جمعه 28 شهریور 1393 | به روز شده: 9 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
شنبه 10 مهر 1389 - 19:37:09 | کد مطلب: 116952 چاپ

آشنایی با روستای کندوان - آذربایجان شرقی

سفر > ایرانگردی - محمد ملاحسینی:
روستای کندوان در دامنه سر سبز سلطان داغی، در ۱۸ کیلومتری جنوب اسکو و ۶۲ کیلومتری جنوب غربی تبریز قرار دارد

خانه های سنتی و باستانی کندوان از نظر نوع معماری در ایران نظیر ندارند و به عقیده تعدادی از محققین احداث این خانه‌ها به قرن ۷ هجری همزمان با یورش مغول‌ها برمی‌گردد.

در تاریخ این منطقه، این گونه نقل شده که نخستین کسانی که به کندوان پا گذاشته اند، ساکنان روستایی به نام حیله ور- که در 2 کیلومتری غرب کندوان قرار داشته- بوده اند که در قرن هفتم هجری برای در امان ماندن از حمله مغول ها به دشتی در مقابل کندوان فعلی مهاجرت کرده اند و در طول مدت زمانی به تدریج درون کران‌ها را حفاری کرده و پناهگاهی امن برای خود ساخته اند.

کندوان روستایی است بنا شده در صخره و تنها سازه این دهکده را سنگ‌ها تشکیل می دهند. خانه ها هرمی شکل هستند و برای دام ها نیز حفره هایی در سنگ ها بنا شده است.

کندوان یکی از 3 روستای صخره‌ای جهان است که موجب جذابیت بی نظیر آن شده است. معماری روستای کندوان و جاری بودن زندگی مردم در قالب بافت قدیمی آن یک استثنا در دنیا به حساب می آید. چرا که دیگر در ترکیه و آمریکا کسی در کاپادوکیه و داکوتا زندگی نمی کند.

کوه سهند یکی از 5 کوه آتشفشانی مهم ایران در استان آذربایجان شرقی و در جنوب تبریز واقع است. در دامنه های این کوه و در نزدیکی شهر اسکو، روستایی با نام کندوان قرار دارد که از نظر جاذبه های زمین شناسی و معماری دارای اهمیت است.

صخره های کله قندی و غارهای دستکن توسط انسان که به عنوان خانه های مسکونی مورد استفاده قرار می گیرد، یکی از شگفت انگیزترین روستاهای صخره ای جهان را پدید آورده است.

شیوه بنای خانه‌های این روستا از نوع معماری صخره ای و به شکل مخروطی یا کله قندی می‌باشد. برخی از باستان شناسان قدمت این روستا را به دوره های پیش از اسلام نسبت می‌دهند.

در دل این تپه‌های بلند که ارتفاع بعضی از آنها به 40 متر می‌رسد صدها آغل، انبار و اتاقک حفر شده که بسیار دیدنی است. همچنین آب معدنی گوارایی از دل یکی از تپه های این روستا می جوشد که از شهرت فراوانی برخوردار است و برای امراض کلیوی بسیار مفید تشخیص داده شده است.

این روستا به سبب ویژگی معماری صخره ای و بافت مخصوص آن در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.

در اثر فعل و انفعالات آتشفشانی کوههای سهند، چنین منظره‌ای در یکی از خوش آب و هواترین نقاط ایران ایجاد شده است. توده ها و گدازه های مذاب آتشفشانی، به وسیله باد، برف و باران در طی هزاران سال متمادی شکل گرفته و به فرم کران درآمده است.

خانه های این روستا به مانند کندوی عسل در دل کوه کنده شده اند و جالب اینجاست که عسل یکی از مهمترین محصولات این روستا می باشد.

کندوان منطقه‌ای ییلاقی از رشته کوه های سهند است که مراتع سرسبزش عشایر زیادی را به آن جا می‌کشاند.

معماری خاص این روستا موجب شهرت جهانی آن شده است. دامداری و کشاورزی و باغداری عمده فعالیت مردمان این روستاست، لوله کشی آب و برق در دل این سنگ ها همزیستی مسالمت آمیز بشر با محیط زیست را نشان می‌دهد. کندوان نمونه زیبای استفاده از طبیعت در زندگی انسان است.

آنچه به کندوان هویت باستانی داده وجود 117 خانوار و منزل مسکونی در درون توده های مخروطی و هرمی شکل صخره ای است. روستاییان کندوان داخل این توده ها برای خود خانه مسکونی، آغل، انبار و کارگاه ایجاد کرده‌اند.

معماری صخره‌ای، حاکی از صحنه‌های مبارزه و جدال انسان با طبیعت و در خدمت گرفتن صخره های طبیعی است. در معماری معمولی، به وسیله مصالح ساختمانی گچ، آهک و خشت، هیئت اصلی بنا را به وجود می آورند، در صورتی که در معماری صخره‏ای فضای مورد نظر در درون توده سنگ هویدا می‌گردد و سنگ، مانند کالبدی، قشری مستحکم در اطراف این فضا ایجاد می‌کند.

