سه شنبه 25 شهریور 1393 | به روز شده: 21 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
دوشنبه 29 مرداد 1386 - 23:18:47 | کد مطلب: 29443 چاپ

آشنایی با جمهوری آذربایجان

جهان > روسیه‌ و قفقاز - همشهری آنلاین:
جمهوری‌ آذربایجان‌ با ‌86600‌ کیلومتر مربع مساحت‌ در جنوب‌ رشته‌ کوه‌های‌ قفقاز و شمال‌ رودخانه‌ ارس‌ درمجاورت‌ دریای‌ خزر واقع شده‌است.

این جمهوری همچنین در همسایگی کشورهای‌ ایران،‌ ارمنستان‌،‌ ترکیه،‌ گرجستان،‌ روسیه‌ و کشورهای‌ دیگر کناره‌ دریای‌ خزر،‌ ترکمنستان‌ و قزاقستان‌ قرار دارد.

جمهوری‌ آذربایجان‌ شامل‌ منطقه‌ خودمختار نخجوان‌ است‌ که‌ در غرب‌ ارمنستان‌‌، شمال‌ غرب‌ ایران‌ و شرق‌ ترکیه‌ قرار دارد‌.

شهرهای‌ مهم‌ آذربایجان‌ عبارتند از ‌ باکو، گنجه‌، آستارا، اردو باد، خال‌ کندی،‌ سومقاییت‌، شوشا،‌ شکی،‌ شیروان‌ و شاماخی‌.

جمهوری‌ آذربایجان‌ در منطقه‌ جغرافیایی‌ قفقاز و در گذرگاه‌ اروپا و آسیای‌ جنوب‌ غربی‌ و در جوار دریای‌ خزر قرار گرفته‌است‌. نوع‌ حکومت‌ این‌ کشور، جمهوری‌ پارلمانی‌ چند حزبی‌ با یک‌ مجلس‌ قانونگذاری‌است‌.

دسن

پرونده‌ها:

more  الهام علی‌ اف /

more  آشنایی با مترو باکو /

more  سازمان ملل متحد / سازمان همکاری‌های اقتصادی اکو / شورای امنیت /

دسن

حدود ‌70‌ درصد مردم‌ جمهوری‌ آذربایجان‌ شیعه‌ هستند و کلا4/93درصد مردم‌ این‌ کشور مسلمان‌ بوده‌ و 8/4درصد مسیحی‌ ارتدکس‌ و بقیه‌ پیرو ادیان‌ دیگر هستند.

89‌ درصد مردم‌ این‌ کشور آذری‌ زبان‌ هستند ‌اما در کنار زبان‌ ترکی‌ آذری‌ (زبان‌ رسمی‌) زبان‌های‌ روسی‌،‌ ارمنی‌،‌ کردی‌،‌ تالشی‌،‌ یهودی‌،‌ و لزگی‌ نیز در این کشور رواج دارد.

منطقه‌ای‌ که‌ امروز جمهوری‌ آذربایجان‌ نامیده‌ می‌شود، در گذشته‌ به‌ نام‌ آلبانیای‌ قفقاز یا آران‌ و شیروان‌ نامیده‌ می‌شد و اصولاً آن‌ سوی‌ رود ارس‌ تا سال‌ ‌1918‌ هیچ‌گاه‌ نام‌ آذربایجان‌ نداشته‌است.

این‌ منطقه‌ پس‌ از جنگ‌های‌ ایران‌-روسیه‌ و طی‌ معاهده‌ ترکمنچای‌ به‌ همراه‌ دیگر شهرهای‌ قفقاز جنوبی‌، از خاک‌ ایران‌ جدا گردید و به‌ روسیه‌ تزاری‌ ملحق‌ شد و پس‌ از آن‌ اتحاد جماهیر شوروی‌ میراث‌دار این‌ تغییرات‌ گردید‌.

