سه شنبه 11 شهریور 1393 | به روز شده: 7 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
دوشنبه 29 مرداد 1386 - 23:18:47 | کد مطلب: 29443 چاپ

آشنایی با جمهوری آذربایجان

جهان > روسیه‌ و قفقاز - همشهری آنلاین:
جمهوری‌ آذربایجان‌ با ‌86600‌ کیلومتر مربع مساحت‌ در جنوب‌ رشته‌ کوه‌های‌ قفقاز و شمال‌ رودخانه‌ ارس‌ درمجاورت‌ دریای‌ خزر واقع شده‌است.

این جمهوری همچنین در همسایگی کشورهای‌ ایران،‌ ارمنستان‌،‌ ترکیه،‌ گرجستان،‌ روسیه‌ و کشورهای‌ دیگر کناره‌ دریای‌ خزر،‌ ترکمنستان‌ و قزاقستان‌ قرار دارد.

جمهوری‌ آذربایجان‌ شامل‌ منطقه‌ خودمختار نخجوان‌ است‌ که‌ در غرب‌ ارمنستان‌‌، شمال‌ غرب‌ ایران‌ و شرق‌ ترکیه‌ قرار دارد‌.

شهرهای‌ مهم‌ آذربایجان‌ عبارتند از ‌ باکو، گنجه‌، آستارا، اردو باد، خال‌ کندی،‌ سومقاییت‌، شوشا،‌ شکی،‌ شیروان‌ و شاماخی‌.

جمهوری‌ آذربایجان‌ در منطقه‌ جغرافیایی‌ قفقاز و در گذرگاه‌ اروپا و آسیای‌ جنوب‌ غربی‌ و در جوار دریای‌ خزر قرار گرفته‌است‌. نوع‌ حکومت‌ این‌ کشور، جمهوری‌ پارلمانی‌ چند حزبی‌ با یک‌ مجلس‌ قانونگذاری‌است‌.

دسن

پرونده‌ها:

more  الهام علی‌ اف /

more  آشنایی با مترو باکو /

more  سازمان ملل متحد / سازمان همکاری‌های اقتصادی اکو / شورای امنیت /

دسن

حدود ‌70‌ درصد مردم‌ جمهوری‌ آذربایجان‌ شیعه‌ هستند و کلا4/93درصد مردم‌ این‌ کشور مسلمان‌ بوده‌ و 8/4درصد مسیحی‌ ارتدکس‌ و بقیه‌ پیرو ادیان‌ دیگر هستند.

89‌ درصد مردم‌ این‌ کشور آذری‌ زبان‌ هستند ‌اما در کنار زبان‌ ترکی‌ آذری‌ (زبان‌ رسمی‌) زبان‌های‌ روسی‌،‌ ارمنی‌،‌ کردی‌،‌ تالشی‌،‌ یهودی‌،‌ و لزگی‌ نیز در این کشور رواج دارد.

منطقه‌ای‌ که‌ امروز جمهوری‌ آذربایجان‌ نامیده‌ می‌شود، در گذشته‌ به‌ نام‌ آلبانیای‌ قفقاز یا آران‌ و شیروان‌ نامیده‌ می‌شد و اصولاً آن‌ سوی‌ رود ارس‌ تا سال‌ ‌1918‌ هیچ‌گاه‌ نام‌ آذربایجان‌ نداشته‌است.

این‌ منطقه‌ پس‌ از جنگ‌های‌ ایران‌-روسیه‌ و طی‌ معاهده‌ ترکمنچای‌ به‌ همراه‌ دیگر شهرهای‌ قفقاز جنوبی‌، از خاک‌ ایران‌ جدا گردید و به‌ روسیه‌ تزاری‌ ملحق‌ شد و پس‌ از آن‌ اتحاد جماهیر شوروی‌ میراث‌دار این‌ تغییرات‌ گردید‌.

