جمعه 15 اسفند 1393 | به روز شده: 25 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
سه شنبه 23 آبان 1385 - 18:58:48 | کد مطلب: 8332 چاپ

درمان نابینایی با سلول‌های بنیادی

سلامت > درمان - گروه سلامت:
نابینایی یکی از کابوس‌های بزرگ انسان است؛ چرا که در بسیاری از موارد درمانی برای آن وجود ندارد، اما انسان هم موجودی نیست که به‌راحتی در مقابل سختی‌ها و بیماری‌ها کوتاه بیاید.

اخیراً دانشمندان انگلیسی، توانسته‌اند به کمک سلول‌های بنیادی، حس بینایی را به موش‌های نابینا برگردانند.

این موفقیت گامی به سوی درمان بسیاری از افراد نابینا محسوب می‌شود؛ هرچند که از درمان موش‌های کور تا درمان انسان‌های نابینا هنوز فاصله زیادی وجود دارد.

دانشمندان انگلیسی موفق شده‌اند حیواناتی را که چشم آنها در اثر بیماری‌های مشابه آنچه در انسان دیده می‌شود آسیب دیده، معالجه کنند. آنها با پیوند زدن سلول‌های بنیادی شبکیه به چشم این حیوانات نابینا موفق به این کار شده‌اند.

محققان می‌گویند اگر از نتایج این دستاورد بتوان برای معالجه بیماری‌های چشم انسان استفاده کرد، میلیون‌ها نفر که مبتلا به انواع مختلف بیماری‌های شبکیه چشم هستند - از مشکلات ناشی از سالمندی گرفته تا دیابت - از آن بهره خواهند برد، چرا که پیش از این ترمیم سلول‌های شبکیه چشم امکان نداشت.

شبکیه چشم، لایه‌ای از سلول‌های عصبی و حساس به نور مخروطی و استوانه‌ای است که تصاویر را به پیام‌های عصبی تبدیل می‌کند و به دلیل داشتن ماهیت عصبی، در صورت آسیب دیدگی ترمیم نمی‌شود.

اصولاً ترمیم سلول‌های عصبی بطور طبیعی در بدن انسان به‌صورت بسیار محدود انجام می‌شود. می‌توان ‌گفت سلول‌های عصبی یا همان «نورون»‌ها تقریباً غیر قابل ترمیم تلقی می‌شوند و ازهمین ‌روست که مثلاً یک بیمار دچار ضایعه نخاعی را نمی‌توان به‌آسانی درمان کرد.

به این دلایل است که گامی، هرچند کوچک، در ترمیم سلول‌های عصبی، می‌تواند موفقیت بزرگی تلقی شود. در مطالعه اخیر، که با بودجه شورای تحقیقات پزشکی انگلستان انجام شده، دانشمندان موسسه تحقیقات چشم و بهداشت کودک وابسته به دانشگاه لندن و بیمارستان چشم مورفیلدز، سلول‌هایی را که از رشد بیشتری برخوردار بودند و از قبل برای تبدیل شدن به دریافت کننده‌های نوری برنامه‌ریزی شده بودند را به چشم موش‌های نابینا پیوند زدند.

تیم پزشکان، سلول‌های بنیادی مورد نیاز در این پیوند را از موش‌های پنج روزه، یعنی زمانی که شبکیه شکل می‌گیرد، برداشتند. این سلول‌ها سپس به چشم حیواناتی که از لحاظ ژنتیکی طوری طراحی شده بودند که مبتلا به بیماری چشمی شوند و به تدریج بینایی خود را از دست بدهند، پیوند زده شد.

پیوند موفق بود. سلول‌های بنیادی به سلول‌های شبکیه تبدیل شده و سلول‌های تازه شبکیه به سایر سلول های عصبی شبکیه پیوند خوردند و به این ترتیب حس بینایی دوباره به موش‌های نابینا شده بازگشت.

آزمایش‌ها نشان داد که مردمک چشم موش به نور واکنش نشان داد و عصب چشم فعال بود و ثابت می‌‌کرد علائم به مغز ارسال می‌شود.

