دوشنبه 31 شهریور 1393 | به روز شده: 43 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
دوشنبه 14 فروردین 1391 - 19:54:00 | کد مطلب: 164595 چاپ

آشنایی با تاریخچه نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران

دفاع > زمینی - همشهری آنلاین:
بررسی تاریخچه تشکیل نیروی زمینی در ایران را می‌توان از زمان شروع تاریخ مدون آن یعنی دوره مادها مورد بررسی قرار داد که افراد این نیرو به دو دسته سواره نظام و پیاده نظام تقسیم می‌شدند

سپس با تشکیل حکومت هخامنشیان توسط کوروش هخامنشی، این نیروها تحت فرماندهی یک نفر درآمده و شکل و سازمان منسجم‌‌تری یافتند.

در زمان داریوش هخامنشی استعداد نیروی زمینی به هفتصد ‌هزار نفر افزایش یافت و رسته‌های پیاده، سواره، اراده‌سواران، مهندسان، نفت‌اندازان، کارگزاران و سربازان جاوید شکل گرفت.

اشکانیان اما، نیروی زمینی را به دو گروه سواران و پیادگان تقسیم کردند و اهمیت بیشتری برای رسته سواران قائل بودند. در دوره ساسانیان هم پادگان‌های همیشگی ایجاد شد و هزینه سپاهیان و مزد سربازان از سوی دولت پرداخت گردید.

پس از آمدن مسلمانان به ایران و فروپاشی حکومت ساسانیان، امیران عرب، نیروهایی نیز از ایرانیان در زیر فرمان خود داشتند که در میدان‌های جنگ پیکار می‌کردند و پس از مدتی همین نیروها علم استقلال برافراشتند و در گوشه و کنار ایران حکومت‌هایی تشکیل دادند که دارای ارتش مخصوص خود بود و در این ارتش‌ها، همان شیوه‌های جنگ نیاکان خود را به کار می‌بردند. صفاریان، دیلمیان سامانیان و سایر حکومت‌های متقارن از جمله این حکومت‌ها بودند.

با روی کار آمدن صفویان، ارتش دارای سازمانی متشکل و هماهنگ‌تر شد و نیروی زمینی ارتش به چهار دسته:

  • سواران، پیادگان، توپچیلر (توپخانه)، نسقچیلر (راهدار و راهبان سپاهیان) تقسیم گشت.

وضعیت نیروی زمینی در دوره افشاریه هم تقریباً شبیه زمان صفویه بود، اما با کشته شدن نادرشاه، آرامش و مرکزیتی که او پدید آورده بود، به یکباره از میان رفت و آشفتگی و بی سرو سامانی در ارتش تا نخستین دهه سیزدهم هجری و آغاز فرمانروایی آقا محمد خان قاجار ادامه یافت.

در دوره قاجاریه با همت و تلاش میرزا تقی خان امیر کبیر که به حق مقام شامخی در تاریخ ارتش ایران دارد و سپس عباس میرزا، سازمان ارتش ایران مجدداً به صورت منسجم و هماهنگی در آمد و ارتش ایران به ده تومان تقسیم شد که هر تومان متشکل از چهار تا یازده فوج و فرمانده هر فوج یک سرتیپ بود.

به طور کلی نیروی زمینی ارتش این دوره را بخش‌های زیر تشکیل می‌دادند:

  • قشون جنوب ایران، دیویزیون قزاق، بریگاد مرکزی، نظام ایالات و ولایات، قوای داوطلب شرقی، ژاندارمری، امنیه و قوای مشابه، پلیس منظم، پلیس ایالات و ولایات.

در دوره حکومت رضاخان پهلوی توجه زیادی به امر نظام و اصلاحات وسیع در ارتش می‌شد. در ضمن این اصلاحات، ایران به پنج حوزه نظامی بزرگ تقسیم شد که باید آن را مبدأ تشکیل نیروی زمینی ارتش به صورت اصولی و تقریباً به شکل امروزی آن دانست.

این پنج حوزه شامل لشگر مرکز، لشگر شمال غرب، لشگر شرق یا خراسان، لشگر جنوب و لشگر غرب می‌شد. سپس طی سال‌های 1314 تا 1320، تحولات اساسی دیگری در سازمان نیروی زمینی ارتش به وجود آمد و این سازمان شامل پنج لشگر، 4 تیپ مستقل، 2 واحد توپخانه 105 بلند و ضد هوایی شد. در سال 1314 شمسی، درجات نظامی نیز تعیین و اعلام گردید.