در سال‌ ‌1918‌ حزب‌ مساوات‌ با تحریک‌ ترکان‌ عثمانی‌ و بر اساس‌ عقاید پان‌ترکیسم‌ دولتی‌ تشکیل‌ داد و نام‌ آن‌ را جمهوری‌ مستقل‌ آذربایجان‌ نامید که در سال‌ ‌1920‌ این‌ حکومت‌ به‌وسیله‌ بلشوویک‌ها سرنگون‌ شد.

جمهوری‌ دمکراتیک‌ آذربایجان‌ در سال‌ ‌1918‌ به‌دنبال‌ فروپاشی‌ روسیه‌ تزاری‌ اعلام‌ موجودیت‌ کرد‌. رهبری‌ این‌ جمهوری‌ را محمد امین‌ رسول‌زاده‌ از حزب‌ مساوات‌ آذربایجان‌ برعهده‌ داشت‌.

سران‌ این‌ دولت‌ نام‌ آذربایجان‌ را بر این‌ جمهوری‌ گذاشتند که‌ با اعتراض‌ روشنفکران‌ ملی‌ ایرانی‌ آذربایجان‌ روبه‌رو شد‌ ولی‌ به‌ دلیل‌ ضعف‌ ایران‌ در آن‌ دوران‌ و پشتیبانی‌ بلشویک‌ها نتیجه‌بخش‌ نبود‌.

از سال‌ ‌1920‌ با پیروزی‌ بلشویک‌ها جمهوری‌ آذربایجان‌ یکی‌ از جمهوری‌های‌ تشکیل‌دهنده‌ اتحاد جماهیر شوروی‌ سوسیالیستی‌ بود‌.

این‌ کشور در روز ‌30‌ اوت‌ ‌1991‌ در خلال‌ فروپاشی‌ اتحاد جماهیر شوروی‌ اعلام‌ استقلال‌ کرد.

جمعیت‌ آذربایجان‌ 1/8 میلیون‌ نفر‌، نرخ‌ رشد جمعیت‌ 52/0 درصد و‌ متوسط تولید ناخالص‌ داخلی‌ ‌3400‌ دلار و نرخ‌ رشد اقتصادی‌ 2/10 و واحد پول‌ منات‌ است‌.

جمهوری‌ آذربایجان‌ در مقایسه‌ با جمهوری‌های‌ تازه‌ استقلال‌یافته‌ اطراف‌ خود در اثر بهره‌برداری‌ از منابع نفتی‌ و سرمایه‌گذاری‌، توسعه‌ بیشتری‌ پیدا کرده‌است‌‌ با وجود این‌، تورم‌ فزاینده‌ ناشی‌ از اثار جنگ‌ قره‌باغ‌ و سیاست‌های‌ آزادسازی‌ قیمت‌ها و خصوصی‌سازی‌ اقتصاد موجب‌ شد که‌ مردم‌ جمهوری‌ آذربایجان‌ تحت‌ فشارهای‌ شدید اقتصادی‌ قرار گیرند و قدرت‌ خرید آنها به‌ سرعت‌ کاهش‌ یابد.

اما از سال‌ ‌1996‌ میلادی‌‌ افزایش‌ درآمدهای‌ حاصل‌ از قراردادهای‌ نفتی‌ بین‌المللی‌‌، روند رو به‌ رشد سرمایه‌گذاری‌ خارجی‌‌، اعتبارات‌ صندوق‌ بین‌المللی‌ پول‌ و بانک‌ جهانی‌ و مساعدت‌ کشورهای‌ اروپایی‌ موجب‌ شد تا اقتصاد نابسامان‌ این‌ کشور کمی‌ رو به‌ بهبود گذارد.

هرچند پیش‌ از این‌ توسعه‌ کشاورزی‌ نیمه‌مکانیزه‌ در جمهوری‌ آذربایجان‌ مورد تأکید قرار داشت‌، اما به‌ نظر می‌رسد که‌ پس‌ از فروپاشی‌ اتحاد جماهیر شوروی‌، تأکید دولت‌ جمهوری‌ آذربایجان‌ در بخش‌ اقتصادی‌، بیشتر بر توسعه‌ فعالیت‌های‌ نفتی‌است‌.

