پنج شنبه 2 مرداد 1393 | به روز شده: چند لحظه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
شنبه 18 آذر 1391 - 17:24:16 | کد مطلب: 193667 چاپ

آشنایی با پوشاک سنتی مردم استان فارس

فرهنگ و تاریخ > مطالعات فرهنگی - همشهری آنلاین:
اگر چه مشغله‌های زندگی ماشینی این روزها به زندگی سنتی شهرها و بخش‌ها و روستاها و عشایر مردم استان فارس نیز رسوخ کرده و نوع پوشش را در سراسر استان فارس تحت تاثیر قرار داده است.

اما هنوز پوشش محلی و سنتی در استان فارس خصوصا در بین مردم روستا و عشایر رواج دارد و لباس‌های محلی در بسیاری از روستاهای استان فارس به شیوه و شکل سنتی آن دوخته و پوشیده می‌شود.

یک نمونه از لباس‌های محلی و سنتی مردم استان فارس لباس عشایر است. پوشاک زنان عشایر شامل کلاهک، آرخالق، تنبان، پاپوش، روسری، پیراهن، دامن (قر) است که بیشتر در رنگ‌های بسیار شاد و متنوع و الهام گرفته از طبیعت تهیه می‌شود.

پوشاک مردان عشایر نیز شامل کلاه، پیراهن، آرخالق، شال کمر، چقه و کپنک است.

رخت گشاد یا لباس محلی اوز:

یکی از لباس محلی زنانه بویژه لباس عروس در جنوب استان فارس توسط زنان هنرمند شهر "اوز" به نام خوس بافی رونق دارد.
برخی بر این باورند که این لباس توسط تعداد اندکی از زنان هنرمند شهر "اوز" دوخته می‌شود و صنعت خوس بافی را از کشور هندوستان به اوز آورده‌اند.

خوس از الیاف نقره‌ای تشکیل شده که بافته می‌شود و از آن برای تزئین شلوار، روسری، کلاه، پیراهن، جلیقه زنان و لباس کودکان استفاده می‌شود.

اما برخی معتقدند دقیقا مشخص نیست منشا این لباس از کجاست. اگر به لباس‌های محلی در جنوب استان فارس از حوالی فیروز آباد تا مناطقی قریب به بستک توجه کنیم همه آنها شامل دامنی بلند و گشاد و پیراهنی بلندکه تا روی باسن می‌پوشانده است بوده‌اند.

در خود اوز هم تا یک صد سال پیش از این لباسی شبیه به آن مرسوم بوده و لباس عادی مردم حساب می‌شده است. ولی آنچه که به رخت گشاد تمایز می‌بخشد فراوانی زینت‌آلات و طلاهایی است که با آن آمیخته شده است. زینت‌هایی که بیشتر با آرایش رقصندگان معابد هندی شبیه است.

از طرفی قیمت بالای کل این لباس حکایت از این دارد که این لباس خاص بوده است و همه‌گیر شدن استفاده از آن بعدا اتفاق افتاده است. امری که حتی تا حالا هم باقی مانده که همه رخت گشاد ندارند و عده ای در مواقع ضرور از دیگران قرض می‌گیرند.آشنایی با پوشاک سنتی مردم استان فارس

برخی از قسمت‌های رخت گشاد یا لباس محلی اوز:

