شنبه 9 اسفند 1393 | به روز شده: 8 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
دوشنبه 14 فروردین 1391 - 18:54:00 | کد مطلب: 164595 چاپ

آشنایی با تاریخچه نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران

دفاع > زمینی - همشهری آنلاین:
بررسی تاریخچه تشکیل نیروی زمینی در ایران را می‌توان از زمان شروع تاریخ مدون آن یعنی دوره مادها مورد بررسی قرار داد که افراد این نیرو به دو دسته سواره نظام و پیاده نظام تقسیم می‌شدند

سپس با تشکیل حکومت هخامنشیان توسط کوروش هخامنشی، این نیروها تحت فرماندهی یک نفر درآمده و شکل و سازمان منسجم‌‌تری یافتند.

در زمان داریوش هخامنشی استعداد نیروی زمینی به هفتصد ‌هزار نفر افزایش یافت و رسته‌های پیاده، سواره، اراده‌سواران، مهندسان، نفت‌اندازان، کارگزاران و سربازان جاوید شکل گرفت.

اشکانیان اما، نیروی زمینی را به دو گروه سواران و پیادگان تقسیم کردند و اهمیت بیشتری برای رسته سواران قائل بودند. در دوره ساسانیان هم پادگان‌های همیشگی ایجاد شد و هزینه سپاهیان و مزد سربازان از سوی دولت پرداخت گردید.

پس از آمدن مسلمانان به ایران و فروپاشی حکومت ساسانیان، امیران عرب، نیروهایی نیز از ایرانیان در زیر فرمان خود داشتند که در میدان‌های جنگ پیکار می‌کردند و پس از مدتی همین نیروها علم استقلال برافراشتند و در گوشه و کنار ایران حکومت‌هایی تشکیل دادند که دارای ارتش مخصوص خود بود و در این ارتش‌ها، همان شیوه‌های جنگ نیاکان خود را به کار می‌بردند. صفاریان، دیلمیان سامانیان و سایر حکومت‌های متقارن از جمله این حکومت‌ها بودند.

با روی کار آمدن صفویان، ارتش دارای سازمانی متشکل و هماهنگ‌تر شد و نیروی زمینی ارتش به چهار دسته:

  • سواران، پیادگان، توپچیلر (توپخانه)، نسقچیلر (راهدار و راهبان سپاهیان) تقسیم گشت.

وضعیت نیروی زمینی در دوره افشاریه هم تقریباً شبیه زمان صفویه بود، اما با کشته شدن نادرشاه، آرامش و مرکزیتی که او پدید آورده بود، به یکباره از میان رفت و آشفتگی و بی سرو سامانی در ارتش تا نخستین دهه سیزدهم هجری و آغاز فرمانروایی آقا محمد خان قاجار ادامه یافت.

در دوره قاجاریه با همت و تلاش میرزا تقی خان امیر کبیر که به حق مقام شامخی در تاریخ ارتش ایران دارد و سپس عباس میرزا، سازمان ارتش ایران مجدداً به صورت منسجم و هماهنگی در آمد و ارتش ایران به ده تومان تقسیم شد که هر تومان متشکل از چهار تا یازده فوج و فرمانده هر فوج یک سرتیپ بود.

به طور کلی نیروی زمینی ارتش این دوره را بخش‌های زیر تشکیل می‌دادند:

  • قشون جنوب ایران، دیویزیون قزاق، بریگاد مرکزی، نظام ایالات و ولایات، قوای داوطلب شرقی، ژاندارمری، امنیه و قوای مشابه، پلیس منظم، پلیس ایالات و ولایات.

در دوره حکومت رضاخان پهلوی توجه زیادی به امر نظام و اصلاحات وسیع در ارتش می‌شد. در ضمن این اصلاحات، ایران به پنج حوزه نظامی بزرگ تقسیم شد که باید آن را مبدأ تشکیل نیروی زمینی ارتش به صورت اصولی و تقریباً به شکل امروزی آن دانست.

این پنج حوزه شامل لشگر مرکز، لشگر شمال غرب، لشگر شرق یا خراسان، لشگر جنوب و لشگر غرب می‌شد. سپس طی سال‌های 1314 تا 1320، تحولات اساسی دیگری در سازمان نیروی زمینی ارتش به وجود آمد و این سازمان شامل پنج لشگر، 4 تیپ مستقل، 2 واحد توپخانه 105 بلند و ضد هوایی شد. در سال 1314 شمسی، درجات نظامی نیز تعیین و اعلام گردید.

