پنج شنبه 9 بهمن 1393 | به روز شده: 24 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
شنبه 4 آذر 1391 - 17:04:48 | کد مطلب: 192235 چاپ

آشنایی با برخی آئین‌‌های عزاداری در استان یزد

فرهنگ و تاریخ > مطالعات فرهنگی - همشهری آنلاین:
قدمت نخل در آیین‌های ایرانی به دوره پیش از زرتشت و زمان مرگ سیاوش و مصائب میترا می‌رسد که برای آن، آیین نخل‌گردانی برگزار می‌شد.

اما بعد از اسلام و با شهادت امام حسین (ع)، شخصیت ایشان در میان مردم مسلمان جایگزین سیاوش و میترا شد و از آن دوران، یزدی‌ها کسانی بودند که آیین نخل‌گردانی را هر سال برای امام حسین (ع) در ایام محرم برگزار می‌کنند.

آشنایی با برخی آئین‌‌های عزاداری در استان یزد

بعد از اسلام، آیین نخل‌گردانی هر سال در شهرستان‌های استان یزد مانند میبد،‌ اردکان،‌ تفت و روستاها و آبادی‌های اطراف و همچنین حسینیه‌های مشهور، با شکوه‌تر از دوران گذشته برگزار می‌شود.

نخل امیرچخماق و تفت، دو نخل کهن‌سالی با حدود 400 سال قدمت است. یزدی‌ها دو یا سه روز قبل از آغاز ماه محرم، آیین پرسه‌زنی (پیرامون چیزی گشتن) را اجرا می‌کنند.

در این مراسم، هیأت‌های عزاداری از یک حسینیه، سینه‌زنان به حسینیه دیگر می‌روند و اهالی آن حسینیه را از آمدن ماه محرم خبردار می‌کنند و در میانه راه که عزاداران سینه‌زن به حسینیه‌های دیگر می‌روند، مردم نیز نذورات خود را به آن‌ها می‌دهند.

هیأت پرسه‌زن‌ها خود را موظف می‌داند در روزی که این آیین را بجا می‌آورد، به دیدن خانواده‌هایی بروند که در سال گذشته فوت کرده‌اند و به آن‌ها تسلیت بگویند.

آیین «چاووش‌خوانی» نیز از دیگر آیین‌های یزدی‌ها در این ایام است. این آیین‌ که در مناسبت‌های دیگر مانند رمضان نیز برگزار می‌شود، همزمان با آیین «پرسه‌زنی» ولی با وسعتی بیشتر برگزار می‌شود.

در این رسم، چاووش‌خوان به بالای بلندی می‌رود و با خواندن اشعاری در رثای امام حسین (ع)، مردم را از آمدن ماه محرم آگاه می‌کند.

در شهرهای استان یزد پنج یا شش روز مانده به تاسوعا و عاشورای حسینی، مراسم آذین‌بندی نخل برگزار می‌شود. در این مراسم دو طرف نخل سیاه‌پوش می‌شود و در برخی مکان‌ها مانند میبد و اردکان 72 شمشیر نماد 72 تن از یاران امام حسین (ع) به نخل بسته و این نخل برای روز عاشورا آماده می‌شود.

آشنایی با برخی آئین‌‌های عزاداری در استان یزددر تاسوعا و عاشورا مردم با لباس‌های سیاه به مساجد وارد می‌شوند. کسانی که سید هستند شال سبز به کمر می‌بندند و افراد عادی شال کرم و با برهنه کردن پا،‌ زیر تنه‌ نخل می‌آیند و چاوش‌خوان‌ها شروع به مداحی می‌کنند و یک پرچم سیاه نیز در بالاترین نقطه‌ی نخل نصب می‌شود. سپس کسانی که زیر نخل را گرفته‌اند، با ذکرهای مختلف نخل را بلند می‌کنند.

در برخی تکیه‌ها، آینه‌ای که نماد سپر و تجلی خداوند است روی علم قرار می‌گیرد، گاهی نیز شمع یا چراغ دستی بر بدنه‌ نخل می‌بندند، و با بلند کردن تنه نخل در برخی مکان‌ها، سه‌بار و در برخی دیگر هفت‌بار، نخل را دور حسینیه‌ می‌چرخانند.

از آنجا که نخل نماد تابوت امام حسین (ع) می‌باشد، در اطراف نخل، 72 کنگره قرار داده می‌شود. در واقع، هر چیزی که روی نخل است یادآور یک روز سختی است که بر امام حسین (ع) و یارانش گذشت.

برپایی مراسم شام غریبان نیز یکی دیگر از آیین‌های یزدی‌ها در شب شهادت امام حسین (ع) است. این مراسم معمولا در میدان امیرچخماق که نخل 400 ساله در آن قرار دارد برگزار می‌شود.

