جمعه ۲۵ آذر ۱۳۹۰ - ۱۷:۴۶

علی‌اصغر محمدی: زنگ «پژوهش» در مدارس کشور هفته گذشته مانند چند سال اخیر به صدا درآمد، ولی آنچه نمود بیشتری دارد بی‌توجهی به امر پژوهش و آزمایش در مدارس است.

در مدارس فقط به بیان تئوری‌ها و حفظیات توجه می‌شود و آزمایشگاه مدارس تعطیل است و به تبع آن پژوهش و تحقیق در بین دانش‌آموزان جایگاهی ندارد و مسئولان آموزشی کشور هم تنها وعده می‌دهند و می‌گویند پژوهش مهم است و باید از دوره ابتدایی شروع شود اما در عمل چندان توجهی به آنها نمی‌شود.

پویایی نظام تعلیم و تربیت

کارشناسان تعلیم و تربیت بر این باورند که دوره ابتدایی اساس کار است و در این بین نقش نظام آموزشی در توسعه فرهنگ پژوهش در مدارس بسیار با اهمیت است. نظام آموزش و پرورش باید از نظامی بانشاط برخوردار باشد و علم و پژوهش در آن جاری و ساری باشد و پژوهش، جایگاه و موقعیت واقعی خود را در نظام آموزشی بازیابد. اگر اینچنین شود حس کنجکاوی و اشتیاق به تحصیل در دانش‌آموزان تقویت می‌شود و استعدادهای بالقوه آنها به بالفعل تبدیل می‌شود. پرسش این است که آیا اکنون آموزش و پرورش به‌دنبال نهادینه‌کردن علم و پژوهش در مدارس است یا اینکه به صرف برگزاری یک جشنواره اکتفا می‌کند.

جایگاه معلمان

نکته مهم دیگر نقش و جایگاه معلمان در ایجاد فرهنگ پژوهش در بین دانش‌آموزان است که همه کارشناسان و مسئولان بر آن اتفاق نظر دارند، ولی اکنون بسیاری از معلمان انگیزه کافی برای این کار ندارند و بی‌توجهی به بحث پژوهش و نبود امکانات از جمله موانع موجود است. معلمان مجرب و دلسوز برای آموزش دروس به دانش‌آموزان به‌دنبال پیدا کردن روش‌های نو و خلاقانه هستند. آنان به دانش‌آموزان می‌آموزند که چگونه علمی فکر کنند، چگونه منطقی بیندیشند، چگونه و از چه زاویه‌ای به مسائل بنگرند و چگونه اندیشه‌ها و یافته‌های خود را دسته بندی و تنظیم کنند. همچنین چگونه به‌دنبال راهکار باشند. باید به یک نکته اساسی توجه کرد که برای رسیدن به این مهم معلمان باید خود پژوهشگر باشند و با تمام وجود با دانش‌آموزان مشارکت و همکاری کنند و پا‌به‌پای آنان در عرصه پژوهش همگام باشند.

معمای قفل آزمایشگاه‌های مدارس

یکی از مسائل مهمی که در نظام آموزش و پرورش تا‌کنون نادیده گرفته شده توجه به امر آزمایش و تجربه‌های عینی و عملی دانش‌آموزان در مدارس است. کارشناسان بر این نکته تاکید می‌کنند که یکی از بهترین روش‌های یاد‌گیری، تجربه عملی است و دانش‌آموزان با لمس اشیای پیرامون خویش، بازی با آنها، نقاشی‌کردن و... می‌توانند به شناخت برسند. آزمایشگاه و وسایل کمک آموزشی به‌عنوان ابزاری برای ساده‌تر شدن امر تدریس و یاد‌گیری در نظام آموزشی به کار می‌رود. این وسایل از این لحاظ که تئوری و عمل را با هم ترکیب‌کرده و موجب ماندگاری یادگیری و تنوع‌بخشی در کلاس درس می‌شوند، حائز اهمیت هستند. آزمایشگاه‌های مدارس از دوره وزارت علی‌احمدی، وزیر سابق آموزش و پرورش به‌علت تراکم دانش‌آموزان تعطیل و به کلاس درس تبدیل شده‌اند که امسال شرایط به‌مراتب بدتر شده است.

فرهنگ پژوهش

اگر آموزش و پرورش به دور از شعار و هیاهو می‌خواهد فرهنگ پژوهش در مدارس را توسعه دهد باید برای ایجاد این فرهنگ از دوره ابتدایی عمل کند و با توجه به 6ساله‌شدن دوره ابتدایی توجه به این مهم بیش از پیش ضروری است. همچنین آموزش و پرورش می‌تواند در دوره‌های تحصیلی راهنمایی و دبیرستان این فرهنگ را گسترش دهد، ولی هم‌اکنون توجهی به پژوهش در مدارس‌نمی‌شود. افزون بر آن در کتاب‌های درسی نیز فرصتی برای پرداختن به پژوهش پیش‌بینی نشده است.

کد خبر 153959