دوشنبه 7 اردیبهشت 1394 | به روز شده: 1 ساعت و 4 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
دوشنبه 29 مرداد 1386 - 23:18:47 | کد مطلب: 29443 چاپ

آشنایی با جمهوری آذربایجان

جهان > روسیه‌ و قفقاز - همشهری آنلاین:
جمهوری‌ آذربایجان‌ با ‌86600‌ کیلومتر مربع مساحت‌ در جنوب‌ رشته‌ کوه‌های‌ قفقاز و شمال‌ رودخانه‌ ارس‌ درمجاورت‌ دریای‌ خزر واقع شده‌است.

این جمهوری همچنین در همسایگی کشورهای‌ ایران،‌ ارمنستان‌،‌ ترکیه،‌ گرجستان،‌ روسیه‌ و کشورهای‌ دیگر کناره‌ دریای‌ خزر،‌ ترکمنستان‌ و قزاقستان‌ قرار دارد.

جمهوری‌ آذربایجان‌ شامل‌ منطقه‌ خودمختار نخجوان‌ است‌ که‌ در غرب‌ ارمنستان‌‌، شمال‌ غرب‌ ایران‌ و شرق‌ ترکیه‌ قرار دارد‌.

شهرهای‌ مهم‌ آذربایجان‌ عبارتند از ‌ باکو، گنجه‌، آستارا، اردو باد، خال‌ کندی،‌ سومقاییت‌، شوشا،‌ شکی،‌ شیروان‌ و شاماخی‌.

جمهوری‌ آذربایجان‌ در منطقه‌ جغرافیایی‌ قفقاز و در گذرگاه‌ اروپا و آسیای‌ جنوب‌ غربی‌ و در جوار دریای‌ خزر قرار گرفته‌است‌. نوع‌ حکومت‌ این‌ کشور، جمهوری‌ پارلمانی‌ چند حزبی‌ با یک‌ مجلس‌ قانونگذاری‌است‌.

دسن

پرونده‌ها:

more  الهام علی‌ اف /

more  آشنایی با مترو باکو /

more  سازمان ملل متحد / سازمان همکاری‌های اقتصادی اکو / شورای امنیت /

دسن

حدود ‌70‌ درصد مردم‌ جمهوری‌ آذربایجان‌ شیعه‌ هستند و کلا4/93درصد مردم‌ این‌ کشور مسلمان‌ بوده‌ و 8/4درصد مسیحی‌ ارتدکس‌ و بقیه‌ پیرو ادیان‌ دیگر هستند.

89‌ درصد مردم‌ این‌ کشور آذری‌ زبان‌ هستند ‌اما در کنار زبان‌ ترکی‌ آذری‌ (زبان‌ رسمی‌) زبان‌های‌ روسی‌،‌ ارمنی‌،‌ کردی‌،‌ تالشی‌،‌ یهودی‌،‌ و لزگی‌ نیز در این کشور رواج دارد.

منطقه‌ای‌ که‌ امروز جمهوری‌ آذربایجان‌ نامیده‌ می‌شود، در گذشته‌ به‌ نام‌ آلبانیای‌ قفقاز یا آران‌ و شیروان‌ نامیده‌ می‌شد و اصولاً آن‌ سوی‌ رود ارس‌ تا سال‌ ‌1918‌ هیچ‌گاه‌ نام‌ آذربایجان‌ نداشته‌است.

این‌ منطقه‌ پس‌ از جنگ‌های‌ ایران‌-روسیه‌ و طی‌ معاهده‌ ترکمنچای‌ به‌ همراه‌ دیگر شهرهای‌ قفقاز جنوبی‌، از خاک‌ ایران‌ جدا گردید و به‌ روسیه‌ تزاری‌ ملحق‌ شد و پس‌ از آن‌ اتحاد جماهیر شوروی‌ میراث‌دار این‌ تغییرات‌ گردید‌.

