بین المللی رادیو، نماینده ایران در کنفرانس کار ژنو، نایب التولیه آستان قدس، استاندار خراسان و وزیر مختار ایران در بلژیک.

سید جلال الدین تهرانی همچنین ناظر طبع و نشر پول در بانک مرکزی بود و در دوره‌های متعدّد سناتور بوده است.

علاوه بر آن مدتی عضو فرهنگستان بین‌المللی تاریخ علوم و نجوم و منجم رصدخانه سلطنتی بلژیک و محقق دارالعلم بروکسل و عضو مؤسس و دائمی انجمن نجومی فرانسه و عضو انجمن دولتی تاریخ علوم بلژیک نیز به حساب می‌آمد.

وی بین سال‌های 1330 تا 1331 و سال 1340 تا 1342 شمسی نیابت تولیت و استاندار خراسان بوده است. توسعه و تکمیل باغ ملک آباد مشهد از سعی و تلاش ایشان بوده است و همچنین وی طبع شعر داشت.

در سال 1355 دانشگاه بروکسل با وی قراردادی تنظیم و امضا کرد که تاریخ و سیر تحول نجوم را در مشرق زمین تدوین کند و برای انجام این امر علمی به اروپا رفت.

سید جلال الدین تهرانی با رفتن محمد رضا پهلوی از ایران در سال 1357 رئیس شورای سلطنت شد و طی ملاقاتی که با حضرت امام خمینی (ره) در پاریس داشت از مقام خود استعفاء داد.

سرانجام در سن 88 سالگی در سال 1366 شمسی در منزل مسکونی‌اش واقع در شانزه لیزه اقامتگاه وارن فوت کرد. وی در زمانش فوتش فرزندی نداشت و همسرش در قید حیات نبود.

جسد سید جلال الدین تهرانی در سال 1370 (شهریور ماه) به ایران منتقل و در مهر ماه همان سال در کنار مقبره خانوادگی‌اش در حرم مطهر امام رضا (ع) حد فاصل دارالحفاظ و دارالسیاده به خاک سپرده شد.

سیدجلال الدین تهرانی منزل خود را در سه راه امین حضور تهران و کتابخانه و قسمتی از اشیاء نجوم و تمامی اثاثیه و اجناس عتقیه خود را وقف آستان مقدس رضوی کرد و برخی از ابزارآلات اخترشناسی متعلق به خود را به دانشگاه تهران اهدا نمود.
از وی حدود 380 جلد نسخه خطی به جای مانده که وقف کتابخانه آستان قدس رضوی شده است.

وی مردی فاضل و دانشمند بود. علاوه بر تبحر در علوم مختلف شاعر و خطاط بود و به جمع‌آوری عتیقه و کتب خطی علاقه وافری داشت. پس از مرگ وی، بر اساس وصیتنامه، کلیه اموال از جمله منزل مسکونی‌اش در سه راه امین حضور، عتیقه‌ها، کتب خطی و رصدخانه تحویل آستان قدس رضوی شد.

برخی از آثار سیدجلال الدین تهرانی:

  • گاهنامه؛ چهار مقاله عروضی (تصحیح)؛الارشاد فی شرح حال صاحب بن عباد (تصحیح)؛ اصفهان نصف جهان؛ حدود العالم من المشرق الی المغرب (تصحیح)؛ محاسن اصفهان (ترجمه)؛ آثار قدیمه فارسی؛ تاریخ جهانگشای جوینی (از روی چاپ علامه محمد قزوینی، 3 ج، تصحیح)؛ فارسنامه ابن بلخی (از روی چاپ اوقاف گیب، تصحیح)؛ تاریخ قم (حسن بن محمد قمی، تصحیح)؛ هیأت (ترجمه)؛ جامع‌التواریخ (رشیدالدین فضل‌الله همدانی، ضمیمۀ گاهنامه)؛ لب‌التواریخ (یحیی بن عبداللطیف قزوینی، تصحیح)؛ تعلیمات دینی (برای مدارس).
در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

بازده ۵ درصدی بورس در پاییز

بازده بورس در فصل پاییز مثبت شد، سهامداران در ۲‌ماه اول پاییز به‌طور میانگین ۵درصد سود کردند، ارزش کل‌بورس‌تهران نیز در این مدت ۸۷۸۱ میلیارد تومان افزایش یافته است.