در سال‌ ‌1918‌ حزب‌ مساوات‌ با تحریک‌ ترکان‌ عثمانی‌ و بر اساس‌ عقاید پان‌ترکیسم‌ دولتی‌ تشکیل‌ داد و نام‌ آن‌ را جمهوری‌ مستقل‌ آذربایجان‌ نامید که در سال‌ ‌1920‌ این‌ حکومت‌ به‌وسیله‌ بلشوویک‌ها سرنگون‌ شد.

جمهوری‌ دمکراتیک‌ آذربایجان‌ در سال‌ ‌1918‌ به‌دنبال‌ فروپاشی‌ روسیه‌ تزاری‌ اعلام‌ موجودیت‌ کرد‌. رهبری‌ این‌ جمهوری‌ را محمد امین‌ رسول‌زاده‌ از حزب‌ مساوات‌ آذربایجان‌ برعهده‌ داشت‌.

سران‌ این‌ دولت‌ نام‌ آذربایجان‌ را بر این‌ جمهوری‌ گذاشتند که‌ با اعتراض‌ روشنفکران‌ ملی‌ ایرانی‌ آذربایجان‌ روبه‌رو شد‌ ولی‌ به‌ دلیل‌ ضعف‌ ایران‌ در آن‌ دوران‌ و پشتیبانی‌ بلشویک‌ها نتیجه‌بخش‌ نبود‌.

از سال‌ ‌1920‌ با پیروزی‌ بلشویک‌ها جمهوری‌ آذربایجان‌ یکی‌ از جمهوری‌های‌ تشکیل‌دهنده‌ اتحاد جماهیر شوروی‌ سوسیالیستی‌ بود‌.

این‌ کشور در روز ‌30‌ اوت‌ ‌1991‌ در خلال‌ فروپاشی‌ اتحاد جماهیر شوروی‌ اعلام‌ استقلال‌ کرد.

جمعیت‌ آذربایجان‌ 1/8 میلیون‌ نفر‌، نرخ‌ رشد جمعیت‌ 52/0 درصد و‌ متوسط تولید ناخالص‌ داخلی‌ ‌3400‌ دلار و نرخ‌ رشد اقتصادی‌ 2/10 و واحد پول‌ منات‌ است‌.

جمهوری‌ آذربایجان‌ در مقایسه‌ با جمهوری‌های‌ تازه‌ استقلال‌یافته‌ اطراف‌ خود در اثر بهره‌برداری‌ از منابع نفتی‌ و سرمایه‌گذاری‌، توسعه‌ بیشتری‌ پیدا کرده‌است‌‌ با وجود این‌، تورم‌ فزاینده‌ ناشی‌ از اثار جنگ‌ قره‌باغ‌ و سیاست‌های‌ آزادسازی‌ قیمت‌ها و خصوصی‌سازی‌ اقتصاد موجب‌ شد که‌ مردم‌ جمهوری‌ آذربایجان‌ تحت‌ فشارهای‌ شدید اقتصادی‌ قرار گیرند و قدرت‌ خرید آنها به‌ سرعت‌ کاهش‌ یابد.

اما از سال‌ ‌1996‌ میلادی‌‌ افزایش‌ درآمدهای‌ حاصل‌ از قراردادهای‌ نفتی‌ بین‌المللی‌‌، روند رو به‌ رشد سرمایه‌گذاری‌ خارجی‌‌، اعتبارات‌ صندوق‌ بین‌المللی‌ پول‌ و بانک‌ جهانی‌ و مساعدت‌ کشورهای‌ اروپایی‌ موجب‌ شد تا اقتصاد نابسامان‌ این‌ کشور کمی‌ رو به‌ بهبود گذارد.

هرچند پیش‌ از این‌ توسعه‌ کشاورزی‌ نیمه‌مکانیزه‌ در جمهوری‌ آذربایجان‌ مورد تأکید قرار داشت‌، اما به‌ نظر می‌رسد که‌ پس‌ از فروپاشی‌ اتحاد جماهیر شوروی‌، تأکید دولت‌ جمهوری‌ آذربایجان‌ در بخش‌ اقتصادی‌، بیشتر بر توسعه‌ فعالیت‌های‌ نفتی‌است‌.

