دوشنبه 10 شهریور 1393 | به روز شده: 12 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
شنبه 18 آذر 1391 - 17:24:16 | کد مطلب: 193667 چاپ

آشنایی با پوشاک سنتی مردم استان فارس

فرهنگ و تاریخ > مطالعات فرهنگی - همشهری آنلاین:
اگر چه مشغله‌های زندگی ماشینی این روزها به زندگی سنتی شهرها و بخش‌ها و روستاها و عشایر مردم استان فارس نیز رسوخ کرده و نوع پوشش را در سراسر استان فارس تحت تاثیر قرار داده است.

اما هنوز پوشش محلی و سنتی در استان فارس خصوصا در بین مردم روستا و عشایر رواج دارد و لباس‌های محلی در بسیاری از روستاهای استان فارس به شیوه و شکل سنتی آن دوخته و پوشیده می‌شود.

یک نمونه از لباس‌های محلی و سنتی مردم استان فارس لباس عشایر است. پوشاک زنان عشایر شامل کلاهک، آرخالق، تنبان، پاپوش، روسری، پیراهن، دامن (قر) است که بیشتر در رنگ‌های بسیار شاد و متنوع و الهام گرفته از طبیعت تهیه می‌شود.

پوشاک مردان عشایر نیز شامل کلاه، پیراهن، آرخالق، شال کمر، چقه و کپنک است.

رخت گشاد یا لباس محلی اوز:

یکی از لباس محلی زنانه بویژه لباس عروس در جنوب استان فارس توسط زنان هنرمند شهر "اوز" به نام خوس بافی رونق دارد.
برخی بر این باورند که این لباس توسط تعداد اندکی از زنان هنرمند شهر "اوز" دوخته می‌شود و صنعت خوس بافی را از کشور هندوستان به اوز آورده‌اند.

خوس از الیاف نقره‌ای تشکیل شده که بافته می‌شود و از آن برای تزئین شلوار، روسری، کلاه، پیراهن، جلیقه زنان و لباس کودکان استفاده می‌شود.

اما برخی معتقدند دقیقا مشخص نیست منشا این لباس از کجاست. اگر به لباس‌های محلی در جنوب استان فارس از حوالی فیروز آباد تا مناطقی قریب به بستک توجه کنیم همه آنها شامل دامنی بلند و گشاد و پیراهنی بلندکه تا روی باسن می‌پوشانده است بوده‌اند.

در خود اوز هم تا یک صد سال پیش از این لباسی شبیه به آن مرسوم بوده و لباس عادی مردم حساب می‌شده است. ولی آنچه که به رخت گشاد تمایز می‌بخشد فراوانی زینت‌آلات و طلاهایی است که با آن آمیخته شده است. زینت‌هایی که بیشتر با آرایش رقصندگان معابد هندی شبیه است.

از طرفی قیمت بالای کل این لباس حکایت از این دارد که این لباس خاص بوده است و همه‌گیر شدن استفاده از آن بعدا اتفاق افتاده است. امری که حتی تا حالا هم باقی مانده که همه رخت گشاد ندارند و عده ای در مواقع ضرور از دیگران قرض می‌گیرند.آشنایی با پوشاک سنتی مردم استان فارس

برخی از قسمت‌های رخت گشاد یا لباس محلی اوز:

  • کره باغی: کلاه خوص دوزی شده
  • دسمال کچه: دستمال حریر سه گوش که زیر گلو بسته می شود
  • بَلَ: روسری بزرگ خوص دوزی شیفون
  • جُمَ: پیراهن با یقه و سر دست زری دوزی اطلسی
  • نِنتای گشاد: دامن بلند اطلسی با حاشیه دوزی نقره و زری
  • جُلُوی: تسمه پهن از طلا که زیر گلو و دور سر بسته می شود
  • شیخپ: گلوبند بزرگ از طلا و دانه های درشت سنگهای قیمتی
  • چنار: یکی ار دایره های بزرگ طلایی از گلوبند
  • برگک: آویزهای طلایی کوچکی که به چنار متصل است
  • اشرفی: سکه های طلا که در گلوبند است (اشاره به عهد اشرف افغان)
  • گًز goz: میله‌های طلایی که در گلوبند است (اشاره به غازی که لقب تیموریان است)
  • ماهک: آویز از طلا که پیشانی را می پوشاند
  • هَلّ: آویز از مروارید که پیشانی رامی پوشاند
  • چُمبُر: دسبند بزرگ طلایی با برجستگی خار مانند
  • پتری: حلقه طلایی که به پره بینی بسته می شود
  • کُوش سغری: کفش چرمی با نوک باریک و با زنگوله (کفش ساغری)
  • میلی: حلقه نقره ای برای زینت مچ پا با دانه های درشت از سنگهای قیمتی