در این زمان، مدارس مختلف نظامی مانند مدرسه دیویزیون(برای دیویزیون قزاق)، مدرسه نظام مشیر‌الدوله(برای بریگاد مرکزی)، مدارس افسیه و سوزافسیه(برای ژاندارمری و کلاسهای بیطاری) که قبلاً در زمان قاجاریه تشکیل شده بودند، درهم آمیخته شدند و برای اولین بار مؤسسه‌ای به نام مدارس نظام کل قشون ایجاد گردید، در ادامه، این مدارس به سه مدرسه جداگانه:

  • مدرسه ابتدایی نظام، مدرسه متوسطه نظام، مدرسه عالی نظام تبدیل شدند، که نام این سه مدرسه نیز در سال 1314 به ترتیب به دبستان نظام، دبیرستان نظام و دانشکده افسری تغییر یافت.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران و پیدایش تغییر و تحولات اساسی در بخش‌های مختلف کشور، از جمله ارتش، نیروهای انقلابی موجود در ارتش که بیشتر آنان طی سال‌های گذشته نیز هدایت افراد انقلابی و مذهبی ارتش را بر عهده داشتند، با توجه به وضعیت کشور و بروز هرج و مرج در نقاط مرزی، در زمان شروع تهاجم رژیم عراق به کشورمان، نیروهای ارتش از انسجام و هماهنگی لازم برخوردار نبودند، اما در عین حال، اولین بخش از مردم کشورمان نیز که به مقابله با دشمن متجاوز شتافتند، نیروهای زمینی و هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران بودند.

نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران در طول هشت سال دفاع مقدس، 45 عملیات گسترده و مؤثر بر علیه نیروهای متجاوز انجام داد که بیشتر آنها منجر به آزادسازی بخش عمده‌ای از خاک اشغال شده کشورمان شد و ضربات جبران ناپذیری بر پیکره ماشین جنگی عراق وارد گردید.

همزمان با عملیات‌های نظامی این نیرو، پرسنل فداکار و متعهد جهاد خود کفایی آن، دوشادوش سایر پرسنل درگیر جنگ، ضمن بازسازی و تعمیر و تدارک وسایل، قطعات آسیب دیده منشأ خدمات بسیار ارزشمندی برای نیروهای نظامی کشور شدند و اقدام به ساخت قطعات مورد نیاز نیز کردند.

در زمینه امور آموزشی نیز اقدامات زیادی انجام گرفت تا نیروی زمینی ارتش به صورت منسجم و مبتنی بر علم روز درآید.

با گذشت سال‌ها از پایان جنگ تحمیلی، نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران با گذر از دوران سازندگی و تعمیر تجهیزات و امکانات مورد استفاده خود در جنگ، با استفاده از نیروهای متخصص و مهندسان توانسته است که تسلیحات و تجهیزات نظامی متعددی را طراحی و تولید کند و به مرحله خودکفایی برسد.

از نظر نیروی انسانی نیز، با گزینش و استخدام نیروهای متعهد، مومن و تحصیلکرده، نیروهای آماده‌ای را جهت دفاع از کشور و نظام جمهوری اسلامی ایران تربیت کرده است.

منبع مورد استفاده برای این مدخل

انتخاب سردبیر

مالزی؛ بازداشت مظنون به همکاری با داعش

همشهری آنلاین: مقامات مالزیایی فردی را شناسایی کرده‌اند که از یک نهاد تجاری مستقر در استرالیا و مظنون به ارتباط با گروه‌های تروریستی، مبالغ زیادی پول دریافت کرده است.

یک بیماری ویروسی در دومینیکن نیم میلیون نفر را بیمار کرده است

همشهری آنلاین: یک مقام وزارت بهداشت جمهوری دومینیکن، کشوری در حوزه کارائیب در آمریکای مرکزی، روز جمعه ۱۹ سپتامبر (۲۸ شهریور) اعلام کرد که یک ویروس منتقل‌شونده بوسیل پشه به نام چیکونگونیا (chikungunya) به بیمارشدن حدود ۵۰۰ هزار نفر از مردم این کشور از جمله ۱۰۹ نوزاد انجامیده است.

نخستین واکسن ابولا بر روی یک داوطلب آزمایش شد

همشهری آنلاین: نخستین واکسن ساخته شده بر ضد ویروس ابولا چهارشنبه ۱۷ سپتامبر (۲۶ شهریور) بر روی یک زن داوطلب انگلیسی آزمایش شد.