جمهوری‌ آذربایجان‌ با کمک‌ کارشناسان‌ بانک‌ جهانی‌ و صندوق‌ بین‌المللی‌ پول‌ و با اجرای‌ برنامه‌های‌ خصوصی‌سازی‌ و واگذاری‌ زمین‌های‌ زراعی‌ و اختصاص یارانه‌ سوخت‌ به‌ کشاورزان‌ درصدد توسعه‌ بخش‌ کشاورزی‌ برآمده‌است‌.

با این حال علی‌رغم‌ وجود زمینه‌های‌ مساعد کشاورزی‌‌، در شرایط کنونی‌ این‌ جمهوری‌ مجبور به‌ واردات‌ ‌400‌ میلیون‌ دلار مواد غذایی‌ در سال‌ است.

‌‌طبق‌ برآورد ژوئیه‌ سال‌ ‌2000‌ میلادی‌ میزان‌ تولید ناخالص‌ داخلی‌‌‌‌‌ جمهوری‌ آذربایجان‌ حدود ‌5‌
میلیارد دلار بود که‌ تولیدات‌ کشاورزی‌ 8/18 درصد‌، تولیدات‌ صنعتی‌ 8/42درصد و فعالیت‌های‌ خدماتی‌ 3/38درصد از آن‌ را تشکیل‌ می‌داد‌.

اگرچه‌ میزان‌ تولید ناخالص‌ داخلی‌ جمهوری‌ آذربایجان‌ در سال‌ ‌1998‌ میلادی‌ حدود ‌4‌میلیارد دلار بود ولی‌ بالا رفتن‌ قیمت‌ جهانی‌ نفت‌ خام‌ منجر به‌ ترقی‌ میزان‌ تولید ناخالص‌ داخلی‌ این‌ کشور شده‌است‌.

استخراج‌ نفت‌ خام‌ و گاز طبیعی،‌ تولید فرآورده‌های‌ نفتی،‌ صنایع فلزی‌، استخراج‌ سنگ‌آهن‌، تولید سیمان،‌ مواد شیمیایی‌ و پتروشیمی‌ و منسوجات‌ مهم‌ترین‌ فعالیت‌ صنعتی‌ این‌ کشور را تشکیل‌ می‌دهد.

جمهوری‌ آذربایجان‌ تولیدکننده‌ مواد کشاورزی‌ نظیر غلات‌‌، پنبه‌‌، توتون‌‌، سیب‌زمینی‌‌، میوه‌ها‌، سبزی‌ها و چای‌ می‌باشد‌.

صادرات‌ این‌ کشور علاوه‌ بر محصولات‌ کشاورزی‌ شامل‌ کالاهای‌ صنعتی‌‌، مواد غذایی‌‌، ماشین‌آلات‌ و ماشین‌های‌ فلزکاری‌‌، محصولات‌ نساجی‌‌، نفت‌ و گاز و مواد شیمیایی‌ و پتروشیمی‌ را نیز شامل می‌شود.‌

در مقابل‌‌ جمهوری‌ آذربایجان‌ به‌ واردات‌ محصولات‌ صنایع غذایی‌‌، ماشین‌آلات‌ صنعتی‌ و فلزکاری‌‌، برخی‌ مواد غذایی‌‌، ماشین‌آلات‌ تولید فلزات‌ غیرآهنی‌ و آهنی‌ و برخی‌ محصولات‌ کشاورزی‌ نیاز دارد‌.

جمهوری‌ آذربایجان‌ برای‌ سر و سامان‌ بخشیدن‌ به‌ وضعیت‌ اقتصادی‌، خود تلاش‌های‌ دامنه‌داری‌ برای‌ جذب‌ سرمایه‌های‌ خارجی‌ به‌ویژه‌ در بخش‌ نفت‌ و گاز به‌عمل‌ آورده‌است‌‌.