این لباس زیبا حالا به نماد اوز و لارستان بدل شده است.

لباس‌های محلی مردان و زنان قشقایی جاذبه‌های خاصی دارد و آوازه آن تا دوردست‌ها نیز رفته و امروزه به یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های فرهنگی این قوم تبدیل شده است.

ایلاتی‌ها نیز در گذشته دارای آرخالق و شال و کلاه‌های بدون لبه و نمدی بوده‌اند و در عصر پهلوی ناچار شدند مثل دیگران لباس یک شکل بپوشند.

انتخاب سردبیر

جنگنده‌های پایگاه شکاری شهید نوژه در شرایط عملیاتی قرار دارند

همشهری آنلاین: فرمانده پایگاه سوم شکاری شهید نوژه گفت: به برکت خون شهدا هیچ یک از جنگنده‌های شکاری این پایگاه زمین‌گیر نیست و همه در شرایط عملیاتی قرار دارند.

هم زیارت هم سیاحت

سپیده آذرنوش: برای خیلی از مردم شهریورماه آخرین فرصت برای سفر به مشهد پیش از پایان تعطیلات تابستانی است.

با فرهنگ‌های دیگر غریبه نباشیم

من از نوجوانی به کتاب های صادق هدایت بسیار علاقه داشتم و آنها را می خواندم. او در داستان های کوتاهی که می نوشت از فرهنگ مردم که هم شامل تعبیرات و اصطلاحات و کنایات و هم آداب و رسوم می شد، خیلی استفاده می کرد و همین موضوع هم بود که برای من گیرایی داشت. او «اوسانه» راکه همان افسانه است ، در سال ۱۳۱۰ نوشت. این کتاب مجموعه‌ای از ترانه های عامیانه بود. «نیرنگستان» هم که تمام الگوهای رفتاری مردم و باورها و اعتقادات شان را در بر می گرفت اثر دیگری بود که به آن هم علاقه زیادی داشتم.

اعلام جزئیات «بیمه دانش»؛ بیمه حوادث برای دانشجویان اجباری شد

همشهری آنلاین: صندوق رفاه دانشجویان وزارت با اعلام جزئیات «بیمه دانش»، تأکید کرد: پوشش بیمه حوادث برای تمام دانشجویان مراکز آموزش عالی در سال تحصیلی جدید اجباری و پوشش بیمه تکمیلی اختیاری اعلام شد.

صدور ۱.۴ میلیون کارت اهدای عضو در کشور

همشهری آنلاین: رئیس بیمارستان مسیح دانشوری با اشاره به پیشتازی ایران در اهدای عضو بین کشورهای منطقه، از صدور یک میلیون و ۴۰۰ هزار کارت اهدای عضو در کشور خبر داد.

مؤسسات قرآنی کشور شناسنامه‌دار می‌شوند

همشهری آنلاین: مدیرعامل اتحادیه مؤسسات قرآنی و مردمی کشور از صدور شناسنامه جامع با عنوان «آشنایی با اتحادیه مؤسسات قرآنی کشور» در ۶۰۰ صفحه خبر داد و گفت: این اقدام باعث تصمیم‌گیری بهتر در ادغام دو اتحادیه قرآنی می‌شود.

رصد تحرکات دشمن در فراسوی مرزهای کشور/ نتایج تجاوز به آسمان ایران بسیار گزاف و شکننده است

همشهری آنلاین: جانشین فرمانده کل ارتش با بیان اینکه هرگونه فعالیت ها و حرکات دشمن در فراسوی مرزهای کشور توسط رادارهای راهبردی امکان رصد دارد، گفت: نتیجه تجاوز به آسمان ایران بسیار گزاف و شکننده است.

