سه شنبه 12 اسفند 1393 | به روز شده: 1 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
شنبه 6 فروردین 1390 - 08:33:27 | کد مطلب: 130975 چاپ

نگاهی به موسیقی سریال پایتخت

موسیقی > دیدگاه - همشهری‌آنلاین- سید ابوالحسن مختاباد:
در میان تمامی مجموعه‌های تلویزیونی که در چند سال گذشته از شبکه‌های مختلف نمایش داده شد، مجموعه«پایتخت» را باید متفاوت و مجزا دانست.

سریالی به کارگردانی سیروس مقدم که نقش محسن تنابنده را هم می‌توان در آن بسیار پررنگ دانست، چرا که یکی از نویسندگان این متن بوده و چنانکه در عنوان‌بندی اثر‌آمده ،نویسنده اولیه متن هم او بوده است و با شناختی که از او به جای مانده است، می‌توانیم به ضرس قاطع بگوییم که یکی از محوری‌ترین افراد این مجموعه محسن‌تنابنده است که توانسته ضمن خلق کاراکتری تازه در فضای فیلم‌های کمدی ایران،سطح سریال‌سازی طنز در تلویزیون را هم ارتقاء دهد.

طنز تنیده در اثر به همراه نوع پرداخت و فضای نسبتا رئالی که برای کار انتخاب شده به همراه گره‌افکنی‌های پشت‌سر هم و بازی‌های صمیمی و راحت و چفت و بست‌خورده با کار ، توانسته در همان چند قسمت اول اثر را یک سر و گردن بالاتر از دیگر مجموعه‌های نوروزی بنشاند.

اگرچه به نظر می‌رسد در چند بخش اولیه سوژه اصلی کار تحت تاثیر فیلم معروف «مرگ یک بوروکرات» محصول 1966 «توماس گوتیرز آلئا» فیلمساز کوبایی است،اما  کلیت فضا و ادامه ماجراهای سریال با ابتکارات و فضاسازی‌ها و داستان‌پردازی‌هایی همراه شده است که اثر را محتوا و مضمونی ایرانی بخشیده است.

به کار گیری لهجه و گویش مردم منطقه علی‌آباد کتول هم به خوبی در کار جا افتاده است به نحوی که بازیگران فیلم، ضمن آنکه طنز نهفته در این گویش را به خوبی انتقال می‌دهند، گویش یادشده،‌حالت هجو و تمسخر به خود نگرفته و اگر در نتیجه صحبت شخصیت‌های این فیلم لبخندی بر لب‌های مخاطبان می‌نشیند،‌نه از منظر طنز و تمسخر، بلکه واقعیت وجودی این گویش است که چنین کارکردی را برای آن فراهم ساخته‌است.

نکته‌ای که شاید بیش از دیگر نکات این مجموعه مورد توجه نگارنده قرار گرفت، موسیقی به کار گرفته شده در این فیلم است.موسیقی  منطقه علی‌آباد کتول که توسط‌ آهنگساز خوش‌ذوق این اثر( آقای عظیمی‌نژاد) در اثر به خوبی نشسته و علاوه بر‌آن طعم و رنگ طنز کار را به خوبی جلا و جلوه داده است.

 استفاده از سازهای بومی این منطقه همانند کمانچه و دوتار و سازهای کوبه‌ای( مثل دو سر کوتن که عموما در مراسم شادیانه و سرور به کار می‌رود) نشان از تامل و پژوهش‌ نسبتا فکر شده روی موسیقی این منطقه دارد. این نکته را از این منظر می‌گویم که دوست خوبم و محقق سینه سوخته و پیشکسوت فرهنگ و فولکلور و موسیقی نواحی ایران،آقای هوشنگ جاوید، هم نامش در عنوان بندی آمده است و نگارنده می‌داند که اگر آهنگسازی با چنین چشمه جوشانی از فرهنگ و فولکلور مناطق ایران وصل شود که بیش از سه‌دهه است به شکل میدانی وجب به وجب نواحی ایران را گشته و با عمده خنیاگران و نوازندگان مناطق مختلف ایران نه تنها آشنا که زندگی‌کرده است، قطعا اثر از محتوا وماهیتی متفاوت با سایر کارها برخوردار خواهد بود. چرا که آقای جاوید این ویژگی را دارد که فرد مراجعه‌کننده را به سمت جریانات وآدم‌های اصلی هر منطقه ارجاع می‌دهد که نمونه آن حضور خانواده حسینی‌ها در زمره نوازندگان این سریال است که از جمله نوازندگان شناخته‌شده و با سابقه فراوان در موسیقی این منطقه به شمار می‌روند.

سریال پایتخت

حضور نوازندگان محلی و بهره‌گیری از‌آنها برای ساخت آهنگ نیز از ظرافت کار ‌آهنگساز خبر می‌دهد. قطعا هیچ‌نوازنده کمانچه‌ای نمی‌توانست آن حال و طعمی را که نوازنده جوان و خوش ذوق کمانچه‌این منطقه( اصلانی) با چیره‌دستی و ظرافت نواخت، به اجرا در ‌آوَرَد.

