سه شنبه 11 فروردین 1394 | به روز شده: 10 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
شنبه 18 آذر 1391 - 17:24:16 | کد مطلب: 193667 چاپ

آشنایی با پوشاک سنتی مردم استان فارس

فرهنگ و تاریخ > مطالعات فرهنگی - همشهری آنلاین:
اگر چه مشغله‌های زندگی ماشینی این روزها به زندگی سنتی شهرها و بخش‌ها و روستاها و عشایر مردم استان فارس نیز رسوخ کرده و نوع پوشش را در سراسر استان فارس تحت تاثیر قرار داده است.

اما هنوز پوشش محلی و سنتی در استان فارس خصوصا در بین مردم روستا و عشایر رواج دارد و لباس‌های محلی در بسیاری از روستاهای استان فارس به شیوه و شکل سنتی آن دوخته و پوشیده می‌شود.

یک نمونه از لباس‌های محلی و سنتی مردم استان فارس لباس عشایر است. پوشاک زنان عشایر شامل کلاهک، آرخالق، تنبان، پاپوش، روسری، پیراهن، دامن (قر) است که بیشتر در رنگ‌های بسیار شاد و متنوع و الهام گرفته از طبیعت تهیه می‌شود.

پوشاک مردان عشایر نیز شامل کلاه، پیراهن، آرخالق، شال کمر، چقه و کپنک است.

رخت گشاد یا لباس محلی اوز:

یکی از لباس محلی زنانه بویژه لباس عروس در جنوب استان فارس توسط زنان هنرمند شهر "اوز" به نام خوس بافی رونق دارد.
برخی بر این باورند که این لباس توسط تعداد اندکی از زنان هنرمند شهر "اوز" دوخته می‌شود و صنعت خوس بافی را از کشور هندوستان به اوز آورده‌اند.

خوس از الیاف نقره‌ای تشکیل شده که بافته می‌شود و از آن برای تزئین شلوار، روسری، کلاه، پیراهن، جلیقه زنان و لباس کودکان استفاده می‌شود.

اما برخی معتقدند دقیقا مشخص نیست منشا این لباس از کجاست. اگر به لباس‌های محلی در جنوب استان فارس از حوالی فیروز آباد تا مناطقی قریب به بستک توجه کنیم همه آنها شامل دامنی بلند و گشاد و پیراهنی بلندکه تا روی باسن می‌پوشانده است بوده‌اند.

در خود اوز هم تا یک صد سال پیش از این لباسی شبیه به آن مرسوم بوده و لباس عادی مردم حساب می‌شده است. ولی آنچه که به رخت گشاد تمایز می‌بخشد فراوانی زینت‌آلات و طلاهایی است که با آن آمیخته شده است. زینت‌هایی که بیشتر با آرایش رقصندگان معابد هندی شبیه است.

از طرفی قیمت بالای کل این لباس حکایت از این دارد که این لباس خاص بوده است و همه‌گیر شدن استفاده از آن بعدا اتفاق افتاده است. امری که حتی تا حالا هم باقی مانده که همه رخت گشاد ندارند و عده ای در مواقع ضرور از دیگران قرض می‌گیرند.آشنایی با پوشاک سنتی مردم استان فارس

برخی از قسمت‌های رخت گشاد یا لباس محلی اوز:

  • کره باغی: کلاه خوص دوزی شده
  • دسمال کچه: دستمال حریر سه گوش که زیر گلو بسته می شود
  • بَلَ: روسری بزرگ خوص دوزی شیفون
  • جُمَ: پیراهن با یقه و سر دست زری دوزی اطلسی
  • نِنتای گشاد: دامن بلند اطلسی با حاشیه دوزی نقره و زری
  • جُلُوی: تسمه پهن از طلا که زیر گلو و دور سر بسته می شود
  • شیخپ: گلوبند بزرگ از طلا و دانه های درشت سنگهای قیمتی
  • چنار: یکی ار دایره های بزرگ طلایی از گلوبند
  • برگک: آویزهای طلایی کوچکی که به چنار متصل است
  • اشرفی: سکه های طلا که در گلوبند است (اشاره به عهد اشرف افغان)
  • گًز goz: میله‌های طلایی که در گلوبند است (اشاره به غازی که لقب تیموریان است)
  • ماهک: آویز از طلا که پیشانی را می پوشاند
  • هَلّ: آویز از مروارید که پیشانی رامی پوشاند
  • چُمبُر: دسبند بزرگ طلایی با برجستگی خار مانند
  • پتری: حلقه طلایی که به پره بینی بسته می شود
  • کُوش سغری: کفش چرمی با نوک باریک و با زنگوله (کفش ساغری)
  • میلی: حلقه نقره ای برای زینت مچ پا با دانه های درشت از سنگهای قیمتی

این لباس زیبا حالا به نماد اوز و لارستان بدل شده است.

لباس‌های محلی مردان و زنان قشقایی جاذبه‌های خاصی دارد و آوازه آن تا دوردست‌ها نیز رفته و امروزه به یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های فرهنگی این قوم تبدیل شده است.

ایلاتی‌ها نیز در گذشته دارای آرخالق و شال و کلاه‌های بدون لبه و نمدی بوده‌اند و در عصر پهلوی ناچار شدند مثل دیگران لباس یک شکل بپوشند.

