دوشنبه 10 فروردین 1394 | به روز شده: 51 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
شنبه 4 آذر 1391 - 18:04:48 | کد مطلب: 192235 چاپ

آشنایی با برخی آئین‌‌های عزاداری در استان یزد

فرهنگ و تاریخ > مطالعات فرهنگی - همشهری آنلاین:
قدمت نخل در آیین‌های ایرانی به دوره پیش از زرتشت و زمان مرگ سیاوش و مصائب میترا می‌رسد که برای آن، آیین نخل‌گردانی برگزار می‌شد.

اما بعد از اسلام و با شهادت امام حسین (ع)، شخصیت ایشان در میان مردم مسلمان جایگزین سیاوش و میترا شد و از آن دوران، یزدی‌ها کسانی بودند که آیین نخل‌گردانی را هر سال برای امام حسین (ع) در ایام محرم برگزار می‌کنند.

آشنایی با برخی آئین‌‌های عزاداری در استان یزد

بعد از اسلام، آیین نخل‌گردانی هر سال در شهرستان‌های استان یزد مانند میبد،‌ اردکان،‌ تفت و روستاها و آبادی‌های اطراف و همچنین حسینیه‌های مشهور، با شکوه‌تر از دوران گذشته برگزار می‌شود.

نخل امیرچخماق و تفت، دو نخل کهن‌سالی با حدود 400 سال قدمت است. یزدی‌ها دو یا سه روز قبل از آغاز ماه محرم، آیین پرسه‌زنی (پیرامون چیزی گشتن) را اجرا می‌کنند.

در این مراسم، هیأت‌های عزاداری از یک حسینیه، سینه‌زنان به حسینیه دیگر می‌روند و اهالی آن حسینیه را از آمدن ماه محرم خبردار می‌کنند و در میانه راه که عزاداران سینه‌زن به حسینیه‌های دیگر می‌روند، مردم نیز نذورات خود را به آن‌ها می‌دهند.

هیأت پرسه‌زن‌ها خود را موظف می‌داند در روزی که این آیین را بجا می‌آورد، به دیدن خانواده‌هایی بروند که در سال گذشته فوت کرده‌اند و به آن‌ها تسلیت بگویند.

آیین «چاووش‌خوانی» نیز از دیگر آیین‌های یزدی‌ها در این ایام است. این آیین‌ که در مناسبت‌های دیگر مانند رمضان نیز برگزار می‌شود، همزمان با آیین «پرسه‌زنی» ولی با وسعتی بیشتر برگزار می‌شود.

در این رسم، چاووش‌خوان به بالای بلندی می‌رود و با خواندن اشعاری در رثای امام حسین (ع)، مردم را از آمدن ماه محرم آگاه می‌کند.

در شهرهای استان یزد پنج یا شش روز مانده به تاسوعا و عاشورای حسینی، مراسم آذین‌بندی نخل برگزار می‌شود. در این مراسم دو طرف نخل سیاه‌پوش می‌شود و در برخی مکان‌ها مانند میبد و اردکان 72 شمشیر نماد 72 تن از یاران امام حسین (ع) به نخل بسته و این نخل برای روز عاشورا آماده می‌شود.

آشنایی با برخی آئین‌‌های عزاداری در استان یزددر تاسوعا و عاشورا مردم با لباس‌های سیاه به مساجد وارد می‌شوند. کسانی که سید هستند شال سبز به کمر می‌بندند و افراد عادی شال کرم و با برهنه کردن پا،‌ زیر تنه‌ نخل می‌آیند و چاوش‌خوان‌ها شروع به مداحی می‌کنند و یک پرچم سیاه نیز در بالاترین نقطه‌ی نخل نصب می‌شود. سپس کسانی که زیر نخل را گرفته‌اند، با ذکرهای مختلف نخل را بلند می‌کنند.

در برخی تکیه‌ها، آینه‌ای که نماد سپر و تجلی خداوند است روی علم قرار می‌گیرد، گاهی نیز شمع یا چراغ دستی بر بدنه‌ نخل می‌بندند، و با بلند کردن تنه نخل در برخی مکان‌ها، سه‌بار و در برخی دیگر هفت‌بار، نخل را دور حسینیه‌ می‌چرخانند.

از آنجا که نخل نماد تابوت امام حسین (ع) می‌باشد، در اطراف نخل، 72 کنگره قرار داده می‌شود. در واقع، هر چیزی که روی نخل است یادآور یک روز سختی است که بر امام حسین (ع) و یارانش گذشت.

برپایی مراسم شام غریبان نیز یکی دیگر از آیین‌های یزدی‌ها در شب شهادت امام حسین (ع) است. این مراسم معمولا در میدان امیرچخماق که نخل 400 ساله در آن قرار دارد برگزار می‌شود.

