یکشنبه 30 فروردین 1394 | به روز شده: 2 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
شنبه 6 فروردین 1390 - 09:33:27 | کد مطلب: 130975 چاپ

نگاهی به موسیقی سریال پایتخت

موسیقی > دیدگاه - همشهری‌آنلاین- سید ابوالحسن مختاباد:
در میان تمامی مجموعه‌های تلویزیونی که در چند سال گذشته از شبکه‌های مختلف نمایش داده شد، مجموعه«پایتخت» را باید متفاوت و مجزا دانست.

سریالی به کارگردانی سیروس مقدم که نقش محسن تنابنده را هم می‌توان در آن بسیار پررنگ دانست، چرا که یکی از نویسندگان این متن بوده و چنانکه در عنوان‌بندی اثر‌آمده ،نویسنده اولیه متن هم او بوده است و با شناختی که از او به جای مانده است، می‌توانیم به ضرس قاطع بگوییم که یکی از محوری‌ترین افراد این مجموعه محسن‌تنابنده است که توانسته ضمن خلق کاراکتری تازه در فضای فیلم‌های کمدی ایران،سطح سریال‌سازی طنز در تلویزیون را هم ارتقاء دهد.

طنز تنیده در اثر به همراه نوع پرداخت و فضای نسبتا رئالی که برای کار انتخاب شده به همراه گره‌افکنی‌های پشت‌سر هم و بازی‌های صمیمی و راحت و چفت و بست‌خورده با کار ، توانسته در همان چند قسمت اول اثر را یک سر و گردن بالاتر از دیگر مجموعه‌های نوروزی بنشاند.

اگرچه به نظر می‌رسد در چند بخش اولیه سوژه اصلی کار تحت تاثیر فیلم معروف «مرگ یک بوروکرات» محصول 1966 «توماس گوتیرز آلئا» فیلمساز کوبایی است،اما  کلیت فضا و ادامه ماجراهای سریال با ابتکارات و فضاسازی‌ها و داستان‌پردازی‌هایی همراه شده است که اثر را محتوا و مضمونی ایرانی بخشیده است.

به کار گیری لهجه و گویش مردم منطقه علی‌آباد کتول هم به خوبی در کار جا افتاده است به نحوی که بازیگران فیلم، ضمن آنکه طنز نهفته در این گویش را به خوبی انتقال می‌دهند، گویش یادشده،‌حالت هجو و تمسخر به خود نگرفته و اگر در نتیجه صحبت شخصیت‌های این فیلم لبخندی بر لب‌های مخاطبان می‌نشیند،‌نه از منظر طنز و تمسخر، بلکه واقعیت وجودی این گویش است که چنین کارکردی را برای آن فراهم ساخته‌است.

نکته‌ای که شاید بیش از دیگر نکات این مجموعه مورد توجه نگارنده قرار گرفت، موسیقی به کار گرفته شده در این فیلم است.موسیقی  منطقه علی‌آباد کتول که توسط‌ آهنگساز خوش‌ذوق این اثر( آقای عظیمی‌نژاد) در اثر به خوبی نشسته و علاوه بر‌آن طعم و رنگ طنز کار را به خوبی جلا و جلوه داده است.

 استفاده از سازهای بومی این منطقه همانند کمانچه و دوتار و سازهای کوبه‌ای( مثل دو سر کوتن که عموما در مراسم شادیانه و سرور به کار می‌رود) نشان از تامل و پژوهش‌ نسبتا فکر شده روی موسیقی این منطقه دارد. این نکته را از این منظر می‌گویم که دوست خوبم و محقق سینه سوخته و پیشکسوت فرهنگ و فولکلور و موسیقی نواحی ایران،آقای هوشنگ جاوید، هم نامش در عنوان بندی آمده است و نگارنده می‌داند که اگر آهنگسازی با چنین چشمه جوشانی از فرهنگ و فولکلور مناطق ایران وصل شود که بیش از سه‌دهه است به شکل میدانی وجب به وجب نواحی ایران را گشته و با عمده خنیاگران و نوازندگان مناطق مختلف ایران نه تنها آشنا که زندگی‌کرده است، قطعا اثر از محتوا وماهیتی متفاوت با سایر کارها برخوردار خواهد بود. چرا که آقای جاوید این ویژگی را دارد که فرد مراجعه‌کننده را به سمت جریانات وآدم‌های اصلی هر منطقه ارجاع می‌دهد که نمونه آن حضور خانواده حسینی‌ها در زمره نوازندگان این سریال است که از جمله نوازندگان شناخته‌شده و با سابقه فراوان در موسیقی این منطقه به شمار می‌روند.