در سال‌ ‌1918‌ حزب‌ مساوات‌ با تحریک‌ ترکان‌ عثمانی‌ و بر اساس‌ عقاید پان‌ترکیسم‌ دولتی‌ تشکیل‌ داد و نام‌ آن‌ را جمهوری‌ مستقل‌ آذربایجان‌ نامید که در سال‌ ‌1920‌ این‌ حکومت‌ به‌وسیله‌ بلشوویک‌ها سرنگون‌ شد.

جمهوری‌ دمکراتیک‌ آذربایجان‌ در سال‌ ‌1918‌ به‌دنبال‌ فروپاشی‌ روسیه‌ تزاری‌ اعلام‌ موجودیت‌ کرد‌. رهبری‌ این‌ جمهوری‌ را محمد امین‌ رسول‌زاده‌ از حزب‌ مساوات‌ آذربایجان‌ برعهده‌ داشت‌.

سران‌ این‌ دولت‌ نام‌ آذربایجان‌ را بر این‌ جمهوری‌ گذاشتند که‌ با اعتراض‌ روشنفکران‌ ملی‌ ایرانی‌ آذربایجان‌ روبه‌رو شد‌ ولی‌ به‌ دلیل‌ ضعف‌ ایران‌ در آن‌ دوران‌ و پشتیبانی‌ بلشویک‌ها نتیجه‌بخش‌ نبود‌.

از سال‌ ‌1920‌ با پیروزی‌ بلشویک‌ها جمهوری‌ آذربایجان‌ یکی‌ از جمهوری‌های‌ تشکیل‌دهنده‌ اتحاد جماهیر شوروی‌ سوسیالیستی‌ بود‌.

این‌ کشور در روز ‌30‌ اوت‌ ‌1991‌ در خلال‌ فروپاشی‌ اتحاد جماهیر شوروی‌ اعلام‌ استقلال‌ کرد.

جمعیت‌ آذربایجان‌ 1/8 میلیون‌ نفر‌، نرخ‌ رشد جمعیت‌ 52/0 درصد و‌ متوسط تولید ناخالص‌ داخلی‌ ‌3400‌ دلار و نرخ‌ رشد اقتصادی‌ 2/10 و واحد پول‌ منات‌ است‌.

جمهوری‌ آذربایجان‌ در مقایسه‌ با جمهوری‌های‌ تازه‌ استقلال‌یافته‌ اطراف‌ خود در اثر بهره‌برداری‌ از منابع نفتی‌ و سرمایه‌گذاری‌، توسعه‌ بیشتری‌ پیدا کرده‌است‌‌ با وجود این‌، تورم‌ فزاینده‌ ناشی‌ از اثار جنگ‌ قره‌باغ‌ و سیاست‌های‌ آزادسازی‌ قیمت‌ها و خصوصی‌سازی‌ اقتصاد موجب‌ شد که‌ مردم‌ جمهوری‌ آذربایجان‌ تحت‌ فشارهای‌ شدید اقتصادی‌ قرار گیرند و قدرت‌ خرید آنها به‌ سرعت‌ کاهش‌ یابد.

اما از سال‌ ‌1996‌ میلادی‌‌ افزایش‌ درآمدهای‌ حاصل‌ از قراردادهای‌ نفتی‌ بین‌المللی‌‌، روند رو به‌ رشد سرمایه‌گذاری‌ خارجی‌‌، اعتبارات‌ صندوق‌ بین‌المللی‌ پول‌ و بانک‌ جهانی‌ و مساعدت‌ کشورهای‌ اروپایی‌ موجب‌ شد تا اقتصاد نابسامان‌ این‌ کشور کمی‌ رو به‌ بهبود گذارد.

