چهارشنبه 30 مهر 1393 | به روز شده: 3 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
دوشنبه 14 فروردین 1391 - 18:54:00 | کد مطلب: 164595 چاپ

آشنایی با تاریخچه نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران

دفاع > زمینی - همشهری آنلاین:
بررسی تاریخچه تشکیل نیروی زمینی در ایران را می‌توان از زمان شروع تاریخ مدون آن یعنی دوره مادها مورد بررسی قرار داد که افراد این نیرو به دو دسته سواره نظام و پیاده نظام تقسیم می‌شدند

سپس با تشکیل حکومت هخامنشیان توسط کوروش هخامنشی، این نیروها تحت فرماندهی یک نفر درآمده و شکل و سازمان منسجم‌‌تری یافتند.

در زمان داریوش هخامنشی استعداد نیروی زمینی به هفتصد ‌هزار نفر افزایش یافت و رسته‌های پیاده، سواره، اراده‌سواران، مهندسان، نفت‌اندازان، کارگزاران و سربازان جاوید شکل گرفت.

اشکانیان اما، نیروی زمینی را به دو گروه سواران و پیادگان تقسیم کردند و اهمیت بیشتری برای رسته سواران قائل بودند. در دوره ساسانیان هم پادگان‌های همیشگی ایجاد شد و هزینه سپاهیان و مزد سربازان از سوی دولت پرداخت گردید.

پس از آمدن مسلمانان به ایران و فروپاشی حکومت ساسانیان، امیران عرب، نیروهایی نیز از ایرانیان در زیر فرمان خود داشتند که در میدان‌های جنگ پیکار می‌کردند و پس از مدتی همین نیروها علم استقلال برافراشتند و در گوشه و کنار ایران حکومت‌هایی تشکیل دادند که دارای ارتش مخصوص خود بود و در این ارتش‌ها، همان شیوه‌های جنگ نیاکان خود را به کار می‌بردند. صفاریان، دیلمیان سامانیان و سایر حکومت‌های متقارن از جمله این حکومت‌ها بودند.

با روی کار آمدن صفویان، ارتش دارای سازمانی متشکل و هماهنگ‌تر شد و نیروی زمینی ارتش به چهار دسته:

  • سواران، پیادگان، توپچیلر (توپخانه)، نسقچیلر (راهدار و راهبان سپاهیان) تقسیم گشت.

وضعیت نیروی زمینی در دوره افشاریه هم تقریباً شبیه زمان صفویه بود، اما با کشته شدن نادرشاه، آرامش و مرکزیتی که او پدید آورده بود، به یکباره از میان رفت و آشفتگی و بی سرو سامانی در ارتش تا نخستین دهه سیزدهم هجری و آغاز فرمانروایی آقا محمد خان قاجار ادامه یافت.

در دوره قاجاریه با همت و تلاش میرزا تقی خان امیر کبیر که به حق مقام شامخی در تاریخ ارتش ایران دارد و سپس عباس میرزا، سازمان ارتش ایران مجدداً به صورت منسجم و هماهنگی در آمد و ارتش ایران به ده تومان تقسیم شد که هر تومان متشکل از چهار تا یازده فوج و فرمانده هر فوج یک سرتیپ بود.

به طور کلی نیروی زمینی ارتش این دوره را بخش‌های زیر تشکیل می‌دادند:

  • قشون جنوب ایران، دیویزیون قزاق، بریگاد مرکزی، نظام ایالات و ولایات، قوای داوطلب شرقی، ژاندارمری، امنیه و قوای مشابه، پلیس منظم، پلیس ایالات و ولایات.

در دوره حکومت رضاخان پهلوی توجه زیادی به امر نظام و اصلاحات وسیع در ارتش می‌شد. در ضمن این اصلاحات، ایران به پنج حوزه نظامی بزرگ تقسیم شد که باید آن را مبدأ تشکیل نیروی زمینی ارتش به صورت اصولی و تقریباً به شکل امروزی آن دانست.

این پنج حوزه شامل لشگر مرکز، لشگر شمال غرب، لشگر شرق یا خراسان، لشگر جنوب و لشگر غرب می‌شد. سپس طی سال‌های 1314 تا 1320، تحولات اساسی دیگری در سازمان نیروی زمینی ارتش به وجود آمد و این سازمان شامل پنج لشگر، 4 تیپ مستقل، 2 واحد توپخانه 105 بلند و ضد هوایی شد. در سال 1314 شمسی، درجات نظامی نیز تعیین و اعلام گردید.

