چهارشنبه 2 مهر 1393 | به روز شده: 1 ساعت و 17 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
دوشنبه 14 فروردین 1391 - 18:54:00 | کد مطلب: 164595 چاپ

آشنایی با تاریخچه نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران

دفاع > زمینی - همشهری آنلاین:
بررسی تاریخچه تشکیل نیروی زمینی در ایران را می‌توان از زمان شروع تاریخ مدون آن یعنی دوره مادها مورد بررسی قرار داد که افراد این نیرو به دو دسته سواره نظام و پیاده نظام تقسیم می‌شدند

سپس با تشکیل حکومت هخامنشیان توسط کوروش هخامنشی، این نیروها تحت فرماندهی یک نفر درآمده و شکل و سازمان منسجم‌‌تری یافتند.

در زمان داریوش هخامنشی استعداد نیروی زمینی به هفتصد ‌هزار نفر افزایش یافت و رسته‌های پیاده، سواره، اراده‌سواران، مهندسان، نفت‌اندازان، کارگزاران و سربازان جاوید شکل گرفت.

اشکانیان اما، نیروی زمینی را به دو گروه سواران و پیادگان تقسیم کردند و اهمیت بیشتری برای رسته سواران قائل بودند. در دوره ساسانیان هم پادگان‌های همیشگی ایجاد شد و هزینه سپاهیان و مزد سربازان از سوی دولت پرداخت گردید.

پس از آمدن مسلمانان به ایران و فروپاشی حکومت ساسانیان، امیران عرب، نیروهایی نیز از ایرانیان در زیر فرمان خود داشتند که در میدان‌های جنگ پیکار می‌کردند و پس از مدتی همین نیروها علم استقلال برافراشتند و در گوشه و کنار ایران حکومت‌هایی تشکیل دادند که دارای ارتش مخصوص خود بود و در این ارتش‌ها، همان شیوه‌های جنگ نیاکان خود را به کار می‌بردند. صفاریان، دیلمیان سامانیان و سایر حکومت‌های متقارن از جمله این حکومت‌ها بودند.

با روی کار آمدن صفویان، ارتش دارای سازمانی متشکل و هماهنگ‌تر شد و نیروی زمینی ارتش به چهار دسته:

  • سواران، پیادگان، توپچیلر (توپخانه)، نسقچیلر (راهدار و راهبان سپاهیان) تقسیم گشت.

وضعیت نیروی زمینی در دوره افشاریه هم تقریباً شبیه زمان صفویه بود، اما با کشته شدن نادرشاه، آرامش و مرکزیتی که او پدید آورده بود، به یکباره از میان رفت و آشفتگی و بی سرو سامانی در ارتش تا نخستین دهه سیزدهم هجری و آغاز فرمانروایی آقا محمد خان قاجار ادامه یافت.

در دوره قاجاریه با همت و تلاش میرزا تقی خان امیر کبیر که به حق مقام شامخی در تاریخ ارتش ایران دارد و سپس عباس میرزا، سازمان ارتش ایران مجدداً به صورت منسجم و هماهنگی در آمد و ارتش ایران به ده تومان تقسیم شد که هر تومان متشکل از چهار تا یازده فوج و فرمانده هر فوج یک سرتیپ بود.

به طور کلی نیروی زمینی ارتش این دوره را بخش‌های زیر تشکیل می‌دادند:

  • قشون جنوب ایران، دیویزیون قزاق، بریگاد مرکزی، نظام ایالات و ولایات، قوای داوطلب شرقی، ژاندارمری، امنیه و قوای مشابه، پلیس منظم، پلیس ایالات و ولایات.

در دوره حکومت رضاخان پهلوی توجه زیادی به امر نظام و اصلاحات وسیع در ارتش می‌شد. در ضمن این اصلاحات، ایران به پنج حوزه نظامی بزرگ تقسیم شد که باید آن را مبدأ تشکیل نیروی زمینی ارتش به صورت اصولی و تقریباً به شکل امروزی آن دانست.

این پنج حوزه شامل لشگر مرکز، لشگر شمال غرب، لشگر شرق یا خراسان، لشگر جنوب و لشگر غرب می‌شد. سپس طی سال‌های 1314 تا 1320، تحولات اساسی دیگری در سازمان نیروی زمینی ارتش به وجود آمد و این سازمان شامل پنج لشگر، 4 تیپ مستقل، 2 واحد توپخانه 105 بلند و ضد هوایی شد. در سال 1314 شمسی، درجات نظامی نیز تعیین و اعلام گردید.

