چهارشنبه 7 مرداد 1394 | به روز شده: 9 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 17 مرداد 1386 - 10:20:59 | کد مطلب: 28477 چاپ

مفاهیم: امگا ‌۳ چیست؟

تغذیه > رژیم - پگاه سرامی:
اسیدهای چرب امگا ۳ به دلیل حضور در غشای سلولی در فعالیت‌های فیزیولوژیک بدن نقش حیاتی دارند

این روزها کمتر کسی است که کلمه امگا 3 را نشنیده باشد. به‌طورکلی روغن‌ها و چربی‌ها از مهمترین اجزای تشکیل دهنده غذای انسان به شمار می‌آیند. چربی‌ها در سلولها و بافتهای بدن وجود دارند و در ساختمان غشای سلولی نقش مهمی ‌ایفا می‌نمایند.

 از آنجا که یک گرم چربی در بدن معادل 9 کیلوکالری، انرژی تولید می‌کند که این مقدار بیش از دو برابر کربوهیدرات‌ها (قندها) و پروتئین‌هاست، در نتیجه می‌توان از چربی‌ها برای کودکانی که رشد خوبی ندارند در هر وعده غذایی به غذای آنها اضافه نمود.

اسیدهای چرب از اجزای تشکیل دهنده چربی‌ها است که بدن قادر به تولید انواع ضروری آن نیست و باید از طریق ماده غذایی تامین گردد که از آن جمله‌اند: امگا3 و امگا‌6. اسیدهای چرب امگا3 به دلیل حضور در غشای سلولی در فعالیت‌های فیزیولوژیک بدن نقش حیاتی دارند. این اسیدهای چرب همچنین در تنظیم کلیه عملکردهای زیست شناختی، دستگاه قلبی و عروقی، تولید مثل، ایمنی و عصبی به کار می‌روند.

نام دیگر امگا3 اسید لینولنیک و نام دیگر امگا‌6 اسید لینولئیک می‌باشد. برای آنکه بدن ما بتواند از امگا‌3 و امگا‌6 موجود در مواد غذایی، مشتقات مورد نیاز خود را بسازد بایستی آن دو ماده را به نسبت متعادل با یکدیگر دریافت کند. نسبت ایده‌آل امگا‌6 به امگا‌3 می‌بایست 1:1 و حداکثر 4:1 باشد، اما متاسفانه این مقدار در افراد جامعه 11:1 تا 30:1 است یعنی مصرف امگا‌6 در اغلب موارد سی برابر بیش از امگا‌3 است.

گفتنی است که مصرف مجزای هرکدام از این دو ماده به تنهایی سبب ایجاد مشکلات زیادی در بدن می‌شود زیرا هرگاه امگا‌6 بیش از امگا‌3 مصرف گردد بدن نیز تنها از امگا‌6 استفاده می‌نماید. از عوارض کمبود امگا‌6 می‌توان به اگزما، ریزش مو، تحلیل کبد، افزایش ابتلا به عفونت و تاخیر در التیام زخمها اشاره کرد و از عوارض کمبود امگا‌3 می‌توان لاغری، آسیب به بینایی و توانایی یادگیری، افزایش تری گلیسیرید و فشارخون و خشکی پوست را برشمرد.

امگا‌6 در تخم مرغ، مارگارین، گوشت قرمز، ذرت و غلات یافت می‌شود. امگا‌3 خاصیت ضد انعقادی دارد ولی امگا‌6 انعقاد خون را افزایش می‌دهد. امگا3 در ماهی‌های روغنی مثل ماهی آزاد و قزل‌آلا همچنین در کنجد، دانه کتان و گردو یافت می‌شود. روغن سویا و روغن آفتابگردان نیز هردو اسید چرب برشمرده هستند.

به خاطر داشته باشیم 60درصد از مغز به چربی‌ها اختصاص دارد پس عملکرد صحیح مغز و سلول‌های عصبی و شبکیه چشم به اسید‌های چرب از جمله امگا‌3 وابسته است. امگا‌3 در بدن به پروستاگلندین‌ها و ایکوزانویید‌ها تبدیل می‌شود.

پروستاگلندین‌ها در تنظیم فشار خون، انعقاد خون، پاسخ‌های آلرژیک، عملکرد کلیه‌ها و دستگاه گوارش، تولید انرژی و تنظیم هورمون‌های جنسی نقش دارد. مصرف امگا‌3 سبب کاهش کلسترول و تری گلیسیریدهای خون، کاهش فشارخون، کاهش وزن، پیشگیری از بیماری‌های قلبی و عروقی، درمان و کاهش دردهای مفاصل، آرتریت روماتوئید و آرتروز می‌گردد.