  • کره باغی: کلاه خوص دوزی شده
  • دسمال کچه: دستمال حریر سه گوش که زیر گلو بسته می شود
  • بَلَ: روسری بزرگ خوص دوزی شیفون
  • جُمَ: پیراهن با یقه و سر دست زری دوزی اطلسی
  • نِنتای گشاد: دامن بلند اطلسی با حاشیه دوزی نقره و زری
  • جُلُوی: تسمه پهن از طلا که زیر گلو و دور سر بسته می شود
  • شیخپ: گلوبند بزرگ از طلا و دانه های درشت سنگهای قیمتی
  • چنار: یکی ار دایره های بزرگ طلایی از گلوبند
  • برگک: آویزهای طلایی کوچکی که به چنار متصل است
  • اشرفی: سکه های طلا که در گلوبند است (اشاره به عهد اشرف افغان)
  • گًز goz: میله‌های طلایی که در گلوبند است (اشاره به غازی که لقب تیموریان است)
  • ماهک: آویز از طلا که پیشانی را می پوشاند
  • هَلّ: آویز از مروارید که پیشانی رامی پوشاند
  • چُمبُر: دسبند بزرگ طلایی با برجستگی خار مانند
  • پتری: حلقه طلایی که به پره بینی بسته می شود
  • کُوش سغری: کفش چرمی با نوک باریک و با زنگوله (کفش ساغری)
  • میلی: حلقه نقره ای برای زینت مچ پا با دانه های درشت از سنگهای قیمتی

این لباس زیبا حالا به نماد اوز و لارستان بدل شده است.

لباس‌های محلی مردان و زنان قشقایی جاذبه‌های خاصی دارد و آوازه آن تا دوردست‌ها نیز رفته و امروزه به یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های فرهنگی این قوم تبدیل شده است.

ایلاتی‌ها نیز در گذشته دارای آرخالق و شال و کلاه‌های بدون لبه و نمدی بوده‌اند و در عصر پهلوی ناچار شدند مثل دیگران لباس یک شکل بپوشند.

انتخاب سردبیر

اولین محموله کمک‌های هلال احمر ایران جهت انتقال به غزه ارسال شده است

همشهری آنلاین: سخنگوی وزارت امور خارجه اعلام کرد: اولین محموله کمکهای هلال احمر ایران جهت انتقال به غزه، به قاهره ارسال شده است.

اقدام بازاریان ایران برای کمک تسلیحاتی به رزمندگان کرانه باختری

همشهری آنلاین: سازمان بسیج اصناف و بازاریان کشور در اطلاعیه‌ای با اشاره به تاکید رهبر معظم انقلاب مبنی بر کمک به غزه و مسلح شدن کرانه باختری، شماره حسابی برای کمک به خرید تسلیحات برای رزمندگان فلسطینی را اعلام کرد.

سخنگوی داعش در موصل به هلاکت رسید

همشهری آنلاین: در حمله هوایی ارتش عراق به مانور نظامی داعش در ورزشگاه موصل، سخنگوی این گروه تروریستی و چند نفر دیگر از اعضای آن به هلاکت رسیدند.

واکنش نیکی کریمی به کشتار غزه

همشهری آنلاین: نیکی کریمی با اظهار تأسف از کشتار بی‌رحمانه در غزه گفت: برایم عجیب است در عصر اینترنت و ارتباطات چنین فاجعه جهانی در حال وقوع است و هر کس هر کاری دلش بخواهد، انجام می‌دهد اما اتفاقی نمی‌افتد.

هند؛ ۲۳۲ تکه مشابه دندان از دهانش درآوردند

همشهری آنلاین: از دهان یک جوان هندی بیش از ۲۳۲ تکه دارای ساختار مشابه دندان خارج شد. این جراحی در بیمارستان جی.جی در بمبئی هفت ساعت به طول انجامید.

کاهش ۲۸ درصدی مرگ و میر افراد مبتلا به HIV مثبت

همشهری آنلاین: نتایج یک بررسی جدید بین‌المللی نشان می‌دهد که میزان کلی مرگ و میر در افراد بزرگسال HIV مثبت که در استرالیا، اروپا و آمریکا زندگی می‌کنند از سال ۱۹۹۹ تا کنون ۲۸ درصد کاهش یافته است.

