دوشنبه 2 مهر 1397 | به روز شده: 17 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
سه شنبه 9 مرداد 1397 - 14:42:03 | کد مطلب: 412286 چاپ

فیلم به‌مثابۀ فلسفه در ده جلد

فرهنگ > ادبیات - همشهری آنلاین:
مجموعه ده جلدی فیلم به‌مثابۀ فلسفه با ترجمه و نگارش صالح نجفی و به همت انتشارات لِگا به زودی منتشر می‌شود.

مجموعه حاضر که شامل  ده جلد است فیلم‌های تاثیرگذار و پرعمق تاریخ سینما مورد مداقه و واکاوی قرار گرفته است. فیلم‌های؛ کازابلانکا، همشهری کین، راشومون، ماگنولیا، کپی برابر اصل، حرکت اشتباه  از جمله اين فيلم‌ها هستند.

در پشت جلد کتاب‌های مجموعه حاضر آورده شده است: در مجموعه «فیلم به‌مثابۀ فلسفه» به‌دنبال بیان نظریه‌های مختلف فلسفی درباره فیلم نیستیم، بلکه بیشتر در نظر داریم هر فیلمی را که می‌بینیم یا به تعبیری هر فیلمی را که می‌خوانیم، به عنوان یک متن فلسفی ورق بزنیم. در اینجا فیلم‌ها را متنی فلسفی قلمداد می‌کنیم. مواجهه‌ای که متفاوت از نقد فیلم عمل می‌کند.

صالح نجفی در مقدمه مجموعه حاضر می‌نویسد: مجموعۀ «فیلم به‌مثابۀ فلسفه» کوششی است (هرچند ناکام) برای تأمل در آنچه فیلم‌ها بیان می‌کنند و با ذات سینما نسبت دارد. و البته که می‌توان گفت تأمل در سینما، به تعبیری، تأمل در همه‌چیز است: تأمل در نحوه ادراک دنیایی که در آن زندگی می‌کنیم و کمتر چیزی در آن یافت می‌شود که به‌نحوی با سینما مرتبط نباشد. هر رابطه‌ای که برقرار می‌کنیم ماده بالقوه‌ای است برای فیلمنامه‌ای که شاید روزی به فیلمی بدل شود. هر تنشی که از سر می‌گذرانیم ممکن است وجهی دراماتیک داشته باشد. آیا می‌توان رمان‌ها را به‌گونه‌ای خواند و فیلم‌ها را به‌گونه‌ای دید که دیگر انواع تنش در آن‌ها برجسته شود؟ تنش‌هایی که به‌جهت سیطره تنش دراماتیک، یا به‌قولی رژیم بازنمایی‌گرا-ارسطویی، واپس‌زده می‌شوند. این در ضمن معیاری سلبی است برای سنجش ظرفیت فلسفی فیلم‌های سینمایی: اگر فیلم‌های سینمایی را منهای تنش دراماتیک آن‌ها بخوانیم، چه‌چیز برای‌شان می‌ماند؟ نقد کوندرا ناظر به نوعی نگاه غایت‌گرایانه به رمان است، نگاهی که تمام صفحه‌ها و صحنه‌های داستان را در پرتو نسبت‌شان با غایت درام، لحظه حل‌شدن تنش، معنا می‌کند. راست این است که بسیاری از فیلم‌ها و شاید اکثر فیلم‌ها منهای تنش دراماتیک حرفی برای گفتن ندارند. شاید هم داشته باشند. شاید روزی باید تمام فیلم‌های «خوب» و «بد» تاریخ سینما را از منظر تنش‌های «غیر»دراماتیک‌شان بازدید/بازخواند. شاید آن هنگام بتوان به‌شیوه‌ای نو به فیلم‌ها و به جهانی که دیگر بدون فیلم‌ها قابل ادراک-تصور نیست نگریست، جهانی که به نظر می‌رسد دیری است می‌کوشد از سینما تقلید کند...

هر کدام از کتاب‌های مجموعه «فیلم به‌مثابۀ فلسفه» در قطع پالتویی، در تیراژ هزار نسخه، به قیمت هفت‌هزار تومان و در شصت صفحه از سوی نشر لِگا منتشر می‌شود.