شنبه 11 بهمن 1393 | به روز شده: 7 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
شنبه 18 آذر 1391 - 16:24:16 | کد مطلب: 193667 چاپ

آشنایی با پوشاک سنتی مردم استان فارس

فرهنگ و تاریخ > مطالعات فرهنگی - همشهری آنلاین:
اگر چه مشغله‌های زندگی ماشینی این روزها به زندگی سنتی شهرها و بخش‌ها و روستاها و عشایر مردم استان فارس نیز رسوخ کرده و نوع پوشش را در سراسر استان فارس تحت تاثیر قرار داده است.

اما هنوز پوشش محلی و سنتی در استان فارس خصوصا در بین مردم روستا و عشایر رواج دارد و لباس‌های محلی در بسیاری از روستاهای استان فارس به شیوه و شکل سنتی آن دوخته و پوشیده می‌شود.

یک نمونه از لباس‌های محلی و سنتی مردم استان فارس لباس عشایر است. پوشاک زنان عشایر شامل کلاهک، آرخالق، تنبان، پاپوش، روسری، پیراهن، دامن (قر) است که بیشتر در رنگ‌های بسیار شاد و متنوع و الهام گرفته از طبیعت تهیه می‌شود.

پوشاک مردان عشایر نیز شامل کلاه، پیراهن، آرخالق، شال کمر، چقه و کپنک است.

رخت گشاد یا لباس محلی اوز:

یکی از لباس محلی زنانه بویژه لباس عروس در جنوب استان فارس توسط زنان هنرمند شهر "اوز" به نام خوس بافی رونق دارد.
برخی بر این باورند که این لباس توسط تعداد اندکی از زنان هنرمند شهر "اوز" دوخته می‌شود و صنعت خوس بافی را از کشور هندوستان به اوز آورده‌اند.

خوس از الیاف نقره‌ای تشکیل شده که بافته می‌شود و از آن برای تزئین شلوار، روسری، کلاه، پیراهن، جلیقه زنان و لباس کودکان استفاده می‌شود.

اما برخی معتقدند دقیقا مشخص نیست منشا این لباس از کجاست. اگر به لباس‌های محلی در جنوب استان فارس از حوالی فیروز آباد تا مناطقی قریب به بستک توجه کنیم همه آنها شامل دامنی بلند و گشاد و پیراهنی بلندکه تا روی باسن می‌پوشانده است بوده‌اند.

در خود اوز هم تا یک صد سال پیش از این لباسی شبیه به آن مرسوم بوده و لباس عادی مردم حساب می‌شده است. ولی آنچه که به رخت گشاد تمایز می‌بخشد فراوانی زینت‌آلات و طلاهایی است که با آن آمیخته شده است. زینت‌هایی که بیشتر با آرایش رقصندگان معابد هندی شبیه است.

از طرفی قیمت بالای کل این لباس حکایت از این دارد که این لباس خاص بوده است و همه‌گیر شدن استفاده از آن بعدا اتفاق افتاده است. امری که حتی تا حالا هم باقی مانده که همه رخت گشاد ندارند و عده ای در مواقع ضرور از دیگران قرض می‌گیرند.آشنایی با پوشاک سنتی مردم استان فارس

برخی از قسمت‌های رخت گشاد یا لباس محلی اوز:

  • کره باغی: کلاه خوص دوزی شده
  • دسمال کچه: دستمال حریر سه گوش که زیر گلو بسته می شود
  • بَلَ: روسری بزرگ خوص دوزی شیفون
  • جُمَ: پیراهن با یقه و سر دست زری دوزی اطلسی
  • نِنتای گشاد: دامن بلند اطلسی با حاشیه دوزی نقره و زری
  • جُلُوی: تسمه پهن از طلا که زیر گلو و دور سر بسته می شود
  • شیخپ: گلوبند بزرگ از طلا و دانه های درشت سنگهای قیمتی
  • چنار: یکی ار دایره های بزرگ طلایی از گلوبند
  • برگک: آویزهای طلایی کوچکی که به چنار متصل است
  • اشرفی: سکه های طلا که در گلوبند است (اشاره به عهد اشرف افغان)
  • گًز goz: میله‌های طلایی که در گلوبند است (اشاره به غازی که لقب تیموریان است)
  • ماهک: آویز از طلا که پیشانی را می پوشاند
  • هَلّ: آویز از مروارید که پیشانی رامی پوشاند
  • چُمبُر: دسبند بزرگ طلایی با برجستگی خار مانند
  • پتری: حلقه طلایی که به پره بینی بسته می شود
  • کُوش سغری: کفش چرمی با نوک باریک و با زنگوله (کفش ساغری)
  • میلی: حلقه نقره ای برای زینت مچ پا با دانه های درشت از سنگهای قیمتی

این لباس زیبا حالا به نماد اوز و لارستان بدل شده است.

لباس‌های محلی مردان و زنان قشقایی جاذبه‌های خاصی دارد و آوازه آن تا دوردست‌ها نیز رفته و امروزه به یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های فرهنگی این قوم تبدیل شده است.

ایلاتی‌ها نیز در گذشته دارای آرخالق و شال و کلاه‌های بدون لبه و نمدی بوده‌اند و در عصر پهلوی ناچار شدند مثل دیگران لباس یک شکل بپوشند.

انتخاب سردبیر

تهرانگردان به دیدار مسافر چشمه‌علی رفتند

احمد مسجدجامعی برای چهارمین بار تهرانگردی خود را به منطقه ۱۲ اختصاص داد؛ منطقه‌ای که در دل پایتخت، میراث بسیاری را دارد و در هفته‌های اخیر با کشف اسکلتی قدیمی باز هم خبرساز شد.

