سه شنبه 11 شهریور 1393 | به روز شده: 26 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
پنجشنبه 18 آبان 1385 - 00:38:58 | کد مطلب: 7624 چاپ

زیبای خفته

سفر > ایرانگردی - اعظم السادات راستی:
روزهای سرد پاییزی فرارسیده و همین سردی، گردشگران حرفه‌ای را به فکر سفرکردن به مناطق گرم‌تر و خشک‌تر انداخته که در این میان، سهم کویرهای ایران بیش از مناطق دیگر است.

بنابراین به تمامی دوستداران سیروسیاحت توصیه می‌کنیم که این روزها فرصت را غنیمت شمرده و حتما تجربه کویرگردی و خاطرات گرم آن را در دفتر سفرهای خود به یادگار بگذارند.

بی‌شک تکرار این جمله که کویرهای ایران بالاخص کویر لوت، زیباترین جاذبه گرم و خشک ایران است، چندان فایده‌ای ندارد اما اگر شما به عنوان یک گردشگر نه‌چندان حرفه‌ای، همه این دانستنی‌ها را در کنار تجربیات علمی خود قرار دهید، حتما سفری خاطره‌انگیز را در دل این کویر آرام و زیبا تجربه خواهید کرد.

در تصور عامه، کویر جایی میان مرگ و زندگی است و حتی نگاه‌کردن به پهنه گسترده آن که هیچ موجود زنده‌ای در آن دیده نمی‌شود، تخم ترس و دلهره را در دل برخی می‌کارد اما به گفته همه کویرروندگان، این پهنه بیگانه با واژه‌هایی چون گل، شنبم و آشنا با شن و سنگریزه و توفان‌های وهم‌انگیز، چیزی جز زندگی مطلق نیست.

بیابان یا به تعبیر درست‌تر کویر لوت، با 80 هزار کیلومترمربع مساحت، پهنای وسیعی از خاک کشور را دربرگرفته است که در بخش شمالی آن کوهستان و در بخش میانی آن دشتی زیبا قرار دارد و مشرف‌بودن دو رشته کوه بلند به این نواحی بیابانی، تپه‌های ماسه‌ای فراوانی را به وجود آورده که از شمال خاوری به جنوب امتداد یافته و بلندی آنها گاهی به 400متر نیز می‌رسد.

گنج نهفته در لوت

در میان زیبایی‌های کویر لوت که خود گنجی بسیار عیان برای همگان است، گنجی دیگر نهفته شده که شاید وارثان آن، خود ندانند که صاحب چنین ثروتی عظیم هستند.

کویر شهداد و کلوت‌های شگفت‌انگیز آن، همان گنجی است که مردمان استان خشک و بیابانی کرمان، صاحبان اصلی آن محسوب می‌شوند. کرمان با داشتن بخش عمده‌ای از کویر لوت، مهد شگفتی‌های کویری است که کلوت‌های شهداد که پدیده‌هایی کاملا طبیعی هستند، سهم عظیمی در این شگفت‌انگیزی دارند.

منطقه شهداد و کلوت‌هایش جزو گرم‌ترین نقاط کره زمین محسوب می‌شود. گرما در این منطقه، چنان است که لاشه حیوانات تجزیه نمی‌شود چرا که قدرت آفتاب به حدی است که لاشه پیش از تجزیه‌شدن توسط باکتری‌ها، خشک می‌شود.

شهداد را برخی، شعبه‌ای از کره ماه روی زمین می‌دانند چرا که در فاصله 25کیلومتری آن و با فاصله‌ای کمتر از نیم‌ساعت رانندگی، منطقه‌ای با آب‌وهوایی متضاد یعنی منطقه «لیرچ» نمایان می‌شود که منطقه‌ای کوهستانی با آب‌وهوایی سرد است و برای اغلب عشایر، ییلاق خوبی به شمار می‌آید.