سریال پایتخت

حضور نوازندگان محلی و بهره‌گیری از‌آنها برای ساخت آهنگ نیز از ظرافت کار ‌آهنگساز خبر می‌دهد. قطعا هیچ‌نوازنده کمانچه‌ای نمی‌توانست آن حال و طعمی را که نوازنده جوان و خوش ذوق کمانچه‌این منطقه( اصلانی) با چیره‌دستی و ظرافت نواخت، به اجرا در ‌آوَرَد.

نکته مهمتر و کلی‌‌تر آهنگسازی این سریال در ماهیت به کارگیری نغمه‌های موسیقی نواحی ایران است که نشان می‌دهد چه ملودی‌هاو قطعات بکر و پرطراوتی در گوشه‌گوشه موسیقی نواحی ایران نهفته است و تنها اندکی همت و پشتکار و خلاقیت می‌خواهد تا بتوان از این ظرفیت‌ها برای کارهایی این گونه استفاده کرد.

این تازه بخشی کوچک از موسیقی منطقه شمال ایران است، وگرنه در تمامی منطقه شمال می‌توان از این گونه موسیقی‌ها به وفور یافت؛موسیقی‌ای که در منطقه مازندران میانه،شرق و غرب و منطقه گرگان و استان گلستان و ترکمن‌صحرا هم با تنوع و  رنگ‌بندی کم‌نظیر در پیکره زندگی مردم این منطقه در آمیخته است.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

از بازیگر شهید «مختارنامه» چه می‌دانید؟

همشهری آنلاین: تهیه‌کننده مجموعه تاریخی «مختارنامه» درباره به شهادت رسیدن یکی از بازیگران این مجموعه گفت: حبیب جنت مکان در مجموعه «مختارنامه» جزو نیروهای مکمل بود و در بخش‌های مختلفی از جمله عضو گروه شبث،‌ یاران ابراهیم (پسر مالک اشتر) و همچنین شیوخ دارالاماره ایفای نقش کرد.

ارتش آماده دفاع همه‌جانبه در مقابل هر‌گونه تهدید دشمنان است

همشهری آنلاین: جانشین وزیر دفاع گفت: مردم با داشتن چنین ارتش انقلابی، پیشرفته و کارآمد نگران هیچ تهدیدی نباشند.

۷۰۰ پناهجو در آب‌های جنوب ایتالیا غرق شدند

همشهری آنلاین: در پی واژگونی یک قایق حامل مهاجران غیرقانونی در دریای مدیترانه، حدود هفتصد تن غرق شدند که پس از جنگ دوم جهانی این تعداد بی‌سابقه است.

پدر سه شهید پس از ۳۴ سال به آرزویش رسید ‌

همشهری آنلاین: یکی از پدران سه شهید از دیار مشهدالرضا پس از ۳۴ سال دوری از فرزندان شهیدش شب گذشته دعوت حق را لبیک گفت و به ملکوت اعلا پیوست.

شهیدی: برنامه‌ریزی برای اقتصاد مقاومتی در بنیاد شهید ضروری است

همشهری آنلاین: نماینده ولی‌فقیه، معاون رئیس جمهور و رئیس بنیاد شهید و امور ایثارگران گفت: باید برای اقتصاد مقاومتی در بنیاد برنامه‌ریزی کنیم و سیاست‌هایی را در نظر بگیریم تا اهداف مقام معظم رهبری را محقق کند.

سالروز آغاز عملیات‌ «کربلا‌ی ۱۰»

همشهری آنلاین: امروز سی‌ام فروردین ماه سالروز آغاز عملیات‌ «کربلای ‌۱۰» است که در سال۱۳۶۶ با هدف جابه‌جایی‌ میدان‌ جنگ‌ از جبهه جنوب‌ به‌ شمال‌ کشور طراحی شد.در این عملیات فرمانده توپخانه‌ نیروی‌ زمینی‌ سپاه پاسداران به شهادت رسید.

