پنج شنبه 6 شهریور 1393 | به روز شده: 22 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 13 مرداد 1389 - 12:48:51 | کد مطلب: 113101 چاپ

نفخ شکمی؛ دلایل ایجاد و روش‌های درمان

سلامت > بیماری - نفخ شکمی یکی از شکایات شایع در جامعه است که به احساس ورم و پری شکم به‌علت افزایش میزان گاز در روده کوچک یا کندی انقباضات عضلانی و حرکات مجاری گوارش اطلاق می‌شود.

حالت نفخ اغلب خود را به شکل اتساع شکم، درد شکمی، صدای غرغر شکم، باد گلو، بوی بد دهان، سیری زودرس، تهوع و افزایش دفع گاز از مخرج نشان می‌دهد. دفع گاز از مخرج درصورتی‌که به بیشتر از 25مرتبه در روز برسد غیرطبیعی است.

به‌طور کلی یک روده نرمال روزانه 7 تا 10 لیتر گاز تولید می‌کند و بیشتر گازهای تولید شده در داخل خون جذب می‌شود و فقط 600‌میلی‌لیتر از گازها بیرون رانده می‌شود که عمده‌ترین گاز تولید شده نیتروژن است که حدود 90درصد گازهای دفعی را تشکیل می‌دهد. اغلب علل ایجاد نفخ شامل موارد ذیل است:

تجمع مایعات و گاز روده، هضم نامنظم، تخمیر باقی مانده غذا در روده، پرخوری، حساسیت غذایی، مصرف غذاهای چرب به‌علت تاخیر در تخلیه معده، سندرم روده تحریک‌پذیر، عدم‌تحمل مواد غذایی مانند عدم‌تحمل لاکتوز (قند شیر) و فروکتوز (قند میوه‌ها)، بلع هوا ، انسداد یا عفونت دستگاه گوارش، خالی شدن سریع معده، مصرف مواد غذایی تولید‌کننده گاز (حبوبات، سبزیجات و میوه‌های خام )، یبوست، اضطراب، مصرف برخی آنتی بیوتیک‌ها و مسهل‌ها، آلودگی به انگل‌های روده‌ای مانند کرم آسکاریس، عفونت‌های قارچی که باعث اسهال و نفخ می‌شود مانند کاندیدا آلبیکانز.

مشکلات و بیماری‌های مرتبط با نفخ

نفخ در اغلب موارد مشکلی ساده است اما در موارد محدودی می‌تواند علامتی از یک بیماری باشد. نفخ گاهی اوقات در اثر شکل‌گیری یک تومور، ابتلا به سندرم روده تحریک‌پذیر، بیماری سلیاک، سیروز کبدی، انسداد روده یا سایر بیماری‌های مهمی که اعضای گوارشی را تحت‌تأثیر قرار می‌دهند، بروز می‌کند. همچنین نفخ می‌تواند نشانه برخی بیماری‌ها مانند آپاندیسیت، سنگ کیسه صفرا و یا سرطان معده باشد. گروهی از اختلالات حرکتی دستگاه گوارش که از بیماری‌های غیرگوارشی و گوارشی منشأ می‌گیرند، نیز باعث ایجاد نفخ می‌شوند به‌عنوان مثال دیابت، بیماری‌های تیروئیدی و بیماری‌های التهابی روده می‌توانند ایجاد نفخ کنند. عفونت‌های روده‌ای از دیگر عوامل ایجاد نفخ هستند.

رشد بیش از حد باکتری‌ها در داخل روده و برخی بیماری‌های انگلی و همچنین وجود میکروب هلیکوباکترپایلوری که خود عاملی برای زخم معده است، می‌تواند باعث ایجاد نفخ شود. بلع هوا، اختلال در هضم غذاها، عدم‌تحمل قند لاکتوز و یبوست نیز ایجاد نفخ می‌کنند. در یبوست اختلال در حرکات روده و کند بودن آن باعث تجمع گاز شده و اختلال در دفع گاز باعث ایجاد درد و ناراحتی و نفخ در روده می‌شود. در برخی موارد ممکن است، میزان گازی که در افراد طبیعی ایجاد مشکل نمی‌کند در برخی دیگر ایجاد ناراحتی کند. بنابراین روده این افراد تحریک‌پذیرتر از سایرین بوده و گاز معده با میزان کم نیز آنها را دچار مشکل می‌کند.

نفخ بیشتر در زنان بروز می‌کند و می‌تواند یکی از علائم طبیعی قاعدگی باشد که علت آن هم تغییر در سطح هورمون‌های بدن و افزایش احتباس آب و نمک در بافت‌های بدن، پیش از قاعدگی است.نفخ شکم می‌تواند منجر به آسیب‌های مجاری معده و روده مانند التهاب حاد معده، اختلالات کبد و لوزالمعده و آسیب‌های روده باریک به‌ویژه کولون شود. درصورتی که نفخ با گروهی از علائم هشدار‌دهنده مانند کاهش وزن، کم خونی، اسهال و علائم سوء جذب همراه باشد به بررسی‌های دقیق‌تر نیاز دارد تا با تشخیص علت ایجاد نفخ، درمان مناسب به کار گرفته شود.