کلوت‌های کویر شهداد که خاص‌ترین جاذبه‌های طبیعی این منطقه محسوب می‌شوند و در زمره بزرگ‌ترین عارضه‌های کلوخی طبیعی دنیا و منحصربه‌فردترین عوارض کویری جای گرفته‌اند، در فاصله 130کیلومتری نهبندان و 40کیلومتری شرق و شمال شرق شهداد قرار گرفته و طول متوسط آنها 145کیلومتر، عرض متوسط آنها 80کیلومتر و مساحت آنها بیش از 11هزار کیلومتر مربع است.

کلوت‌های شهداد که شهری زیبا و اسطوره‌ای را در این منطقه به وجود آورده‌اند، در واقع تنها شهر بزرگ و بدون جمعیت دنیا هستند که تنها جهانگردان و گردشگران را گاهی در خود پذیرایی می‌کنند و در مقابل آن و در فاصله‌ای کمتر از این شهر بزرگ خاموش، زندگی در شهر شهداد با همه هیاهوهای آدمیان در جریان است.

کلوت‌ها در اثر فرسایش آب و باد و طی هزاران سال شکل گرفته‌اند. بارش نم‌نم باران بر پهنه خشک کویر، خاک‌های تل‌شده‌ای را گرد سنگ‌ها استوار کرده و سازه‌هایی را به وجود آورده که گویی بنایی خشتی از تمدن ماقبل تاریخ هستند.

به طوری که ژنرال «سر پرسی سایکس» که یکی از مهم‌ترین و با نفوذترین عوامل دولت انگلستان در ایران بوده، پس از دیدن کلوت‌ها می‌نویسد: «آثار شهر کلوت‌ها از غرایب طبیعت است. حین عبور از بین این نقاط مخروب، شخص تصور می‌کند که از وسط قلاع  قصه‌های جن و پری می‌گذرد.

این ابنیه‌ای که طبقه‌طبقه روی هم بنا شده و گویی اشخاصی ورای بنی نوع انسان در ساختمان آن دخیل بوده‌اند، اشکال عبادتگاه‌ها، اهرام، برج‌ها و قله‌های بزرگی را در نظر انسان مجسم می‌کنند که بدون اغراق، انسان از مشاهده آنها بر خود می‌لرزد».

سفرکردن به کویر به‌ویژه کویر شهداد که هیچ موجودی اعم از حیوان و گیاه و حتی باکتری‌ها در آن زندگی نمی‌کند، بدون راهنما و افراد باتجربه بسیار خطرناک است چرا که امکان گم‌شدن در میان کلوت‌های این شهر خیالی بسیار زیاد است.

به همین دلیل، ترتیب‌دادن سفرهای کویرگردی، تنها با راهنما و به طور جمعی توصیه می‌شود.مرتفع‌ترین هرم‌های ماسه‌ای دنیا، 40مخروط آتشفشان، پهنه‌های وسیع ماسه و ریگ با طیف رنگی قهوه‌ای روشن تا خاکستری سیاه مانند «گدار باروت»، پهنه‌های شنی مواج، تپه‌های شنی پوشیده از گیاه، کویر پاشتری که سطح آن به گونه‌ای است که شخص تصور می‌کند پس از بارندگی زیاد، این منطقه خیس شده و تعدادی شتر روی آن راه رفته‌اند.

در کنار هامادا (دشت‌هایی از ریگ) و رود شور، از دیگر شگفتی‌های بی‌نظیر کویر لوت به شمار می‌رود که شاید جذابیت بازدید از کلوت‌های شهداد و خاطرات آن را برای‌تان بیشتر وپربارتر کند.

ایمنی در کویر
کویر در عین زیبایی، محیطی خشن و خطرناک به شمار می‌رود که سفرکردن به آن، مستلزم نکاتی است که رعایت‌نکردن آنها در موارد بسیار، همراه با خسارات مالی و جانی بوده است.

از نکات مهم در سفر به کویر، انتخاب یک راهنمای خوب و مسلط است که باید دارای ویژگی‌های خاص باشد.

1 – راهنما باید به موقعیت جغرافیایی منطقه، مسیر جاده‌ها، محل چشمه‌های آب، عوارض طبیعی مانند بندریگ و فاصله بین آنها، تپه‌ها، کوه‌ها و... آگاه باشد.

