پنج شنبه 9 مرداد 1393 | به روز شده: 1 ساعت و 19 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
دوشنبه 7 اسفند 1391 - 22:53:57 | کد مطلب: 203062 چاپ

آشنایی با زبان‌های برنامه نویسی تحت وب

میز آنلاین > میهمان - میلاد شکرخواه:
اسامی زبان‌های برنامه نویسی و نیز کارکردهای این زبان‌ها برای افرادی که اطلاعات چندانی از روند ایجاد یک صفحه اینترنتی ندارند واقعا گیج کننده است.

از سوی دیگر؛ رشد روز افزون وبگاه‌ها با کارکردهای گوناگون و همین طور شکل‌گیری ایده‌های نو در فضای وب باعث شده که زبان‌های برنامه نویسی تحت وب به سرعت پیشرفت کنند و به این ترتیب باز هم بر پیچیدگی‌های موجود بیفزایند.

هدف این مطلب، کاستن از این پیچیدگی‌ها و ارائه یک طبقه بندی کلی از برخی از این زبان‌هاست.

ماهیت زبان‌های برنامه نویسی وب مانند دیگر زبان‌های برنامه نویسی است با این تفاوت که در سمت سرور تفسیر می‌شوند و در مرورگرها خروجی آن به نمایش در می‌آید.

در این مطلب چند زبان پرطرفدار وب معرفی می‌شود.

توسعه وب سایت دارای دو رویکرد کلی تحت عناوین طراحی وب (Web design) و برنامه نویسی وب (Web programming) است که هر یک دارای زبان‌های متعددی برای ساخت یک وبگاه هستند. با توجه به این دو گرایش؛ دسته بندی دقیق‌تری را می‌توان در جدول زیر ارائه کرد:

  • برنامه نویسی سمت کاربر (Client side):

اغلب طراحان صفحات اینترنتی بر روی برنامه نویسی سمت کاربر تمرکز دارند. 

برنامه نویسی سمت کاربر (Client side)
توضیحات

 

 

 

 

 

HTML

(Hypertext markup language)

 

  • این زبان در سال 1989 توسط تیم برنرزلی خالق وب برای انتشار داده‌ها معرفی شد.
  • ساختار و پیکره‌بندی یک صفحه اینترنتی بر پایه عناصر HTML است که این عناصر در نزد توسعه دهندگان وب همان تگ‌ها هستند. شکل کلی یک تگ HTML بدین گونه است <body>:
  • کلیه اطلاعاتی که قرار است برای کاربر نمایش داده شود باید در بین این تگ‌ها قرار گیرد.
  • در واقع می توان گفت HTML یک زبان برنامه نویسی نیست بلکه زبانی برای نشانه گذاری عناصر صفحات است.
  • در حال حاضر آخرین نسخه این زبان نسل پنجم آن است که در سال 2008 معرفی شد ولی هنوز به تایید کنسرسیوم جهانی وب (W3C) نرسیده و توسعه آن هم هنوز نهایی نشده است. مشاهده یک نمونه صفحه HTML
  • بسیاری از کارشناسان وب معتقدند کد نویسی در HTML5 شکل جدیدتری از خود را نمایان خواهد کرد، به گونه ای که تمام عناصرصفحه‌ها معنا دارتر شده و رفته‌ رفته تبدیل به زبانی برای تولید اپلیکیشن‌ها خواهد شد.
  • اهمیت دستیابی به HTML5 آن قدر زیاد بود که استیو جابز رئیس شرکت اپل در سال 2010 طی نامه‌ای سرگشاده خبر از ظهور HTML5 و نابودی فلش داد.  مشاهده صفحات HTML5

 

 