در این زمان، مدارس مختلف نظامی مانند مدرسه دیویزیون(برای دیویزیون قزاق)، مدرسه نظام مشیر‌الدوله(برای بریگاد مرکزی)، مدارس افسیه و سوزافسیه(برای ژاندارمری و کلاسهای بیطاری) که قبلاً در زمان قاجاریه تشکیل شده بودند، درهم آمیخته شدند و برای اولین بار مؤسسه‌ای به نام مدارس نظام کل قشون ایجاد گردید، در ادامه، این مدارس به سه مدرسه جداگانه:

  • مدرسه ابتدایی نظام، مدرسه متوسطه نظام، مدرسه عالی نظام تبدیل شدند، که نام این سه مدرسه نیز در سال 1314 به ترتیب به دبستان نظام، دبیرستان نظام و دانشکده افسری تغییر یافت.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران و پیدایش تغییر و تحولات اساسی در بخش‌های مختلف کشور، از جمله ارتش، نیروهای انقلابی موجود در ارتش که بیشتر آنان طی سال‌های گذشته نیز هدایت افراد انقلابی و مذهبی ارتش را بر عهده داشتند، با توجه به وضعیت کشور و بروز هرج و مرج در نقاط مرزی، در زمان شروع تهاجم رژیم عراق به کشورمان، نیروهای ارتش از انسجام و هماهنگی لازم برخوردار نبودند، اما در عین حال، اولین بخش از مردم کشورمان نیز که به مقابله با دشمن متجاوز شتافتند، نیروهای زمینی و هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران بودند.

نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران در طول هشت سال دفاع مقدس، 45 عملیات گسترده و مؤثر بر علیه نیروهای متجاوز انجام داد که بیشتر آنها منجر به آزادسازی بخش عمده‌ای از خاک اشغال شده کشورمان شد و ضربات جبران ناپذیری بر پیکره ماشین جنگی عراق وارد گردید.

همزمان با عملیات‌های نظامی این نیرو، پرسنل فداکار و متعهد جهاد خود کفایی آن، دوشادوش سایر پرسنل درگیر جنگ، ضمن بازسازی و تعمیر و تدارک وسایل، قطعات آسیب دیده منشأ خدمات بسیار ارزشمندی برای نیروهای نظامی کشور شدند و اقدام به ساخت قطعات مورد نیاز نیز کردند.

در زمینه امور آموزشی نیز اقدامات زیادی انجام گرفت تا نیروی زمینی ارتش به صورت منسجم و مبتنی بر علم روز درآید.

با گذشت سال‌ها از پایان جنگ تحمیلی، نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران با گذر از دوران سازندگی و تعمیر تجهیزات و امکانات مورد استفاده خود در جنگ، با استفاده از نیروهای متخصص و مهندسان توانسته است که تسلیحات و تجهیزات نظامی متعددی را طراحی و تولید کند و به مرحله خودکفایی برسد.

از نظر نیروی انسانی نیز، با گزینش و استخدام نیروهای متعهد، مومن و تحصیلکرده، نیروهای آماده‌ای را جهت دفاع از کشور و نظام جمهوری اسلامی ایران تربیت کرده است.

منبع مورد استفاده برای این مدخل

انتخاب سردبیر

بایرن، رم را درهم کوبید/ پنج گل آدریانو برای دونتسک

همشهری آنلاین: سه‌شنبه شب (۲۹ مهر) در دور سوم مرحله گروهی مسابقات فوتبال لیگ قهرمانان باشگاه‌های اروپا بازی در نقاط مختلف قاره سبز برگزار شد.

والیبال نشسته بانوان ایران حریف قهرمان جهان در فینال شد

همشهری آنلاین: بانوان تیم ملی والیبال نشسته با غلبه بر ژاپن به دیدار فینال راه یافتند و سهمیه پارالمپیک ریو را به دست آوردند.

هنرمندان خانگی

حتما شما هم دلتان می‌خواهد با هنر و ذوق و خلاقیت خودتان آثار هنری خلق کنید که در دکور منزل به چشم بیاید و هزینه مالی اندکی داشته باشد و از طرفی یادگیری آن هم آسان باشد.

من نمی‌فهمم تو چی می‌گی

یکتا فراهانی: «از در که وارد می‌شه یک راست می‌ره سراغ تلویزیون ، بعد هم روزنامه، انگار نه انگار من هم توی این خونه‌ام.

