دوشنبه 10 شهریور 1393 | به روز شده: 43 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
دوشنبه 14 فروردین 1391 - 19:54:00 | کد مطلب: 164595 چاپ

آشنایی با تاریخچه نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران

دفاع > زمینی - همشهری آنلاین:
بررسی تاریخچه تشکیل نیروی زمینی در ایران را می‌توان از زمان شروع تاریخ مدون آن یعنی دوره مادها مورد بررسی قرار داد که افراد این نیرو به دو دسته سواره نظام و پیاده نظام تقسیم می‌شدند

سپس با تشکیل حکومت هخامنشیان توسط کوروش هخامنشی، این نیروها تحت فرماندهی یک نفر درآمده و شکل و سازمان منسجم‌‌تری یافتند.

در زمان داریوش هخامنشی استعداد نیروی زمینی به هفتصد ‌هزار نفر افزایش یافت و رسته‌های پیاده، سواره، اراده‌سواران، مهندسان، نفت‌اندازان، کارگزاران و سربازان جاوید شکل گرفت.

اشکانیان اما، نیروی زمینی را به دو گروه سواران و پیادگان تقسیم کردند و اهمیت بیشتری برای رسته سواران قائل بودند. در دوره ساسانیان هم پادگان‌های همیشگی ایجاد شد و هزینه سپاهیان و مزد سربازان از سوی دولت پرداخت گردید.

پس از آمدن مسلمانان به ایران و فروپاشی حکومت ساسانیان، امیران عرب، نیروهایی نیز از ایرانیان در زیر فرمان خود داشتند که در میدان‌های جنگ پیکار می‌کردند و پس از مدتی همین نیروها علم استقلال برافراشتند و در گوشه و کنار ایران حکومت‌هایی تشکیل دادند که دارای ارتش مخصوص خود بود و در این ارتش‌ها، همان شیوه‌های جنگ نیاکان خود را به کار می‌بردند. صفاریان، دیلمیان سامانیان و سایر حکومت‌های متقارن از جمله این حکومت‌ها بودند.

با روی کار آمدن صفویان، ارتش دارای سازمانی متشکل و هماهنگ‌تر شد و نیروی زمینی ارتش به چهار دسته:

  • سواران، پیادگان، توپچیلر (توپخانه)، نسقچیلر (راهدار و راهبان سپاهیان) تقسیم گشت.

وضعیت نیروی زمینی در دوره افشاریه هم تقریباً شبیه زمان صفویه بود، اما با کشته شدن نادرشاه، آرامش و مرکزیتی که او پدید آورده بود، به یکباره از میان رفت و آشفتگی و بی سرو سامانی در ارتش تا نخستین دهه سیزدهم هجری و آغاز فرمانروایی آقا محمد خان قاجار ادامه یافت.

در دوره قاجاریه با همت و تلاش میرزا تقی خان امیر کبیر که به حق مقام شامخی در تاریخ ارتش ایران دارد و سپس عباس میرزا، سازمان ارتش ایران مجدداً به صورت منسجم و هماهنگی در آمد و ارتش ایران به ده تومان تقسیم شد که هر تومان متشکل از چهار تا یازده فوج و فرمانده هر فوج یک سرتیپ بود.

به طور کلی نیروی زمینی ارتش این دوره را بخش‌های زیر تشکیل می‌دادند:

  • قشون جنوب ایران، دیویزیون قزاق، بریگاد مرکزی، نظام ایالات و ولایات، قوای داوطلب شرقی، ژاندارمری، امنیه و قوای مشابه، پلیس منظم، پلیس ایالات و ولایات.

در دوره حکومت رضاخان پهلوی توجه زیادی به امر نظام و اصلاحات وسیع در ارتش می‌شد. در ضمن این اصلاحات، ایران به پنج حوزه نظامی بزرگ تقسیم شد که باید آن را مبدأ تشکیل نیروی زمینی ارتش به صورت اصولی و تقریباً به شکل امروزی آن دانست.

این پنج حوزه شامل لشگر مرکز، لشگر شمال غرب، لشگر شرق یا خراسان، لشگر جنوب و لشگر غرب می‌شد. سپس طی سال‌های 1314 تا 1320، تحولات اساسی دیگری در سازمان نیروی زمینی ارتش به وجود آمد و این سازمان شامل پنج لشگر، 4 تیپ مستقل، 2 واحد توپخانه 105 بلند و ضد هوایی شد. در سال 1314 شمسی، درجات نظامی نیز تعیین و اعلام گردید.

