جمعه 7 شهریور 1393 | به روز شده: 1 ساعت و 27 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
دوشنبه 14 فروردین 1391 - 19:54:00 | کد مطلب: 164595 چاپ

آشنایی با تاریخچه نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران

دفاع > زمینی - همشهری آنلاین:
بررسی تاریخچه تشکیل نیروی زمینی در ایران را می‌توان از زمان شروع تاریخ مدون آن یعنی دوره مادها مورد بررسی قرار داد که افراد این نیرو به دو دسته سواره نظام و پیاده نظام تقسیم می‌شدند

سپس با تشکیل حکومت هخامنشیان توسط کوروش هخامنشی، این نیروها تحت فرماندهی یک نفر درآمده و شکل و سازمان منسجم‌‌تری یافتند.

در زمان داریوش هخامنشی استعداد نیروی زمینی به هفتصد ‌هزار نفر افزایش یافت و رسته‌های پیاده، سواره، اراده‌سواران، مهندسان، نفت‌اندازان، کارگزاران و سربازان جاوید شکل گرفت.

اشکانیان اما، نیروی زمینی را به دو گروه سواران و پیادگان تقسیم کردند و اهمیت بیشتری برای رسته سواران قائل بودند. در دوره ساسانیان هم پادگان‌های همیشگی ایجاد شد و هزینه سپاهیان و مزد سربازان از سوی دولت پرداخت گردید.

پس از آمدن مسلمانان به ایران و فروپاشی حکومت ساسانیان، امیران عرب، نیروهایی نیز از ایرانیان در زیر فرمان خود داشتند که در میدان‌های جنگ پیکار می‌کردند و پس از مدتی همین نیروها علم استقلال برافراشتند و در گوشه و کنار ایران حکومت‌هایی تشکیل دادند که دارای ارتش مخصوص خود بود و در این ارتش‌ها، همان شیوه‌های جنگ نیاکان خود را به کار می‌بردند. صفاریان، دیلمیان سامانیان و سایر حکومت‌های متقارن از جمله این حکومت‌ها بودند.

با روی کار آمدن صفویان، ارتش دارای سازمانی متشکل و هماهنگ‌تر شد و نیروی زمینی ارتش به چهار دسته:

  • سواران، پیادگان، توپچیلر (توپخانه)، نسقچیلر (راهدار و راهبان سپاهیان) تقسیم گشت.

وضعیت نیروی زمینی در دوره افشاریه هم تقریباً شبیه زمان صفویه بود، اما با کشته شدن نادرشاه، آرامش و مرکزیتی که او پدید آورده بود، به یکباره از میان رفت و آشفتگی و بی سرو سامانی در ارتش تا نخستین دهه سیزدهم هجری و آغاز فرمانروایی آقا محمد خان قاجار ادامه یافت.

در دوره قاجاریه با همت و تلاش میرزا تقی خان امیر کبیر که به حق مقام شامخی در تاریخ ارتش ایران دارد و سپس عباس میرزا، سازمان ارتش ایران مجدداً به صورت منسجم و هماهنگی در آمد و ارتش ایران به ده تومان تقسیم شد که هر تومان متشکل از چهار تا یازده فوج و فرمانده هر فوج یک سرتیپ بود.

به طور کلی نیروی زمینی ارتش این دوره را بخش‌های زیر تشکیل می‌دادند:

  • قشون جنوب ایران، دیویزیون قزاق، بریگاد مرکزی، نظام ایالات و ولایات، قوای داوطلب شرقی، ژاندارمری، امنیه و قوای مشابه، پلیس منظم، پلیس ایالات و ولایات.

در دوره حکومت رضاخان پهلوی توجه زیادی به امر نظام و اصلاحات وسیع در ارتش می‌شد. در ضمن این اصلاحات، ایران به پنج حوزه نظامی بزرگ تقسیم شد که باید آن را مبدأ تشکیل نیروی زمینی ارتش به صورت اصولی و تقریباً به شکل امروزی آن دانست.

این پنج حوزه شامل لشگر مرکز، لشگر شمال غرب، لشگر شرق یا خراسان، لشگر جنوب و لشگر غرب می‌شد. سپس طی سال‌های 1314 تا 1320، تحولات اساسی دیگری در سازمان نیروی زمینی ارتش به وجود آمد و این سازمان شامل پنج لشگر، 4 تیپ مستقل، 2 واحد توپخانه 105 بلند و ضد هوایی شد. در سال 1314 شمسی، درجات نظامی نیز تعیین و اعلام گردید.