ارتباط طبقات بالایی کران‌ها با خارج، از طریق پلکان های بسیار زیبایی از بدنه خود کران تامین گشته است. طبقه هم‌کف، اکثرا اصطبل بوده و طبقات دوم و سوم و چهارم به عنوان سکونت‌گاه استفاده می‌شود. در بعضی موارد از طبقه چهارم به عنوان انبار نیز استفاده کرده‌اند.

آبریزها اکثرا در کنار معابر و در خارج از کران ها و محیط مسکونی قرار داشته و هر چند خانواده به طور مشترک دارای یک آبریز هستند. آبریزها اکثرا دارای چند محل نشیمن و انباره می‏باشد که بستگی به شیب زمین دارد.

به خاطر قطر و ضخامت زیاد کران‌ها، ایجاد نورگیر در طبقات پایین کار بسیار مشکلی است، بدین مناسبت نورگیرها اغلب در طبقات بالا واقع شده‌اند. جنس پنجره‌ها از چوب بوده اغلب به شکل شطرنجی و در آنها قطعات کوچک شیشه تعبیه شده است.

آثار معماری صخره‌ای در اغلب نقاط جهان به چشم می‌خورد که در اکثر آنها اکنون دیگر سکنه ای زندگی نمی‌کند؛ ولی معماری صخره ای از نوع کندوان فقط در یک منطقه دیگر در روی زمین ایجاد شده و آن در دره زیبای گورمه ترکیه است.

بافت قدیمی روستای کندوان که یکی از زیباترین و منحصر به فردترین روستاهای تاریخی کشور و تنها روستای زنده صخره‌ای محسوب می شود، با ساخت و سازهای جدید که متفاوت با بافت گذشته است با تهدیدی جدی رو به رو شده است.

وجود آب معدنی، خانه‌های منحصر به فرد، دره‌های سرسبز و خرم، آب و هوای مطبوع و لبنیات و عسل مرغوب کوهستان، سبب جذب تعداد کثیری مسافر از نقاط دور و نزدیک به این روستا به خصوص در فصول مساعد سال می شود.

این روستا به سبب ویژگی معماری صخره ای و بافت مخصوص آن در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است. توده‌ها و گدازه‌های مذاب آتشفشانی، به وسیله باد، برف و باران در طی هزاران سال متمادی شکل گرفته و به این فرم درآمده است. کران‌ها در تابستان‌ها خنک و در زمستان‌ها گرم است.

این روستا طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1375، دارای 137 خانوار و ٧٥٠ نفر جمعیت بوده است که به کار کشاورزی و دامداری و صنایع دستی اشتغال دارند.

روستای کندوان دارای مسجد، حمام، مدرسه و آسیا می‌باشد و کران مسجد یکی از بزرگ‌ترین کران‌های روستا را تشکیل داده است. به دلیل شکل مخروطی خاص، اغلب کران‌های دارای طبقات مختلف، از داخل با یکدیگر ارتباط ندارند، کران ها عموما دارای دو طبقه بوده و در بعضی موارد سه و حتی چهار طبقه نیز در آ نها ایجاد کرده اند.

آثار معماری صخره‌ای در اغلب نقاط جهان به چشم می خورد که در اکثر آن‌ها اکنون دیگر سکنه‌ای زندگی نمی‌کند ولی معماری صخره‌ای از نوع کندوان فقط در یک منطقه دیگر در روی زمین ایجاد شده و آن در دره زیبای گورمه ترکیه است.

کندوان جزو سه روستای شگفت انگیز دنیاست که توجه گردشگران داخلی و خارجی را به خود جلب کرده است به طوری که سالانه ٣٠٠ هزار گردشگر از این روستای تاریخی بازدید می‌کنند.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

تاثیر نوشابه بر سه عضو مهم بدن

همشهری آنلاین: نوشیدنی‌های گازدار در جوامع امروز به عنوان یکی از پرمصرف‌ترین نوشیدنی‌ها هستند و هر روز شکلی جدید از آن‌ها تولید و روانه بازار می‌شود.

سیل در جنوب غربی فرانسه قربانی گرفت

همشهری آنلاین: جاری شدن سیل و طغیان رودخانه در جنوب غربی فرانسه و در نزدیکی شهر مون پلیه جان دست کم پنج نفر را گرفت. دو نفر نیز ناپدید شده‌اند که از سرنوشت آنها خبری در دست نیست.

پاسخ ایران ایر به حسین علیزاده و گروه هم آوایان

همشهری آنلاین: مدیرکل ایران ایر در اصفهان درباره ممانعت از ورود ساز گروه موسیقی هم آوایان و حسین علیزاده در پرواز اصفهان - شیراز، گفت: هر بسته‌ای را نمی‌توان به‌ عنوان بار همراه مسافر به داخل هواپیما برد و باید بسته‌های خارج از استانداردهای بین‌المللی به قسمت انبار هواپیما منتقل شود.