توصیه‌هایی جهت کاهش نفخ

غذاهایی را که باعث ایجاد نفخ می‌شود مشخص کنید و به‌تدریج مصرف آنها را کاهش دهید. این مواد شامل حبوبات، کلم، کاهو، بروکلی، پیاز و سیر هستند. نوشیدنی‌های گازدار نیز باید از برنامه غذایی حذف شوند. گاز Co2 موجود در حباب‌های این نوشیدنی‌ها باعث نفخ می‌شود و گاز، تخلیه معده را کند می‌کند. از مصرف غذاها و نوشیدنی‌هایی که حاوی سوربیتول و فروکتوز هستند اجتناب کنید. مکمل‌های فیبردار و غذاهای سرشار از فیبر نشانه‌های نفخ را تشدید می‌کنند. گاهی اوقات نفخ به یبوست مربوط می‌شود، لذا ابتدا باید این مشکل را برطرف کرد.

اگر پس از مصرف شیر یا محصولات لبنی دچار نفخ می‌شوید، باید یا انواع بدون لاکتوز این محصولات را مصرف کنید و یا لبنیات را همراه با قرص‌های حاوی آنزیم لاکتاز استفاده کنید. مصرف ماست، روغن نعناع فلفلی (Peppermint Oil)، زیره سبز(Cumin)، زیره سیاه(Caraway) و زردچوبه(Turmeric) گاز روده‌ها و نفخ را کاهش می‌دهند. بهتر است وعده‌های غذایی را در حجم کم و دفعات زیاد استفاده کنید. روزانه آب کافی (تا هشت لیوان) بنوشید. کمبود مایعات بدن باعث ایجاد یا تشدید یبوست شده و به افزایش نفخ کمک می‌کند به‌ویژه اگر غذاهای فیبردار مصرف شود. غذاهای تازه و طبیعی مصرف کنید و از مصرف انواع غذاهای سرد و بسته‌بندی شده اجتناب کنید. یک علت توصیه عدم‌مصرف این غذاها کاهش دریافت نمک است.

مصرف زیاد نمک سبب جذب مقدار فراوانی آب از معده می‌شود. مصرف زیاد قهوه، چای و شکلات باعث تحریک هاضمه و ایجاد نفخ می‌شوند. هضم چربی دشوار است و ممکن است باعث اسپاسم و در نتیجه نفخ شود، پس از مصرف غذاهای پرچرب پرهیز کنید. برای کاهش خاصیت نفخ‌آوری لوبیای پخته، می‌توان لوبیا را 24ساعت درون آب خیساند و سپس آب پز کرد. اما این کار دیگر مواد مغذی را نیز از لوبیا خارج می‌سازد. پختن غذاها، هضم آنها را راحت‌تر می‌کند. جویدن آدامس باعث بلع مقادیر زیاد هوا شده و بنابراین باید از آن پرهیز کرد. قدم زدن پس از صرف غذا حرکات روده‌ها را تحریک می‌کند و باعث کاهش نفخ می‌شود.

زهرا زارعی- کارشناس تغذیه

انتخاب سردبیر

پرونده کودک‌آزاری و استعفای رئیس شورای شهر در انگلیس

روترهام در ۲۵۰ کیلومتری پایتخت انگلیس شاید برای خیلی‌ها در جهان شهر شناخته شده‌ای نباشد اما با افشای ۱۴۰۰مورد آزار و اذیت کودکان در این شهر و بحران سیاسی متعاقب آن احتمالاً نام این شهر به این زودی‌ها فراموش نخواهد شد.

کاهش ۲ درصدی نرخ تورم در مرداد

نرخ تورم همچنان با شتاب روبه کاهش است.

نرخ تسهیلات بخش کشاورزی به ۱۷ درصدکاهش یافت

با تصویب هیأت وزیران از نرخ سود تسهیلات پرداختی به بخش کشاورزی با کاهش ۵ درصدی از ۲۲ به ۱۷ درصد رسید.

اندر احوالات رابطه خشت مالی و نویسندگی

همشهری آنلاین: متن زیر، سخنرانی استاد سید فرید قاسمی با موضوع مشکلات اهالی فرهنگ که در آیین رونمایی از کتاب «اقتصاد، فرهنگ و هنر» در حضور وزیر ارشاد و پیشکسوتان فرهنگی قرائت شد.