این میدان در آن شب خاموش و سیاه است و مردم با روشن کردن شمع به عزاداری می‌پردازند حتی برخی از افراد اعتقاد دارند که در این شب باید 40 حسینیه را با شمع روشن کنند.

همچنین مردم یزد در 13 ماه محرم با حضور در مصلای عتیق یزد، به عزاداری و سینه‌زنی می‌پردازند.

برگرفته از: ایسنا

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

بازنمایی پیام مقام معظم رهبری به جوانان اروپا و آمریکا در یک نماهنگ

همشهری آنلاین: جمعی از هنرمندان در اثری با عنوان «به ایران خوش آمدید» تلاش کردند تا پیام مقام معظم رهبری خطاب به جوانان آمریکای شمالی و اروپا را از منظری نو و در قالبی جدید بازنمایی نمایند.

فراخوان اعطای جایزه یونسکو به روزنامه‌نگاران علمی

همشهری آنلاین: سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) فراخوان ثبت‌نام کاندیداهای جایزه کالینگا (Kalinga) در سال ۲۰۱۵ را اعلام کرد.

بلومبرگ مدعی شد؛‌ پیشنهاد جدید چین برای لغو تحریم‌های ایران

همشهری آنلاین: خبرگزاری آمریکایی بلومبرگ به نقل از دو فرد مطلع از روند مذاکرات گزارش داد که وانگ یی وزیر امور خارجه چین که یکشنبه ۹ فروردین وارد لوزان شده، پیشنهاد جدیدی برای لغو تحریم‌های ایران ارائه خواهد کرد.

طرف‌های مناقشه یمن از روسیه درخواست میانجی‌گری کردند

همشهری آنلاین: میخاییل بوگدانف، نماینده رئیس جمهوری روسیه در امور خاورمیانه اعلام کرد که طرف‌های درگیر در یمن از روسیه برای پایان مسالمت‌آمیز مناقشه آن کشور، درخواست میانجی‌گری کرده‌اند.

غرضی برای انتخابات مجلس دهم اعلام کاندیداتوری کرد

همشهری آنلاین: محمد غرضی گفت: بنده با شعار توسعه جمهوریت و اسلامیت از شهر تهران برای انتخابات مجلس کاندیدا خواهم شد.

مذاکرات فشرده در لوزان

همشهری آنلاین: محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه و فدریکا موگرینی هماهنگ کننده سیاست خارجی اتحادیه اروپا و نیز فرانک والتر اشتاین مایر وزیر خارجه آلمان و وانگ یی همتای چینی او با یکدیگر مذاکره و رایزنی کردند.

جاده‌های خیس نهم فروردین

همشهری آنلاین: رئیس پلیس راه راهور ناجا، از آغاز بارش باران در محورهای مختلف، و هم چنین وضعیت ترافیک جاده‌های کشور خبر داد.

پیروزی پرگل فوتبال امید ایران مقابل افغانستان در مقدماتی انتخابی المپیک

همشهری آنلاین: تیم ملی فوتبال امید ایران در سومین دیدار خود از مرحله مقدماتی انتخابی المپیک در حضور بیش از هفتاد هزار افغانی در ورزشگاه آزادی به پیروزی پر گل دست یافت.

دعوت کاردار ترکیه به وزارت امور خارجه

همشهری آنلاین: سخنگوی وزارت خارجه با دعوت کاردار ترکیه در تهران به این وزارت خانه خواستار پاسخ روشن و قانع کننده در این خصوص شد.

مراسم بزرگداشت همسر آیت الله جنتی برگزار شد

همشهری آنلاین: مراسم سومین روز درگذشت حاجیه خانم مظاهری همسر دبیر شورای نگهبان صبح امروز در مدرسه عالی شهید مطهری و با حضور شخصیت‌های مختلف کشوری و لشگری برگزار شد.

زلزله ۵ ریشتری در جنوب استان کرمان؛ شکل‌گیری ستاد بحران

همشهری آنلاین: صبح یکشنبه ۹ فروردین ماه زلزله‌ای به بزرگی ۵ ریشتر شهرستان منوجان در جنوب استان کرمان را لرزاند.

واژگونی اتوبوس زائران در بغداد؛ ۲۰ زائر ایرانی زخمی شدند

همشهری آنلاین: منابع رسانه‌ای عراق از واژگونی یک دستگاه اتوبوس در بغداد و زخمی شدن ۲۰ زائر ایرانی سوار بر آن خبر دادند.

حسنین هیکل و موضوع حمله عربستان به یمن

همشهری آنلاین: محمد حسنین هیکل، پژوهشگر و تاریخدان سرشناس عرب با صدور بیانیه‌ای، حمله ائتلاف عربی به رهبری عربستان سعودی به یمن را محکوم کرد و گفت این حمله ناشی از یک تصمیم عربی نبوده است.