رونمایی از هفت کتاب با محوریت استاد شهریار

همشهری آنلاین: همزمان با آیین افتتاح همایش بین المللی بزرگداشت استاد شهریار، هفت کتاب با محوریت شهریار ملک سخن توسط «علی جنتی» وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی رونمایی شد.

انتقاد مدیرکل دفتر موسیقی وزارت ارشاد از ایران ایر

همشهری آنلاین: مدیر کل دفتر موسیقی وزارت ارشاد ضمن ابراز تاسف از اتفاق رخ داده برای گروه «هم آوایان» از سوی خط هوایی ایران ایر، تاکید کرد که رفتار با هنرمندان باید محترمانه و در شان هنر باشد.

سرنوشت بریتانیا در دست اسکاتلندی‌ها

محمد کرباسی: وقتی در سال ۲۰۱۲ دیوید کامرون، نخست‌وزیر انگلیس به همراه الکس سالموند، وزیر اول دولت محلی اسکاتلند توافقنامه برگزاری همه‌پرسی استقلال این منطقه را امضا کردند شاید مقام‌های لندن اصلاً فکرش را هم نمی‌کردند امروز در چنین وضعیت بغرنجی قرار بگیرند که احتمال تشکیل صدونودچهارمین کشور سازمان ملل کاری کند که آنها خواب آرام نداشته باشند.

مترو روز اول مهر برای محصلان رایگان است

در آستانه آغاز سال تحصیلی اعلام شد سرویس دهی مترو در روز اول مهرماه رایگان است و به‌منظور خدمات رسانی بیشتر و بهتر به مسافران متروی درون‌شهری، زمان تردد قطارهای خط۳ افزایش می‌یابد.

۲۷ شهریور؛ خبر اول روزنامه‌های صبح ایران

همشهری‌آنلاین: روزنامه‌های صبح ایران امروز پنج‌شنبه ۲۷ شهریور به موضوع‌هایی چون بی‌آبی در تهران،سفر رئیس‌جمهور به نیویورک، سیاست دولت درخصوص حجاب، توان و قدرت بالای ایران در منطقه، برخورد قوه قضائیه با فساد و... پرداخته‌اند:

۲۷ شهریور؛ مهم‌ترین خبر روزنامه‌های ورزشی صبح ایران

همشهری‌آنلاین: تیتر یک روزنامه‌های ورزشی پنجشنبه ۲۷ شهریور عبارت است از:

داور ایرانی، مسابقه‌های هاکی قهرمانی استرالیا را قضاوت می‌کند

همشهری آنلاین: فدراسیون بین‌المللی هاکی حسن اباذری داور ممتاز بین‌المللی هاکی ایران را برای قضاوت در رقابت‌های قهرمانی استرالیا که آذر ماه امسال در شهر کانورا برگزار می‌شود، دعوت کرد.

شکاف در ائتلاف

عبدالله آلبوغبیش: رئیس‌جمهوری که ۲سال پیش پایان جنگ علیه تروریسم را اعلام کرده بود، امروز وزیر خارجه‌اش را به دور دنیا فرستاده تا به‌دنبال هم‌پیمانانی برای آغاز جنگی جدید علیه تروریسم در خاورمیانه باشد؛ ائتلافی که به غیراز یک عکس یادگاری در پاریس، نشانه دیگری از آن دیده نمی‌شود.

موج اسکاتلند، اروپا را فرامی‌گیرد

محمد کرباسی: درباره همه‌پرسی استقلال اسکاتلند و تأثیراتش بر اروپا با دکتر پیروز ایزدی، پژوهشگر ارشد مرکز تحقیقات استراتژیک و کارشناس مسائل اروپا، گفت‌وگو کرده‌ایم.

ساز‌های گروه هم آوایان را به هواپیما راه ندادند

همشهری آنلاین: یک شرکت هواپیمایی مانع از حضور حسین علیزاده و گروه "هم آوایان" به شهر شیراز شد.

دومین شماره ماهنامه سیاسی فرهنگی دنیای قلم منتشر شد

همشهری‌آنلاین: این ماهنامه با چند بخش نو و جدید کار خود را آغاز کرد. یکی از این بخش‌ها کلمه است؛ دنیای قلم بنا دارد در هر شماره یک کلمه را بکاود.

انجمن متخصصان روابط‌عمومی عضو حقوقی می‌پذیرد

همشهری‌آنلاین: انجمن متخصصان روابط عمومی در دوره جدید فعالیت خود، افراد علاقمند حقوقی که بر مبنای اساسنامه شرایط عضویت در انجمن را دارند، به عضویت می‌پذیرد.

نگاهی به تاریخ و روش‌های هومیوپاتی

همشهری آنلاین: مارک تواین می‌گوید؛ هنگام خواندن کتاب‌های پزشکی دقت کنید، زیرا ممکن است در اثر یک غلط چاپی‌ بمیرید. هیچ یک از حوزه‌های‌ شبه علمی‌ به اندازه آن قسمت که به کار بهداشت و درمان پزشکی‌ می‌پردازد برای سودجویان موفق و سود آور نیست.