گول این پیامک را نخورید: میلیونر شو

همشهری آنلاین: رئیس پلیس فتای خراسان شمالی با توجه به افزایش کلاهبرداری پیامکی «میلیونر شو» به شهروندان هشدار داد. ارسال پیامک جعلی از جرائمی است که در فضای مجازی باب شده و مبالغ بسیاری از این طریق کلاهبرداری می‌شود.

تفاهم نامه دانشگاه آزاد جلفا با کانازاوای ژاپن

همشهری آنلاین: تفاهم نامه همکاری به منظور گسترش فعالیت‌های علمی، تحقیقاتی و پژوهشی میان دانشگاه آزاد اسلامی واحد بین‌المللی جلفا با دانشگاه کانازاوای ژاپن منعقد شد.

گذرنامه فلسطینی با پرتره‌ای خونین‌

غزه> عکس گذرنامه کودک فلسطینی که صورت مجروح او را نشان می‌دهد احساسات کاربر‌های شبکه‌های اجتماعی را در فضای اینترنت برانگیخت.

اخطار برای ۹۰ درصد دکل‌های مخابراتی پایتخت

شورای شهر تهران در جلسه علنی این هفته خود به موضوع مهم دکل‌های مخابراتی پرداخت.

ارتباط بوی بدن با تغذیه

همشهری آنلاین: بوی بدن طبیعی است ولی گاهی ممکن است این بو ناخوشایند باشد. برخی مواد غذایی در افزایش و کاهش این بو موثرند که در ادامه به برخی از آن‌ها اشاره می‌شود.

اروپا در انتظار نتیجه مذاکرات پوتین و پوروشنکو

درحالی‌که تنش میان روسیه و دولت اوکراین در میدان جنگ شرق این کشور و رویارویی دیپلماتیک و تجاری میان روسیه با غرب بر سر اوکراین، هر روز شدید‌تر می‌شود، ولادیمیر پوتین مذاکره با رئیس‌جمهور اوکراین را آغاز کرد.

عکس روز: آب یخ روی سر وزیر

همشهری آنلاین: یک سطل آب یخ روی سر لیلا دی لیما، وزیر دادگستری فیلیپین، در زمان استراحت در روز سه‌شنبه ۲۶ آگوست (۴ شهریور) در ساختمان وزارت دادگستری در مانیل خالی می‌شود.

نمایشگاه "باز باران"، حمایت از تولید ایرانی، تخفیف‌های ویژه به شهروندان

همشهری آنلاین: مدیر عامل نشر شهر با بیان اینکه حمایت از تولیدکنندگان ایرانی از مهم‌ترین اهداف برگزاری نمایشگاه "باز باران" است ، از ارائه تخفیف های ویژه به شهروندان خبر داد.

سید فرید قاسمی و انتشار کتاب شناسی ماه

همشهری‌آنلاین: نخستین شماره «کتابشناسی ماه»که به همت و زیر نظر سید فرید قاسمی، مورخ تاریخ مطبوعات و کتاب انتشار می‌یابد در کنار افتتاح مرکز کتاب‌پژوهی در شهریورماه و با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی رونمایی خواهد شد.

نگاهی به طرح تحول سلامت کشور

بدون شک یکی از بهترین و حیاتی‌ترین طرح‌های وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در طول دهه‌های گذشته طرح تحول سلامت کشور است.

معرفی کابینه جدید فرانسه

همشهری آنلاین: رئیس‌جمهور فرانسه اعضای جدید کابینه این کشور را معرفی کرد.

آشنایی با روش تهیه پانکوی ایتالیایی ، مرغ سوخاری رژیمی

همشهری آنلاین: ما غذاهای یک رستوران را با در نظر گرفتن کیفیت و مواد اصلی آن طوری تغییر دادیم که برای افراد رژیمی بسیار مناسب است ،پانکو یکی از آنهاست.

رکاب‌زنی حرم تا حرم تیم دوچرخه سواری قرارگاه پدافند هوایی

همشهری آنلاین: به مناسبت دهم شهریور ماه سالرزو تشکیل قرارگاه پدافند هوایی صبح امروز مراسم اعزام تیم دوچرخه سواری قرارگاه به تور حرم تا حرم با حضور سردار بختیاری معاون هماهنگ کننده قرارگاه برگزار شد.

جوابیه درباره گزارش پرواز دوباره آنتونوف

پیرو درج مطلبی با عنوان «‌آنتونوف دوباره پرواز کرد» در شماره چهارشنبه مورخ ۹۳.۶.۵ شرکت سپاهان ایر با ارسال جوابیه‌ای اعلام کرد که پرواز روز سه‌شنبه مورخ ۹۳.۶.۴ از تهران به مقصد بندرعباس با هواپیمای آنتونوف ۷۴ متعلق به نیروهای نظامی و با ثبت نظامی انجام شده است که مشمول دستور رئیس‌جمهور مبنی بر پروازهای غیرنظامی نیست.