جمهوری‌ آذربایجان‌ با کمک‌ کارشناسان‌ بانک‌ جهانی‌ و صندوق‌ بین‌المللی‌ پول‌ و با اجرای‌ برنامه‌های‌ خصوصی‌سازی‌ و واگذاری‌ زمین‌های‌ زراعی‌ و اختصاص یارانه‌ سوخت‌ به‌ کشاورزان‌ درصدد توسعه‌ بخش‌ کشاورزی‌ برآمده‌است‌.

با این حال علی‌رغم‌ وجود زمینه‌های‌ مساعد کشاورزی‌‌، در شرایط کنونی‌ این‌ جمهوری‌ مجبور به‌ واردات‌ ‌400‌ میلیون‌ دلار مواد غذایی‌ در سال‌ است.

‌‌طبق‌ برآورد ژوئیه‌ سال‌ ‌2000‌ میلادی‌ میزان‌ تولید ناخالص‌ داخلی‌‌‌‌‌ جمهوری‌ آذربایجان‌ حدود ‌5‌
میلیارد دلار بود که‌ تولیدات‌ کشاورزی‌ 8/18 درصد‌، تولیدات‌ صنعتی‌ 8/42درصد و فعالیت‌های‌ خدماتی‌ 3/38درصد از آن‌ را تشکیل‌ می‌داد‌.

اگرچه‌ میزان‌ تولید ناخالص‌ داخلی‌ جمهوری‌ آذربایجان‌ در سال‌ ‌1998‌ میلادی‌ حدود ‌4‌میلیارد دلار بود ولی‌ بالا رفتن‌ قیمت‌ جهانی‌ نفت‌ خام‌ منجر به‌ ترقی‌ میزان‌ تولید ناخالص‌ داخلی‌ این‌ کشور شده‌است‌.

استخراج‌ نفت‌ خام‌ و گاز طبیعی،‌ تولید فرآورده‌های‌ نفتی،‌ صنایع فلزی‌، استخراج‌ سنگ‌آهن‌، تولید سیمان،‌ مواد شیمیایی‌ و پتروشیمی‌ و منسوجات‌ مهم‌ترین‌ فعالیت‌ صنعتی‌ این‌ کشور را تشکیل‌ می‌دهد.

جمهوری‌ آذربایجان‌ تولیدکننده‌ مواد کشاورزی‌ نظیر غلات‌‌، پنبه‌‌، توتون‌‌، سیب‌زمینی‌‌، میوه‌ها‌، سبزی‌ها و چای‌ می‌باشد‌.

صادرات‌ این‌ کشور علاوه‌ بر محصولات‌ کشاورزی‌ شامل‌ کالاهای‌ صنعتی‌‌، مواد غذایی‌‌، ماشین‌آلات‌ و ماشین‌های‌ فلزکاری‌‌، محصولات‌ نساجی‌‌، نفت‌ و گاز و مواد شیمیایی‌ و پتروشیمی‌ را نیز شامل می‌شود.‌

در مقابل‌‌ جمهوری‌ آذربایجان‌ به‌ واردات‌ محصولات‌ صنایع غذایی‌‌، ماشین‌آلات‌ صنعتی‌ و فلزکاری‌‌، برخی‌ مواد غذایی‌‌، ماشین‌آلات‌ تولید فلزات‌ غیرآهنی‌ و آهنی‌ و برخی‌ محصولات‌ کشاورزی‌ نیاز دارد‌.

جمهوری‌ آذربایجان‌ برای‌ سر و سامان‌ بخشیدن‌ به‌ وضعیت‌ اقتصادی‌، خود تلاش‌های‌ دامنه‌داری‌ برای‌ جذب‌ سرمایه‌های‌ خارجی‌ به‌ویژه‌ در بخش‌ نفت‌ و گاز به‌عمل‌ آورده‌است‌‌.

با وجود ذخایر غنی‌ نفت‌ و گاز در جمهوری‌ آذربایجان‌‌ این‌ بخش‌ از اهمیت‌ بسزایی‌ در آینده‌ اقتصاد این‌ کشور برخوردار است‌‌.

