چهارشنبه 8 بهمن 1393 | به روز شده: 16 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
یکشنبه 3 بهمن 1389 - 22:50:26 | کد مطلب: 126497 چاپ

زندگینامه: مرتضی ممیز (۱۳۱۵- ۱۳۸۴)

هنر > تجسمی - همشهری آنلاین:
مرتضی ممیز چهار شهریور سال ۱۳۱۵ در تهران به دنیا آمد

وی در سال 1344 از دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل شد و 3 سال بعد گواهینامه طراحی غرفه و ویترین و معماری خود را از مدرسه عالی هنرهای تزیینی پاریس دریافت کرد.

دوره اخذ لیسانس ممیز 11 سال به طول انجامید و وی در این دوره به کارهای مختلفی از جمله کار در آتلیه گرافیکی مشغول بود. ممیز در سال ۱۳۴۸ پیشنهاد ایجاد رشته گرافیک را به دانشکده هنرهای زیبا ارایه داد.

بنیان‌گذاری این رشته برای دانشجویان هنر باعث شد تا سیستم ناقص گرافیک جان بگیرد و تلاشی را آغاز کند. تا این سال ممیز به‌ غیر از طراحی گرافیک برای کتاب‌ها و پوسترها، تلاشی را تحت عنوان مدیر هنری در مجلاتی چون ایران آباد، کتاب هفته، کیهان هفته، فرهنگ، کاوش، نگین آغاز کرد.

دسن

پرونده‌ها:

more  فیلم زندگی مرتضی ممیز را تحریف کردند / بزرگداشت‌ پدر گرافیک ایران در فرانسه، تهران و باغ‌قلا / آیا مرتضی خان پدر گرافیک ایران است؟ / حالا ما هفتاد سال خاطره داریم / غم دلتنگی / مروج اخلاق حرفه‌ای در هنر / گرامیداشت یاد استاد ممیز با نمایش فیلم / نشانه‌های ممیز در خانه هنرمندان / تایپوگرافی؛ چشم اسفندیارگرافیک امروز / سرت را بالا بگیر /

دسن

آثار ممیز در این دوره در «کتاب هفته» به چنان پرکاری و دوره خلاقی بدل شد که نام او را به عنوان گرافیستی مولف و کم نظیر بر سر زبان‌ها نشاند.

همچنین ادامه کار وی در نشریات فرهنگ و نگین، راه را برای ورود گرافیست‌های جوان دهه 40 مانند فرشید مثقالی باز کرد. آثار روی جلد ممیز برای نشریه کتاب هفته نمونه‌هایی از چاپ سیلک و لیتوگرافی موفق و خلاقانه‌ای است، که ارزش‌های گرافیکی بسیار مفیدی را با خود به هم‌راه دارد.

وی در همان سال‌ها یکی از مهم‌ترین آثار مدرن تاریخ معاصر را با طراحی چاقوهای واژگون شکل داد. اثر چاقوهای او اجتماعی‌ترین اثری است که از دهه 40 به بعد پدید آمده‌ است.

مرتضی ممیز در طول نیم قرن فعالیت هنری خود در ایران و عرصه هنر بین‌المللی، در احیا و ابداع هنر گرافیک در ایران و پیش‌برد و گسترش فرهنگ ملی و سنت‌های هنری نقش بارزی داشت و به این سبب او را «پدر هنر گرافیک ایران» می‌نامند.

وی در آذرماه سال ۱۳۸۳ به‌عنوان استاد برجسته فرهنگستان هنر، در مراسمی، ازسوی سیدمحمد خاتمی رییس جمهوری وقت تجلیل شد.

ممیز در سال‌های ۱۳۵۰ تا ۵۲ طراحی و کارگردانی سه فیلم انیمیشن برای جشنواره فیلم‌های کودکان کانون پرورش فکری تهران را در پرونده کاری خود داشته است.

