شنبه 8 شهریور 1393 | به روز شده: 17 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
شنبه 21 مرداد 1385 - 17:04:38 | کد مطلب: 2123 چاپ

آشنایی با دیوار برلین

جهان > اروپا - همشهری آنلاین- دکتر علی صباغیان:
دیوار برلین که احداث آن نشانه آغاز و فرو ریختن آن نشانه پایان جنگ سرد و رویارویی ابرقدرت هاست برای مدت ۲۸ سال در وسط شهر برلین برپا بود و این شهر را به دو قسمت شرقی و غربی تقسیم کرد.

سال ۱۹۴۵ بلافاصله پس از جنگ جهانی دوم، متفقین (انگلیس‌ و فرانسه‌ و آمریکا و شوروی‌) که در این جنگ به پیروزی رسیده بودند کشور آلمان را به چهار بخش که هر کدام تحت کنترل یکی از آنها بود تقسیم کردند. سه بخش تحت کنترل آمریکا، انگلیس و فرانسه بعداً  یکی شدند و جمهوری فدرال آلمان که به عنوان آلمان غربی معروف بود را تشکیل دادند.

 در بخش تحت کنترل شوروی در ۷ اکتبر ۱۹۴۹یک دولت کمونیستی تشکیل شد که به جمهوری دموکراتیک آلمان یا آلمان شرقی معروف شد. با حاکم شدن مناسبات کمونیستی در آلمان شرقی شرایط اقتصادی و سیاسی آن به وخامت گرایید و نارضایتی گسترده مردم را در پی داشت.

این ناراضیان بویژه در برلین شرقی به دنبال شرایط بهتر زندگی راه برلین غربی را در پیش گرفتند به طوری که براساس آمارهای منتشره طی شش ماه اول سال ۱۹۶۱ تعداد ۱۶۰هزار نفر از برلین شرقی به برلین غربی پناهنده شدند. این امر موجب عصبانیت دولت آلمان شرقی و اتحاد جماهیر شوروی سابق و کشورهای اقماری آن شد.

در پی این تحولات، نیکیتا خروشچف، نخست وزیر وقت شوروی، به منظور جلوگیری از سیل مهاجران آ لمان شرقی به آلمان غربی دستور ساخت دیوار برلین را صادر کرد. دولت آلمان شرقی تحت رهبری «اریش هونیکر» در ۱۳اوت ۱۹۶۱ساخت دیوار برلین را به عنوان «دیوار حافظ ضد فاشیست» آغاز کرد.

 این دیوار به منظور جدا کردن برلین شرقی و جمهوری دموکراتیک آلمان از برلین غربی با استفاده از سیم خاردار و موانع ضدتانک احداث شد. در این چارچوب خیابانها تکه تکه شد و موانع بر سر راه پیاده روها گذاشته شد. در اطراف این منطقه هم تانک ها تجمع کردند. خطوط مترو و قطارهای محلی بین برلین شرقی و غربی متوقف و ارتباط تلفن این دو بخش نیز قطع شد. همچنین ساکنان برلین شرقی از ورود به برلین غربی منع شدند که این امر به دلیل این که حدود ۶۰ هزار نفر از ساکنان برلین شرقی در برلین غربی کار می کردند مشکلات زیادی به بار آورد.

در ۲۰سپتامبر ،۱۹۶۱ دولت آلمان شرقی منازل نزدیک این دیوار را تخریب کرد و کار احداث یک دیوار دائمی با مواد سخت را آغاز کرد که در پایان طول آن به ۱۶۶ کیلومتر رسید.ارتفاع این دیوار ۴ متر بود. بعد از آن یک مسیر نگهبانی، یک راهگذر با دیده بان ها، برج های دیده بانی، سنگرهای زیرزمینی و دیوار دوم بود.احداث دیوار برلین باعث شد تا مرز بین آلمان شرقی و آلمان غربی در ۱۹۲ مسیر و خیابان که ۹۷ مورد آن به برلین شرقی و ۹۵ مورد آن به سایر مناطق آلمان شرقی منتهی می شد قطع شود.