دانشمندان می‌گویند شاید شبکیه یکی از بهترین نقاط برای امتحان کردن پیوند سلولی باشد، زیرا نابودی دریافت کننده‌های نوری در ابتدا به باقی بخش‌های عصبی میان چشم و مغز آسیب نمی‌رساند.

تلاش‌های قبلی برای پیوند زدن سلول‌های بنیادی، به این امید که به دریافت کننده‌های نوری تبدیل شوند، شکست خورده بود، چرا که سلول‌ها از رشد کافی برخوردار نبودند.

با وجودی که نتایج این کار در موش‌ها خیلی خوب جواب داده ولی تکرار کاری مشابه آن در انسان کمی مشکل است و البته این مشکل، بیشتر اخلاقی است، چرا که برای اینکه بتوان از سلول‌های بنیادی انسان در مرحله‌ای که در حال تبدیل به سلول‌های شبکیه است، استفاده کرد، باید سلول‌های بنیادی از جنین در سه ماه دوم بارداری برداشته شود.

به همین خاطر، گروه تحقیقاتی دانشگاه لندن و بیمارستان چشم پزشکی مورفیلدز قصد ندارد در این مسیر حرکت کند.

دکتر رابرت مک لارن، متخصص در بیمارستان چشم مورفیلدز که در این تحقیقات شرکت داشته در این باره می‌گوید: «اکنون، هدف مطالعه سلول‌های بنیادی بزرگسالان است تا معلوم شود آیا امکان تغییر ژنتیکی آنها به طوری که مانند سلول‌های شبکیه موش رفتار کنند وجود دارد یا نه؟»

سلول‌هایی در حاشیه شبکیه چشم افراد بزرگسال وجود دارد که تصور می‌شود دارای خواص سلول‌های بنیادی باشد و به گفته تیم متخصصان این پروژه تحقیقاتی، می‌تواند برای عمل پیوند مفید باشد.

انتخاب سردبیر

برنامه‌های گالری‌ها و مراکز هنری تهران در واپسین روزهای سال ۹۳

همشهری‌ آنلاین: گالری‌ها و مراکز هنری تهران با برگزاری نمایشگاه‌های متعددی از هنرهای تجسمی که بیشتر آن‌ها، آخرین رویداد هنری‌شان در سال ۹۳ را برگزار می‌کنند، میزبان علاقه‌مندان به هنر در آخرین ماه سال هستند.

کتابشناسی ماه ویژه دی‌ منتشر شد

همشهری آنلاین: مدیریت جدید خانه کتاب با علم به این‌که برای جامعه کتاب‌دوست ایران، مطالعه کاغذی همچنان در اولویت قرار دارد، در کنار تقویت اطلاع‌رسانی الکترونیک، به چاپ و انتشار مجموعه کتابشناسی ماه همت گمارده است.

ارزش یورو در برابر دلار کاهش یافت

همشهری آنلاین: انتظار سرمایه گذاران و کارگزاران بازار ارز و سرمایه برای مشخص شدن سیاست‌های تازه بانک مرکزی اروپا باعث شد ارزش یورو در برابر دلار کاهش یابد.

افزایش اندک بهای طلا

همشهری آنلاین: هر اونس طلا (۳۱ گرم و ۱۰ سوت) در معاملات روز پنجشنبه چهاردهم اسفند در بازار فلزات گرانبهای لندن اندکی افزایش یافت.

عربستان خواستار جایگزینی صدام با بشار اسد شد!

همشهری آنلاین: وزیر امور خارجه عربستان سعودی در نشست خبری مشترک با جان کری همتای آمریکایی اش مرتکب اشتباه مضحکی شد.

کتابشناسی ۳۶ سال زهرا پژوهی در ایران؛ از کتاب آفرینش تا مصحف فاطمه (س)

همشهری آنلاین: به بهانه سالروز شهادت حضرت زهرای مرضیه(س) فهرستی کتابشناسانه از آثاری که از سال ۱۳۵۷ به این سو با موضوع شناخت حضرت فاطمه (س) در ایران منتشر شده‌ پیش روی مخاطبان ایبنا قرار می گیرد.

