چهارشنبه 10 تیر 1394 | به روز شده: 5 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
شنبه 21 مرداد 1385 - 17:04:38 | کد مطلب: 2123 چاپ

آشنایی با دیوار برلین

جهان > اروپا - همشهری آنلاین- دکتر علی صباغیان:
دیوار برلین که احداث آن نشانه آغاز و فرو ریختن آن نشانه پایان جنگ سرد و رویارویی ابرقدرت هاست برای مدت ۲۸ سال در وسط شهر برلین برپا بود و این شهر را به دو قسمت شرقی و غربی تقسیم کرد.

سال ۱۹۴۵ بلافاصله پس از جنگ جهانی دوم، متفقین (انگلیس‌ و فرانسه‌ و آمریکا و شوروی‌) که در این جنگ به پیروزی رسیده بودند کشور آلمان را به چهار بخش که هر کدام تحت کنترل یکی از آنها بود تقسیم کردند. سه بخش تحت کنترل آمریکا، انگلیس و فرانسه بعداً  یکی شدند و جمهوری فدرال آلمان که به عنوان آلمان غربی معروف بود را تشکیل دادند.

 در بخش تحت کنترل شوروی در ۷ اکتبر ۱۹۴۹یک دولت کمونیستی تشکیل شد که به جمهوری دموکراتیک آلمان یا آلمان شرقی معروف شد. با حاکم شدن مناسبات کمونیستی در آلمان شرقی شرایط اقتصادی و سیاسی آن به وخامت گرایید و نارضایتی گسترده مردم را در پی داشت.

این ناراضیان بویژه در برلین شرقی به دنبال شرایط بهتر زندگی راه برلین غربی را در پیش گرفتند به طوری که براساس آمارهای منتشره طی شش ماه اول سال ۱۹۶۱ تعداد ۱۶۰هزار نفر از برلین شرقی به برلین غربی پناهنده شدند. این امر موجب عصبانیت دولت آلمان شرقی و اتحاد جماهیر شوروی سابق و کشورهای اقماری آن شد.

در پی این تحولات، نیکیتا خروشچف، نخست وزیر وقت شوروی، به منظور جلوگیری از سیل مهاجران آ لمان شرقی به آلمان غربی دستور ساخت دیوار برلین را صادر کرد. دولت آلمان شرقی تحت رهبری «اریش هونیکر» در ۱۳اوت ۱۹۶۱ساخت دیوار برلین را به عنوان «دیوار حافظ ضد فاشیست» آغاز کرد.

 این دیوار به منظور جدا کردن برلین شرقی و جمهوری دموکراتیک آلمان از برلین غربی با استفاده از سیم خاردار و موانع ضدتانک احداث شد. در این چارچوب خیابانها تکه تکه شد و موانع بر سر راه پیاده روها گذاشته شد. در اطراف این منطقه هم تانک ها تجمع کردند. خطوط مترو و قطارهای محلی بین برلین شرقی و غربی متوقف و ارتباط تلفن این دو بخش نیز قطع شد. همچنین ساکنان برلین شرقی از ورود به برلین غربی منع شدند که این امر به دلیل این که حدود ۶۰ هزار نفر از ساکنان برلین شرقی در برلین غربی کار می کردند مشکلات زیادی به بار آورد.

در ۲۰سپتامبر ،۱۹۶۱ دولت آلمان شرقی منازل نزدیک این دیوار را تخریب کرد و کار احداث یک دیوار دائمی با مواد سخت را آغاز کرد که در پایان طول آن به ۱۶۶ کیلومتر رسید.ارتفاع این دیوار ۴ متر بود. بعد از آن یک مسیر نگهبانی، یک راهگذر با دیده بان ها، برج های دیده بانی، سنگرهای زیرزمینی و دیوار دوم بود.احداث دیوار برلین باعث شد تا مرز بین آلمان شرقی و آلمان غربی در ۱۹۲ مسیر و خیابان که ۹۷ مورد آن به برلین شرقی و ۹۵ مورد آن به سایر مناطق آلمان شرقی منتهی می شد قطع شود.

 در نقاط مرزی که برای عبور و مرور مورد استفاده قرار می گرفت نیز ایستگاههای بازرسی ایجاد شد که مهمترین آن گذرگاه ایستگاه بازرسی «چارلی» در بخش آمریکایی برلین غربی بود. در ۱۷ اوت ۱۹۶۲ پیتر فیشر که قصد داشت در نزدیکی این منطقه از دیوار برلین بالا رود توسط نگهبانان کشته شد. این امر موجب آشوب در برلین غربی و نفرت ساکنان برلین غربی از آمریکایی ها شد.

بر اساس گزارش هایی که به تازگی منتشره شده تحقیقات پژوهشگران آلمانی نشان می دهد که در طول دوران جنگ سرد 125 نفر  بر روی دیوار برلین کشته شده اند.این آمارها در یک گزارش دولتی آلمان با عنوان"مرگ بر روی دیوار از 1961 تا 1989"ذکر شده است.قبلا تعداد کشته ها بر روی دیوار برلین 200 نفر ذکر می شد.

تحقیقات جدید همچنین نشان می دهد که 93 مورد از قربانیان شهروندان آلمان شرقی بودند که قصد فرار داشته اند.32 مورد دیگر نیز زمانی کشته شده اند که قصد فرار نداشته اند که شامل 8 نگهبانی که به طور اتفاقی کشته شده اند نیز می شود.62مورد نیز خود کشی بوده که قربانیان نجات یافته اند.