با وجود ذخایر غنی‌ نفت‌ و گاز در جمهوری‌ آذربایجان‌‌ این‌ بخش‌ از اهمیت‌ بسزایی‌ در آینده‌ اقتصاد این‌ کشور برخوردار است‌‌.

کارشناسان‌ اقتصادی‌ بر این‌ باورند که‌ با بهبود اوضاع‌ اقتصادی‌ جمهوری‌ آذربایجان‌‌ بازار این‌ کشور رو به‌ توسعه‌ می‌باشد‌.

فرهنگ‌ مردم‌ جمهوری‌ آذربایجان‌ بنا به‌موقعیت‌ جغرافیایی‌ و میراث‌ تاریخی‌ متأثر از فرهنگ‌های‌ مختلف‌ منطقه‌ قفقاز و خاورمیانه‌ از جمله‌ فرهنگ‌های‌ ایرانی‌،‌ ترکی‌،‌ روسی‌، و اسلامی‌است. امروزه‌ فرهنگ‌ غربی‌ با شدت‌ در این‌ کشور در حال‌ گسترش‌ است‌.

‌بجز اکثریت‌ آذربایجانی،‌ ملیت‌های‌ متفاوتی‌ همچون‌ ارمنی،‌ کرد و تالشی‌ در جنوب‌ و شرق‌ و لزگی‌ و یهودی‌ و تات‌ در شمال‌ به‌ رنگارنگی‌ زبان‌ها و فرهنگ‌های‌ رایج‌ افزوده‌اند‌.

برگزاری‌ جشن‌ نوروز و موسیقی‌ سنتی‌ موقام،‌ نشانه‌های‌ نزدیکی‌ و تأثیر ماندگار و تاریخی‌ به‌ فرهنگ‌ ایرانی‌ هستند.

انتخاب سردبیر

نزول ۴۳۸ واحدی شاخص بورس

شاخص کل بورس تهران در مبادلات ۴۳۸ واحد کاهش یافت و به ۷۲ هزارو ۳۳۹ واحد رسید.

ارزش دادوستدهای ۵ماهه بازارسرمایه به ۲۴ میلیارد دلار رسید

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار گزارش عملکرد ۵ ماهه بازار سرمایه را ارائه کرد. براساس این آمار در ۵ ماهه نخست امسال ۷۵ هزار میلیارد تومان دارایی در قالب سهام، کالا و اوراق مالی معادل ۲۴میلیار دلار در بازار سرمایه دادوستد شده است.

۴ مرگ عجیب در ۴ حادثه غیر منتظره

در ۴ حادثه جداگانه ۴نفر از شهروندان به دلایل عجیب و نادری جان خود را از دست دادند. یکی از آنها به‌دلیل نیش زنبور جان باخت.

مدیریت استراتژیک فرهنگی در رسانه ها بسیار مهم است

همشهری‌آنلاین: مدرس دانشگاه ارتباطات و بازرس انجمن روابط عمومی کشور گفت: مدیریت و برنامه‌ریزی استراتژیک فرهنگی و تاثیر آن در عرصه‌های ارتباطات، رسانه، روابط عمومی و... بسیار حایز اهمیت است و در شرایط کنونی این نیاز بسیار بیشتر از قبل احساس می‌شود.

جنگنده‌های پایگاه شکاری شهید نوژه در شرایط عملیاتی قرار دارند

همشهری آنلاین: فرمانده پایگاه سوم شکاری شهید نوژه گفت: به برکت خون شهدا هیچ یک از جنگنده‌های شکاری این پایگاه زمین‌گیر نیست و همه در شرایط عملیاتی قرار دارند.

هم زیارت هم سیاحت

سپیده آذرنوش: برای خیلی از مردم شهریورماه آخرین فرصت برای سفر به مشهد پیش از پایان تعطیلات تابستانی است.