Css

Cascading style sheets

  • شیوه نامه آبشاری توسط تیمی از کنسرسیوم جهانی وب با رهبری دو تن از افراد با نام‌های برت‌باس (Bert Bos)  و هیکن لای (Hakon Lie) آغاز به کار کرد به طوریکه اولین نسخه آن  در سال 1960 منتشر شد و قادر بود تغییراتی را بر روی فونت‌های‌ صفحات و رنگ آن‌ها وهمچنین رنگ پس زمینه ایجاد کند. در واقع باید گفت این شیوه نامه آبشاری که در سال 1980 با هدف منسجم کردن اطلاعات اسناد وب توسعه داده شد؛ زبانی برای شکل دادن و آرایش عناصر مختلف صفحات وب است.
  • سپس نسخه دوم css در سال 1998 منتشر شد و در حال حاضر آخرین نسخه آن (css3) همچنان در حال توسعه است. Css وHtml را می‌توان دو یار جدانشدنی از هم نامید زیرا مکمل یکدیگرهستند. به طور معمول هر وب‌سایتی حداقل دارای یک فایل شیوه نامه (استایل) است. مشاهده صفحاتی که با استایل‌ها دچار تغییرات شده اند.

 

 

 

Javascript

  • زبان جاوا اسکریپت توسط برندان ایچ (Brendan Eich) در پروژه مرورگر نت اسکیپ (Netscape) توسعه پیدا کرد و برای اولین بار درنسخه بتای نت اسکیپ 2 عرضه شد. زبان جاوا اسکریپت در ابتدا تحت عنوان لایو اسکریپت (Livescript) معرفی شد و بعدها به جاوا اسکریپت تغییرنام یافت.
  • پویایی صفحات یا به نوعی رویدادهایی (Events) که در صفحات بوجود می آیند برپایه این زبان است. جاوااسکریپت از خانواده زبان‌های اسکریپتی است و قادر است در بین عناصر صفحه قرار بگیرد و عناصر مورد نظر را تحت کنترل خود درآورد. تمام مرورگرها وب امکان فعال و غیرفعال کردن زبان جاوا اسکریپت را برای کاربران خود دارند که این امکان به طور پیش فرض فعال است.
  • بعنوان مثال کلیک بر روی دکمه تایید یک فرم ثبت نام و نمایش یک پیغام خطا در یک باکس می‌تواند به کمک زبان جاوا اسکریپت ایجاد شود. در اغلب وبگاه‌ها برای اعتبارسنجی اولیه فرم‌ها از این زبان کمک می‌گیرند. مشاهده یک رویداد جاوا اسکریپتی






jQuery

  • زبان جی‌کوئری یکی از فریم ورک‌های محبوب، پرطرفدار و کم حجم جاوا اسکریپت است که در طی چندسال اخیر به یکی از پرطرفدارترین زبان‌های برنامه نویسی سمت کاربر تبدیل شده است.
  • خالق این زبان جان رسیگ  (John Resig) یکی از توسعه دهندگان ابزارهای جاوا اسکریپت در مرورگر فایرفاکس است که در سال 2006 این زبان را معرفی کرد.
  • زبان جی‌کوئری کاملا رایگان است و تحت دو پروانه GPL و MIT توسعه می‌یابد. جی‌کوئری برای کنترل عناصر صفحات وب دارای توابع بسیار زیاد و همچنین پلاگین‌های متعدد و پرکاربرد است. به عنوان نمونه پیشنهاداتی که در موتور جستجوگر گوگل در ضمن جستجو به کاربران داده می‌شود از زبان جی‌کوئری استفاده شده است. مشاهده یک رویداد جی‌کوئری

باید افزود که رابط کاربری (User Interface) به کمک زبان‌های فوق خلق می‌شود و پوسته اغلب صفحات وب سایت‌ها بر پایه همین زبان‌ها استوار است و در نهایت کدهایی که به کمک این زبان‌ها تولید می‌شود توسط مرورگرها تفسیر شده و سپس خروجی آن‌ها برای کاربران به نمایش درمی‌آید.

  • برنامه نویسی سمت سرور (Server side):

پیش از بحث درباره برنامه نویسی سمت سرور، ابتدا باید با سه مفاهیم زیر آشنا شویم.