چهل‌و‌ششمین شماره‌ ماهنامه‌ داستان همشهری منتشر شد

همشهری‌آنلاین: چهل‌و‌ششمین شماره‌ی ماهنامه‌ی داستان همشهری با آثاری از رضا فیاضی، هوشنگ گلمکانی، ساسان مویدی، فریبا وفی، معصومه آباد، محمدحسن شهسواری، علی‌اکبر فلاحی، محمدرضا زمانی، کورت ونه‌گات جونیور، گونسالو سوارس، یوجین والتر، ارما بومبک، تیم اوبراین، اری دِلوکا و اتان کینین منتشر شد.

چند دلیل خوب برای خوردن موسیر

همشهری آنلاین: موسیر مانند دیگر اعضای خانواده‌ی خود سرشار از ترکیبات گوگردی است و به همین دلیل هم خواص ضدباکترایی دارد. در نتیجه موسیرِ، از انتشار میکروب‌ها و باکتری‌های بیماری‌زا پیشگیری می‌کند.

فشار برای انتشار مبلغ قراردادها

امیرحسین اعظمی: درحالی‌که فاصله کمی تا شروع رقابت‌های لیگ برتر باقی مانده است، فدراسیون فوتبال باشگاه‌ها را در فشار گذاشته تا مبلغ قرارداد بازیکنان و کادر فنی را رسانه‌ای کنند.

اختصاص ۱۸ میلیارد دلار به بخش کشاورزی

علی ابراهیمی: با دستور رئیس‌جمهور، نگرانی فعالان بخش کشاورزی در زمینه نرخ ۲۲درصدی مصوب سود تسهیلات بانکی مرتفع شده و نرخ جدید تسهیلات بانکی این بخش تا هفته آینده اعلام می‌شود.

پنج شنبه ۲ مرداد: روزنامه دنیای اقتصاد در یک نگاه

همشهری آنلاین: روزنامه دنیای اقتصاد روز پنجشنبه عنوان‌های مسیر اخلال در بازار پول و رونق با پول بدون پشتوانه تورم زا و آرامش زداست را در صفحه نخست بازتاب داد.

عکس روز: گل‌هایی به یاد قربانیان حمله صهیونیست‌ها

همشهری آنلاین: کودکی که پرچم فلسطین را پوشیده است در جریان تظاهراتی در ۲۲ ژوئیه (۳۱ تیر) بر ضد تهاجم نظامی صهیونیست‌ها به غزه در صخره‌های «راوشه» در بیروت گل‌هایی را به درون دریای مدیترانه می‌ریزد.

توقف جایزه گلشیری؛ تلاش برای انتشار آثار و بهسازی سایت

همشهری‌آنلاین: مسئولان برگزاری جایزه هوشنگ گلشیری که تا کنون ۱۳ دوره از آن برگزار شده، اعلام کردند،این جایزه را برگزار نمی‌کنند و قصد دارند توان خود را صرف بهسازی سایت و آثار منتشر نشده هوشنگ گلشیری کنند.

تحقق سهم ۱۰درصدی کاهش تلفات تصادفات در سال جاری

همشهری‌آنلاین: رئیس سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای گفت: امسال طبق قانون برنامه پنجم توسعه سهم ۱۰ درصدی کاهش تلفات ناشی از تصادفات با تلاش مضاعف تحقق خواهد یافت.

سازمان مردم نهاد ایرانی برنده جایزه روبان قرمز سازمان ملل شد

همشهری آنلاین: ده سازمان مردم‌نهاد شامل سازمان «احیای حیات سرمد» از ایران به خاطر تلاش‌های الهام‌بخش‌شان در کاهش اثرات همه‌گیری ایدز برنده جایزه روبان قرمز ۲۰۱۴ سازمان ملل شدند.

موشک مافوق‌صوت عامل سقوط هواپیمای مالزی

همشهری آنلاین: اسناد و مدارک تصویری جدید از محل انهدام هواپیمای مسافربری MH۱۷ مالزی نشان می‌دهد به احتمال زیاد موشک مافوق صوت متعلق به دوران شوروی به این هواپیما اصابت کرده و منجر به مرگ تمامی سرنشینان آن شده‌است.