از آنجا که امگا3 جذب کلسیم را افزایش می‌دهد و رسوب کلسیم را در بافتهای استخوانی تسهیل می‌نماید، سبب درمان پوکی استخوان می‌شود. همچنین این ماده در درمان افسردگی، خشکی چشم، کاهش دردهای قاعدگی، جلوگیری از تصلب شرائین و کاهش بروز سرطانهای سینه، تخمدان، پروستات و دستگاه گوارش موثر است و همچنین سبب درمان و پیشگیری از آلزایمر، آسم، اختلال کم توجهی بیش‌فعالی، میگرن، آکنه می‌شود.

مصرف این ماده سبب بهبود توان ذهنی و حافظه، جلوگیری از پیری زودرس، تثبیت انسولین و قندخون، افزایش سطح هورمون رشد و افزایش رشد عضلات می‌گردد و لذا مصرف این ماده به زنان باردار و شیرده توصیه می‌گردد زیرا چنانچه گفته شد این ماده در تکامل مغز و سیستم عصبی نیز نقش اساسی دارد.

با مصرف امگا3 مقاومت بدن در مقابل انواع سرطان افزایش می‌یابد و در نتیجه باعث کاهش رشد غده‌های سرطانی می‌گردد اما لازم به ذکر است افرادی که دچار اختلالات خونی هستند، کسانی که پوستشان به راحتی دچار کوفتگی و کبودشدگی می‌گردد، کسانی که از داروهای آسپرین و رقیق کننده خون استفاده می‌نمایند، افرادی که به غذاهای دریایی حساس هستند، افرادی که فشارخون بالا دارند ونیز کسانی که دچار ضعف سیستم ایمنی بدن هستند نباید امگا3 مصرف کنند زیرا مصرف میزان امگا‌3، سیستم ایمنی بدن را سرکوب می‌نماید و اگر بیش از نیاز بدنمان از این ماده مصرف نماییم موجب اسهال، تهوع، کاهش جذب ویتامین‌های A,D,E,K (ویتامین‌های محلول در چربی) می‌گردد.

این اسید چرب به نور و حرارت و اکسیژن بسیار حساس است و در نتیجه این مواد باید در ظروف در بسته و در یخچال و دور از نور نگهداری شود. پیش‌تر گفتیم که امگا‌3 در روغن‌های ماهی موجود است.

علیرغم دانستن این نکته و نقش مصرف ماهی و سایر آبزیان در افزایش ضریب سلامت جامعه اما مصرف سرانه آبزیان در کشورمان اکنون 5کیلوگرم است که در مقایسه با مصرف سرانه جهانی ناچیز است.

امگا3 کلید هوش کودکان است در نتیجه مادران باردار باید در هفته یک تا دو بار مصرف نمایند از طرفی این ماده باعث کاهش خطر تولد نوزاد نارس می‌گردد و با افزایش رشد سریع مغز جنین، توان هوشی را در کودکان زیاد می‌نماید.

تحقیقات علمی‌حاکی از آنند که سطح امگا3 در خون افراد مبتلا به افسردگی کمتر از افراد عادی است. جالب اینکه اگر در افراد افسرده این میزان پایین‌تر از حد معمول باشد امکان خودکشی آنها تا 8 برابر نسبت به افراد افسرده‌ای که این مشکل را ندارند (علیرغم افسرده بودن، میزان امگا‌3 طبیعی دارند) بیشتر می‌شود.

و از آنجا که یک زندگی پر از سلامت در کودکی نهفته است، دریافت منظم و صحیح اسید چرب امگا3 در این دوران و یا حتی در دوران جنینی سبب محافظت از بدن در مقابل بسیاری از امراض می‌شود. امراضی که منشأ بیماری‌های ناتوان کننده مزمن در کودکان است مانند آسم و آلرژی، اختلالات یادگیری، بیش فعالی و پرخاشگری.

کودک تا قبل از تولد، اسید چرب امگا3 مورد نیاز خود را از مادر تأمین می‌کند و پس از تولد این ماده را از شیر مادر به دست می‌آورد. آنچه که حائز اهمیت است گنجاندن غذای حاوی اسید چرب امگا3 در رژیم غذایی کودک بعد از شیرخوارگی است که می‌تواند در پیشگیری از بروز بسیاری از بیماری‌های کودکان مؤثر باشد. غلظت خونی امگا‌3 در بهار و تابستان کمتر از پاییز و زمستان است زیرا در بهار و تابستان کمتر از غذاهای دریایی استفاده می‌نماییم.

انتخاب سردبیر

ساخت نمونه خشت‌های بزرگ دوره قاجار

همشهری‌آنلاین: برای نخستین بار در کشور نمونه خشت‌های بزرگ دوره قاجار در پژوهشکده هنرهای سنتی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ساخته شد.

دیوار بی‌اعتمادی بین مردم و بانک‌ها باید فرو ریخته شود

همشهری‌آنلاین: مدیرکل روابط عمومی بانک تجارت با بیان این مطلب که در ایران بین بانک‌ها و مردم همواره نوعی دیوار بی‌اعتمادی وجود داشته و نقش بانک‌ها در اقتصاد کشور همواره در بدنه طبقات مختلف جامعه با نوعی سوءظن مورد قضاوت قرار گرفته است.