در این زمان، مدارس مختلف نظامی مانند مدرسه دیویزیون(برای دیویزیون قزاق)، مدرسه نظام مشیر‌الدوله(برای بریگاد مرکزی)، مدارس افسیه و سوزافسیه(برای ژاندارمری و کلاسهای بیطاری) که قبلاً در زمان قاجاریه تشکیل شده بودند، درهم آمیخته شدند و برای اولین بار مؤسسه‌ای به نام مدارس نظام کل قشون ایجاد گردید، در ادامه، این مدارس به سه مدرسه جداگانه:

  • مدرسه ابتدایی نظام، مدرسه متوسطه نظام، مدرسه عالی نظام تبدیل شدند، که نام این سه مدرسه نیز در سال 1314 به ترتیب به دبستان نظام، دبیرستان نظام و دانشکده افسری تغییر یافت.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران و پیدایش تغییر و تحولات اساسی در بخش‌های مختلف کشور، از جمله ارتش، نیروهای انقلابی موجود در ارتش که بیشتر آنان طی سال‌های گذشته نیز هدایت افراد انقلابی و مذهبی ارتش را بر عهده داشتند، با توجه به وضعیت کشور و بروز هرج و مرج در نقاط مرزی، در زمان شروع تهاجم رژیم عراق به کشورمان، نیروهای ارتش از انسجام و هماهنگی لازم برخوردار نبودند، اما در عین حال، اولین بخش از مردم کشورمان نیز که به مقابله با دشمن متجاوز شتافتند، نیروهای زمینی و هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران بودند.

نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران در طول هشت سال دفاع مقدس، 45 عملیات گسترده و مؤثر بر علیه نیروهای متجاوز انجام داد که بیشتر آنها منجر به آزادسازی بخش عمده‌ای از خاک اشغال شده کشورمان شد و ضربات جبران ناپذیری بر پیکره ماشین جنگی عراق وارد گردید.

همزمان با عملیات‌های نظامی این نیرو، پرسنل فداکار و متعهد جهاد خود کفایی آن، دوشادوش سایر پرسنل درگیر جنگ، ضمن بازسازی و تعمیر و تدارک وسایل، قطعات آسیب دیده منشأ خدمات بسیار ارزشمندی برای نیروهای نظامی کشور شدند و اقدام به ساخت قطعات مورد نیاز نیز کردند.

در زمینه امور آموزشی نیز اقدامات زیادی انجام گرفت تا نیروی زمینی ارتش به صورت منسجم و مبتنی بر علم روز درآید.

با گذشت سال‌ها از پایان جنگ تحمیلی، نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران با گذر از دوران سازندگی و تعمیر تجهیزات و امکانات مورد استفاده خود در جنگ، با استفاده از نیروهای متخصص و مهندسان توانسته است که تسلیحات و تجهیزات نظامی متعددی را طراحی و تولید کند و به مرحله خودکفایی برسد.

از نظر نیروی انسانی نیز، با گزینش و استخدام نیروهای متعهد، مومن و تحصیلکرده، نیروهای آماده‌ای را جهت دفاع از کشور و نظام جمهوری اسلامی ایران تربیت کرده است.

منبع مورد استفاده برای این مدخل

انتخاب سردبیر

مدارا با بانک‌ها بی‌مهری با مردم

اخذ کارمزد خریدهای الکترونیکی از صاحبان پوز فروشگاهی که قرار است از آبان‌ماه اجرا شود، واکنش گسترده‌ای داشته است.

زیان ۳ درصدی سهامداران در شهریورماه

آمارها نشان می‌دهد که سهامداران شهریورامسال به‌طور میانگین ۳ درصد زیان کرده‌اند اما همین اطلاعات نشان می‌دهد بورس همچنان محل جذابی برای سرمایه‌گذاری است، شاید به همین دلیل است که از ابتدای سال تاکنون نزدیک به۲ میلیون نفر ۱۰میلیارد دلار سهام در بورس خریده‌اند.