2 – در برخی نقاط پست ممکن است خاک به حدی گل شود که عبور ماشین غیرممکن باشد یا در گل بماند؛ بنابراین تسلط بر زمین‌شناسی و توپوگرافی منطقه و پستی و بلندی‌هایی که بر اثر سیل‌ها ایجاد می‌شود، از دیگر ویژگی‌های یک راهنمای خوب کویرگردی است.

3 – تسلط به شیمی خاک و شیمی دریاچه در یک راهنما موجب آسودگی خاطر گروه و حرکت آنها به‌ویژه روی سطح دریاچه می‌شود. در عمق 50 – 5 سانتی‌متری زیر سطح دریاچه آب موجود است و گاهی در سطح دریاچه، لایه‌هایی از سولفات کلسیم ایجاد می‌شود که می‌توان با اتکا به آن، روی آب ماشین‌سواری کرد.

4 – یک راهنمای خوب باید با ستارگان و موقعیت آنها در فصول مختلف سال و همچنین با انواع جانوران و خزندگان و حشرات کویر آشنا باشد.

5 – آشنایی راهنما با انواع گیاهان و مناطق رویش آنها در کویر، راهگشای بسیاری از مشکلات در طول سفر است چرا که از طریق نوع گیاه می‌توان نوع آب منطقه را تشخیص داد یا از ساقه برخی از آنها در مواقع بحرانی به عنوان غذا استفاده کرد.

از نکات دیگر برای ترتیب‌دادن یک کویرگردی خاطره‌انگیز پس از انتخاب یک راهنمای خوب، این است که تجهیزات کافی مانند غذا، چادر، لوازم بهداشتی، سوخت، طناب، کفش مناسب، قطب‌نما، نقشه و یک عینک آفتابی مناسب به‌ویژه برای استفاده در دریاچه نمک را فراموش نکنید.

انتخاب سردبیر

تشییع پیکرهای دو شهید دفاع مقدس در اردبیل

همشهری آنلاین: با حضور مسئولان استانی و جمعی از مردم اردبیل، پیکرهای پاک دو شهید دفاع مقدس تشییع شد.

انهدام پهپاد متجاوز صهیونیستی پیام‌آور آمادگی همه‌جانبه نیروی هوافضای سپاه بود

همشهری آنلاین: دستیار و مشاور عالی فرمانده معظم کل قوا با اشاره به انهدام پهپاد متجاوز صهیونیستی گفت: اقدام نیروی هوا فضای سپاه پیام آور عزت و آمادگی همه‌جانبه این نیرو است.

مجلس در تخصیص اعتبارات به سپاه و بسیج نگاه ویژه ای داشته باشد

همشهری آنلاین: مسوول روابط عمومی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با بیان اینکه پاسداران و بسیجیان همواره در مراسم های مختلف کشور حضوری فعال داشته اند گفت: انتظار داریم که مجلس شورای اسلامی در تخصیص اعتبارات به فعالیت های فرهنگی سپاه و بسیج نگاه ویژه ای داشته باشد.

کشاورزان حوضه آبریز دریاچه ارومیه برای احیای آن اعلام آمادگی کردند

همشهری آنلاین: مدیر طرح حفاظت از تالاب‌های ایران با اشاره به شرایط بحرانی دریاچه ارومیه گفت: کشاورزان حوضه آبریز دریاچه ارومیه آمادگی خود برای مشارکت گسترده در احیای این دریاچه را اعلام کردند.

نماینده گیلان قهرمان دارت رنکینگ کشوری مردان شد

همشهری آنلاین: دومین مرحله مسابقات دارت رنکینگ کشوری مردان به میزبانی استان خراسان رضوی برگزار شد که با برتری نماینده گیلان به پایان رسید.

تیم کرمانشاه قهرمان لیگ برتر راگبی ۷ نفره بانوان کشور شد

همشهری آنلاین: مسابقات لیگ برتر راگبی ۷ نفره بانوان کشور که با حضور ۵ تیم در زمین مجموعه ورزشی تختی تهران جریان داشت با قهرمانی کرمانشاه به کار خود پایان داد.