مباحث وایبری در مورد راه‌های افزایش اعتماد مخاطبان به رسانه‌های جمعی مکتوب شد

همشهری‌آنلاین: در پنجاهمین شماره ماهنامه مدیریت ارتباطات (شهریور ۹۳) که بر روی کیوسک‌های مطبوعاتی توزیع شده است، برای نخستین‌بار مباحث یک گروه تخصصی در وایبر به‌صورت کامل چاپ شده است.

اهتزاز پرچم حرم امام رضا (ع) بر فراز گنبد آسمان برج میلاد

همشهری آنلاین: پرچم حرم امام رضا (ع) همزمان با آغاز دهه کرامت و در شب میلاد امام هشتم از سوی خادمان حرم آن حضرت به همراه مراسم ویژه نقاره زنی در بلندترین نقطه پایتخت و بر فراز برج میلاد تهران به اهتزاز درمی آید.

سند اقتصاد مقاومتی دانشگاه‌ها تدوین شد

همشهری آنلاین: رییس دانشگاه فردوسی مشهد گفت از تدوین سند اقتصاد مقاومتی دانشگاه‌های سراسر کشور توسط وزارت علوم، تحقیقات و فناوری خبر داد و گفت: این سند در اجلاس روسای دانشگاه‌ها در مشهد ابلاغ می‌شود.

آزمون‌های دانشگاه پیام‌نور اینترنتی می‌شوند

همشهری آنلاین: معاون آموزشی دانشگاه پیام‌نور از برگزاری آزمون‌های پیام‌نور به شکل آنلاین و بدون نیاز به حضور فیزیکی در دانشگاه در آینده نزدیک خبر داد.

خانه تاریخی متین دفتری از فهرست آثار ملی خارج شد

خانه تاریخی متین دفتری که در بهمن‌ماه سال ۸۲به فهرست آثار ملی کشور افزوده شد با رأی دیوان عدالت اداری از این فهرست خارج شد.

شش زیستگاه یوزپلنگ آسیایی در یزد ثبت شده است

همشهری آنلاین: معاون محیط طبیعی اداره کل حفاظت محیط زیست یزد گفت: تاکنون شش زیستگاه رسمی یوزپلنگ آسیایی در این استان ثبت شده است.

رویکرد روبه‌جلو در کمیته اجتماعی شورای شهر تهران

فاطمه دانشور پس از یک سال عضویت در شورای شهر و ریاست کمیته اجتماعی شورا گفت: تلاش‌های ما در کمیته اجتماعی باعث شد تا در برنامه ۵ساله دوم شهرداری طرح‌هایی را بگنجانیم که ازجمله آنها ساخت سامانسراها و مراکز ترک اعتیاد ویژه کودکان، واگذاری فعالیت‌های اجتماعی به سازمان‌های مردم نهاد، توجه ویژه به توسعه کارآفرینی، تحکیم بنیان خانواده و فرزندپروری و... بود.

نان و برنج تیره بخورید

همشهری آنلاین: یک کارشناس تغذیه گفت: بهتر است از نان و برنج‌های تیره سبوس‌دار استفاده شود.

شکست تیم ملی ایران در روز دوم مقابل بزریل

همشهری آنلاین: تیم ملی ایران در دومین دیدار جهانی خود مقابل برزیل متوقف شد.

دانشگاه فردوسی مشهد فاتح المپیاد دوازدهم شد

همشهری آنلاین: آئین اختتامیه دوازدهمین المپیاد فرهنگی ورزشی دانشجویان پسر دانشگاه‌های کشور با معرفی قهرمانان و خاموش شدن مشعل این بازی‌ها در دانشگاه شهید بهشتی برگزار شد.

تیم کشتی فرنگی ایران قهرمان مسابقات پیشکسوتان جهان شد

همشهری آنلاین: تیم ملی کشتی فرنگی پیشکسوتان با کسب ۲۲ مدال قهرمان رقابت‌های جهانی در بلگراد صربستان شد.