در این زمان، مدارس مختلف نظامی مانند مدرسه دیویزیون(برای دیویزیون قزاق)، مدرسه نظام مشیر‌الدوله(برای بریگاد مرکزی)، مدارس افسیه و سوزافسیه(برای ژاندارمری و کلاسهای بیطاری) که قبلاً در زمان قاجاریه تشکیل شده بودند، درهم آمیخته شدند و برای اولین بار مؤسسه‌ای به نام مدارس نظام کل قشون ایجاد گردید، در ادامه، این مدارس به سه مدرسه جداگانه:

  • مدرسه ابتدایی نظام، مدرسه متوسطه نظام، مدرسه عالی نظام تبدیل شدند، که نام این سه مدرسه نیز در سال 1314 به ترتیب به دبستان نظام، دبیرستان نظام و دانشکده افسری تغییر یافت.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران و پیدایش تغییر و تحولات اساسی در بخش‌های مختلف کشور، از جمله ارتش، نیروهای انقلابی موجود در ارتش که بیشتر آنان طی سال‌های گذشته نیز هدایت افراد انقلابی و مذهبی ارتش را بر عهده داشتند، با توجه به وضعیت کشور و بروز هرج و مرج در نقاط مرزی، در زمان شروع تهاجم رژیم عراق به کشورمان، نیروهای ارتش از انسجام و هماهنگی لازم برخوردار نبودند، اما در عین حال، اولین بخش از مردم کشورمان نیز که به مقابله با دشمن متجاوز شتافتند، نیروهای زمینی و هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران بودند.

نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران در طول هشت سال دفاع مقدس، 45 عملیات گسترده و مؤثر بر علیه نیروهای متجاوز انجام داد که بیشتر آنها منجر به آزادسازی بخش عمده‌ای از خاک اشغال شده کشورمان شد و ضربات جبران ناپذیری بر پیکره ماشین جنگی عراق وارد گردید.

همزمان با عملیات‌های نظامی این نیرو، پرسنل فداکار و متعهد جهاد خود کفایی آن، دوشادوش سایر پرسنل درگیر جنگ، ضمن بازسازی و تعمیر و تدارک وسایل، قطعات آسیب دیده منشأ خدمات بسیار ارزشمندی برای نیروهای نظامی کشور شدند و اقدام به ساخت قطعات مورد نیاز نیز کردند.

در زمینه امور آموزشی نیز اقدامات زیادی انجام گرفت تا نیروی زمینی ارتش به صورت منسجم و مبتنی بر علم روز درآید.

با گذشت سال‌ها از پایان جنگ تحمیلی، نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران با گذر از دوران سازندگی و تعمیر تجهیزات و امکانات مورد استفاده خود در جنگ، با استفاده از نیروهای متخصص و مهندسان توانسته است که تسلیحات و تجهیزات نظامی متعددی را طراحی و تولید کند و به مرحله خودکفایی برسد.

از نظر نیروی انسانی نیز، با گزینش و استخدام نیروهای متعهد، مومن و تحصیلکرده، نیروهای آماده‌ای را جهت دفاع از کشور و نظام جمهوری اسلامی ایران تربیت کرده است.

منبع مورد استفاده برای این مدخل

انتخاب سردبیر

نان و برنج تیره بخورید

همشهری آنلاین: یک کارشناس تغذیه گفت: بهتر است از نان و برنج‌های تیره سبوس‌دار استفاده شود.

دانشگاه فردوسی مشهد فاتح المپیاد دوازدهم شد

همشهری آنلاین: آئین اختتامیه دوازدهمین المپیاد فرهنگی ورزشی دانشجویان پسر دانشگاه‌های کشور با معرفی قهرمانان و خاموش شدن مشعل این بازی‌ها در دانشگاه شهید بهشتی برگزار شد.

تیم کشتی فرنگی ایران قهرمان مسابقات پیشکسوتان جهان شد

همشهری آنلاین: تیم ملی کشتی فرنگی پیشکسوتان با کسب ۲۲ مدال قهرمان رقابت‌های جهانی در بلگراد صربستان شد.

نفرات برتر دور اول اسلالوم کشور معرفی شدند

همشهری آنلاین: رقابت‌های اسلالوم دستجات آزاد کشور در سه کلاس به میزبانی استان مرکزی برگزار شد.

بهنام اسبقی به مدال برنز رسید

همشهری آنلاین: در پایان آخرین روز از مسابقات قزاقستان، بهنام اسبقی، مدال برنز وزن ۶۸- کیلوگرم را به دست آورد.