وقتی همراهتان را دزد می‌برد

محسن رخش خورشید: لحظه‌ای که دست‌ات را روی جیب می‌گذاری و برجستگی گوشی را حس نمی‌کنی، یکباره دلت فرو می‌ریزد.

سرمقاله روزنامه‌های ۱۱ بهمن

همشهری آنلاین: چک برگشتی، حاشیه‌های افشاگری در حوزه فساد و ... از جمله موضوعاتی بودند که در ستون سرمقاله برخی از روزنامه‌های

اختلاف نظر درباره مجوز استخدام در آموزش و پرورش

درحالی‌که چند روز گذشته معاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور تأکید کرد آموزش و پرورش برای جذب نیرو هیچ محدودیت قانونی ندارد، حالا معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش با اعلام اینکه آموزش‌وپرورش هیچ ردیف استخدامی ندارد از مجلس خواسته است برای مورد خاص استخدام معلمان پیش دبستانی مصوبه بدهد.

قدکوتاهی ایرانیان، بهای گزاف حذف شیر

وزیر بهداشت نسبت به کوتاه‌شدن قد ایرانیان در آینده به‌دلیل عدم‌مصرف شیر هشدار داد و گفت مصرف کم شیر در کشور ریشه فرهنگی دارد.

زنگ خطر برای گسترش یک سرطان زنانه

افزایش ابتلای زنان به سرطان دهانه رحم (سرویکس) در کشور زنگ خطر را درخصوص این بیماری به صدا در آورده است.

سود بلدرچین؛ حداقل ۳۰ درصد

حامد فرحبخش: اگر سرمایه اولیه زیادی ندارید ولی درعوض حاضرید برای داشتن یک شغل سودآور، شب و روز بدون نق‌زدن کار کنید، اگر از بودن در کنار پرنده‌ها حالتان بد نمی‌شود و در مقابل عاشق آنها هستید و علاوه بر آن دنبال یک شبه پولدار شدن هم نیستید، یک پیشنهاد خیلی خوب برایتان داریم؛ پرورش بلدرچین.

بی‌بی‌ قصه‌هایش را می‌دوزد

حورا نژادصداقت: چادرش را مرتب می‌کند و می‌گوید: «نزدیک ۹۰سال سن دارم! ولی چه عمری؟

تیم‌های ایران به مقام قهرمانی کشتی بین‌المللی جام یادگار امام (ره) دست یافتند

همشهری آنلاین: تیم‌های کشتی آزاد و فرنگی نوجوانان ایران قهرمان رقابت‌های بین‌المللی کشتی جام یادگار امام (ره) در مشهد شدند.

۷۶گونه جانوری ایران در فهرست قرمز

مدیرکل دفتر تنوع زیستی و حیات وحش سازمان حفاظت محیط‌زیست با اشاره به اینکه حدود هزار و ۱۴۰گونه جانوری مهره دار در ۵ رده پستانداران، پرندگان، دوزیستان، خزندگان و آبزیان آب‌های داخلی در کشور وجود دارد می‌گوید که براساس فهرست قرمز اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت(IUCN) حدود ۷۶گونه از ۱۴۰گونه جانوری در معرض تهدید هستند.

جام چوگان فجر بانوان با برتری تیم نوروز آباد به پایان رسید

همشهری آنلاین: به مناسبت دهه مبارک فجر تیم‌های چوگان بانوان نوروزآباد و کانون چوگان البرز روز جمعه ۱۰ بهمن ۱۳۹۳ در یک بازی دوستانه به مصاف یکدیگر رفتند.

مرور خویشتن

امیر مولایی: روانشناسی سرآمد عرصه‌هایی است که در قرن بیستم، جهان را تکان دادند.

پایان لیگ برتر والیبال جوانان با قهرمانی پیکان

همشهری آنلاین: تیم‌های پیکان تهران، شهرداری ارومیه و تعاون گنبد رتبه‌های اول تا سوم لیگ برتر والیبال جوانان سال ۹۳ را به دست آوردند.

آشنایی با خواص آب برنج

همشهری آنلاین: آب برنج برخلاف تصور ما خوش طعم بوده و حتی برای رفع مشکلات گوارشی مفید است. در این مطلب چند خاصیت مهم آب برنج را عنوان می‌کنیم. لطفا با ما همراه باشید.

لبخندی که با گلوله هم محو نشد!

سید عماد حسینی: وقتی گفت‌وگویشان در رابطه با سجایای اخلاقی و خاطراتشان از سردار شهید حمید تقوی فر آغاز شد گذشت زمان را احساس نکردند تا با صدای زنگ تلفن متوجه شدند که ۳ ساعت است درباره شهید تقوی سرگرم سخن گفتن هستند.

۱۱ بهمن؛ خبر اول روزنامه‌های صبح ایران

همشهری‌ آنلاین: تیتر یک روزنامه‌های صبح ایران به صحبت های رئیس‌ جمهور، فهرست نمایندگانی که از رحیمی پول گرفته‌اند و نام‌شان در دست اوست، تعویق تحریم ایران، حرف‌ها و بغض مطهری، صحبت‌های عارف درباره وفادارتر بودن اصلاح‌طلبان به ارزش‌های انقلاب، صحبت‌های فرمانده سپاه درخصوص یکی‌بودن مواضع ایران و حزب‌الله دربرابر رژیم صهیونیستی، افزایش ریزگردها در خوزستان و فروش کارتی آب در خراسان رضوی اختصاص دارد:

۱۱ بهمن؛ مهم‌ترین خبر روزنامه‌های ورزشی صبح ایران

همشهری‌ آنلاین: روزنامه‌های ورزشی امروز صبح ایران در تیتر یک‌شان به صحبت‌های قلعه‌نویی درباره کی روش، نظر دایی درباره آزمون، و بازی‌های دیروز لیگ پرداخته‌اند: