سه شنبه 6 مرداد 1394 | به روز شده: 2 ساعت و 23 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
شنبه 21 مرداد 1385 - 17:04:38 | کد مطلب: 2123 چاپ

آشنایی با دیوار برلین

جهان > اروپا - همشهری آنلاین- دکتر علی صباغیان:
دیوار برلین که احداث آن نشانه آغاز و فرو ریختن آن نشانه پایان جنگ سرد و رویارویی ابرقدرت هاست برای مدت ۲۸ سال در وسط شهر برلین برپا بود و این شهر را به دو قسمت شرقی و غربی تقسیم کرد.

سال ۱۹۴۵ بلافاصله پس از جنگ جهانی دوم، متفقین (انگلیس‌ و فرانسه‌ و آمریکا و شوروی‌) که در این جنگ به پیروزی رسیده بودند کشور آلمان را به چهار بخش که هر کدام تحت کنترل یکی از آنها بود تقسیم کردند. سه بخش تحت کنترل آمریکا، انگلیس و فرانسه بعداً  یکی شدند و جمهوری فدرال آلمان که به عنوان آلمان غربی معروف بود را تشکیل دادند.

 در بخش تحت کنترل شوروی در ۷ اکتبر ۱۹۴۹یک دولت کمونیستی تشکیل شد که به جمهوری دموکراتیک آلمان یا آلمان شرقی معروف شد. با حاکم شدن مناسبات کمونیستی در آلمان شرقی شرایط اقتصادی و سیاسی آن به وخامت گرایید و نارضایتی گسترده مردم را در پی داشت.

این ناراضیان بویژه در برلین شرقی به دنبال شرایط بهتر زندگی راه برلین غربی را در پیش گرفتند به طوری که براساس آمارهای منتشره طی شش ماه اول سال ۱۹۶۱ تعداد ۱۶۰هزار نفر از برلین شرقی به برلین غربی پناهنده شدند. این امر موجب عصبانیت دولت آلمان شرقی و اتحاد جماهیر شوروی سابق و کشورهای اقماری آن شد.

در پی این تحولات، نیکیتا خروشچف، نخست وزیر وقت شوروی، به منظور جلوگیری از سیل مهاجران آ لمان شرقی به آلمان غربی دستور ساخت دیوار برلین را صادر کرد. دولت آلمان شرقی تحت رهبری «اریش هونیکر» در ۱۳اوت ۱۹۶۱ساخت دیوار برلین را به عنوان «دیوار حافظ ضد فاشیست» آغاز کرد.

 این دیوار به منظور جدا کردن برلین شرقی و جمهوری دموکراتیک آلمان از برلین غربی با استفاده از سیم خاردار و موانع ضدتانک احداث شد. در این چارچوب خیابانها تکه تکه شد و موانع بر سر راه پیاده روها گذاشته شد. در اطراف این منطقه هم تانک ها تجمع کردند. خطوط مترو و قطارهای محلی بین برلین شرقی و غربی متوقف و ارتباط تلفن این دو بخش نیز قطع شد. همچنین ساکنان برلین شرقی از ورود به برلین غربی منع شدند که این امر به دلیل این که حدود ۶۰ هزار نفر از ساکنان برلین شرقی در برلین غربی کار می کردند مشکلات زیادی به بار آورد.

در ۲۰سپتامبر ،۱۹۶۱ دولت آلمان شرقی منازل نزدیک این دیوار را تخریب کرد و کار احداث یک دیوار دائمی با مواد سخت را آغاز کرد که در پایان طول آن به ۱۶۶ کیلومتر رسید.ارتفاع این دیوار ۴ متر بود. بعد از آن یک مسیر نگهبانی، یک راهگذر با دیده بان ها، برج های دیده بانی، سنگرهای زیرزمینی و دیوار دوم بود.احداث دیوار برلین باعث شد تا مرز بین آلمان شرقی و آلمان غربی در ۱۹۲ مسیر و خیابان که ۹۷ مورد آن به برلین شرقی و ۹۵ مورد آن به سایر مناطق آلمان شرقی منتهی می شد قطع شود.

 در نقاط مرزی که برای عبور و مرور مورد استفاده قرار می گرفت نیز ایستگاههای بازرسی ایجاد شد که مهمترین آن گذرگاه ایستگاه بازرسی «چارلی» در بخش آمریکایی برلین غربی بود. در ۱۷ اوت ۱۹۶۲ پیتر فیشر که قصد داشت در نزدیکی این منطقه از دیوار برلین بالا رود توسط نگهبانان کشته شد. این امر موجب آشوب در برلین غربی و نفرت ساکنان برلین غربی از آمریکایی ها شد.

بر اساس گزارش هایی که به تازگی منتشره شده تحقیقات پژوهشگران آلمانی نشان می دهد که در طول دوران جنگ سرد 125 نفر  بر روی دیوار برلین کشته شده اند.این آمارها در یک گزارش دولتی آلمان با عنوان"مرگ بر روی دیوار از 1961 تا 1989"ذکر شده است.قبلا تعداد کشته ها بر روی دیوار برلین 200 نفر ذکر می شد.

تحقیقات جدید همچنین نشان می دهد که 93 مورد از قربانیان شهروندان آلمان شرقی بودند که قصد فرار داشته اند.32 مورد دیگر نیز زمانی کشته شده اند که قصد فرار نداشته اند که شامل 8 نگهبانی که به طور اتفاقی کشته شده اند نیز می شود.62مورد نیز خود کشی بوده که قربانیان نجات یافته اند.