این میدان در آن شب خاموش و سیاه است و مردم با روشن کردن شمع به عزاداری می‌پردازند حتی برخی از افراد اعتقاد دارند که در این شب باید 40 حسینیه را با شمع روشن کنند.

همچنین مردم یزد در 13 ماه محرم با حضور در مصلای عتیق یزد، به عزاداری و سینه‌زنی می‌پردازند.

برگرفته از: ایسنا

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

اعلام آمادگی مجید مجیدی برای نمایش جهانی فیلم «محمد رسول‌الله(ص)»

همشهری آنلاین: مجید مجیدی گفت: پس از اولین نمایش فیلم محمد (ص) در ایران، برنامه‌ریزی شده است تا نسخه میکس صدای بین‌المللی آن در اسفند ماه برای نمایش‌های جهانی آماده شود.

طبق مصالحی که برای جهان اسلام داریم عمل می کنیم

همشهری آنلاین: معاون امور فرهنگی و بسیج ستادکل نیروهای مسلح گفت: بر اساس مصالحی که برای منطقه و جهان اسلام در نظر داریم عمل خواهیم کرد.

استمرار اقتدار دریایی نیازمند تقویت فرهنگ دریایی است

همشهری آنلاین: فرمانده نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران گفت: استمرار اقتدار دریایی کشور و توسعه آن نیازمند تقویت فرهنگ دریایی است.

اتحادیه عرب حمله رژیم صهیونیستی به جولان را محکوم کرد

همشهری آنلاین: نبیل العربی دبیر کل اتحادیه عرب حملات روز چهارشنبه رژیم صهیونیستی به مواضع ارتش سوریه در بلندی‌های جولان را محکوم کرد.

حقوق سربازان وظیفه افزایش می‌یابد

همشهری آنلاین: معاون نیروی انسانی ستاد کل نیروهای مسلح اعلام کرد: حقوق سربازان وظیفه در صورت افزایش ۱۴ درصدی حقوق کارکنان افزایش می یابد.

مدرسه سربازی جوانان را برای آینده آماده می‌کند

همشهری آنلاین: معاون نیروی انسانی ستاد کل نیروهای مسلح گفت: مدرسه سربازی؛ جوانان را برای فعالیت در عرصه های مختلف آینده آماده می کند.

جشنواره‌ی تئاتر فجر امروز میزبان کدام نمایش‌هاست؟

همشهری آنلاین: سی‌و‌سومین جشنواره بین‌ا‌لمللی تئاتر فجر، در هشتمین روز خود شاهد اجرای ۱۷ نمایش در بخش‌های صحنه‌ای، خیابانی و رادیویی خواهد شد.

معرفی آثار راه یافته به بخش بین‌الملل جشنواره پویانمایی

همشهری آنلاین: ۱۷۶ اثر به بخش مسابقه بین‌الملل نهمین جشنواره دوسالانه بین‌المللی پویانمایی تهران راه پیدا کرد.

بخش اعظم ماموریت‌های پدافند ماهیت واکنش سریع دارد

همشهری آنلاین: سرتیپ فرزاد اسماعیلی فرمانده قرارگاه پدافند هوایی خاتم الانبیاء(ص) با حضور در مراسم ورزش صبحگاهی در جمع کارکنان این قرارگاه گفت: اهمیت ورزش و سلامت جسمانی بر کسی پوشیده نیست و این امر در میان کارکنان نیروهای مسلح اهمیت بیشتری دارد.

دانشگاه افسری قرارگاه پدافند هوایی حضرت خاتم الانبیاء(ص) دانشجو می‌پذیرد

همشهری آنلاین: ارتش جمهوری اسلامی ایران جهت تکمیل کادر افسری قرارگاه پدافند هوایی حضرت خاتم الانبیاء(ص) از بین جوانان(پسر) مؤمن، متعهد و علاقمند به حرفه نظامی، دانشجو می‌پذیرد.

در انتظار معجزه

همشهری آنلاین: اسامی فیلم‌های سینمایی حاضر در بخش سودای سیمرغ سی و سومین جشنواره فیلم فجر از سوی هیات انتخاب این رویداد سینمایی اعلام شد.

پرونده لیگ برتر جاده با قهرمانی پیشگامان کویر یزد بسته شد

همشهری آنلاین: آخرین مرحله لیگ برتر دوچرخه‌سواری جاده در شهرستان مهریز با قهرمانی تیم پیشگامان کویر یزد به پایان رسید و پرونده لیگ برتر در سال ۱۳۹۳ بسته شد.