شماره ۱۵۴ همشهری تندرستی منشر شد

همشهری آنلاین: همشهری تندرستی در شماره ۱۵۴ خود بسیاری از مسائل علمی و پزشکی را مطرح کرده است.

نام "سنگلج" را از نوشته جلال آل‌احمد گرفتیم

همشهری آنلاین: جمشید مشایخی با اشاره به کمبود فضاها و امکانات تئاتری اجرای طرح توسعه تماشاخانه سنگلج را که طی سال‌های اخیر مطرح شده، خدمت بزرگی به تئاتر و خانواده هنرهای نمایشی دانست.

نشست معماران برای ارتقای کیفی خیابان‌های تهران

همشهری آنلاین: نشست تخصصی «ارتقای کیفی محور دماوند، انقلاب و آزادی» در خانه‌ی هنرمندان ایران برگزار می‌شود.

مرتضی‌ پور رهبر ارکستر سمفونیک صدا و سیما شد

همشهری‌آنلاین: نادر مرتضی‌پور که چند مدتی رهبری ارکستر سمفونیک تهران را عهده‌دار بود ، رهبر ارکستر سمفونیک صدا و سیما شد.

بازبینی فیلم‌های جشنواره فجر آغاز شد

همشهری آنلاین: مدیر امور اجرایی و دبیرخانه جشنواره بین المللی فیلم فجر از اتمام مهلت ثبت نام فیلمسازان برای شرکت در بخش مسابقه جشنواره بین المللی فیلم فجر و آغاز کار بازبینی فیلم های جشنواره فجر از امروز یکم آذرماه خبر داد.

استادیوم آزادی از ساعت ۱۰:۳۰ دوم آذر میزبان تماشاگران شهرآورد خواهد بود

همشهری آنلاین: مدیر مجموعه ورزشی آزادی تهران گفت: این آمادگی را داریم که از ساعت ۱۰:۳۰ یکشنبه ۲ آذر تماشاگران را پذیرش کنیم.

رانندگان برون شهری از ترس سرقت دیگر کنار جاده‌ نمی‌خوابند

همشهری آنلاین: یک فعال صنفی کارگران حمل و نقل در بندر عباس با بیان اینکه رانندگان برون شهری از ترس سرقت دیگر کنار جاده‌ نمی‌خوابند گفت اگر سارق فقط بار را بدزدد بیمه هزینه‌ای متقبل نمی‌شود.

شهرداری تهران درکنار وزارت ارشاد؛ سکه‌های جایزه جلال برگشت

همشهری آنلاین: شهرداری تهران در کنار وزارت ارشاد قرار گرفت تا ۸۰سکه‌ای را که از جایزه جلال کم‌ شده بود، بدهد و این جایزه همچنان گران‌ترین جایزه ایران باشد.

آنجلینا جولی به بازنشستگی از بازیگری فکر می‌کند

همشهری آنلاین: آنجلینا جولی بازیگر و کارگردان سینما گفت بعد از بازی در چند فیلم دیگر، از دنیای بازیگری کناره می‌گیرد.

فرهنگی: رای اعتماد مجلس به فرهادی محتمل است

همشهری آنلاین: یک عضو هیات رییسه مجلس شورای اسلامی رای اعتماد مجلس به محمد فرهادی به عنوان گزینه وزارت علوم را محتمل دانست.

وزارت خارجه انگلیس: خواهان لغو جزئی تحریم‌های ایران هستیم

همشهری آنلاین: سخنگوی وزارت امور خارجه انگلیس گفت: ما خواهان لغو جزئی تحریم‌ها علیه ایران هستیم.

اعدام بعد از زیارت

همشهری آنلاین: فرماندهی اردوگاه «موصل۴» را یک سرگرد عراقی بر عهده داشت. او گاهی از سربازانش می‌خواست که محوطه را ترک کنند تا ما با خیال راحت عزاداری کنیم.