آوارگی دوباره مردم سوریه با حمله هوایی آمریکا

عبدالله آلبوغبیش: سرانجام آمریکا مداخله نظامی خود را در سوریه آغاز کرد و برای نخستین‌بار از زمان آغاز حملات خود علیه داعش در خاورمیانه، ۲۲بار مواضع این گروه تروریستی را در داخل سوریه بمباران کرد تا ضمن گسترده‌شدن دایره این حملات و به موازات آن جدی‌تر‌شدن ورود آمریکا به جنگی جدید، خاورمیانه هم وارد مرحله پیچیده‌تری شود.

مدیریت جهادی در دوران دفاع مقدس

یدالله جوانی: با گذشت ۲۵ سال از پایان جنگ، امروزه به خوبی قابل فهم و تبیین است که دوران دفاع‌مقدس یک دوران مشعشع و نورانی در تاریخ ملت ایران است و امروز برای اهل نظر این مطلب قابل فهم است که بسیاری از سرمایه و داشته‌های ملت ایران در این سال‌ها به دفاع‌مقدس بازمی‌گردد.

گزارش تصویری، رونمایی از فرهنگنامه جامع شهدای شهر تهران

همشهری‌آنلاین: فرهنگنامه جامع شهدای شهر تهران عصر روز سه‌شنبه اول مهر با حضور دکتر محمد‌باقر قالیباف شهردار تهران رونمایی شد. تصاویری از این رویداد:

انتقام از زباله‌انداز‌ها

مسکو> موتورسوار روسی هر جا راننده‌ای را در حال بیرون انداختن زباله از شیشه خودرو ببیند او را تعقیب کرده و همان زباله را داخل خودرواش می‌اندازد.

محاکمه مرد سالخورده به اتهام قتل همسر معتادش

مردی که متهم است به‌دنبال اختلاف با همسرش او را به قتل رسانده و جسدش را در اطراف پارک چیتگر رها کرده است با رضایت فرزندانش از قصاص رهایی یافت و صبح دیروز به لحاظ جنبه عمومی جرم محاکمه شد.

ایستگاه وزن‌کشی

مسکو> مسئولان شهرداری مسکو صندلی چند ایستگاه اتوبوس را به ترازویی برای وزن کردن مسافر‌ها بدل کردند.

بازگشت ترافیک و آلودگی هوای پاییزی به پایتخت

سید محمد فخار: همزمان با فرارسیدن فصل پاییز، ۲مهمان ناخوانده از ۲سوی شهر وارد شدند اما تا جایی که از شواهد و قراین پیداست، تا ۶ ‌ماه دیگر هم سر رفتن از تهران ندارند.

حمله قورباغه‌ها به عکس کرم

اوهایو> ‌ فیلمی که یک مرد آمریکایی در اینترنت بارگذاری کرده قورباغه‌هایی را به نمایش می‌گذارد که به تصویر یک کرم در گوشی تلفن‌همراه هجوم برده و می‌خواهند آن‌را بخورند.

آسانسور بیمارستان جان سرباز جوان را گرفت

سرباز ۲۰ ساله هنگامی که قصد داشت از طبقه چهارم بیمارستانی در شرق تهران خود را به طبقه اول برساند به‌علت سقوط در چاهک آسانسور جان باخت.

شهرداری هزینه سرویس دانش‌آموزان استثنایی را تقبل کرد

امسال زنگ شروع سال تحصیلی ۹۴-۹۳ توسط شهردار تهران در مجتمع آموزشی شهید رجائیه که ویژه آموزش کودکان استثنایی است به صدا درآمد.

دکتر قلابی وعده ورود به دانشگاه می‌داد

«با نفوذی که دارم می‌توانم شما را در هر دانشگاهی ثبت‌نام کنم.» این ادعای دکتر قلابی بود که دیپلم هم نداشت.

خانه تو چقدر خانه است؟

زهیر توکلی: مسکن یعنی چه؟ جایی که کوچه و خیابان نیست، محل کار نیست، خانه مردم نیست. همین؟

خاطرات سردار از انقلاب و جنگ

خاطرات سردار محمدجعفر اسدی از انقلاب اسلامی و دفاع مقدس به همت سیدحمید سجادی‌منش در قالب کتاب «هدایت سوم» از سوی انتشارات سوره‌مهر به بازار آمد.