  • هاست (میزبانی وب): به فضایی اطلاق می‌شود که تمام فایل‌های وبگاه ما بر روی آن قرار دارد.
  • سرور: کامپیوتری است که کاربران در صورت اتصال به اینترنت می‌توانند به اطلاعات روی آن دسترسی پیدا کنند.
  • وب سرور: یک نرم افزار کامپیوتری است که درخواست‌های کاربران را از طریق پروتکل‌هایی نظیر Http را که بوسیله مرورگر ارسال می‌شود را دریافت می‌کند، صفحه درخواستی را یافت می‌کند و در نهایت صفحه‌ وب یافته شده را از طریق شبکه به مرورگر درخواست کننده می‌فرستد.

اغلب صفحات اینترنتی در دوران کودکی وب به شکل استاتیک بودند و برای تغییری کوچک درآنها نیاز به مشقت فراوانی بود. رفته رفته با حضور وب 2 و گسترده شدن جامعه کاربران محتوا محور در وب، صفحات اینترنتی بیش از پیش احتیاج به پویایی داشت و دیگر آن شیوه‌های سنتی پاسخ‌گوی نیازهای گردانندگان وبگاه‌ها نبود.

اگر بخواهیم با بیانی ساده کارکرد زبان‌های سمت سرور را تشریح کنیم باید بگوییم وبگاه‌هایی که صفحاتی پویا دارند و دائما در حال تغییر و تولید محتوا در صفحات هستند نیاز دارند این درخواست‌های خود را در قالب یک زبان به سرورانتقال دهند. به کمک این زبان‌ها سیستم‌های مدیریت محتوا به عنوان یک نرم افزار تحت وب تولید می‌شوند تا بتوانند این درخواست‌ها را برای گردانندگان وبگاه‌ها مدیریت کنند.

php

برنامه نویسی سمت سرور (Server side)

توضیحات





ASP.NET

  • این کلمه مخفف Active server page  یا صفحات فعال تحت سرور است که نسخه اولیه این زبان تحت فریم ورک دات نت در سال 2002 توسط کمپانی مایکروسافت برای تولید صفحات پویا معرفی شد و در حال حاضر به یکی از پرقدرت‌ترین زبان‌ها برای تولید اپلیکیشن‌های وب مبدل شده است. اپلیکیشن‌های نوشته شده با این زبان در سرورهای ویندوز قابل اجرا هستند و معمولا بانک اطلاعاتی آنها همان Sql Server  معروف است. آخرین نگارش  ASP.NET نسخه چهارم این زبان است که در آن توجه زیادی برروی معماری سه لایه یا MVC داشته است.





PHP

  • واژه PHP بر گرفته از Hypertext Preprocessor می باشد که یک زبان منبع باز و قابل توسعه می باشد و در سال 1994 بوسیله راموس لردوف (Rasmus Lerdorf) کانادایی به وجود آمد. برنامه‌های نوشته شده با این زبان اسکریپتی تحت لینوکس اجرا می‌شود. ناگفته نماند که برنامه‌های نوشته شده با این زبان قابلیت اجرا تحت ویندوز را هم دارا هستند. نام بانک اطلاعاتی این زبان Mysql است و آخرین نگارش این زبان نسخه پنجم آن است که نسبت به نسخه‌های پیشین خود توجه بیشتری روی معماری سه لایه داشته است.




Ruby

  • طراحی و توسعه زبان رابی به اواسط دهه 1990 بازمی گردد. منتشر کننده این زبان فردی به نام یوکیهیرو ماتز ماتسوموتو (Yukihiro Matz Matsumoto) بود. نسخه‌های متعددی از این زبان  طی سال های متوالی توسعه یافت و نسخه پایدار آن در سال 2006 منتشر شد. از محبوب‌ترین فریم ورک‌هایی که در چندسال اخیر برپایه این زبان توسعه یافته می توان Ruby on rails را نام برد که با شعار"کشف بن بست شکنانه برای کاهش موانع ورود به برنامه‌نویسی" شهرت دارد. الگوی طراحی برنامه‌های این فریم‌ورک برپایه MVC است.