ایران و آلمان در زمینه باستان شناسی همکاری می‌کنند

همشهری‌آنلاین: جمهوری اسلامی ایران و آلمان بر اساس یادداشت تفاهمی که به امضای رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری و رییس‌ موسسه باستان‌شناسی آلمان رسید در زمینه باستان‌شناسی همکاری می‌کنند.

شماره جدید فصلنامه نقد کتاب علوم اجتماعی منتشر شد.

همشهری‌آنلاین: شماره جدید فصلنامه نقد کتاب علوم اجتماعی بوسیله خانه کتاب و با سردبیری دکتر محمدرضا رسولی منتشر شد.

زندگی؛ هدیه دختربچه‌ای که قربانی متادون شد

خانواده دختربچه ۶ ساله که بر اثر خوردن اشتباهی متادون دچار مرگ مغزی شده بود اعضای بدنش را به بیماران نیازمند اهدا کردند.

کارمند اخراجی اداره آب و فاضلاب نقشه کلاهبرداری کشید

کارمند اخراجی اداره آب و فاضلاب، خود را مأمور جا زده و دست به کلاهبرداری می‌زد. وی ۳۱خرداد‌ماه سال‌جاری با شکایت مردی تحت تعقیب پلیس قرار گرفت.

گسترانیده شدن فرش قرمز ایرانی در تئاتر شهر

همشهری‌آنلاین: برای نخستین بار، آیین فرش قرمز هنر تئاتر با فرش دستباف ایرانی برگزار شد و هنرمندان کشور در برابر دستبافته‌های ایرانی عکس‌هایی به یادگار گرفتند.

هفت روز عزای عمومی به دنبال درگذشت رییس جمهور اسبق هند

همشهری آنلاین: به دنبال درگذشت ابوبکر زین العابدین عبدالکلام رییس جمهور اسبق هند، دولت هفت روز عزای عمومی دراین کشور اعلام کرد.

یک عاشقانه کلاسیک

او هم مانند هر فیلمساز دیگری در کارنامه خود فیلم‌های خوب و بد دارد اما چیزی که از دیگران متمایزش می‌کند تجربه کردن گونه‌های مختلف سینمایی است.

اسکار تعلق می‌گیرد به...

در فاصله بیش از ۷‌ ماه تا برگزاری هشتاد و هشتمین دوره مراسم اهدای جوایز اسکار، بازار گمانه‌زنی درباره نامزدها و برندگان احتمالی داغ شده و هر روز فهرستی تازه از فیلم‌های برگزیده منتشر می‌شود.

نمایش طراحی ۲۵ میلیون تومانی سهراب

زنده‌یاد سهراب سپهری که با یک تابلوی ۲۵۰ میلیون تومانی گران‌ترین هنرمند حاضر در نمایشگاه امسال «صد اثر، صد هنرمند» است، یک طراحی ۲۵ میلیون تومانی هم روی دیوار همین نمایشگاه دارد.

ژرار دی پاردیو سراغ جنگ جهانی دوم می‌رود

همشهری آنلاین: ژرار دی پاردیو بازیگر صاحب‌نام فرانسوی قصد دارد در فیلمی به ماجرای همکاری خلبانان فرانسوی با نیروی هوایی ارتش سرخ در طول جنگ جهانی دوم بپردازد.

ملی‌پوش هندبال به بوندسلیگا می‌رود

همشهری‌ آنلاین: تیم بیتلفند اشتوتگارت از بوندسلیگای آلمان برای سجاد سالکی، ملی‌پوش هندبال ایران دعوتنامه فرستاد.

آشنایی با مرکز ملی فرش ایران

همشهری‌آنلاین: بر اساس مصوبه شورای عالی اداری به شماره ۵۱۶۹/۱۹۰۱ مورخ ۲۰ فروردین سال ۱۳۸۲ همه امور مربوط به سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی، نظارت، هدایت و حمایت صنعت فرش دستباف، امور تحقیقاتی و پژوهشی مربوط به آن و تهیه ضوابط و الزامات فنی تولید و صادرات و اقدامات حمایتی مربوط به آن از کلیه دستگاه‌های دولتی جدا و در حوزه مرکزی وزارت بازرگانی با عنوان مرکز ملی فرش ایران تجمیع شد.

سخنان سیدحسن نصرالله در کنفرانس اتحادیه جهانی علمای مقاومت

همشهری آنلاین: دبیرکل حزب الله لبنان در کنفرانس اتحادیه جهانی علمای مقاومت در بیروت تاکید کرد: دفاع از آرمان فلسطین و قدس باید معیار اصلی برای ارزیابی عملکرد کشورها قرار گیرد.

پوتین: بلاتر شایسته دریافت جایزه نوبل است

همشهری آنلاین: رئیس‌جمهور روسیه به ستایش از سپ بلاتر پرداخت و او را شایسته دریافت جایزه نوبل دانست.