ماموریت کارشناسان فوتبال و مسئولان فدراسیون‌ها اما تازه شروع شده؛ آنها به‌دنبال چرایی قهرمانی اسپانیا هستند. حرف‌های اینیاکی سائس، مربی سابق تیم‌های جوانان و تیم ملی اسپانیا که قبل از شروع جام نوزدهم به پتانسیل بالای این تیم اشاره کرده بود، می‌تواند سرنخ خوبی بدهد.

سائس که سال‌ها با این بازیکنان کار کرده، معتقد بود نسل فعلی بعد از قهرمانی اروپا و جهان در رده‌های پایه، حالا در موقعیت مناسبی برای قهرمانی جهان قرار دارد. با چنین نگاهی، دلایل قهرمانی اسپانیا را نه در این 7 بازی که در سال‌ها قبل باید جست و جو کرد. اسپانیا این قهرمانی را بیش از دل بوسکه که قطعا نقش پررنگی داشت، مدیون سیستم آموزشی و آکادمی هایش است.

داشتن لقب «ناکام ابدی»، برای اسپانیایی‌ها آنقدر سنگین بود که به فکر تحولی اساسی در پرورش بازیکنان جوان شان باشند. حتی میزبانی جام‌جهانی در سال 1982 هم نتوانست اوضاع را تغییر دهد و این تیم در دور دوم حذف شد.

شاید تحول اساسی در ورزش اسپانیا به بهانه المپیک 1992 بارسلونا به‌وجود آمد که نتیجه آن در درازمدت قهرمانی  اخیر تیم ملی بسکتبال  این کشور در جهان و موفقیت خیره‌کننده نادال در تنیس باشد؛ آنچه آنها با افتخار از آن یاد می‌کنند. فوتبال اسپانیا هم با قهرمانی در آن دوره المپیک با تیم امیدش، توانست به نخستین موفقیت بین‌المللی‌اش برسد.

سیستم آموزش فوتبال اسپانیا بعد از المپیک متوقف نشد و فعالیتش را با جدیت بیشتری ادامه داد که نتیجه آن موفقیت اسپانیا در رده‌های پایه و اوج‌گیری تدریجی تیم ملی اسپانیا بود.

با قهرمانی در جام‌جهانی 2010،  یک بار دیگر ثابت شد که سیستم آموزشی اسپانیا در حال حاضر حرف اول را در اروپا می‌زند. این عنوان در دهه 90 به هلند و البته فرانسه تعلق داشت. بعد از قهرمانی فرانسه در جام‌جهانی 98،  نگاه‌ها متوجه آکادمی‌های فرانسوی شد و سایر کشورها به فکر الگوبرداری از آنها افتادند.

موفق‌ترین کشورها در این راه، آلمان و اسپانیا بودند. آلمان در اواخر دهه 90 با نسل پیرش به بن‌بست رسیده بود و به‌نظر می‌رسید به‌تدریج از فهرست قدرت‌های فوتبال حذف می‌شود. اما جواب تحولی را که در فوتبال پایه‌اش به‌وجود آورد، گرفت و در این جام با نسل جوانش بازگشتی پرفروغ داشت.

حالا نوبت الگوبرداری از سیستم آموزشی اسپانیاست و فدراسیون‌های اروپایی که نمی‌خواهند از قافله عقب بمانند، در این راه پیشقدم هستند.  فرانسوی ها مدتی است  آکادمی‌های اسپانیایی را زیرنظر گرفته‌اند. انگلیس، دیگر ناکام جام‌جهانی هم به‌دنبال بازنگری اساسی در فوتبالش است و می‌خواهد تفکر اسپانیایی را وارد فوتبال جزیره کند.

کارخانه لاماسیا

ستاره آکادمی‌های فوتبال اسپانیا «لاماسیا» نام دارد. مدرسه فوتبال باشگاه بارسلونا پیش از این هم به‌دلیل موفقیت فوق العاده و نمایش خیره‌کننده این تیم مورد توجه قرار گرفته بود. 6 بازیکن ترکیب اصلی اسپانیا در فینال به علاوه فابرگاس و مسی محصول کارخانه لاماسیا هستند.

گلزن فینال هم اینی یستا بود که 14 سال قبل، وقتی 12 سال داشت خانه‌اش در آلباسته را به مقصد این مدرسه فوتبال ترک کرد. تئوری فوتبالی که در لاماسیا آموزش داده می‌شود، به دوران مربیگری کرایف در بارسلونا باز می‌گردد.

پس از استفاده از مربیان خارجی مثل منوتی و ونبلز در نوکمپ، کرایف در دوره 8 ساله مربیگری‌اش توانست توتال فوتبال هلندی را در بارسا نهادینه کند؛ روشی که تیم ملی اسپانیا هم حالا به آن تکیه می‌کند.

سر ترور بروکینگ، مدیر بخش توسعه اتحادیه فوتبال انگلیس روش‌کاری مربیان اسپانیایی را زیرنظر گرفته،  از آکادمی بارسا هم بازدید کرده و در تلاش است تا روش مشابهی را در انگلیس پیاده کند.  او در نفی تفکرات سنتی فوتبال سنتی جزیره می‌گوید: «آنها برای همیشه این افسانه را که قد یک بازیکن فوتبال باید بالای 6‌فوت 1.80متر) باشد، ویران کردند.

5 سال پیش همه می‌گفتند که یک بازیکن فوتبال باید قدش 6 فوت و تنومند باشد ولی ناگهان حفظ توپ در فوتبال مهم‌ترین موضوع شده و اندام بازیکن دیگر مهم نیست. همه چیز به استعداد، تکنیک و قدرت تصمیم‌گیری برمی‌گردد. دیدن بازی اسپانیا لذت بخش است، درحالی‌که این بازیکنان را در انگلیس به‌دلیل کوچکی جثه رد می‌کردند. باید این تفکر را از فوتبال‌مان کنار بگذاریم.»