 در نقاط مرزی که برای عبور و مرور مورد استفاده قرار می گرفت نیز ایستگاههای بازرسی ایجاد شد که مهمترین آن گذرگاه ایستگاه بازرسی «چارلی» در بخش آمریکایی برلین غربی بود. در ۱۷ اوت ۱۹۶۲ پیتر فیشر که قصد داشت در نزدیکی این منطقه از دیوار برلین بالا رود توسط نگهبانان کشته شد. این امر موجب آشوب در برلین غربی و نفرت ساکنان برلین غربی از آمریکایی ها شد.

بر اساس گزارش هایی که به تازگی منتشره شده تحقیقات پژوهشگران آلمانی نشان می دهد که در طول دوران جنگ سرد 125 نفر  بر روی دیوار برلین کشته شده اند.این آمارها در یک گزارش دولتی آلمان با عنوان"مرگ بر روی دیوار از 1961 تا 1989"ذکر شده است.قبلا تعداد کشته ها بر روی دیوار برلین 200 نفر ذکر می شد.

تحقیقات جدید همچنین نشان می دهد که 93 مورد از قربانیان شهروندان آلمان شرقی بودند که قصد فرار داشته اند.32 مورد دیگر نیز زمانی کشته شده اند که قصد فرار نداشته اند که شامل 8 نگهبانی که به طور اتفاقی کشته شده اند نیز می شود.62مورد نیز خود کشی بوده که قربانیان نجات یافته اند.

در اواخر دهه ۱۹۸۰ با آب شدن تدریجی یخ های روابط شرق و غرب و اجرای سیاست های گلاسنوست و پروسترویکای میخائیل گورباچف در شوروی زمینه فروپاشی دیوار برلین فراهم شد. در واقع پایان عمر آلمان شرقی زمانی آغاز شد که دولت کمونیستی مجارستان درهای خود را بر روی غرب گشود.

از آنجا که مهاجرت بین کشورهای کمونیستی ممنوع نبود، در پی این رویداد ساکنان آلمان شرقی که مجاز به رفت وآمد به مجارستان بودند از طریق مجارستان و نیز چکسلواکی به آلمان غربی و سایر کشورهای اروپای غربی رفت و آمد می کردند.هجوم گسترده ساکنان آلمان شرقی به آلمان غربی، استعفای اریش هونیکر و تظاهرات گسترده روزهای دوشنبه مردم آلمان شرقی و حذف محدودیت مسافرت شهروندان آلمان شرقی توسط دولت جدید آن کشور در نهایت باعث شد تا در روز ۹ نوامبر ۱۹۸۹دیوار برلین خراب شود و تنها قطعات کوچکی از این نشانه جنگ سرد بین شرق و غرب به عنوان یادگار تاریخ باقی بماند.

انتخاب سردبیر

نشست اضطراری شورای امنیت و ناتو درباره اوکراین

درحالی‌که نخستین مذاکره مستقیم میان ولادیمیر پوتین و همتای اوکراینی‌اش امیدها به پیدا شدن راه‌حل سیاسی برای تنش اوکراین را افزایش داده‌بود، اعلام حضور نظامیان روسیه در شرق اوکراین توسط دولت کیف، واکنش هراسناک غرب، نشست ویژه شورای امنیت و ناتو را به‌دنبال داشت.

بی‌آبی بحران ملی است‌ نه بهانه کشمکش‌های محلی

رضا سیفی: اگر تا دیروز در مناقشه‌های سیاسی نمایندگان پای منافع حزبی و گروهی در میان بود؛ حالا دیگر پای آب در میان است.