Java

  • در ابتدا باید توجه داشت که زبان جاوا و جاوا اسکریپت دو زبان کاملا مجزا ازهم هستند. جاوا یکی از محبوب‌ترین زبان‌ها تا سال 2012 بود. این زبان توسط جیمز گاسلینگ (James Gosling) و تحت لیسانس شرکت سان در سال 1995 خلق شد. جاوا قابلیت پیاده سازی بر روی تمام پلتفرم‌های استاندارد را دارد.

تکنولوژی‌های جاوا را می توان به سه گروه تقسیم کرد :

  • جاوا برای موبایل‌ اپلیکیشن‌ها (J2ME): این تکنولوژی بیشتر با نام J2ME یا Java 2 Mobility Editionشناخته شده است و بیشتر برای مقابله با محدودیت‌های ساخت برنامه‌های کاربردی در دستگاه‌های کوچک مورد استفاده قرارمی‌گیرد و همچنین دارای کتابخانه‌های بسیاری برای توسعه اپلیکیشن است، مانند اپلیکیشن‌های تلفن همراه.
  • نگارش استاندارد جاوا (J2SE): عنوانی که برای این تکنولوژی رواج یافته J2SE است و مخفف عبارت Java 2 platform standard edition می‌باشد. به کمک این تکنولوژی می‌توان طیف وسیعی از برنامه های کاربردی - اعم از بازی‌های گرافیکی تا اپلیکیشن‌های مرتبط با پایگاه‌های داده - را تولید کرد. همچنین در کتابخانه‌های آن کلیه‌API ها و کلاس‌های مورد نیاز وجود دارد.
  • نگارش سازمانی جاوا (JEE): نام این پلتفرم جاوا Java enterprise edition است. این تکنولوژی در توسعه برنامه‌های بسیار بزرگ و سازمانی مورد استفاده قرار‌می‌گیرد، برنامه نویسان این نسخه از جاوا قادرخواهند بود برنامه‌های عظیمی برای شبکه‌ها و حتی سرورها تولید کنند.
در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

فوتبال، ایران و کره‌جنوبی ۲۷ آبان در تهران

همشهری آنلاین: خبرگزاری یون‌هاپ‌ کره‌جنوبی اعلام کرد تیم‌های ایران و کره‌جنوبی روز ۱۸نوامبر در تهران به مصاف هم خواهند رفت.

کارت منزلت سالمندان چند منظوره می‌شود

همشهری آنلاین: شهرداری تهران در راستای تحقق اهداف برنامه بلند مدت تهران ، شهر دوستدار سالمند تصمیم کرفته است کارت‌های منزلت سالمندان را در شهر تهران چند منظوره کند.

عادل فردوسی‌پور و ۹۰، دوباره با لیگ برتر

همشهری آنلاین: پخش برنامه‌ی ورزشی «نود» با آغاز مسابقات لیگ برتر فوتبال از شبکه سه سیما آغاز می‌شود.

پرسپولیس و مشکل اسپانسر؛ ماجرا ادامه دارد

همشهری آنلاین: اسپانسر پرسپولیس به جای پرداخت ۶ میلیارد، فقط ۲ میلیارد تومان به این باشگاه پرداخت کرد.

سالم‌سازی فضای کار بانوان تبعیض یا تفکیک نیست؛ افزایش کرامت زن است

همشهری آنلاین: مدیرکل حوزه ریاست دیوان عدالت اداری با تأکید بر اینکه سالم‌سازی فضای کار بانوان، تبعیض جنسیتی یا تفکیک نیست، گفت: این اقدام گامی در راستای حفظ کرامت بانوان است.

آشنایی با باشگاه پدیده مشهد

همشهری آنلاین: باشگاه فرهنگی ورزشی پدیده مشهد از سال ۱۳۹۲ آغاز به کار کرد.