در اواخر دهه ۱۹۸۰ با آب شدن تدریجی یخ های روابط شرق و غرب و اجرای سیاست های گلاسنوست و پروسترویکای میخائیل گورباچف در شوروی زمینه فروپاشی دیوار برلین فراهم شد. در واقع پایان عمر آلمان شرقی زمانی آغاز شد که دولت کمونیستی مجارستان درهای خود را بر روی غرب گشود.

از آنجا که مهاجرت بین کشورهای کمونیستی ممنوع نبود، در پی این رویداد ساکنان آلمان شرقی که مجاز به رفت وآمد به مجارستان بودند از طریق مجارستان و نیز چکسلواکی به آلمان غربی و سایر کشورهای اروپای غربی رفت و آمد می کردند.هجوم گسترده ساکنان آلمان شرقی به آلمان غربی، استعفای اریش هونیکر و تظاهرات گسترده روزهای دوشنبه مردم آلمان شرقی و حذف محدودیت مسافرت شهروندان آلمان شرقی توسط دولت جدید آن کشور در نهایت باعث شد تا در روز ۹ نوامبر ۱۹۸۹دیوار برلین خراب شود و تنها قطعات کوچکی از این نشانه جنگ سرد بین شرق و غرب به عنوان یادگار تاریخ باقی بماند.

انتخاب سردبیر

خیابان ایران به سراسر کشور می‌رود

همشهری آنلاین: تهیه کننده برنامه «خیابان ایران» که از رادیو ایران روی آنتن می رود، بیان کرد که در این برنامه خاطرات خانواده شهدا ثبت و ضبط می‌شود.

نگذاریم نگارگران فراموش شوند؛ سالگرد درگذشت استاد زاویه

همشهری آنلاین: رییس انجمن نگارگری معتقد است، گمنامی هنرمندان بزرگی مانند «محمدعلی زاویه» نه تقصیر تواضع خودش بود، نه تقصیر کسانی که او را نمی‌شناسند، بلکه وظیفه نهادهای مرتبط است که جامعه را با این هنرمندان و هنرشان آشنا کنند.

افزایش نرخ اجاره‌بهای خوابگاه و غذای دانشجویی اعلام شد

همشهری آنلاین: صندوق رفاه دانشجویان میزان افزایش نرخ اجاره‌بهای خوابگاه و غذای دانشجویی را اعلام کرد.

نمایش مجموعه آثار جکسون پولاک پس از سی سال

همشهری آنلاین: بعد از حدود سی سال اولین نمایشگاه از آثار اخیر پولاک در لیورپول برگزار می‌شود.

فرصتی برای دیدن آثار نامداران هنر ایران

همشهری آنلاین: مجموعه‌ای از آثار هنرمندان بنام معاصر در یک نمایشگاه گروهی به‌ نمایش گذاشته شده است.

طاعون داستان ترس‌ها و تصمیم‌ها

آزاده نجفیان: زندگی پر از اتفاقات خوب و بد است. اتفاقاتی که درست وقتی انتظارش را نداریم، آرام و آهسته سُر می‌خورند و وارد زندگی ما می‌شوند.

آرزو

آخرین نارون گفت: در زمین فرصت زندگی نیست

در انتظار یک تابستان کارتونی

تابستان، فرصت خوبی برای فیلم‌دیدن و سینما‌رفتن است و شرکت‌های انیمیشن‌سازی جهان این موضوع را خیلی خوب می‌دانند و همیشه با دست پر فصل تابستان را شروع می‌کنند.

غاز گــــردن دراز

سارا منصوری: کنار ما می‌نشست. با همان مانتو و همان مقنعه و همان کیف و کتاب و دفتر. ولی چیزی درباره‌ی «سورا» فرق داشت.

تنها آمار است که می‌ماند!

علی مولوی: تمام شد!

این افتخار را برای خودم نگه‌ داشتم!

محمد سرابی: ابوطالب، عموی پیامبر را همیشه به شکل مردی میانسال یا پیر مجسم می‌کنیم، اما بازیگر نقش او در فیلم محمد‌(ص) (اگر چه مو‌های جو گندمی دارد) ولی پیر نیست.

روزت را بساز!

درست‌کردن یک جدول برنامه‌ی روزانه، چیزی حدود یک ربع یا ۲۰ دقیقه زمان می‌برد، اما به‌جایش کلی وقت در طول روز صرفه‌جویی می‌شود و مهم‌تر از آن، به کارهای مهمی هم می‌رسی که باید انجام شوند.

محله‌ی کودک در میلاد

در ماه مبارک رمضان برج میلاد برنامه‌های متنوعی برای شهروندان تدارک دیده است.

«رودی باور» و «کن کاتو» در موزه‌ی هنرهای معاصر

ما با نشانه‌های گرافیکی زندگی می‌کنیم.

هشت روز هفته

شعر طنز> سعیده موسوی‌زاده: خوش به حال گنجشک

پیکر پدر پنج شهید و جانباز در قزوین تشییع شد

همشهری آنلاین: پیکر علی‌اکبر کبیری، پدر دو شهید و سه جانباز، بر روی دستان مردم استان قزوین تشییع و در مزار والدین شهدا به خاک سپرده شد.

بیست و یکمین جلسه هم‌اندیشی پیشکسوتان دفاع مقدس ارتش برگزار شد

همشهری آنلاین: بیست و یکمین جلسه هم‌اندیشی پیشکسوتان دفاع مقدس ارتش با موضوع نقش معنویت در دفاع مقدس برگزار شد.

فرمانده هوانیروز: این نیرو تلاشهای زیادی برای مبارزه با اشرار داشته است

همشهری آنلاین: فرمانده هوانیروز جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد که این نیرو تلاش زیادی برای مبارزه با اشرار داشته و در این راه ۱۰ هزار ساعت پرواز عملیات ثبت کرده است.