در این زمان، مدارس مختلف نظامی مانند مدرسه دیویزیون(برای دیویزیون قزاق)، مدرسه نظام مشیر‌الدوله(برای بریگاد مرکزی)، مدارس افسیه و سوزافسیه(برای ژاندارمری و کلاسهای بیطاری) که قبلاً در زمان قاجاریه تشکیل شده بودند، درهم آمیخته شدند و برای اولین بار مؤسسه‌ای به نام مدارس نظام کل قشون ایجاد گردید، در ادامه، این مدارس به سه مدرسه جداگانه:

  • مدرسه ابتدایی نظام، مدرسه متوسطه نظام، مدرسه عالی نظام تبدیل شدند، که نام این سه مدرسه نیز در سال 1314 به ترتیب به دبستان نظام، دبیرستان نظام و دانشکده افسری تغییر یافت.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران و پیدایش تغییر و تحولات اساسی در بخش‌های مختلف کشور، از جمله ارتش، نیروهای انقلابی موجود در ارتش که بیشتر آنان طی سال‌های گذشته نیز هدایت افراد انقلابی و مذهبی ارتش را بر عهده داشتند، با توجه به وضعیت کشور و بروز هرج و مرج در نقاط مرزی، در زمان شروع تهاجم رژیم عراق به کشورمان، نیروهای ارتش از انسجام و هماهنگی لازم برخوردار نبودند، اما در عین حال، اولین بخش از مردم کشورمان نیز که به مقابله با دشمن متجاوز شتافتند، نیروهای زمینی و هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران بودند.

نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران در طول هشت سال دفاع مقدس، 45 عملیات گسترده و مؤثر بر علیه نیروهای متجاوز انجام داد که بیشتر آنها منجر به آزادسازی بخش عمده‌ای از خاک اشغال شده کشورمان شد و ضربات جبران ناپذیری بر پیکره ماشین جنگی عراق وارد گردید.

همزمان با عملیات‌های نظامی این نیرو، پرسنل فداکار و متعهد جهاد خود کفایی آن، دوشادوش سایر پرسنل درگیر جنگ، ضمن بازسازی و تعمیر و تدارک وسایل، قطعات آسیب دیده منشأ خدمات بسیار ارزشمندی برای نیروهای نظامی کشور شدند و اقدام به ساخت قطعات مورد نیاز نیز کردند.

در زمینه امور آموزشی نیز اقدامات زیادی انجام گرفت تا نیروی زمینی ارتش به صورت منسجم و مبتنی بر علم روز درآید.

با گذشت سال‌ها از پایان جنگ تحمیلی، نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران با گذر از دوران سازندگی و تعمیر تجهیزات و امکانات مورد استفاده خود در جنگ، با استفاده از نیروهای متخصص و مهندسان توانسته است که تسلیحات و تجهیزات نظامی متعددی را طراحی و تولید کند و به مرحله خودکفایی برسد.

از نظر نیروی انسانی نیز، با گزینش و استخدام نیروهای متعهد، مومن و تحصیلکرده، نیروهای آماده‌ای را جهت دفاع از کشور و نظام جمهوری اسلامی ایران تربیت کرده است.

منبع مورد استفاده برای این مدخل

انتخاب سردبیر

چهلمین و آخرین برنامه تهرانگردی در سال ۹۳ برگزار شد

همشهری‌آنلاین: چهلمین و آخرین برنامه تهرانگردی احمد مسجد جامعی در سال ۹۳، به بازدید از منطقه ۲۱ تهران، باغات و فضای سبز و حضور در شهرک سینمایی غزالی و موزه خودروهای قدیمی و همچنین کاشت نهال به یاد تهران پژوهان درگذشته و بازدید از مرکز خدمات بهزیستی ورداورد اختصاص داشت.

تبعیض در افزایش حقوق کارکنان را نمی‌پذیریم

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با تأکید بر لزوم هماهنگی در افزایش حقوق کارکنان دولت گفت: در حال حاضر به جای اجرای قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان، در عمل نظام ناهماهنگ پرداخت عملیاتی شده است.

مرگ مرموز نوعروس بندری در مشهد

سفر زن ۲۳ ساله برای دیدن نامزدش در مشهد پایان مرگباری داشت. وقتی این زن در درگیری با نامزدش جان باخت، پسر جوان نیز دست به‌خودکشی زد.