حمله هوایی به بازار غزه: ۱۵ شهید؛ ۱۵۰ مجروح

همشهری آنلاین: شبکه تلویزیونی پرس تی وی دقایقی پیش از شهادت شماری از مردم غزه در حملات هوایی ارتش رژیم صهیونیستی به بازار شلوغ غزه خبر داد.

زلزله ۵.۵ ریشتری در جزیره هندورابی؛ بدون خسارت

همشهری آنلاین: زمین لرزه‌ای با بزرگای ۵.۵ ریشتر در مقیاس امواج درونی زمین صبح روز چهارشنبه، جزیره هندورابی را لرزاند.

صف‌آرایی نویسندگان جهان علیه آمازون

همشهری آنلاین: حدود ۹۰۰ نویسنده بین‌المللی برای اعتراض به اقدامات زورگویانه‌ وب‌سایت معروف «آمازون» در کنار هم قرار گرفتند.

هر روز چقدر باید آب نوشید؟

همشهری آنلاین: چه مقدار در روز باید آب نوشید؟ این پرسش ساده پاسخ‌های ساده‌ای ندارد. بر اساس نتایج بررسی‌ها در طول سال‌ها مقادیر گوناگونی از دریافت آب روزانه توصیه شده است،

نظریه انتقادی از مکتب فرانکفورت تا مکتب پسامدرن در بازار کتاب

همشهری آنلاین: کتاب مجموعه‌ مقالات «نظریه انتقادی از مکتب فرانکفورت تا مکتب پسامدرن» اثر داگلاس کلنر با ترجمه محمدمهدی وحیدی توسط انتشارات سروش منتشر و راهی بازار نشر شده است.

مجموعه تصاویر پشت صحنه فصل نهم سریال ۲۴

همشهری آنلاین-مهدی تهرانی: ۴ سال پس از اتمام فصل هشتم سریال پرمخاطب ۲۴؛ فصل نهم با نام "یک روز دیگر زنده بمان" از اردیبهشت سالجاری به روی آنتن رفت و پس از ۱۲ قسمت پخش؛ در تیرماه به پایان رسید.

نیروگاه برق غزه بمباران شد

همشهری آنلاین: مسوولان نیروگاه برق غزه روز سه شنبه اعلام کردند در پی بمباران این نیروگاه توسط ارتش رژیم صهیونیستی که شب گذشته به وقوع پیوست جریان برق آن به کلی قطع شد.

پخش دیدارهای استقلال و پرسپولیس از شبکه سه

همشهری آنلاین: دیدار راه آهن - استقلال تهران ، پنجشنبه (۹ مرداد ماه) از ساعت ۱۹:۴۰ به صورت زنده به روی آنتن شبکه سه قرار می‌گیرد.

طرابلس در آتش، لیبی در بحران

همشهری آنلاین: شعله‌های آتش همچنان از انبار ذخیره نفت و گاز طرابلس زبانه می‌کشد و باعث شده است تا بسیاری از ساکنان طرابلس خانه‌هایشان را ترک کرده و از پایتخت لیبی بگریزند.

واقعی یا غیر واقعی: انتقال جسد صدام به مکان نامعلوم

همشهری آنلاین: در حالی که برخی خبرها حاکی از این است که افراد مسلح وابسته به گروه موسوم به نقشبندیه، جسد صدام را از تکریت به محل نامعلومی منتقل کرده­‌اند، یکی از نزدیکان صدام گفت در قبر اوهیچ گونه نشانی در این خصوص دیده نمی­‌شود.

تلفات موج گرمای طاقت‌ فرسا در ژاپن

همشهری آنلاین: موج گرمای طاقت‌ فرسا در ژاپن تاکنون جان ۱۵ نفر را گرفته و ۸۵۸۰ نفر را راهی بیمارستان کرده که حال ۱۹۳ نفر از آنان وخیم است.

آشنایی با روش تهیه دسر خربزه

همشهری آنلاین: دسر خربزه را برای میهمانی‌های خاص از جمله میهمانی‌های افطاری می‌توانید تهیه کنید.