ضرورت فعال‌سازی‌ شورای‌عالی جوانان

مهرداد بذرپاش: ایجاد سازمانی مستقل برای جوانان امر مطلوبی است، به این شرط که آن سازمان اختیارات کافی و ضمانت اجرایی برای تحقق برنامه‌هایش داشته باشد.

انتخاب دومین هیأت رئیسه شورای چهارم شهر؛ ۱۱ شهریور

۹ شهریور همه کسانی که اخبار شورای شهر تهران را پیگیری می‌کردند به‌دنبال این بودند که ببینند چه‌کسی ریاست سال دوم شورای چهارم را برعهده می‌گیرد؛ اینکه آیا احمد مسجدجامعی در سال دوم بازهم رئیس شورای شهر تهران است یا مهدی چمران پس از یک‌سال دوری از این سمت،دوباره بر کرسی ریاست شورا تکیه می‌زند؟

بازار طلا و ارز در راه بازگشت به آرامش

بازار طلا و ارز در نخستین روز هفته با یک شوک جزئی مواجه شد تا قیمت دلار به ۳هزار و ۱۶۰ تومان برسد و سکه تمام بهار آزادی نیز تا ۹۵۰ هزار تومان افزایش یابد.

پیشنهاد نرخ سود بانکی متغیر برای وام مسکن

مشاور وزیر راه و شهرسازی متغیر شدن نرخ سود برای وام مسکن را پیشنهاد کرد.

ناآرامی در سوئد

درگیری میان هواداران و مخالفان افراط‌گراها و نازی‌ها در استکهلم پایتخت سوئد، ده‌ها زخمی به‌جا گذاشت.

ورشکستگی آبی

عیسی کلانتری: علت بحران کنونی آب کشاورزی به ۲ موضوع سوء مدیریت در تخصیص و استفاده از آب با وزن۸۵درصدی و دیگری مسائل اقلیم و تا حدودی تغییر آب و هوا، کاهش بارندگی و افزایش تبخیر با سهم ۱۵درصدی است.

شرکت‌های بورس ۳۲۷ هزارمیلیارد ریال سود تقسیم کردند

شرکت‌های بورس در مجامع امسال ۳۲۷ هزار میلیارد ریال از درآمد خود را میان سهامداران تقسیم کردند.

نزول ۱۶۳ واحدی شاخص بورس

شاخص کل بورس تهران در مبادلات ۱۶۳ واحد کاهش یافت و به ۷۲ هزارو ۷۷۸ واحد رسید.

۴۵ هزارشرکت روی تابلوی بورس‌های جهان

فدراسیون جهانی بورس‌ها گزارش داد:حجم تقاضا برای ورود شرکت‌ها به بورس‌های دنیا روزبه‌روز در حال افزایش است، جالب‌تر اینکه میزان مبادلات بین‌المللی بورس‌های دنیا از طریق پذیرش شرکت‌های یکدیگر و مبادله سهام خارجی نیز با سرعت در حال گسترش است، براساس آمار این فدراسیون، بورس سنگاپور رفته رفته به یک غول بزرگ که پذیرای سهام بسیاری از شرکت‌های خارجی است تبدیل می‌شود.

افزایش هزینه و انحصار؛ دستاورد جدید پیش‌نویس ارائه شده

همشهری‌آنلاین: پیش‌نویس طرح ساماندهی پروانه‌های PAP، PSTN، ISDP و ISP که توسط سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی ارائه شده است هم در زمینه افزایش قیمت خدمات و هم در زمینه ایجاد راه برای انحصار بیشتر در این حوزه با سیاست‌های اعلام شده وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در تناقض است.

روزهای خوش من + نوجوانی من

شیوا حریری: یک نوجوانِ درست و حسابی، چه‌جوری باید باشد؟ چندتا از خبرنگارهای افتخاری دوچرخه منتظرند نوجوانی‌شان زودتر تمام شود و زودتر بزرگ شوند؟

مسافرانی‌ که در جاده‌ها می‌‌سوزند

تصادف و آتش‌سوزی وقتی در جاده‌ها با هم همراه و همدست می‌شوند حوادث هولناکی را رقم می‌زنند که دردناک‌ترین صحنه‌های مرگ را به‌دنبال دارند.

مهاجرت از شهر، بهای نجات محکوم به قصاص بعد از ۲۱ سال

خانواده جوانی که ۲۱ سال قبل در جریان یک درگیری به قتل رسیده بود بعد از ۲۱ سال تصمیم گرفتند قاتل پسرشان را ببخشند.