در این زمان، مدارس مختلف نظامی مانند مدرسه دیویزیون(برای دیویزیون قزاق)، مدرسه نظام مشیر‌الدوله(برای بریگاد مرکزی)، مدارس افسیه و سوزافسیه(برای ژاندارمری و کلاسهای بیطاری) که قبلاً در زمان قاجاریه تشکیل شده بودند، درهم آمیخته شدند و برای اولین بار مؤسسه‌ای به نام مدارس نظام کل قشون ایجاد گردید، در ادامه، این مدارس به سه مدرسه جداگانه:

  • مدرسه ابتدایی نظام، مدرسه متوسطه نظام، مدرسه عالی نظام تبدیل شدند، که نام این سه مدرسه نیز در سال 1314 به ترتیب به دبستان نظام، دبیرستان نظام و دانشکده افسری تغییر یافت.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران و پیدایش تغییر و تحولات اساسی در بخش‌های مختلف کشور، از جمله ارتش، نیروهای انقلابی موجود در ارتش که بیشتر آنان طی سال‌های گذشته نیز هدایت افراد انقلابی و مذهبی ارتش را بر عهده داشتند، با توجه به وضعیت کشور و بروز هرج و مرج در نقاط مرزی، در زمان شروع تهاجم رژیم عراق به کشورمان، نیروهای ارتش از انسجام و هماهنگی لازم برخوردار نبودند، اما در عین حال، اولین بخش از مردم کشورمان نیز که به مقابله با دشمن متجاوز شتافتند، نیروهای زمینی و هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران بودند.

نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران در طول هشت سال دفاع مقدس، 45 عملیات گسترده و مؤثر بر علیه نیروهای متجاوز انجام داد که بیشتر آنها منجر به آزادسازی بخش عمده‌ای از خاک اشغال شده کشورمان شد و ضربات جبران ناپذیری بر پیکره ماشین جنگی عراق وارد گردید.

همزمان با عملیات‌های نظامی این نیرو، پرسنل فداکار و متعهد جهاد خود کفایی آن، دوشادوش سایر پرسنل درگیر جنگ، ضمن بازسازی و تعمیر و تدارک وسایل، قطعات آسیب دیده منشأ خدمات بسیار ارزشمندی برای نیروهای نظامی کشور شدند و اقدام به ساخت قطعات مورد نیاز نیز کردند.

در زمینه امور آموزشی نیز اقدامات زیادی انجام گرفت تا نیروی زمینی ارتش به صورت منسجم و مبتنی بر علم روز درآید.

با گذشت سال‌ها از پایان جنگ تحمیلی، نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران با گذر از دوران سازندگی و تعمیر تجهیزات و امکانات مورد استفاده خود در جنگ، با استفاده از نیروهای متخصص و مهندسان توانسته است که تسلیحات و تجهیزات نظامی متعددی را طراحی و تولید کند و به مرحله خودکفایی برسد.

از نظر نیروی انسانی نیز، با گزینش و استخدام نیروهای متعهد، مومن و تحصیلکرده، نیروهای آماده‌ای را جهت دفاع از کشور و نظام جمهوری اسلامی ایران تربیت کرده است.

منبع مورد استفاده برای این مدخل

انتخاب سردبیر

حسام‌الدین سراج در برج میلاد می‌خواند

همشهری آنلاین: کنسرت حسام‌الدین سراج اواسط شهریور ماه در تهران برگزار می‌شود. قرار است این برنامه ۱۳ و ۱۴ شهریور در سالن همایش‌های برج میلاد به اجرا شود

۳۰۰ آمریکایی در کنار داعش در سوریه و عراق می‌جنگند

همشهری آنلاین: مقامات ارشد آمریکا اعلام کردند که این کشور به دنبال شناسایی ۳۰۰ آمریکایی است که همراه با شورشیان گروه تروریستی داعش در سوریه و عراق مشغول جنگ هستند.

شماره ۱۰۶ ماهنامه فرانسوی زبان "رُوو دو تهران منتشر شد

همشهری آنلاین: یکصد و ششمین شماره ماهنامه فرانسوی زبان "رُوو دو تهران، وابسته به موسسه اطلاعات، در هشتاد و چهار صفحه منتشر شد. پرونده این شماره به معرفی استان هرمزگان (بخش دوم) می‌پردازد.

قرار بازداشت مرسی به اتهام انتقال اسناد امنیتی مصر به قطر

همشهری آنلاین: دادستان کل مصر دستور بازداشت موقت رئیس جمهور برکنار شده مصر را به اتهام انتقال اسناد مهمی به قطر صادر کرد.