در اواخر دهه ۱۹۸۰ با آب شدن تدریجی یخ های روابط شرق و غرب و اجرای سیاست های گلاسنوست و پروسترویکای میخائیل گورباچف در شوروی زمینه فروپاشی دیوار برلین فراهم شد. در واقع پایان عمر آلمان شرقی زمانی آغاز شد که دولت کمونیستی مجارستان درهای خود را بر روی غرب گشود.

از آنجا که مهاجرت بین کشورهای کمونیستی ممنوع نبود، در پی این رویداد ساکنان آلمان شرقی که مجاز به رفت وآمد به مجارستان بودند از طریق مجارستان و نیز چکسلواکی به آلمان غربی و سایر کشورهای اروپای غربی رفت و آمد می کردند.هجوم گسترده ساکنان آلمان شرقی به آلمان غربی، استعفای اریش هونیکر و تظاهرات گسترده روزهای دوشنبه مردم آلمان شرقی و حذف محدودیت مسافرت شهروندان آلمان شرقی توسط دولت جدید آن کشور در نهایت باعث شد تا در روز ۹ نوامبر ۱۹۸۹دیوار برلین خراب شود و تنها قطعات کوچکی از این نشانه جنگ سرد بین شرق و غرب به عنوان یادگار تاریخ باقی بماند.

انتخاب سردبیر

ارتش ایران، انقلابی، دیندار و ولایتمدار است

همشهری آنلاین: فرمانده کل ارتش، ارتش جمهوری اسلامی ایران را ارتشی انقلابی، دیندار و ولایتمدار توصیف کرد.

دورخیز افغان‌ها برای تصاحب بازار زعفران ایران در جهان

همشهری آنلاین: یک مقام وزارت کشاورزی و آبیاری افغانستان روز دوشنبه گفت که «هر چند زعفران ایران شهرت جهانی دارد، اما افغانستان می تواند در آینده نزدیک این بازار را در اختیار داشته باشد».

بازگشت پیکرهای پاک ۷۶ شهید تازه تفحص شده از مرز شلمچه به میهن

همشهری آنلاین: پیکرهای پاک ۷۶ شهید تازه تفحص دوران دفاع مقدس در خاک عراق، صبح دوشنبه از طریق مرز بین المللی شلمچه وارد میهن اسلامی شدند.

راهیان نور مرکز مرورگر اطلاعات حوزه دفاع مقدس با مردم است

همشهری آنلاین: دبیر ستاد مرکزی راهیان نور کشور گفت: راهیان نور مرکز مرور و تبادل کننده اطلاعات مربوط به حوزه دفاع مقدس با مردم است.

تشییع و خاکسپاری پیکر شهدای غواص در خوزستان

همشهری آنلاین: رییس ستاد قرارگاه کمیته جستجوی مفقودین ستادکل نیروهای مسلح در خوزستان، از تشییع پیکر چند شهید غواص همزمان با سالروز شهادت امام صادق(ع) در این استان خبر داد.

یادواره سرداران و ۳۶۴ شهید ایوان برگزار می‌شود

همشهری آنلاین: مدیر بنیاد شهید و امور ایثارگران ایوان از برگزاری یادواره سرداران و ۳۶۴ شهید این شهرستان خبر داد.

شناسایی هویت هفت شهید غواص مازندرانی

همشهری آنلاین: مدیرکل بنیاد شهید مازندران از شناسایی هفت شهید غواص خبر داد و گفت: مابقی ۲۳ شهید غواص مازندرانی که در استان تشییع می‌شوند گمنام هستند.

گرامیداشت عملیات مرصاد در کرمانشاه

همشهری آنلاین: رئیس بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس گفت: عملیات مرصاد به جهان ثابت‌کرد که جمهوری ‌اسلامی ایران یک نظام پایدار است.

تئاتر برای غایب‌های حاضر

همشهری آنلاین: با آغاز دور جدید تئاترهایی که به صحنه می‌روند، آثاری از علیرضا نادری، بهرام بیضایی، محمد چرمشیر و محمد یعقوبی اجرا می‌شوند.

سفر به شهر آرزوهای لیلی و مجنون

همشهری آنلاین: یک هنرمند با استفاده از فرم و خط، شهر آرمانی اشاره‌شده در حکمت ایرانی و اسلامی را در تابلوهای نقاشی‌خط به تصویر کشیده است.

زندگی پابلو نرودا فیلم می‌شود

همشهری آنلاین: کمپانی «Participant Media» به صورت رسمی از آغاز ساخت فیلم زندگی «پابلو نرودا» شاعر پرآوازه و برنده نوبل شیلیایی خبر داد.

شهباز مهاجر با کاریکاتورهایش برمی‌گردد

همشهری آنلاین: شهباز مهاجر کاریکاتوریستی است که قبل از انقلاب دو نمایشگاه در ایران برگزار کرد و حالا بعد از گذشت ۴۰ سال، بار دیگر آثارش را به‌نمایش می‌گذارد.

آثار محمدعلی ترقی‌جاه به‌نمایش درمی‌آید

همشهری آنلاین: در آستانه‌ی پنجمین سال درگذشت زنده‌یاد محمدعلی ترقی‌جاه، مجموعه‌ای از آثار او به‌نمایش گذاشته می‌شود.

جی‌زی و ویل اسمیت همکار شدند؛ مردی با تابوت باز

همشهری آنلاین: شبکه اچ‌بی‌او یک مینی سریال جدید را با همکاری دو چهره مشهور دنیای موسیقی و سینما درباره تعصب نژادی روی آنتن می‌برد.