چهارشنبه 26 شهریور 1393 | به روز شده: 11 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
دوشنبه 22 آبان 1385 - 17:09:16 | کد مطلب: 8203 چاپ

آشنایی با اصول روزنامه‌نگاری

ارتباطات > روزنامه‌نگاری - هلن صدیق بنای:
اصول روزنامه نگاری نام کتابی است که بیل کواچ و تام روزن استیل* برای دانشجویان و روزنامه نگاران نوشته اند.

کتاب حاضر به قلم بیل کوواچ (Bill Kovach)  و تام روزن استیل (Tom Rosenstiel)  اساتید رشته روزنامه نگاری تالیف شده است. این دو به همراه یکدیگر دو کتاب در زمینه روزنامه نگاری منتشر کرده اند.

کتاب اصول روزنامه نگاری (The Elements of Journalism) و" سرعت انحراف: امریکا در آشفته بازار رسانه"  (Warp Speed : American in the Age of Mixed Media) هستند.

بیل کوواچ  و تام روزن استیل درکتاب اصول روزنامه نگاری که در ده فصل تنظیم شده است ، به اصول و اساس روزنامه نگاری می پردازند. هدف نویسندگان آگاهی و استفاده روزنامه نگاران ، دانشجویان رشته روزنامه نگاری و شهروندان از این اصول  است.

فصل اول کتاب با طرح این سوال که وظیفه روزنامه نگاری چیست؟ شروع می شود. بیل کوواچ معتقد است که این سوال به ندرت به ذهن روزنامه نگاران یا شهروندان خطور می کند زیرا در عصر حاضر روزنامه نگاران امریکا گرفتار نوعی رکود اطلاعاتی و روزمرگی شده اند و آنچه به عنوان خبر در قالب نشریه به شهروندان ارائه می دهند ، چیزی جز تکرار مکررات نیست .

بر این اساس او نتیجه می گیرد سرنوشت روزنامه نگاری و روزنامه نگار چیزی جز نادیده انگاشتن و مورد بی توجهی قرار گرفتن نخواهد بود. پاسخهای روزنامه نگاران به سوال فوق حاکی از آن است که آنها نیز این بی توجهی را پذیرفته اند و از آن مهم تر این که قبول کرده اند که شیوه و اصول روزنامه نگاری چیزی بیش از آنچه در عصر حاضر مشاهده می شود ، نیست.

 به عنوان مثال: مکسول کینگ (Maxwell King) سردبیر پیشین  فیلاد لفیا اینکوایرر (Philadelphia Inquirer) در پاسخ این پرسش می گوید : روزنامه نگاری کاری است که باید خود بیانگر ماهیت خود باشد ، نه آنچه که  ما در باره آن می گوییم .

 نویسنده در تحلیل این پاسخها می گوید: نبود اطلاعات کافی و صحیح ، طرز تلقی های نادرست ، تکرار مکررات و .... همه نمونه هایی از موانع پیشرفت و توسعه روزنامه گاری هستند.

 علاوه بر این، او  نمونه هایی از قبیل رویکردهای فوق را دلایل اصلی فرار مردم از این رسانه به سوی دیگر وسایل ارتباطی چون دوربین های شخصی ، ویدیو ، کامپیوتر ، ماهواره و ... بحساب می آورد.

در ادامه او پاسخ های اعضای حزب دمکرات از جمله پل (Poles) را که برداشت های متفاوتی از حرفه روزنامه نگاری دارند ، مطرح می سازد. از نظر آن ها:

• وظیفه روزنامه نگاری ساختن اجتماع است.
• روزنامه نگاری برای مردم و طرح مسائل آنهاست.
• وظیفه روزنامه نگاری توسعه و تعمیق دمکراسی است.
• روزنامه نگاری با اطلاع رسانی صحیح و آزادانه قدرت و جسارت مردم را برای مشارکت در سرنوشت کشور مانند: تغییر حکومت استبدادی حاکم ، ایجاد حکومت جدید ، وضع قوانین جدید ، ایجاد فضای سالم اجتماعی، سیاسی و اقتصادی افزایش می دهد.

نویسنده کتاب در مقابل پاسخ های آنها سوالی را مطرح می کند، مبنی براینکه :
• آیا هدف روزنامه نگاری همیشه همین بوده است ؟یا اینکه این هدف تنها به شرایط ، فضا و  دوره خاصی از زمان تعلق داشته است؟

او در سطر های بعد تاکید می کند: "هر چیز که براساس اصول صحیح و قواعد محکم پی ریزی نشود ، یقیناُ روزی از بین خوا هد رفت. روزنامه نگاری هم از این اصل مستثنی نیست".

نویسنده برای کمک به پی ریزی نوعی روزنامه نگاری قاعده مند ،اصولی را که فکر می کند پایه و اساس حرفه روزنامه نگاری و ضامن بقا و پیشرفت آن در جامعه است ، معرفی و بر ضرورت مطالعه و رعایت آن توسط روزنامه نگاران حر فه ای تاکید می کند.