فراخوان دوازدهمین جشنواره مطبوعات کودک و نوجوان

همشهری آنلاین: فراخوان دوازدهمین جشنواره مطبوعات کودک و نوجوان با موضوع ویژه محیط زیست در مطبوعات منتشر شد.

همکاری اطلاعاتی - امنیتی ایران و افغانستان در برابر باندهای قاچاق

همشهری آنلاین: رئیس جمهور مواد مخدر را معضلی برای منطقه، ایران و افغانستان دانست و گفت: قرار شد دوکشور ایران و افغانستان همکاری اطلاعاتی و امنیتی در برابر باندهای قاچاق داشته باشند.

بستری مستمری‌بگیران تامین اجتماعی در مراکز درمانی دولتی رایگان شد

همشهری آنلاین: مدیرعامل سازمان تامین اجتماعی گفت:‌ با موافقت وزارت بهداشت و مصوبه هیات امنای سازمان تامین اجتماعی مستمری بگیران می‌توانند در مراکز درمانی دولتی به صورت رایگان بستری و درمان شوند.

ابقای «عارف» در شورای‌عالی هلال احمر

همشهری آنلاین: رئیس جمعیت هلال احمر، دکتر محمدرضا عارف را در سمت عضو شورای عالی این جمعیت ابقا کرد.

آشنایی با روش تهیه فسنجان لوبیا با بادمجان - غذای محلی لاهیجانی‌ها

همشهری آنلاین: فسنجان غذای محبوب بیشتر ایرانی‌هاست اما این مدل فسنجان را شاید تا حالا نخورده باشید. این مدل فسنجان یک غذای خیلی قدیمی لاهیجان است که بیشتر مادر بزرگ‌ها طرز پختش را می‌دانند و جوانترها کمتر با نحوه پخت آن آشنا هستند. حالا که تا فصل گرما کمی وقت داریم می‌توانید در مهمانی‌هایتان با این غذای محلی خیلی قدیمی از مهمان‌هایتان پذیرایی کنید.

گل توفان‌زده من

محمدعلی شاطری: طلاق، مبغوض‌ترین و سیاه‌ترین حلال خداست؛ حلالی که خود خدا فرموده پایه‌های عرش الهی را می‌لرزاند و توصیه کرده تا جایی که می‌شود از آن دوری کنیم.

محافظت مسلحانه از آخرین بازمانده کرگدن‌های سفید

همشهری آنلاین: سودان در نگاه اول به دیگر کرگدن‌های نر سفید شمالی شباهت دارد، تنومند و چالاک با دهانی مربع شکل، اما تفاوتش با دیگر کرگدن‌های سفید شمالی این‌است که تنها باقی مانده آنها در سرتاسر جهان است.

شهریه‌های دانشگاه پیام نور؛دوره دکتری حدود ۲۵ میلیون تومان

همشهری آنلاین: معاون اداری، مالی دانشگاه پیام نور شهریه دانشجویان در مقاطع مختلف را تشریح کرد و گفت: شهریه ای که در دوره دکتری از دانشجویان گرفته می شود کمتر از قیمت تمام شده برای دانشگاه است.

آیندهوون برای بار بیست و دوم قهرمان لیگ فوتبال هلند شد

همشهری آنلاین: تیم فوتبال ایندهوون هلند، بیست و دومین قهرمانی خود در لیگ باشگاهی این کشور را جشن گرفت.

تولید تور فولادی برای به دام انداختن آلودگی‌های نفتی

همشهری آنلاین: محققان آمریکایی با الهام از گیاه نیلوفر آبی، موفق به ابداع تور فولادی شده‌اند که امکان پاکسازی لکه‌های نفتی از آب دریا را فراهم می‌کند.

۷۵ درصد تالاب‌های کشور در وضع بحرانی قرار دارد

همشهری آنلاین: مدیر ملی طرح بین‌المللی حفاظت از تالاب‌های ایران گفت: هم اینک ۷۵ درصد تالاب‌های کشور در شرایط بحرانی و در معرض خطر قرار دارد.

شایق و حیدری قهرمانان دارت کشور شدند

همشهری آنلاین: نرگس حیدری قهرمان دارت بانوان کشور، و علیرضا شایق قهرمان دارت مردان کشور شدند.