هرچند پیش‌ از این‌ توسعه‌ کشاورزی‌ نیمه‌مکانیزه‌ در جمهوری‌ آذربایجان‌ مورد تأکید قرار داشت‌، اما به‌ نظر می‌رسد که‌ پس‌ از فروپاشی‌ اتحاد جماهیر شوروی‌، تأکید دولت‌ جمهوری‌ آذربایجان‌ در بخش‌ اقتصادی‌، بیشتر بر توسعه‌ فعالیت‌های‌ نفتی‌است‌.

جمهوری‌ آذربایجان‌ با کمک‌ کارشناسان‌ بانک‌ جهانی‌ و صندوق‌ بین‌المللی‌ پول‌ و با اجرای‌ برنامه‌های‌ خصوصی‌سازی‌ و واگذاری‌ زمین‌های‌ زراعی‌ و اختصاص یارانه‌ سوخت‌ به‌ کشاورزان‌ درصدد توسعه‌ بخش‌ کشاورزی‌ برآمده‌است‌.

با این حال علی‌رغم‌ وجود زمینه‌های‌ مساعد کشاورزی‌‌، در شرایط کنونی‌ این‌ جمهوری‌ مجبور به‌ واردات‌ ‌400‌ میلیون‌ دلار مواد غذایی‌ در سال‌ است.

‌‌طبق‌ برآورد ژوئیه‌ سال‌ ‌2000‌ میلادی‌ میزان‌ تولید ناخالص‌ داخلی‌‌‌‌‌ جمهوری‌ آذربایجان‌ حدود ‌5‌
میلیارد دلار بود که‌ تولیدات‌ کشاورزی‌ 8/18 درصد‌، تولیدات‌ صنعتی‌ 8/42درصد و فعالیت‌های‌ خدماتی‌ 3/38درصد از آن‌ را تشکیل‌ می‌داد‌.

اگرچه‌ میزان‌ تولید ناخالص‌ داخلی‌ جمهوری‌ آذربایجان‌ در سال‌ ‌1998‌ میلادی‌ حدود ‌4‌میلیارد دلار بود ولی‌ بالا رفتن‌ قیمت‌ جهانی‌ نفت‌ خام‌ منجر به‌ ترقی‌ میزان‌ تولید ناخالص‌ داخلی‌ این‌ کشور شده‌است‌.

استخراج‌ نفت‌ خام‌ و گاز طبیعی،‌ تولید فرآورده‌های‌ نفتی،‌ صنایع فلزی‌، استخراج‌ سنگ‌آهن‌، تولید سیمان،‌ مواد شیمیایی‌ و پتروشیمی‌ و منسوجات‌ مهم‌ترین‌ فعالیت‌ صنعتی‌ این‌ کشور را تشکیل‌ می‌دهد.

جمهوری‌ آذربایجان‌ تولیدکننده‌ مواد کشاورزی‌ نظیر غلات‌‌، پنبه‌‌، توتون‌‌، سیب‌زمینی‌‌، میوه‌ها‌، سبزی‌ها و چای‌ می‌باشد‌.

صادرات‌ این‌ کشور علاوه‌ بر محصولات‌ کشاورزی‌ شامل‌ کالاهای‌ صنعتی‌‌، مواد غذایی‌‌، ماشین‌آلات‌ و ماشین‌های‌ فلزکاری‌‌، محصولات‌ نساجی‌‌، نفت‌ و گاز و مواد شیمیایی‌ و پتروشیمی‌ را نیز شامل می‌شود.‌

در مقابل‌‌ جمهوری‌ آذربایجان‌ به‌ واردات‌ محصولات‌ صنایع غذایی‌‌، ماشین‌آلات‌ صنعتی‌ و فلزکاری‌‌، برخی‌ مواد غذایی‌‌، ماشین‌آلات‌ تولید فلزات‌ غیرآهنی‌ و آهنی‌ و برخی‌ محصولات‌ کشاورزی‌ نیاز دارد‌.