افزایش ۷ درصدی ارزش معاملات

سهامداران بورس تهران هفته گذشته ۳ میلیاردو۱۵ میلیون سهم به ارزش ۸ هزارو ۹۶۴ میلیون ریال در بورس دادوستدکردندکه این میزان به لحاظ ارزش ۷ و به لحاظ حجم ۱۶ درصد رشد داشت.

نقشه دختر شیشه‌ای برای تصاحب ارثیه مادر بزرگ

دختر شیشه‌ای به تصور اینکه پس از مرگ مادربزرگش نیمی از ثروت او به وی می‌رسد با همدستی یکی از دوستانش دست به سرقتی خشن از خانه پیرزن زد.

افزایش ۴۰ درصدی صادرات نفت ایران در هفت ماه نخست ۲۰۱۴

همشهری آنلاین: رویترز از افزایش ۴۰ درصدی صادرات نفت خام ایران در هفت ماه نخست سال جاری میلادی در مقایسه با سال گذشته خبر داد.

درآمد کنسرت‌های جشنواره تهران به خانه موسیقی می‌رسد

همشهری‌آنلاین: علیرضا قربانی، خواننده و عضو شورای مشورتی خانه موسیقی از اختصاص درآمد حاصل از کنسرت‌های جشنواره تهران به خانه موسیقی خبر داد.

تشدید روند تغییر کاربری اراضی کشاورزی مازندران

رئیس سازمان جهادکشاورزی مازندران از روند افزایشی تغییر کاربری اراضی کشاورزی استان ابراز نگرانی کرد.

درخت تناور شهادت به برکت خون شهیدان همچنان پابرجاست

همشهری آنلاین: رییس مرکز مطالعات راهبردی ستاد کل نیروهای مسلح گفت: درخت تناور شهادت در راه خدا دربسیاری از سرزمین ها به برکت خون شهدا همچنان پابرجاست.

پروازها پرتأخیر، مسافران ناراضی

تأخیر در پرواز هواپیماها دغدغه‌ای مضاعف برای مسافران هوایی محسوب می‌شود.

ماه چه بویی می‌دهد؟

همشهری آنلاین: تمامی ماهنوردانی که پا بر روی سطح ماه گذاشته‌اند، معتقدند این قمر بوی خاصی می‌دهد.

کی‌روش از ایران رفت، ترابیان: مذاکراتمان تمام نشده است

همشهری آنلاین: سرمربی تیم ملی فوتبال ایران در حالی ایران را ترک کرد که یکی از مسئولان فدراسیون فوتبال می‌گوید احتمالا کی‌روش مجددا به ایران باز خواهد گشت. سرمربی پرتغالی پیش از این گفته بود یا به طور قطع قرارداد خود را تمدید می‌کند و یا برای همیشه از ایران می‎رود.

حسام‌الدین سراج در برج میلاد می‌خواند

همشهری آنلاین: کنسرت حسام‌الدین سراج اواسط شهریور ماه در تهران برگزار می‌شود. قرار است این برنامه ۱۳ و ۱۴ شهریور در سالن همایش‌های برج میلاد به اجرا شود

کی‌روش: از این که بدون امضای قرارداد می‌روم متعجبم

همشهری آنلاین: سرمربی تیم ملی فوتبال ایران در پاسخ به ایسنا عنوان کرد بدون امضای قرارداد از ایران می‌رود.

۳۰۰ آمریکایی در کنار داعش در سوریه و عراق می‌جنگند

همشهری آنلاین: مقامات ارشد آمریکا اعلام کردند که این کشور به دنبال شناسایی ۳۰۰ آمریکایی است که همراه با شورشیان گروه تروریستی داعش در سوریه و عراق مشغول جنگ هستند.

حرفه‌ای گرایی، روابط عمومی و ساختارهای بوروکراتیک

عبدالصمد محمودی*: چند سالی است که ما شاهد برگزاری همایش‌ها و کنفرانس‌های متعدد در زمینه مسائل و جنبه‌های مختلف روابط عمومی‌های مدرن و الزامات گذار به این نوع روابط عمومی هستیم؛