نکته مهمتر و کلی‌‌تر آهنگسازی این سریال در ماهیت به کارگیری نغمه‌های موسیقی نواحی ایران است که نشان می‌دهد چه ملودی‌هاو قطعات بکر و پرطراوتی در گوشه‌گوشه موسیقی نواحی ایران نهفته است و تنها اندکی همت و پشتکار و خلاقیت می‌خواهد تا بتوان از این ظرفیت‌ها برای کارهایی این گونه استفاده کرد.

این تازه بخشی کوچک از موسیقی منطقه شمال ایران است، وگرنه در تمامی منطقه شمال می‌توان از این گونه موسیقی‌ها به وفور یافت؛موسیقی‌ای که در منطقه مازندران میانه،شرق و غرب و منطقه گرگان و استان گلستان و ترکمن‌صحرا هم با تنوع و  رنگ‌بندی کم‌نظیر در پیکره زندگی مردم این منطقه در آمیخته است.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

نکاتی درباره‌ی برگزاری مراسم اسکار که نمی‌دانید!

همشهری آنلاین: هیچ اهداکننده‌ای نباید بیش از دو مجسمه در دست بگیرد. اگر تعداد برنده‌ها بیشتر باشد، از تعداد بیشتری اهداکننده استفاده می‌شود.

فاطمیه‌ای دلگیرتر از گذشته، اما زنده‌تر از همیشه

همشهری آنلاین - دکتر حسن بشیر*: امسال ایام فاطمیه دلگیرتر از هر سال آغاز می‌شود. این دلگیری و غم و سوز نه تنها در مصیبت شهادت دُردانه خلقت، ام ابیها و فاطمه زهرای بتول (علیها السلام) ریشه دارد که هر سال دل‌ها را آتشین‌تر می‌کند، بلکه علاوه بر آن، فقدان عالم نستوه، فقیه بصیر و استاد اخلاق حضرت آیت‌الله مهدوی کنی (قدس سره الشریف) این درد و غم را افزون‌تر کرده است.

سایه سنگین بیماری‌های روانی بر سر مردم تهران

همشهری آنلاین - زهرا رفیعی: بیماری‌های روانی در میان مردم هنوز جزو بدنام‌ترین بیماری‌ها است. هر چند ریشه عصبی برخی دردهای جسمی کم کم جای خود را در میان مردم باز می‌کند باز مراجعه به روانپزشک جزو نگفتنی‌ترین کارهاست.

نظامیان آمریکایی فیلیپین را ترک می‌کنند

همشهری آنلاین: نیروهای عملیات ویژه آمریکا که ۱۳ سال پیش به بهانه مبارزه با شبه نظامیان ابوسیاف وارد فیلیپین شده بودند، روز سه شنبه بی آنکه به هدف خود دست یابند، مراسم پایان ماموریت اجرا کردند.

ساخت اولین نیروگاه تالابی دنیا در انگلیس

همشهری آنلاین: ساخت اولین نیروگاه تالابی دنیا در انگلیس با هزینه‌ای در حدود ۳۰ بیلیون پوند آغاز شده تا بتواند در حدود ۸ درصد از برق مورد نیاز شهروندان انگلیسی را تامین کند.

اختصاص۶۰ میلیارد تومان برای مقابله با ریزگردها و احیای تالاب‌ها

همشهری آنلاین: مجلس با اختصاص ۶۰ میلیارد تومان برای پیشگیری و مقابله با پدیده گرد و غبار و ریزگردها و احیای تالاب‌ها و دریاچه‌های کشور موافقت کرد.

اسکواش‌بازان جوان ایران به جمع ۴ بازیکن برتر مسابقات قطر راه یافتند

همشهری آنلاین: ایرانیان جوان توانستند با پیروزی بر حریفان سرسخت خود در همان روز اول به جمع ۴ بازیکن برتر مسابقات قطر راه یابند.

پایان هفته پنجم لیگ حرفه‌ای بسکتبال بدون تغییر در بالای جدول

همشهری آنلاین: هفته پنجم لیگ حرفه‌ای بسکتبال بدون تغییر در ترتیب تیم‌های بالای جدول خاتمه یافت.

شیرینی کره بادام زمینی با مغز ژله‌ای

همشهری آنلاین: برای تهیه این شیرینی می‌توانید از قالب شیرینی به اشکال دیگر مانند مربع یا ستاره هم استفاده کنید.

ثبت اولین تصویر دوگانه از نور در جهان

همشهری آنلاین: آلبرت اینشتین در سال ۱۹۰۵ درباره تاثیر فتوالکتریک توضیحاتی ارائه کرد و گفت فلزات مختلف در زمان دریافت امواج نور از خود الکترون آزاد می‌کنند و اعلام کرد نور تنها امواجی از تشعشعات الکترومغناطیسی نیست،‌ بلکه از ذراتی پرانرژی به نام فوتون نیز ساخته شده‌است.

پرندگان راحت‌طلب هوش کم‌تری دارند

همشهری آنلاین: محققان دریافته‌اند برخی از پرندگان که در محیط‌های سخت آب و هوایی زندگی می‌کنند نسبت به همتایان راحت‌طلب خود هوشمندانه‌تر زندگی می‌کنند.

نماهایی از جام جهانی کشتی فرنگی در تهران

همشهری آنلاین: طی روزهای ۳۰ بهمن و ۱ اسفند، مسابقات جام جهانی کشتی فرنگی در تهران برگزار شد که در پایان جمهوری آذربایجان، روسیه و ایران به ترتیب عناوین اول تا سوم را از آن خود کردند.