کارشناسان‌ اقتصادی‌ بر این‌ باورند که‌ با بهبود اوضاع‌ اقتصادی‌ جمهوری‌ آذربایجان‌‌ بازار این‌ کشور رو به‌ توسعه‌ می‌باشد‌.

فرهنگ‌ مردم‌ جمهوری‌ آذربایجان‌ بنا به‌موقعیت‌ جغرافیایی‌ و میراث‌ تاریخی‌ متأثر از فرهنگ‌های‌ مختلف‌ منطقه‌ قفقاز و خاورمیانه‌ از جمله‌ فرهنگ‌های‌ ایرانی‌،‌ ترکی‌،‌ روسی‌، و اسلامی‌است. امروزه‌ فرهنگ‌ غربی‌ با شدت‌ در این‌ کشور در حال‌ گسترش‌ است‌.

‌بجز اکثریت‌ آذربایجانی،‌ ملیت‌های‌ متفاوتی‌ همچون‌ ارمنی،‌ کرد و تالشی‌ در جنوب‌ و شرق‌ و لزگی‌ و یهودی‌ و تات‌ در شمال‌ به‌ رنگارنگی‌ زبان‌ها و فرهنگ‌های‌ رایج‌ افزوده‌اند‌.

برگزاری‌ جشن‌ نوروز و موسیقی‌ سنتی‌ موقام،‌ نشانه‌های‌ نزدیکی‌ و تأثیر ماندگار و تاریخی‌ به‌ فرهنگ‌ ایرانی‌ هستند.

انتخاب سردبیر

افزایش سرعت دویدن با موتور جت

آریزونا> محققان حوزه نظامی یک کوله‌پشتی طراحی کرده‌اند که به موتور جت کوچکی مجهز است تا سرعت دویدن سرباز‌ها را بالا ببرد.

قاشق لرزش‌گیر ضد‌پارکینسون

لندن> ‌ قاشقی که لیفت‌ور نام دارد به کمک فناوری لرزش‌گیر خود می‌تواند لرزش دست مبتلایان به بیماری پارکینسون را خنثی کند.

رواج دوباره اسکناس

رضا کربلایی: چندماه پس از اخذ کارمزد برخی خدمات پرداخت الکترونیک نظیر عملیات مانده‌گیری، حالا پیشنهادی به شورای پول و اعتبار ارائه شده تا درصورت تصویب، دارندگان پایانه‌های فروش (POS) از ابتدای آبان‌ماه به ازای دریافت خدمات باید کارمزد پرداخت کنند؛ هرچند مدافعان این پیشنهاد بر این نظر هستند که خدمات بانکداری الکترونیک باید هدفمند شده و به ازای هر خدمتی باید کارمزد گرفته شود، اما این خطر وجود دارد که مردم به دریافت خدمات سنتی بانکی ازجمله حضور فیزیکی در شعب یا خرید و فروش به‌صورت نقدی روی آورند.

جزئیات تازه از قتل بر سر حسادت

۲ جوان که به‌دلیل حسادت به دوست صمیمی‌شان او را به قتل رسانده‌اند، در جریان بازجویی‌های قضایی، جزئیات بیشتری از این جنایت را بازگو کردند.

عضوگیری داعش از میان ائتلاف آمریکایی

نشست ائتلاف علیه داعش در حالی با حضور نمایندگان حدود ۳۰ کشور در پاریس برگزار شد که گزارش جدید یک مرکز پژوهشی نشان می‌دهد، اتباع تقریباً همه کشورهای شرکت‌کننده در این به‌اصطلاح ائتلاف در حال همکاری با گروه تروریستی داعش هستند و برخی از این کشورها کمک‌های مالی و تسلیحاتی هنگفتی به داعش کرده‌اند.