طلایی نایب رئیس شورای شهر تهران شد

همشهری آنلاین: مرتضی طلایی با کسب ۱۷ رأی به نایب رئیسی شورای شهر تهران انتخاب شد.

الهه راستگو و قناعتی منشی هیات رییسه شورای شهر شدند

همشهری آنلاین: در رقابت بین الهه راستگو و محمدمهدی تندگویان برای تصاحب یکی از صندلی‌های منشی هیأت رئیسه، راستگو توانست با ۱۶ رأی پیروز شود.

پاس قوامین قهرمان لیگ آب‌های آرام آقایان شد

همشهری آنلاین: هفته پایانی رقابت‌های لیگ آب‌های آرام آقایان با قهرمانی تیم پاس قوامین مرزبانی ناجا در دریاچه آزادی به پایان رسید.

برنامه کامل فوتبال آسیایی نوجوانان ۲۰۱۴

همشهری آنلاین: کنفدراسیون فوتبال آسیا، برنامه کامل رقابت‌های زیر ۱۶ سال آسیا ۲۰۱۴ را در وب سایت رسمی خود منتشر کرد.

نزول ۴۳۸ واحدی شاخص بورس

شاخص کل بورس تهران در مبادلات ۴۳۸ واحد کاهش یافت و به ۷۲ هزارو ۳۳۹ واحد رسید.

ارزش دادوستدهای ۵ماهه بازارسرمایه به ۲۴ میلیارد دلار رسید

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار گزارش عملکرد ۵ ماهه بازار سرمایه را ارائه کرد. براساس این آمار در ۵ ماهه نخست امسال ۷۵ هزار میلیارد تومان دارایی در قالب سهام، کالا و اوراق مالی معادل ۲۴میلیار دلار در بازار سرمایه دادوستد شده است.

۴ مرگ عجیب در ۴ حادثه غیر منتظره

در ۴ حادثه جداگانه ۴نفر از شهروندان به دلایل عجیب و نادری جان خود را از دست دادند. یکی از آنها به‌دلیل نیش زنبور جان باخت.

مدیریت استراتژیک فرهنگی در رسانه ها بسیار مهم است

همشهری‌آنلاین: مدرس دانشگاه ارتباطات و بازرس انجمن روابط عمومی کشور گفت: مدیریت و برنامه‌ریزی استراتژیک فرهنگی و تاثیر آن در عرصه‌های ارتباطات، رسانه، روابط عمومی و... بسیار حایز اهمیت است و در شرایط کنونی این نیاز بسیار بیشتر از قبل احساس می‌شود.

جنگنده‌های پایگاه شکاری شهید نوژه در شرایط عملیاتی قرار دارند

همشهری آنلاین: فرمانده پایگاه سوم شکاری شهید نوژه گفت: به برکت خون شهدا هیچ یک از جنگنده‌های شکاری این پایگاه زمین‌گیر نیست و همه در شرایط عملیاتی قرار دارند.

هم زیارت هم سیاحت

سپیده آذرنوش: برای خیلی از مردم شهریورماه آخرین فرصت برای سفر به مشهد پیش از پایان تعطیلات تابستانی است.

با فرهنگ‌های دیگر غریبه نباشیم

من از نوجوانی به کتاب های صادق هدایت بسیار علاقه داشتم و آنها را می خواندم. او در داستان های کوتاهی که می نوشت از فرهنگ مردم که هم شامل تعبیرات و اصطلاحات و کنایات و هم آداب و رسوم می شد، خیلی استفاده می کرد و همین موضوع هم بود که برای من گیرایی داشت. او «اوسانه» راکه همان افسانه است ، در سال ۱۳۱۰ نوشت. این کتاب مجموعه‌ای از ترانه های عامیانه بود. «نیرنگستان» هم که تمام الگوهای رفتاری مردم و باورها و اعتقادات شان را در بر می گرفت اثر دیگری بود که به آن هم علاقه زیادی داشتم.