چهارشنبه 5 شهریور 1393 | به روز شده: 3 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 11 مهر 1386 - 23:38:20 | کد مطلب: 33082 چاپ

مفاهیم: استراتژی چیست؟

اندیشه > اندیشه‌ سیاسی - همشهری آنلاین- دکتر علی صباغیان:
واژه «استراتژی» (Strategy) که اکنون در زبان فارسی از آن به «راهبرد» تعبیر می شود مفهومی است که از عرصه نظامی نشأت گرفته و بعداً در سایر عرصه ها از جمله اقتصاد، تجارت و به ویژه عرصه سیاست و مملکت داری از کاربرد زیادی برخوردار شده است.

ریشه واژه «استراتژی» واژه یونانی «استراتژیا» (Strategia) به معنای «فرماندهی و رهبری» است. اکنون معنای ساده استراتژی عبارت است از یک طرح عملیاتی به منظور هماهنگی و سازماندهی اقدامات برای دستیابی به هدف.

در عرصه نظامی استراتژی عموماً به نقل و انتقال نیروها در پشت جبهه جنگ و در جبهه قبل از درگیر شدن با دشمن است. وقتی که نیروهای نظامی در جبهه با نیروهای دشمن درگیر می شوند این دیگر تاکتیک است و نه استراتژی. در دوران گذشته به ویژه در عصر جنگ های ناپلئونی تمایز آشکاری بین استراتژی و تاکتیک وجود داشت و استراتژی به آنچه در پشت جبهه می گذشت مربوط و تاکتیک به هدایت جنگ در عرصه نبرد.

از ابتدای قرن بیستم با ظهور واژه «خط مشی و سیاست ملی» استراتژی در جایگاهی بین تاکتیک و سیاست ملی قرار گرفت. این وضعیت موجب شد تا تعاریف سیاست ملی، استراتژی و تاکتیک در دوران جنگ جهانی اول که از گستردگی زیادی برخوردار بود و کشورهای درگیر مجبور به نبرد در چند جبهه بودند ناکارا جلوه کند.

 در پاسخ به این امر واژه و مفهوم جدیدی یعنی واژه «استراتژی کلان» (grand strategy) ظهور کرد که در واقع به نوعی ترکیب مفهوم استراتژی و سیاست ملی بود. استراتژی کلان مفهومی بود که در چارچوب آن استراتژی های بخشی همچون استراتژی نظامی، استراتژی اقتصادی، استراتژی سیاسی و استراتژی تجارت کشور قرار می گرفت.

مفهوم استراتژی در عرصه سیاست از کاربرد زیادی برخوردار است. کارل فون کلازوتیز که از استراتژیست های بزرگ جهان بوده گفته است جنگ ادامه سیاست به شیوه های دیگر است. بر همین اساس در گذشته وقتی سیاست تبدیل به شیوه های نظامی شد و استراتژی لقب می یافت بعداً خود واژه استراتژی برای برنامه سیاسی کلان کشور مورد استفاده قرار گرفت.

امروزه علاوه بر فرماندهان نظامی و سیاستمداران، دست اندرکاران امور تجاری، اقتصاددانان، کارفرمایان عرصه صنعت نیز دارای استراتژی هستند. حتی افراد عادی نیز در زندگی روزانه خود از استراتژی های مختلف همچون کاهش هزینه، کاهش وزن و... سخن می گویند. البته در اینجا استراتژی به مفهوم هدف نیست بلکه اقدامات و برنامه هایی برای نیل به اهداف از قبل تعیین شده، می باشد. استراتژی چگونگی دستیابی به اهداف را مشخص می کند و به این که اهداف چه چیز هستند یا چه باید باشند یا چگونه باید تعیین شوند کاری ندارد.

در واقع استراتژی یک عنصر در یک ساختار چهار بخش است: اولین بخش اهدافی که باید به آنها دست یافت می باشد. دومین بخش استراتژی های موردنظر برای دستیابی به آن اهداف چگونگی تخصیص منابع برای این منظور است. سومین بخش تاکتیک ها به مفهوم استفاده عملی از منابع اختصاص یافته می باشد. سومین بخش خود منابع و راه ها و روش ها هستند. بر این اساس استراتژی معمولاً شکاف بین اهداف و تاکتیک ها را پر می کند.

انتخاب سردبیر

نمایشگاه "باز باران"، حمایت از تولید ایرانی، تخفیف‌های ویژه به شهروندان

همشهری آنلاین: مدیر عامل نشر شهر با بیان اینکه حمایت از تولیدکنندگان ایرانی از مهم‌ترین اهداف برگزاری نمایشگاه "باز باران" است ، از ارائه تخفیف های ویژه به شهروندان خبر داد.

آشنایی با روش تهیه پانکوی ایتالیایی ، مرغ سوخاری رژیمی

همشهری آنلاین: ما غذاهای یک رستوران را با در نظر گرفتن کیفیت و مواد اصلی آن طوری تغییر دادیم که برای افراد رژیمی بسیار مناسب است ،پانکو یکی از آنهاست.

نگاهی به طرح تحول سلامت کشور

بدون شک یکی از بهترین و حیاتی‌ترین طرح‌های وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در طول دهه‌های گذشته طرح تحول سلامت کشور است.