طرح میان‌مدت آمریکا در سایه مبارزه با داعش

ناصر کنعانی : کشور عراق در معرض حمله یک جریان تروریستی به نام «داعش» قرار گرفته که اگر چه شاید نامش بعد از حمله به عراق، بیش از گذشته بر سر زبان‌ها افتاده و مورد توجه منطقه‌ای و بین‌المللی قرار گرفته اما واقع امر این است که تاریخ شکل‌گیری آن و جریانی که عملا به این نام معروف شده حداقل به سال۲۰۰۴ میلادی بازمی‌گردد؛ جریانی که هسته اولیه‌اش از سوی «ابومصعب الزرقاوی» ایجاد شد و روند تکمیلی تشکیلاتی خود را به‌تدریج در عراق پشت سر گذاشته است.

صعود ۱۵ واحدی شاخص بورس

شاخص کل بورس تهران در مبادلات ۱۵ واحد افزایش یافت و به ۷۱ هزارو ۴۰۲ واحد رسید.

ماشین‌لباسشویی روی سقف

استکهلم> ‌ دانشجوی طراحی صنعتـــی در ســـوئد یک ماشین‌لباسشویی طراحی و ساخته است که افزون بر صرفه‌جویی در مصرف آب و برق پس از کار نیز به‌صورت کشویی بالارفته و روی سقف قرار می‌گیرد.

گرانفروشی خودروهای داخلی با نصب آپشن‌های اختیاری

آغاز فروش نقدی شهریور‌ماه محصولات ایران خودرو با موعد تحویل ۵ روزه موجب نارضایتی مشتریان در زمینه مشکلات خرید اینترنتی این محصولات و عرضه برخی خودروها به قیمت‌های بالاتر از نرخ مصوب شورای رقابت شد.

زمزمه افزایش قیمت نان در دولت

معاون اجرایی رئیس جمهور درمراسم افتتاحیه هشتمین نمایشگاه بین‌المللی صنعت آرد و نان بر بازنگری دولت برای واقعی‌کردن نرخ نان تاکید کرد.

ضرورت افزایش کارمزد خدمات بانکی با شیب ملایم

پیشنهاد اخذ کارمزد از خدمات بانکداری الکترونیک به شورای پول و اعتبار در حالی مطرح شده که قرار است خدمات پرداخت الکترونیک مشمول دریافت کارمزد از مردم شود.

رایزنی‌های قطر و ترکیه درباره وضعیت اخوان‌المسلمین

۳ روز پس از اقدام قطر در اخراج شماری از رهبران اخوان‌المسلمین از این کشور، رسانه‌های خبری پیش‌بینی کردند این رهبران عازم مالزی یا ترکیه شوند.

آغاز قطع آب ۷ ساعته مشترکان پرمصرف

شرکت آب و فاضلاب استان تهران سرانجام پس از چندبار اخطار، از دیروز اقدام به قطع آب ۷ ساعته ۳۰۵۷ مشترک پرمصرف آب کرد.

درخواست کمک از آتش‌نشانان برای انتقال زن ۱۶۰ کیلویی به بیمارستان

زن ۵۵ساله‌ای که بر اثر سنگینی وزن نمی‌توانست از محل سکونت خود خارج شود و برای درمان به بیمارستان انتقال یابد با کمک آتش‌نشانان از ساختمان بیرون آورده شد.این حادثه بعد از ظهر یکشنبه در یکی از ساختمان‌های مسکونی در خیابان امام خمینی رخ داد.

تصادف ساختگی برای گروگانگیری‌های مسلحانه

تبهکار حرفه‌ای سردسته باند مسلحی بود که دست به گروگانگیری افراد ثروتمند می‌زدند.

پلیس در جست و جوی بد‌ل‌انداز حرفه‌ای

پلیس در تعقیب مرد کلاهبرداری است که با معرفی خود به‌عنوان یک توریست خارجی، ساعت قلابی را به‌عنوان ساعت اصل یکی از مارک‌های معتبر به‌فروش می‌رساند.

بازگشت هیلاری کلینتون

‌همشهری‌آنلاین: هیلاری کلینتون از آغاز خیز خود برای انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا در سال ۲۰۱۶ خبر داد.

قیمت وام مسکن به ۱۰۰ هزار تومان رسید

بالا بردن سقف وام مسکن به ۳۵ میلیون تومان کار دست اوراق تسهیلات مسکن داد.