مخالفت با مالیات برمعاملات متعدد مسکن

نمایندگان مجلس دیروز در جریان بررسی اصلاح قانون مالیات‌های مستقیم به حذف بند۱۷ از این لایحه که مربوط به اخذ مالیات از عایدی نقل و انتقال مسکن بود، رأی دادند تا پرونده اخذ مالیات از سود خرید و فروش مسکن بسته شود.

کاهش ۵۰ تومانی قیمت دلار در یک هفته

تحولات بازار ارز طی روزهای اخیر نشان می‌دهد که قیمت‌ها در مسیر نزولی گام برداشته است تا هر دلار آمریکا که هفته گذشته تا ۳ هزار و ۲۲۵ تومان پیش رفته بود، روز گذشته به ۳ هزار و ۱۷۵ تومان برسد.

تشکیل صندوق‌های سرمایه‌گذاری ارزی در بورس

هیأت دولت، بانک مرکزی و سازمان بورس را مکلف کرد نسبت به راه‌اندازی و تهیه ضوابط تاسیس صندوق‌های سرمایه‌گذاری ارزی اقدام کنند.

شاخص بورس ۱۰۰ واحد رشد کرد

شاخص کل بورس تهران در مبادلات ۱۰۰ واحد افزایش یافت و به ۷۱ هزارو ۵۴۵ واحد رسید.

اشرف غنی احمدزی رئیس جمهوری افغانستان شد

همشهر آنلاین: محمد اشرف غنی احمدزی و عبدالله عبدالله امروز ( ۳۰ شهریور) در ارگ ریاست جمهوری افغانستان موافقت‌نامه تشکیل دولت وحدت ملی افغانستان را امضا کردند که بر اساس آن اشرف غنی به عنوان رئیس‌جمهور افغانستان انتخاب شد.

پاسخ بانک مرکزی به منتقدان اخذ کارمزد پایانه‌های فروش

انتقادها نسبت به تصمیم بانک مرکزی برای اخذ کارمزد از تراکنش‌های پایانه‌های فروش بالاگرفته است.

هوای تهران در نخستین روز مهرآلوده است

سید محمد فخار: وضعیت آلودگی هوای پایتخت در سال اخیر نسبت به مدت مشابه سال گذشته روند رو به کاهشی را نشان می‌دهد.

کمک ۵ میلیارد تومانی مدیریت شهری تهران به خرمشهر

نود و ششمین جلسه شورای شهر تهران در حالی برگزار شد که یکی از اصلی‌ترین موضوعات آن با دفاع‌مقدس گره خورده بود به همین‌خاطر اعضای شورا در حضور شهردار پایتخت به بررسی دوفوریتی لایحه‌ای پرداختند که براساس آن مجوزی به شهرداری تهران برای مساعدت و کمک به شهر حماسی خرمشهر اعطا می‌شود.

شوک بانک مرکزی به بانکداری الکترونیک

بانک‌ مرکزی اصرار دارد تا شورای پول و اعتبار مجوز اخذ کارمزد از پایانه‌های فروش را صادر کند تا پذیرندگان پایانه‌های فروش از ابتدای آبان‌ماه یعنی یک‌ماه دیگر به ازای هر تراکنش مبلغی به‌عنوان کارمزد پرداخت کنند.

مصالحه سیاسی در افغانستان چگونه شکل گرفت

عبدالله آلبوغبیش: درباره توافق تقسیم قدرت در افغانستان و پیامدهای چند‌ ماه تنش سیاسی این کشور با پیرمحمد ملازهی، کارشناس مسائل شبه‌قاره گفت‌وگو کرده‌ایم.

کلاهبرداری ۲۵۰ هزار یورویی با کارخانه خیالی

مرد شیاد که به بهانه واردات کالا دست به کلاهبرداری ۲۵۰ هزار یورویی از یکی از بانک‌های استان گلستان زده بود بعد از سال‌ها فرار به دام پلیس افتاد.

دستگیری ۲ مظنون در پرونده دستبرد مسلحانه به طلافروشی

۲ مرد مسلح که مظنون به‌دست داشتن در دستبرد مسلحانه به یک مغازه طلافروشی در دزفول هستند در جریان عملیات ضربتی پلیس آگاهی دستگیر شدند.

از میوه تا سیگار برای برق پاک

آیدا ابوترابى: در فصل گرما به‌جز آب، صحبت از صرفه‌جویى در مصرف برق هم زیاد مى‌شود. انرژى‌اى که زندگى روزمره‌مان به آن گره خورده و منابع زیادى براى تولید روزانه‌اش از بین مى‌رود.