وی در طول فعالیت‌های هنری خود بیش از 10 نمایشگاه اختصاصی از ۱۳۳۹ تا ۱۳۷۷ در تهران و 2 نمایشگاه اختصاصی در آلمان و بیش از ۷۴ نمایشگاه گروهی در ایران، آلمان، فرانسه، آمریکا، بلژیک، فنلاند و یوگسلاوی برپا کرد و طراحی گرافیکی و تهیه پوستر برای صدها جلد کتاب و نشریات مختلف توسط او انجام گرفت.

در سال ۱۳۷۵ در آستانه 60 سالگی دوستان وی در نگارخانه لاله تهران به پاس 40 سال کار حرفه‌ای، نمایشگاهی از تصویرسازی‌های او را در معرض دید عموم قرار دادند.

او در سال‌های پایانی عمر خویش با بیماری سرطان دست و پنجه نرم می‌کرد و از 23 آبان‌ سال ۱۳۸۴ برای تازه‌ترین دور شیمی‌درمانی، در بیمارستان آبان تهران بستری شد و چند روز بعد حالش رو به وخامت نهاد و سرانجام در 5 آذر سال ۱۳۸۴ در سن ۶۹ سالگی درگذشت.

برخی از مسئولیت‌های مرتضی ممیز:

  • مدیریت گروه گرافیک و عکاسی دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران
  • مدیریت و طراحی هنری جشنواره بین‌المللی فیلم تهران (1352- 1356)
  • ریاست هیت مدیره انجمن طراحان گرافیک ایران
  • ریاست دوسالانه‌های گرافیک ششم، هفتم و هشتم
  • مشاور هنری کتابخانه و مرکز اسناد دانشگاه تهران
  • ریاست کمیته ایرانی انجمن بین‌المللی طراحان گرافیک

برخی از افتخارات و جوایز:

  • جایزه بهترین طراحی کتاب کودک سال‌های ۴۵ـ‌۱۳۴۲
  • مدال رتبه اول دانشجوی ممتاز دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران (‌۱۳۴۴)
  • برنده مدال طراحی نمایشگاه بین‌المللی طراحی ژوونیزی فرانسه (‌۱۹۶۶)
  • جایزه بهترین آثار طراحی نشانه‌های دهه ۸۰ میلادی (‌۱۹۹۰)

منبع مورد استفاده برای این مدخل

انتخاب سردبیر

یک ایرانى به عنوان سرداور مسابقات دیویس کاپ انتخاب شد

همشهری آنلاین: سید عادل برقعی به عنوان سرداور در مسابقات دیویس کاپ گروه ۲ اروپا و آفریقا حضور پیدا می‌کند.

سرمقاله روزنامه‌های ۸ بهمن

همشهری آنلاین: انتخابات شورایاری‌ها، حاشیه سازی برای وزیر امورخارجه و ... از جمله موضوعاتی بود که در ستون سرمقاله برخی از روزنامه‌های چهارشنبه-۸ بهمن-جای گرفت.

هیچ هیچ هیچانه

علی‌اکبر شیروانی: خیال‌ورزی و کلمه‌بازی ۲ عنصر اصلی ساخت شعرهایی هستند که در مقدمه کتاب، «گونه هیچانه» نام گرفته است.

پایان کار هندبالیست های ایران در مسابقات جهانی با پنج باخت و دو برد

همشهری آنلاین: اولین پیروزی تیم ملی هندبال ایران در اولین حضور جهانی این رشته در مسابقات جهانی ۲۰۱۵ قطر رقم خورد.

زورآورند قهرمان مسابقه پیاده‌روی قهرمانی کشور شد

همشهری آنلاین: مسابقه پیاده‌روی قهرمانی کشور گرامیداشت دهه مبارک فجر دوم بهمن ماه به میزبانی استان خوزستان برگزار شد که با قهرمانی حمیدرضا زورآوند به پایان رسید.

غیرفعال شدن فیس بوک و اینستاگرام در بسیاری از مناطق جهان

همشهری آنلاین: فیس بوک و سایت عکس اینستاگرام صبح امروز در بسیاری از مناطق جهان به طور کامل غیرقابل دسترس بودند.