اصول مورد نظر بیل کوواچ و تام روزن استیل عبارتند از:

• اولین وظیفه روزنامه نگاری صداقت است.
• اولویت اول حفظ وفاداری به شهروندان است.
• ماهیت آن  نظم دادن به تحقیق است.
• باید با حفظ استقلال آن چیز هایی را که دیگران روی آن سر پوش می گذارند، بر ملا کند.
• به عنوان یک  قدرت ناظر باید مستقل از هر نوع وابستگی گروهی باشد.
• باید عرصه ای برای حضور منتقدان و موافقان فراهم سازد.
• باید در راستای  مصلحت مردم و جامعه حرکت کند.
• باید در جهت ا طلا ع رسانی جامع ، فراگیر و متناسب با فضای جامعه فعالیت کند.
• روزنامه نگاران شاغل باید در محیط کار شان مجاز به استفاده و بهره برداری از قوه ابتکار و عمل خود باشند.

کتاب اصول روزنامه نگاری برای روزنامه نگاران نوشته شده است.  مطالعه این کتاب برای روزنامه نگاران حر فه ای بسیار ضروری است. دانشجویان و شهروندان می توانند از آن به عنوان یک کتاب راهنما برای روشن شدن مسائل خود استفاده کنند.

کتاب اصول روزنامه نگاری (The Elements of Journalism) بهترین کتاب در پنجاه سال اخیر شناخته شده است. باید افزود: مقالات کوواچ (Kovach) و روزن استیل(Rosensti)   چکیده ای از مطالبی ارزشمند و بدیهی و مملو از بینش های اصیل در زمینه اصول روزنامه نگاری است که تا کنون نوشته و منتشر شده است .

فهرست فصل های دیگر این کتاب عبارتند از:
1. وظیفه روزنامه نگاری چیست؟(What Is Journalism for?)
2. حقیقت : اولین و بیشترین سردرگمی اصلی ( Truth : The First and Most Confusing Principle )
3. روزنامه نگاران برای چه کسی کار می کنند؟(Who Journalists Work For? )
4. روزنامه نگاری ارزیابانه  (Journalism of Verification)
5. عدم وابستگی به گروه های یا گرایشهای حزبی (Indepdence from Faction)
6. رصد کردن قدرت و بیان مسائل کسانی که صدایی برای اعلان مشکلاتشان ندارند/ بیان مشکلات خاموش شدگان( to the  Voiceless  Monitor Power and Offer Voice)
7. روزنامه نگاری به عنوان عرصه حضور مردم (Journalism as a Public Forum)
8. دلمشغولی ها / دغدغه ها و اهمیت(Engagement and Relevance)
9. تهیه و ارائه اخبار جامع و متناسب(Make the News Comprehensive and Proportional)
10. روزنامه نگاران تعهد وجدانی دارند(Journalists Have a Responsibility to Conscience)

ناشر این کتاب موسسه پوینتر(The Poynter Institute) است.

بیل کوواچ نویسنده و روزنامه نگار که به مدت چهل سال در سمت های مختلفی از قبیل : رئیس انجمن روزنامه نگاران علاقمند، رئیس نشریه نیورک تایمز در واشنگتن ، سردبیر آتلانتا ژورنال و کتابدار دانشگاه هاوارد کار کرده است.

* تام روزن استیل به مدت بیست سال روزنامه نگار ؛ منتقد پیشین لس آنجلس تایمز ، رئیس کنگره خبرنگاران در مجله نیوزویک و آموزش دهنده بیش از 5600 روزنامه نگار و خبرنگار برای روزنامه ها؛ تلویزیون ،خبرگزاری.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

۴ علامتی که نشان می‌دهند کمبود فیبر دارید

همشهری آنلاین: در این مطلب علائمی که نشان می‌دهد بدن شما به فیبر بیشتری نیاز دارد را عنوان می‌کنیم.

‌ لی‌لی‌پوتی‌ها جلوی پیشرفت فوتبال ایران ‌ را گرفته‌اند

امیرحسین اعظمی: امیر حاج‌رضایی، مربی اسبق تیم ملی و کارشناس باسابقه فوتبال ایران معتقد است که فضای فعلی فوتبال ایران تحت‌تأثیر دروغ و زشتی‌ها قرار دارد.

خوشی‌ها و حسرت‌های آکواریوم‌داری

«در جست‌وجوی نیمو» به‌عنوان یکی از موفق‌ترین انیمیشن‌های هزاره سوم آنقدر در گیشه خوب فروش کرد که کمپانی سازنده‌اش دنباله‌هایی نیز برای آن تدارک دید.