جمهوری‌ آذربایجان‌ برای‌ سر و سامان‌ بخشیدن‌ به‌ وضعیت‌ اقتصادی‌، خود تلاش‌های‌ دامنه‌داری‌ برای‌ جذب‌ سرمایه‌های‌ خارجی‌ به‌ویژه‌ در بخش‌ نفت‌ و گاز به‌عمل‌ آورده‌است‌‌.

با وجود ذخایر غنی‌ نفت‌ و گاز در جمهوری‌ آذربایجان‌‌ این‌ بخش‌ از اهمیت‌ بسزایی‌ در آینده‌ اقتصاد این‌ کشور برخوردار است‌‌.

کارشناسان‌ اقتصادی‌ بر این‌ باورند که‌ با بهبود اوضاع‌ اقتصادی‌ جمهوری‌ آذربایجان‌‌ بازار این‌ کشور رو به‌ توسعه‌ می‌باشد‌.

فرهنگ‌ مردم‌ جمهوری‌ آذربایجان‌ بنا به‌موقعیت‌ جغرافیایی‌ و میراث‌ تاریخی‌ متأثر از فرهنگ‌های‌ مختلف‌ منطقه‌ قفقاز و خاورمیانه‌ از جمله‌ فرهنگ‌های‌ ایرانی‌،‌ ترکی‌،‌ روسی‌، و اسلامی‌است. امروزه‌ فرهنگ‌ غربی‌ با شدت‌ در این‌ کشور در حال‌ گسترش‌ است‌.

‌بجز اکثریت‌ آذربایجانی،‌ ملیت‌های‌ متفاوتی‌ همچون‌ ارمنی،‌ کرد و تالشی‌ در جنوب‌ و شرق‌ و لزگی‌ و یهودی‌ و تات‌ در شمال‌ به‌ رنگارنگی‌ زبان‌ها و فرهنگ‌های‌ رایج‌ افزوده‌اند‌.

برگزاری‌ جشن‌ نوروز و موسیقی‌ سنتی‌ موقام،‌ نشانه‌های‌ نزدیکی‌ و تأثیر ماندگار و تاریخی‌ به‌ فرهنگ‌ ایرانی‌ هستند.

انتخاب سردبیر

مقام آمریکایی: وزیران خارجه ایران و آمریکا امروز دیدار می‌کنند

همشهری آنلاین: یک مقام ارشد وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد: جان کری و محمد جواد ظریف وزیران خارجه ایران و آمریکا امروز -دوشنبه،۷ اردیبهشت- در نیویورک با یکدیگر دیدار می‌کنند.

کارگروه مشترک ایران و افغانستان برای نجات هامون تشکیل می‌شود

همشهری آنلاین: معاون رییس جمهوری و رییس سازمان حفاظت محیط زیست گفت: در سفر رییس جمهور افغانستان به ایران بر تشکیل کارگروه مشترک بین دو کشور برای حفاظت از تالاب هامون تصمیم‌گیری شد.

صعود سرخوش به مرحله حذفی اسنوکر قهرمانی آسیا

همشهری آنلاین: امیر سرخوش به مرحله حذفی راه یافت؛صعود سه نماینده دیگر کشورمان روز دوشنبه و در روز پنجم مسابقات مشخص می‌شود.

نفرات برتر مسابقات قهرمانی کشور دختران مشخص شدند

همشهری آنلاین: با پایان مسابقات سه رده سنی، نفرات برتر اسکواش دختران کشور معرفی شدند.

دیدار ونگر و مورینیو برنده نداشت

همشهری آنلاین: منچستر سیتی با عبور از منچستر یونایتد خود را به رده دوم جدول رساند.

شکست یووه در شهرآورد تورین

همشهری آنلاین: ناپولی این هفته با برتری مقابل سمپدوریا به کسب سهمیه لیگ اروپا امیدوارتر شد.