آشنایی با روش تهیه کیک بستنی شکلاتی و نعنایی

همشهری آنلاین: از ترکیب دو طعم شکلات و نعنا طعم بسیار مطبوعی بوجود می‌‌آید.

دست‌اندازهای مسکن مهر‌ تمامی ندارد

روز گذشته بار دیگر جمعی از متقاضیان مسکن مهر مقابل ساختمان مجلس شورای اسلامی تجمع کردند تا اعتراض خود را نسبت به مشکلات این واحدها نشان دهند. همزمان هم احمد اصغری‌مهرآبادی، قائم‌مقام وزیر راه و شهرسازی در مسکن مهر اعلام کرده که اتمام پروژه‌های مسکن مهر تا سال۹۵ ادامه خواهد داشت.

کنترل مکانیزه محدوده زوج و فرد از اسفند ماه

از اوایل اسفندماه سال‌جاری محدوده طرح زوج و فرد با دوربین نظارت خواهد شد.

الزام بانک‌ها به پرداخت عوارض شهری

مهم‌ترین مصوبه شورای شهر اختصاص به تصویب اخذ عوارض از شعب بانک‌ها و مؤسسات مالی و اعتباری داشت.

سومین روز رشد شاخص بورس با دوپینگ‌های دستوری

دست‌های پنهان، در جریان دادوستدهای روز سه‌شنبه بورس تهران، بار دیگر شاخص را با انجام معاملات بلوکی بر سهام شرکت‌های بزرگ، برای سومین روز متوالی مثبت کردند.

شاخص بورس؛ واقعی یا غیرواقعی؟

سروش خسروی: شاخص بورس این روزها نوسان‌های عجیب و غریبی دارد.

نسل‌جدید چرخ‌های برقی

نیـــویـــورک> ‌تـــک‌چــرخـه‌هـا و دوچرخه‌هایی که به اندازه یک اسکیت‌بورد کوچک هستند با یک‌بار شارژ باتری کاربر را تا ۱۱ کیلومتر جابه‌جا می‌کنند.

ترکیب نقاشی و اشیای واقعی

نیویورک> نقاش آمریکایی با بهره‌بردن از اشیا ساده و روزمره با نقاشی اطراف آنها ماهیت ذهنی این اشیا را برای بیننده تغییر می‌دهد تا جایی که در برخی از نقاشی‌های او در نگاه نخست نمی‌توان به ماهیت اصلی شیء پی‌برد.

هفت خاطره، هفتاد سال نوجوانی

عباس تربن: همه‌ی آدم‌های معروف یک روز نوجوان بوده‌اند و از دوران نوجوانی‌شان کلی خاطره‌ی رنگ‌وارنگ دارند.

مذاکرات ۴ ساعته اوباما در ریاض

محمد کرباسی: شاید هیچ‌وقت آمریکا و عربستان مانند دوران ریاست‌جمهوری اوباما با هم اختلاف نداشته‌اند اما روزگذشته رئیس‌جمهور آمریکا در سفری بی‌سابقه با صف بلندی از مقام‌های فعلی و سابق آمریکا به ریاض رفت تا نشان دهد کشورش هنوز بر ادامه همکاری‌ها با عربستان در میان همه اختلاف‌ها پافشاری دارد.

جدال خونین خیاط وظیفه‌شناس با آدم‌ربایان

مرد خیاط با دیدن ۲ جوان که در تاریکی شب قصد ربودن دختری را داشتند به کمک او شتافت و در جدال با مهاجمان، دختر جوان را نجات داد. این مرد اما خبر نداشت که مردان شرور کینه او را به دل گرفته‌ و برای انتقام‌جویی، نقشه خونینی طراحی کرده‌اند.

سارق فراموشکار سراغ طعمه قبلی‌اش رفت

دزد حواس پرت وقتی برای دومین‌بار سوار خودروی یکی از طعمه‌هایش شد پیش از اجرای سرقت به دام افتاد.