تاکید بر احیای جایگاه شیراز در قطب الکترونیک

همشهری آنلاین: محمود واعظی وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات بر احیای جایگاه شیراز به عنوان قطب الکترونیک کشور تاکید کرد.

افزایش نقاط گسترش پدافند هوایی از ۳۶۰۰ نقطه به ۵۰۰۰ نقطه در آینده نزدیک

همشهری آنلاین: امیر سرتیپ فرزاد اسماعیلی فرمانده قرارگاه پدافند هوایی خاتم الانبیاء(ص) از افزایش نقاط گسترش پدافندی از ۳۶۰۰ نقطه به ۵۰۰۰ نقطه در آینده نزدیک خبر داد.

جشن پیروزی غزه و تظاهرات ضدصهیونیستی در ۷ استان پس از اقامه نماز جمعه

همشهری آنلاین: شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی در اطلاعیه اعلام کرد: جشـن پیروزی غزه همراه با تظاهرات اعلام همبستگی با مردم مظلوم فلسطین پس از اقامه نماز جمعه این هفته در هفت استان برگزار می‌شود.

عبدالرئوف ریگی برادر عبدالمالک ریگی به هلاکت رسید

همشهری آنلاین: گزارش‌ها از کشته شدن عبدالرئوف ریگی سرکرده گروه شبه‌نظامی جیش‌النصر در خاک پاکستان حکایت دارد.

پرونده کودک‌آزاری و استعفای رئیس شورای شهر در انگلیس

روترهام در ۲۵۰ کیلومتری پایتخت انگلیس شاید برای خیلی‌ها در جهان شهر شناخته شده‌ای نباشد اما با افشای ۱۴۰۰مورد آزار و اذیت کودکان در این شهر و بحران سیاسی متعاقب آن احتمالاً نام این شهر به این زودی‌ها فراموش نخواهد شد.

کاهش ۲ درصدی نرخ تورم در مرداد

نرخ تورم همچنان با شتاب روبه کاهش است.

نرخ تسهیلات بخش کشاورزی به ۱۷ درصدکاهش یافت

با تصویب هیأت وزیران از نرخ سود تسهیلات پرداختی به بخش کشاورزی با کاهش ۵ درصدی از ۲۲ به ۱۷ درصد رسید.

لاریجانی: ایران در صنعت موشکی توان دفاعی مطلوبی دارد

همشهری آنلاین: رئیس مجلس تأکید کرد که توان ایران در زمینه‌های گوناگون دفاعی به ویژه در بخش موشکی مطلوب است.

«سوپرمن» ۷۶ ساله رکورد شکست

همشهری آنلاین: یکی از قدیمی‌ترین نسخه‌های کتاب کمیک «سوپرمن» به قیمت سه میلیون و ۲۰۰ هزار دلار در یک حراجی به فروش رسید.

رزمایش بسیجیان کوی‌های سازمانی قرارگاه پدافند هوایی

همشهری آنلاین: رزمایش بسیجیان کوی های سازمانی گروه پدافند هوایی امروز با حضور امیر سرتیپ فرزاد اسماعیلی فرمانده قرارگاه پدافند هوایی خاتم الانبیاء(ص) و مقامات لشکری و کشوری با هدف مردمی کردن دفاع در سواحل دریای خزر به مدت یک روز برگزار شد.

گول این پیامک را نخورید: میلیونر شو

همشهری آنلاین: رئیس پلیس فتای خراسان شمالی با توجه به افزایش کلاهبرداری پیامکی «میلیونر شو» به شهروندان هشدار داد. ارسال پیامک جعلی از جرائمی است که در فضای مجازی باب شده و مبالغ بسیاری از این طریق کلاهبرداری می‌شود.

اخطار برای ۹۰ درصد دکل‌های مخابراتی پایتخت

شورای شهر تهران در جلسه علنی این هفته خود به موضوع مهم دکل‌های مخابراتی پرداخت.

ارتباط بوی بدن با تغذیه

همشهری آنلاین: بوی بدن طبیعی است ولی گاهی ممکن است این بو ناخوشایند باشد. برخی مواد غذایی در افزایش و کاهش این بو موثرند که در ادامه به برخی از آن‌ها اشاره می‌شود.

اروپا در انتظار نتیجه مذاکرات پوتین و پوروشنکو

درحالی‌که تنش میان روسیه و دولت اوکراین در میدان جنگ شرق این کشور و رویارویی دیپلماتیک و تجاری میان روسیه با غرب بر سر اوکراین، هر روز شدید‌تر می‌شود، ولادیمیر پوتین مذاکره با رئیس‌جمهور اوکراین را آغاز کرد.