بودجه دانشگاه آزاد تصویب شد؛ سهم پژوهش از شهریه دانشجویان

همشهری آنلاین: بودجه دانشگاه آزاد اسلامی در جلسه هیئت امنای دانشگاه آزاد تصویب شد که بر اساس مصوبات این جلسه، ۵ درصد از محل شهریه‌ها به پژوهش اختصاص می‌یابد.

کاهش ۱۵ درصدی ارزش معاملات

سهامداران بورس هفته گذشته ۲ میلیاردو ۶۷۹ میلیون سهم به ارزش ۵ هزارو ۳۷۹ میلیارد ریال در بورس دادو ستد کردندکه این مقدار به لحاظ حجم ۱۴ درصد و به لحاظ ارزش ۱۵ درصد کاهش داشت.

توصیه‌هایی برای رفع نزله

همشهری آنلاین: یک متخصص طب سنتی توصیه‌هایی را برای رفع خلط‌های پشت گلو «نزله» تشریح کرد.

درگیری نظامیان صهیونیست با تظاهرکنندگان فلسطینی

همشهری آنلاین: نظامیان رژیم صهیونیستی روز جمعه با شلیک گاز اشک آور و گلوله های پلاستیکی به تظاهرکنندگان فلسطینی، با آنها در شهرک بلعین در رام الله درگیر شدند.

بازیگر نقش آقای اسپاک درگذشت

همشهری آنلاین: لئونارد نیموی که به خاطر بازی در نقش آقای اسپاک در سریال تلویزیونی علمی- تخیلی سفر ستاره‌ای (Star Treck) موسوم به پیشتازان فضا به شهرت رسید، و درگیر بیماری مزمن انسدادی ریوی بود در ۸۳ سالگی درگذشت.

عوارض پستانک برای فک

همشهری آنلاین: یک دندانپزشک کودکان معتقد است استفاده از پستانک و مکیدن انگشت موجب جلوزدگی فک در کودکان می‌شود.

طرح جدید بومی‌سازی اسلام در اروپا

این روزها اسلام و رفتار و موقعیت جمعیت مسلمان کشورهای اروپایی، یکی از موضوعات مورد توجه رسانه‌ها و دولتمردان این کشورهاست.

صید گربه‌ماهی ۲ متر و نیمی

تورین: برادر‌های دوقلوی ایتالیایی یک ماهی ۲ متر و ۶۷ سانتی‌متری را که ۱۲۷ کیلو وزن داشت در رودخانه پوی این کشور صید کردند.

سقوط مرگبار بالگرد در ارتفاعات دربند

یک فروند بالگرد متعلق به ستاد مدیریت بحران کشور هنگام پرواز در ارتفاعات شمال تهران با کوه برخورد و سقوط کرد.

تولید قند پهلو برای نوروز

همشهری آنلاین: «قندپهلو» نوروزی با اجرای رضا رفیع، شهرام شکیبا و ناصر فیض در شبکه آموزش سیما تولید می‌شود.

زاینده رود در نوروز جاری است

همشهری آنلاین: نوروز امسال به منظور پذیرایی از گردشگران، آب در زاینده رود جاری است. فرماندار اصفهان در نشست ستاد اجرایی خدمات سفر استان با اعلام این خبر افزود:

مافیای ایتالیا صدای پاپ را در آورد

همشهری آنلاین: با افزایش جنایت و جرایم و تشدید فعالیت های گروه های مافیایی، پاپ فرانسیس رهبر مذهبی کاتولیک ها از اعضای گروههای مافیایی ایتالیا خواست تا توبه کنند و دست از جنایات بردارند.

ترکیه نزدیک ۲۰۰ هزار مین در مرز ایران جاسازی کرد

همشهری آنلاین: کمیسیون حقوق بشر مجلس ترکیه مجموع مین های جاسازی شده در ترکیه به ویژه در مرزهای این کشور با همسایگان را نزدیک به یک میلیون دستگاه اعلام کرد که حدود ۲۰۰ هزار دستگاه آن در مرز ترکیه با ایران جاسازی شده است.

پلنگ شیراز در تهران تلف شد

همشهری آنلاین: پلنگ شیراز، چند ساعت پس از انتقال به تهران، در دانشکده دامپزشکی، زیر تیغ جراحان تلف شد.

آخرین جزئیات پرونده مهدی هاشمی

همشهری آنلاین: وکیل پرونده مهدی هاشمی، به تشریح آخرین وضعیت پرونده موکل خود در دادگاه انقلاب پرداخت.