مجید فرزین نشان نقره وزنه‌برداری را کسب کرد

همشهری آنلاین: فرزین در مسابقات وزنه‌برداری وزن ۸۰ کیلوگرم به مدال نقره دست یافت.

تیم ملی فوتبال ۵ نفره نابینایان قهرمان بازی‌های پاراآسیایی شد

همشهری آنلاین: تیم ملی فوتبال ۵ نفره نابینایان و کم‌بینایان با برتری مقابل ژاپن در دیدار پایانی قهرمانی را به خود اختصاص داد.

طلای مرتضی مختاری به علیرضا مختاری رسید/ جوکار نایب قهرمان شد

همشهری آنلاین: مدال طلای رقابت‌های پرتاب وزنه بازی‌های پاراآسیایی که روز سوم مسابقات به نام مرتضی مختاری ثبت شده بود، به علیرضا مختاری رسید.

معصومه خدابخشی دومین نشان نقره تیراندازی را از آن خود کرد

همشهری آنلاین: تیم ملی تیراندازی با ۵ نشان به کار خود در مسابقات پاراآسیایی پایان داد.

کرمانی و سلطانی در پرتاب وزنه نقره و برنز، و صدقی برنز پرتاب نیزه را کسب کردند

همشهری آنلاین: فائزه کرمانی به مدال نقره رقابت‌های پرتاب وزنه بازی‌های پاراآسیایی دست یافت و مریم سلطانی به نشان برنز رسید. مرضیه صدقی هم مدال برنز پرتاب نیزه را به دست آورد.

چهاردهمین طلای کاروان ایران بر گردن صادق بیت‌سیاح

همشهری آنلاین: صادق بیت‌سیاح به مدال طلای رقابت‌های پرتاب دیسک بازی‌های پاراآسیایی دست یافت.

کسب ۵۹ مدال تا پایان روز سوم/ کاروان غدیر در جایگاه پنجم

همشهری آنلاین: در پایان سومین روز رقابت‌های پاراآسیایی اینچئون، شمار مدال‌های کاروان ایران به عدد ۵۹ رسید.

سیزدهمین طلای کاروان غدیر به دانیال سورانیان رسید

همشهری آنلاین: دانیال سورانیان به مدال طلای رقابت‌های پرتاب وزنه بازی‌های پاراآسیایی دست یافت.

از صحبت‌های معتادان کارتن‌خواب تا درد دل‌های اوراقچی‌های میدان شوش

همشهری‌آنلاین: سی و دومین برنامه تهرانگردی مسجدجامعی، رنگ و بوی متفاوت‌تری نسبت به برنامه‌های قبل داشت؛ توجه به مشکلات و معضلات اجتماعی و بررسی این عوامل، از مواردی بود که این هفته تهرانگردان را درگیر خود کرد.

پایان کار جوجیتسوکاران ایران با کسب ۱۱ مدال

همشهری آنلاین: تیم ملی جوجیتسو در دومین روز از مسابقات بین‌المللی سن پترزبوزگ، کسب سهمیه اسپرت آکورد توانست با کسب سه مدال طلا، شش نقره و دو برنز جمعا ۱۱ مدال از این رویداد به نام ایران ثبت کند.

ایران هند را برد و به مرحله حذفی صعود کرد

همشهری آنلاین: تیم والیبال جوانان ایران چهارمین و آخرین دیدار خود در دور گروهی هفدهمین دوره مسابقات قهرمانی آسیا را با پیروزی ۳ بر ۰ مقابل هند پشت سر گذاشت.

پیروزی شالکه با هدایت "دی متئو"

همشهری آنلاین: پادربورن تازه‌وارد سه بر یک بر فرانکفورت غلبه کرد.

سهیل واحدی نایب قهرمان و وفایی نفر سوم مسابقات اسنوکر شش توپ قطر شدند

همشهری آنلاین: مسابقات قهرمانی اسنوکر شش توپ قطر در مرحله فینال انجام شد و سهیل واحدی، نماینده شایسته کشورمان نایب قهرمان این دوره از رقابت‌ها شد.

بارش باران بدون گرفتگی جدی در معابر

معاون خدمات شهری شهرداری تهران گفت: بارندگی در واپسین روزهای مهرماه، مشکل جدی در معابر پایتخت ایجاد نکرد.