با فرهنگ‌های دیگر غریبه نباشیم

من از نوجوانی به کتاب های صادق هدایت بسیار علاقه داشتم و آنها را می خواندم. او در داستان های کوتاهی که می نوشت از فرهنگ مردم که هم شامل تعبیرات و اصطلاحات و کنایات و هم آداب و رسوم می شد، خیلی استفاده می کرد و همین موضوع هم بود که برای من گیرایی داشت. او «اوسانه» راکه همان افسانه است ، در سال ۱۳۱۰ نوشت. این کتاب مجموعه‌ای از ترانه های عامیانه بود. «نیرنگستان» هم که تمام الگوهای رفتاری مردم و باورها و اعتقادات شان را در بر می گرفت اثر دیگری بود که به آن هم علاقه زیادی داشتم.

اعلام جزئیات «بیمه دانش»؛ بیمه حوادث برای دانشجویان اجباری شد

همشهری آنلاین: صندوق رفاه دانشجویان وزارت با اعلام جزئیات «بیمه دانش»، تأکید کرد: پوشش بیمه حوادث برای تمام دانشجویان مراکز آموزش عالی در سال تحصیلی جدید اجباری و پوشش بیمه تکمیلی اختیاری اعلام شد.

صدور ۱.۴ میلیون کارت اهدای عضو در کشور

همشهری آنلاین: رئیس بیمارستان مسیح دانشوری با اشاره به پیشتازی ایران در اهدای عضو بین کشورهای منطقه، از صدور یک میلیون و ۴۰۰ هزار کارت اهدای عضو در کشور خبر داد.

مؤسسات قرآنی کشور شناسنامه‌دار می‌شوند

همشهری آنلاین: مدیرعامل اتحادیه مؤسسات قرآنی و مردمی کشور از صدور شناسنامه جامع با عنوان «آشنایی با اتحادیه مؤسسات قرآنی کشور» در ۶۰۰ صفحه خبر داد و گفت: این اقدام باعث تصمیم‌گیری بهتر در ادغام دو اتحادیه قرآنی می‌شود.

رصد تحرکات دشمن در فراسوی مرزهای کشور/ نتایج تجاوز به آسمان ایران بسیار گزاف و شکننده است

همشهری آنلاین: جانشین فرمانده کل ارتش با بیان اینکه هرگونه فعالیت ها و حرکات دشمن در فراسوی مرزهای کشور توسط رادارهای راهبردی امکان رصد دارد، گفت: نتیجه تجاوز به آسمان ایران بسیار گزاف و شکننده است.

مباحث وایبری در مورد راه‌های افزایش اعتماد مخاطبان به رسانه‌های جمعی مکتوب شد

همشهری‌آنلاین: در پنجاهمین شماره ماهنامه مدیریت ارتباطات (شهریور ۹۳) که بر روی کیوسک‌های مطبوعاتی توزیع شده است، برای نخستین‌بار مباحث یک گروه تخصصی در وایبر به‌صورت کامل چاپ شده است.

اهتزاز پرچم حرم امام رضا (ع) بر فراز گنبد آسمان برج میلاد

همشهری آنلاین: پرچم حرم امام رضا (ع) همزمان با آغاز دهه کرامت و در شب میلاد امام هشتم از سوی خادمان حرم آن حضرت به همراه مراسم ویژه نقاره زنی در بلندترین نقطه پایتخت و بر فراز برج میلاد تهران به اهتزاز درمی آید.

سند اقتصاد مقاومتی دانشگاه‌ها تدوین شد

همشهری آنلاین: رییس دانشگاه فردوسی مشهد گفت از تدوین سند اقتصاد مقاومتی دانشگاه‌های سراسر کشور توسط وزارت علوم، تحقیقات و فناوری خبر داد و گفت: این سند در اجلاس روسای دانشگاه‌ها در مشهد ابلاغ می‌شود.

آزمون‌های دانشگاه پیام‌نور اینترنتی می‌شوند

همشهری آنلاین: معاون آموزشی دانشگاه پیام‌نور از برگزاری آزمون‌های پیام‌نور به شکل آنلاین و بدون نیاز به حضور فیزیکی در دانشگاه در آینده نزدیک خبر داد.