رکاب‌زنی حرم تا حرم تیم دوچرخه سواری قرارگاه پدافند هوایی

همشهری آنلاین: به مناسبت دهم شهریور ماه سالرزو تشکیل قرارگاه پدافند هوایی صبح امروز مراسم اعزام تیم دوچرخه سواری قرارگاه به تور حرم تا حرم با حضور سردار بختیاری معاون هماهنگ کننده قرارگاه برگزار شد.

ثبت وقایع اسارت، پلی برای انتقال فرهنگ آزادگی

همشهری آنلاین: آزادگان، گنجینه‌ای ارزشمندی هستند که در درون آن،فرهنگ انسان‌ساز دوران اسارت نهفته است. ثبت وقایع اسارت، پلی برای انتقال فرهنگ آزادگی است.

پیکر شهید سیدمصطفی مصطفوی تشییع شد

همشهری آنلاین: مراسم تشییع پیکر مطهر شهید سیدمصطفی مصطفوی از شهدای تازه‌ تفحص شده هشت سال دفاع مقدس صبح امروز (چهارشنبه ۵ شهریور) در حسینیه ثارالله اهواز برگزار شد.

اعلام پیامکی خلاصه سند به دارندگان سند رسمی

همشهری آنلاین: شماره تلفن همراه دارندگان سند رسمی در متن اسناد رسمی تنظیمی درج خواهد شد و خلاصه سند از هفته آینده از طریق پیام کوتاه برای دارندگان سند ارسال می‌شود.

معرفی کابینه جدید فرانسه

همشهری آنلاین: رئیس‌جمهور فرانسه اعضای جدید کابینه این کشور را معرفی کرد.

کشتار ۱۰۰ هزار فیل در آفریقا

همشهری آنلاین: شکارچیان غیرقانونی فقط در بازه زمانی میان سال‌های ۲۰۱۰ و ۲۰۱۲ حدود ۱۰۰ هزار فیل را در آفریقا کشته‌اند.

شماره ۷۲ همشهری بچه‌ها منتشر شد

همشهری‌آنلاین: شماره ۷۲ همشهری بچه ها به همراه هدیه بادبادک پرنده، ویژه نامه ی تابستانه و ضمیمه ی پدرمادرها منتشر شد.

نگه‌داری از مزارع با کفش‌دوزک روباتیک

همشهری آنلاین: محققان دانشگاه سیدنی نوعی کفش‌دوزک روباتیک و هوشمند را طراحی کرده‌اند که دارای عملکرد خودکار بوده و با انرژی خورشید نیرودهی می‌شود.

جوانان ایران با غلبه بر مالزی راهی نیمه نهایی شدند

همشهری آنلاین: تیم ملی ایران در مرحله یک هشتم نهایی با اختلاف قابل توجهی تیم مالزی را از پیش رو برداشت و حریف کره جنوبی در مرحله نیمه نهایی شد.

تحولات مثبت در ساختار شورا

عضو هیأت رئیسه شورای شهر تهران در رابطه با اینکه عملکرد دوره چهارم شورای شهر تهران پس از گذشت یک‌سال چگونه بوده است، گفت: در دوره سوم، شورا ۱۵نفر عضو داشت ولی الان با افزایش تعداد اعضا به ۳۱نفر، مطمئنا جنبه نظارتی شورا به‌مراتب بهتر شده است.

۱۲ عارضه مهم کاهش وزن سریع

یک متخصص تغذیه با تاکید بر اینکه کاهش وزن اصولی و تناسب اندام ماندگار نیازمند زمان و ایجاد عادت‌های غذایی مناسب است، گفت: این نوع کاهش وزن بدون گرسنگی و عوارض بوده و امکان چاقی مجدد در آن بسیار کم است.

سرمقاله روزنامه‌های ۵ شهریور

همشهری آنلاین: حضور ظریف در عراق، مقابله جامعه مدنی با تندروها و... از جمله موضوعاتی بودند که در ستون سرمقاله برخی از روزنامه‌های چهارشنبه-۵ شهریور-جای گرفتند.

هزینه‌های توسعه بیشتر و بیشتر می‌شود

دکترعلیرضا سلطانی: هرچه زمان می‌گذرد، هزینه‌های توسعه‌یافتگی برای کشورهایی که به‌تازگی گام در مسیر توسعه گذاشته یا خواهند گذاشت، بیشتر و بیشتر می‌شود.

کاهش چربی خون با میوه‌ها

همشهری آنلاین: میوه‌های تازه حاوی ویتامین‌ها و فیبرها و همچنین آنتی‌اکسیدان‌های مختلف هستند که تأثیر زیادی در تنظیم میزان کلسترول خون دارد. در این مطلب کوتاه به میوه‌های کاهش‌دهنده‌ی چربی خون اشاره می‌کنیم. لطفاً با ما باشید.

تیم دوچرخه‌سواری ایران در ماده تیم اسپرینت مسابقات آلمان چهارم شد

همشهری آنلاین: تیم ایران در ماده تیم اسپرینت مسابقات دوچرخه‌سواری پیست در آلمان در رده چهارم قرار گرفت.