چند نکته درباره یک خبر ۳۷۳۴ کلمه‌ای

مهدی فروتن: زنگ آغاز فعالیت رسمی دبیرخانه سی و سومین جشنواره فیلم فجر روز دوشنبه با ارسال یک متن ۳۷۳۴ کلمه‌ای از سخنان دبیر جشنواره به رسانه‌ها به صدا درآمد؛ متنی که اگر گشاده‌دستی تنظیم‌کنندگان آن نبود، می‌شد مهم‌ترین نکته‌هایش را در قالب یک خبر مختصر و مفید در اختیار رسانه‌ها قرار داد. فارغ از شکل این خبر، ذکر چند نکته درباره محتوای آن خالی از لطف نیست، آن هم صرفا از باب «ان الذکری تنفع المومنین».

پروازهای پر تأخیرمسافران را زمینگیر‌کرد

محمد عدلی: شهریورماه به‌عنوان‌ماه پرسفر سال برای مسافران هوایی خوش‌یمن نبود چراکه تأخیر در پروازها همچنان در این‌ماه در بالاترین سطح خود قرار دارد تا مسافران همچنان حسرت پرواز بدون دردسر را داشته باشند.

رشد مثبت اقتصادی؛ واقعی یا ساختگی؟

علیرضا سلطانی: مقامات اقتصادی دولت در روزهای اخیر از مثبت‌شدن رشد اقتصادی کشور خبر داده و اعلام کرده‌اند که نرخ رشد اقتصادی در فصل نخست سال‌جاری با احتساب نفت به ۲.۵ درصد و بدون احتساب بخش نفت ۱.۸ درصد رسیده است.

موضوع بحث

فرشاد مهدی‌پور: آدم‌ها بیشتر درباره چیزهایی که خریده‌اند یا می‌خواهند بخرند با هم حرف می‌زنند و گهگاهی هم درباره مشکلات، گرفتاری‌ها و دشواری‌های زندگی. در اولی «پول» محور اول و آخر و تعیین‌کننده است و هر که مصرف‌اش بیشتر، حرف‌اش بیشتر و در دومی گاهی طریق درددل پیموده می‌شود و بعضا راهی به راه‌حل.

وزیر ورزش: بی‌قانونی‌های گذشته عامل انتقاد امروز به ماست

همشهری آنلاین: وزیر ورزش با بیان اینکه در گذشته ورزش "سکه‌ای" بود و قفل‌های موجود با هیچ کلیدی باز نمی‌شود،گفت: بی‌قانونی‌هایی که در گذشته وجود داشت عامل انتقاد‌هایی است که امروز به ما می‌شود.

جزئیات تازه از روند افزایش قیمت وام مسکن

روز دوشنبه قیمت اوراق تسهیلات مسکن در فرابورس برای نخستین‌بار به بیش از ۱۰۰هزار تومان رسید.

رشد ۶ واحدی شاخص بورس

شاخص کل بورس تهران در مبادلات ۶ واحد افزایش یافت و به ۷۱ هزارو ۴۰۸ تومان رسید.

پلی که زنده است

چراپونجی> مردمان دهکده‌ای در هند هر روز از روی پلی تردد می‌کنند که از ریشه‌های درخت فیکوس تشکیل شده و زنده است.

گجتی برای صحبت‌کردن با بینی

بمبئی> پسر ۱۶ساله هندی گجتی ساخته که با تبدیل بازدم کاربر به امواج صوتی، وی را قادر به صحبت کردن می‌کند.

سلمانی شتر‌ها

راجستان> شتر‌ها پیش از شرکت در جشنواره‌ای که هر ساله در هند برگزار می‌شود، به سلمانی می‌روند.

فرش قرمزی از ۱۲۰ میلیون خرچنگ

جزیره کریسمس> هر‌ساله در جزیره کریسمس استرالیا بیش از ۱۲۰میلیون خرچنگ راهی سواحل اقیانوس هند می‌شوند.

ایمن‌سازی‌ شهر برای دانش‌آموزان

معصومه آباد: بار دیگر در آستانه فصل بازگشایی مدارس و آغاز سال تحصیلی با صدای زنگ مدارس لرزه­‌ای بر مصوبات خاک خورده شهرمان طنین‌انداز شد؛ مصوباتی که همچنان در اجرای آن از سوی مدیران شهری با چالش‌هایی روبه‌رو هستیم.

بزرگترین یخچال طبیعی ایران تَرَک برداشت/ کلاردشت در معرض سیل

همشهری آنلاین: شکاف‌های ایجاد شده در سمت راست بزرگترین یخچال طبیعی ایران نگرانی را برای حاشیه نشینان و دامنه نشینان آن در کلاردشت ایجاد کرده است.

مذاهب اسلامی نیازمند توافق بر الگوی فقهی همزیستی مشترک هستند

همشهری آنلاین: رییس دانشگاه مذاهب اسلامی با تأکید بر اینکه مذاهب اسلامی نیازمند توافق بر الگوی فقهی همزیستی مشترک هستند، گفت:

حزب حاکم روسیه در انتخابات کریمه به پیروزی رسید

همشهری آنلاین: حزب حاکم در روسیه در انتخابات منطقه‌ای در کریمه، شبه‌ جزیره اوکراینی که ماه مارس به فدراسیون روسیه پیوست، پیروز شد.