قهرمانی کوراش‌کاران ایران در آسیا با ۱۴ مدال رنگارنگ

همشهری آنلاین: در پایان رقابت‌های کوراش قهرمانی آسیا، تیم ملی کشورمان در مجموع دو بخش زنان و مردان با کسب ۹ طلا، ۴ نقره و ۱ برنز به مقام قهرمانی آسیا دست یافت.

کاراته‌کاهای دانشگاه آزاد قهرمان باشگاه‌های آسیا شدند

همشهری آنلاین: تیم دانشگاه آزاد اسلامی با کسب ۹ مدال طلا، ۱ نقره و ۴ برنز مقام قهرمانی دومین دوره جام باشگاه‌های آسیا در ازبکستان را از آن خود کرد.

مناطق حفاظت شده گیاهان دارویی در کشور ایجاد می‌شود

همشهری آنلاین: رییس بخش تحقیقات گیاهان دارویی بر لزوم حفاظت از گیاهان دارویی تاکید کرد و گفت: ایجاد مناطق حفاظت شده گیاهان دارویی در مناطق مختلف کشور در دستور کار قرار دارد.

آشنایی با روش تهیه شربت خاکشیر با تخم شربتی یا تخم ریحان

همشهری آنلاین: با نوشیدن این شربت خانگی علاوه بر رفع گرمازدگی، پوستی روشن و شفاف نیز خواهید داشت.

نتایج هفته ۱۸ لیگ برتر هندبال

همشهری آنلاین: لیگ برتر هندبال آقایان در هفته هجدهم با انجام چهار دیدار به پایان رسید.

ایران نایب قهرمان جام امیدهای المپیک در ایروان شد

همشهری آنلاین: جودوکاران نونهال و نوجوان کشورمان در رقابت‌های بین‌المللی ارمنستان با کسب ۹ مدال رنگارنگ عنوان نایب قهرمانی را کسب کردند.

کسب ۲ مدال طلا، ۲ نقره و ۳ برنز توسط نمایندگان ایران

همشهری آنلاین: رده‌بندی نفرات برتر رقابت‌های جام دانکلوف و نیکولا پتروف مشخص شد.

این «سردی‌ات می‌کند» دقیقاً یعنی چه؟!

همشهری آنلاین: اصطلاح «سردی کردن»، معمولاً برای دل‌درد، دل‌پیچه و گاهی هم حالت تهوع بعد از زیاده‌روی در مصرف خوراکی‌هایی با طبع سرد و خشک یا سرد و تر به کار می‌رود.

آشنایی با ۷ خاصیت آناناس

همشهری آنلاین: اگر دنبال راهی برای درمان ناخوشی‌های خود می‌گردید و درعین‌حال نمی‌خواهید بدنتان را انبار ترکیبات شیمیایی بکنید آناناس در خدمت شماست.

از گـوشه‌ای برون آ ای کو‌کب هدایت

امیرحسین صالحی: بین شلوغی‌های چهارراه استانبول، نرسیده به خیابان پرنور لاله زار، تابلوی سبز رنگی است که روی آن بزرگ نوشته شده «مسجد هدایت»؛ مسجدی که یک روز تکیه‌ای کوچک بوده ولی بعدها به یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های انقلاب بدل می‌شود؛ مسجدی که آیت‌الله سیدمحمود طالقانی سخنرانی‌های خود را از آنجا آغاز کرد و هدایتگر جوانان پرشور دانشجو شد.

تیم ووشوی پارس جنوبی قهرمان تورنمنت ارمنستان شد

همشهری آنلاین: تیم ووشوی پارس جنوبی که به نمایندگی از ایران در تورنمنت بین‌المللی ارمنستان شرکت کرده بود، با کسب ۱۵ مدال طلا و ۲ نقره به عنوان قهرمانی این مسابقات دست یافت.

کتاب سال روابط‌ عمومی ایران ۹۳ منتشر شد

همشهری‌آنلاین: کتاب سال روابط عمومی۱۳۹۳ از سوی انجمن متخصصان روابط عمومی به بازار کتاب عرضه شده است.