انتخاب سردبیر

۱۴ کشته در حوادث رانندگی ۱۰ فروردین

همشهری آنلاین: عدم توجه به قوانین رانندگی در جاده‌های مختلف کشور منجر به کشته شدن ۱۴ نفر در روز گدشته (۱۰ فروردین) شد.

جلسه مسئولان فوتبال برای بررسی برنامه‌های سال ۹۴ کی‌روش

همشهری آنلاین: نایب رییس فدراسیون و رئیس سازمان لیگ فوتبال ایران در خصوص برنامه ارسالی کارلوس کی روش برای سال جاری جلسه‌ای برگزار کردند که تردیدهایی را در مورد جدایی کی روش ایجاد می‌کند.

آشنایی با رشته کوه آلپ

همشهری آنلاین: رشته کوه‌های آلپ (The Alps) یکی از عظیم ترین رشته کوه‌های اروپاست که از ۸ کشور اروپایی می‌گذرد.

فرمانده نیروی دریایی: اخبار منشتره در باره ناوگروه ایرانی کذب محض است

همشهری آنلاین: امیر دریادار سیاری مطلب برخی از رسانه‌های منطقه مبنی ترک اجباری ناوگروه ایرانی از خلیج عدن را تکذیب کرد.

بارش شدید تگرگ در تهران

همشهری آنلاین: بارش شدید تگرگ در اواخر شب ۱۰ فروردین در تهران مردم را غافلگیر و آتش‌نشان‌ها را فعال کرد.

سفر وزیر دفاع و فرماندهان ارشد نظامی پاکستان به ریاض

همشهری آنلاین: یک هیات عالی رتبه پاکستان متشکل از خواجه آصف وزیر دفاع و سرتاج عزیز مشاور نخست وزیر این کشور در امور خارجی و امنیت ملی برای رایزنی با مقامات عالی عربستان سعودی در خصوص یمن، عازم ریاض شد.

پیشروی به سوی عدن در میان درگیری‌های شدید

همشهری آنلاین: منابع یمنی اعلام کردند که نیروهای جنبش انصارالله در بحبوحه درگیری شدید با نیروهای وفادار به عبدربه منصور هادی رئیس جمهوری مستعفی این کشور، به حومه شمال شرقی شهر بندری عدن پیشروی کردند.

آمارهای تازه درباره تامبلر

معصومه رشیدی*: در سال ۲۰۱۵ کدام یک از شبکه‌های اجتماعی با افزایش چشمگیر در آمریکا مواجه خواهند شد؟ پاسخ این سوال تامبلر است.

تخلف زیست محیطی روز طبیعت را به ۱۵۴۰ گزارش کنید

همشهری آنلاین: رئیس سازمان حفاظت محیط زیست کشور با اشاره به در پیش بودن روز طبیعت (۱۳فروردین) از مردم خواست تخلفات زیست محیطی به وی‍ژه در روز طبیعت را به سامانه۱۵۴۰ گزارش دهند.

کاهش ۱۰ درصدی سرقت در ایام نوروز

همشهری آنلاین: جانشین رئیس پلیس پیشگیری نیروی انتظامی گفت: از آغاز طرح نوروزی پلیس (۲۸اسفند۹۳) تاکنون وقوع سرقت در کشور کاهش هشت تا ده درصدی داشته است.

العبادی: هیچ نیروی زمینی خارجی در کنار عراقی‌ها علیه داعش نمی‌جنگد

همشهری آنلاین: نخست‌وزیر عراق با اشاره به اینکه نبرد واقعی و پیروزی‌های به دست آمده تنها به دست عراقی‌ها صورت گرفته تاکید کرد: هیچ نیروی زمینی خارجی در عراق حضور ندارد.

باریک‌ترین و نازک‌ترین سد قوسی تاریخی جهان، پایدار پس از ۷۰۰ سال

همشهری آنلاین: باریکترین و نازکترین سد قوسی تاریخی جهان، پس از ۷۰۰ سال همچنان در طبس پابرجا و فعال است.

جهانگیری: به توافق در مذاکرات امیدوارم

همشهری آنلاین: معاون اول رئیس جمهور اظهار کرد: امیدواریم نتیجه مذاکرات نتیجه مثبتی باشد وما بتوانیم با دنیا به توافقی که مورد نظرمان است دست یابیم.

اشتاین مایر و فابیوس تا هر زمان نیاز باشد در لوزان می‌مانند

همشهری آنلاین: یک دیپلمات آلمانی حاضر در لوزان گفت: به رغم آن که دولت‌های آلمان و فرانسه سه‌شنبه ۱۱ فروردین نشست مشترک مهمی در برلین دارند اما اشتاین مایر و فابیوس تا زمانی که لازم باشد در لوزان خواهند ماند.

چالش‌های تشکیل نیروی مشترک عربی؛ از واقعیت تا شعار

همشهری آنلانی: تصمیم کشورهای عربی درباره تشکیل نیروی مشترک آینده برای مبارزه با « گروه‌های تروریستی » تردیدهای عمیقی در خصوص تشکیل سریع این نیرو و حتی تردیدهایی را درخصوص خود تشکیل این نیرو وجود دارد.

اندرلخت بلژیک به دنبال جهانبخش

همشهری آنلاین: اندرلخت بلژیک نیز به جمع چند باشگاه اروپایی خواهان جذب علیرضا جهانبخش مهاجم ایرانی، اضافه شد.