هواپیماهای مسافری مافوق صوت می‌آیند

همشهری آنلاین: هواپیماهای مسافربری مدرن موجود، کاملا راحت و قابل اعتمادند، اما تازه‌ترین پیشرفت‌های مهندسی، امکان چند برابر کردن سرعت آنها را فراهم کرده است. هواپیماهای مافوق صوت به واقعیت می‌پیوندند.

فعالیت مشترک وزارتخانه‌های امور خارجه و اطلاعات برای آزادی نیکبخت

همشهری آنلاین: معاون عربی و آفریقایی وزیر امور خارجه گفت: سربازان گمنام امام زمان با یک سلسله عملیات پیچیده و دشوار در منطقه‌ای خاص از کشور یمن مقتدرانه دیپلمات کشورمان را آزاد کردند.

مهلت ثبت‌نام پرداخت جریمه سربازی تمدید شد

همشهری آنلاین: جانشین رییس سازمان وظیفه عمومی ناجا از تمدید مهلت ثبت نام برای طرح پرداخت جریمه به جای انجام خدمت سربازی برای مشمولان دارای هشت سال غیبت و بیشتر از آن خبرداد.

گزارش نشست خبری وزیر اطلاعات با خبرنگاران

هشهری آنلاین: وزیر اطلاعات با بیان اینکه دستگاه‌ اطلاعاتی ایران کوچکترین‌ باجی به باج‌خواهان نمی‌دهد و با روش‌های پیچیده اطلاعاتی از منافع و مصالح جمهوری اسلامی ایران دفاع می‌کند، گفت: با کمترین هزینه دیپلمات ایرانی ربوده‌شده در یمن آزاد شد.

مستور و مست؛ آلبوم تازه همایون شجریان

همشهری‌آنلاین: آلبوم موسیقی «مستور و مست» به آهنگسازی «ژانو باغومیان» و خوانندگی «همایون شجریان» از سوی مؤسسه «هنر پارسه» به زودی منتشر می‌شود.

موسیقی ایران وام‌دار کولی‌هاست

همشهری آنلاین: کیهان کلهر موسیقی ایران را وام‌دار کولی‌ها و نوازندگان دوره‌گردی دانست که در طول زمان‌های دراز آواهای آن را حفظ کرده‌اند.

بارسلونا مقتدرانه به فینال جام حذفی رسید

همشهری آنلاین: بارسلونا با برتری برابر ویارئال مقتدرانه به فینال جام حذفی اسپانیا راه یافت.

دیپلمات ایرانی ربوده شده در یمن آزاد شد

همشهری آنلاین: نوراحمد نیکبخت، دیپلمات ایرانی ربوده شده در یمن صبح روز پنجشنبه ۱۴ اسفند، آزاد شد و به ایران بازگشت.

اربعین شهید الله دادی و شهدای فصل زمستان استان یزد برگزار شد

همشهری آنلاین: اربعین شهید الله دادی و شهدای فصل زمستان استان یزد روز پنجشنبه با حضور شهین دخت مولاوردی معاون امور زنان خانواده رییس جمهوری در مسجد حظیره یزد برگزار شد.

قوانین جزایی اسلام پاسخگوی نیازهای جامعه است

همشهری آنلاین: رئیس قوه قضائیه با انتقاد از برخی که مدعی هستند قوانین جزایی اسلام پاسخگوی نیازهای روز جامعه نیست، گفت: مسائل قضایی مانند سایر موضوعات و معارف دینی نیاز به اجتهاد علمی دارد.

ویپلش

همشهری آنلاین: ویپلش فیلم غیرمنتظره‌ای است، نه‌فقط به‌خاطر کم‌سن‌وسال‌بودن سازنده‌اش، بلکه به‌خاطر سادگی و روانی مثال‌زدنی‌اش.

دیدار رییس مجلس با خانواده مرحوم صادق طباطبایی

همشهری آنلاین: رییس مجلس شورای اسلامی برای عرض تسلیت با حضور در منزل دکتر سید صادق طباطبایی با خانواده آن مرحوم دیدار کرد.