سه شنبه 29 مهر 1393 | به روز شده: 57 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 11 مهر 1386 - 22:38:20 | کد مطلب: 33082 چاپ

مفاهیم: استراتژی چیست؟

اندیشه > اندیشه‌ سیاسی - همشهری آنلاین- دکتر علی صباغیان:
واژه «استراتژی» (Strategy) که اکنون در زبان فارسی از آن به «راهبرد» تعبیر می شود مفهومی است که از عرصه نظامی نشأت گرفته و بعداً در سایر عرصه ها از جمله اقتصاد، تجارت و به ویژه عرصه سیاست و مملکت داری از کاربرد زیادی برخوردار شده است.

ریشه واژه «استراتژی» واژه یونانی «استراتژیا» (Strategia) به معنای «فرماندهی و رهبری» است. اکنون معنای ساده استراتژی عبارت است از یک طرح عملیاتی به منظور هماهنگی و سازماندهی اقدامات برای دستیابی به هدف.

در عرصه نظامی استراتژی عموماً به نقل و انتقال نیروها در پشت جبهه جنگ و در جبهه قبل از درگیر شدن با دشمن است. وقتی که نیروهای نظامی در جبهه با نیروهای دشمن درگیر می شوند این دیگر تاکتیک است و نه استراتژی. در دوران گذشته به ویژه در عصر جنگ های ناپلئونی تمایز آشکاری بین استراتژی و تاکتیک وجود داشت و استراتژی به آنچه در پشت جبهه می گذشت مربوط و تاکتیک به هدایت جنگ در عرصه نبرد.

از ابتدای قرن بیستم با ظهور واژه «خط مشی و سیاست ملی» استراتژی در جایگاهی بین تاکتیک و سیاست ملی قرار گرفت. این وضعیت موجب شد تا تعاریف سیاست ملی، استراتژی و تاکتیک در دوران جنگ جهانی اول که از گستردگی زیادی برخوردار بود و کشورهای درگیر مجبور به نبرد در چند جبهه بودند ناکارا جلوه کند.

 در پاسخ به این امر واژه و مفهوم جدیدی یعنی واژه «استراتژی کلان» (grand strategy) ظهور کرد که در واقع به نوعی ترکیب مفهوم استراتژی و سیاست ملی بود. استراتژی کلان مفهومی بود که در چارچوب آن استراتژی های بخشی همچون استراتژی نظامی، استراتژی اقتصادی، استراتژی سیاسی و استراتژی تجارت کشور قرار می گرفت.

مفهوم استراتژی در عرصه سیاست از کاربرد زیادی برخوردار است. کارل فون کلازوتیز که از استراتژیست های بزرگ جهان بوده گفته است جنگ ادامه سیاست به شیوه های دیگر است. بر همین اساس در گذشته وقتی سیاست تبدیل به شیوه های نظامی شد و استراتژی لقب می یافت بعداً خود واژه استراتژی برای برنامه سیاسی کلان کشور مورد استفاده قرار گرفت.

امروزه علاوه بر فرماندهان نظامی و سیاستمداران، دست اندرکاران امور تجاری، اقتصاددانان، کارفرمایان عرصه صنعت نیز دارای استراتژی هستند. حتی افراد عادی نیز در زندگی روزانه خود از استراتژی های مختلف همچون کاهش هزینه، کاهش وزن و... سخن می گویند. البته در اینجا استراتژی به مفهوم هدف نیست بلکه اقدامات و برنامه هایی برای نیل به اهداف از قبل تعیین شده، می باشد. استراتژی چگونگی دستیابی به اهداف را مشخص می کند و به این که اهداف چه چیز هستند یا چه باید باشند یا چگونه باید تعیین شوند کاری ندارد.

در واقع استراتژی یک عنصر در یک ساختار چهار بخش است: اولین بخش اهدافی که باید به آنها دست یافت می باشد. دومین بخش استراتژی های موردنظر برای دستیابی به آن اهداف چگونگی تخصیص منابع برای این منظور است. سومین بخش تاکتیک ها به مفهوم استفاده عملی از منابع اختصاص یافته می باشد. سومین بخش خود منابع و راه ها و روش ها هستند. بر این اساس استراتژی معمولاً شکاف بین اهداف و تاکتیک ها را پر می کند.

انتخاب سردبیر

رشد ۱۲۶۷ واحدی شاخص بورس

شاخص کل بورس تهران در مبادلات ۱۲۶۷ واحد افزایش یافت و به ۷۳ هزار و ۵۴۸ واحد رسید.

رشد خیره‌کننده و درصدی بورس در یک روز

به یکباره ورق در بازار سهام برگشت و بازار سهام با یک جهش خیره‌کننده مواجه شد به‌طوری که شاخص بورس ۱.۸ درصد و شاخص فرابورس ۱.۹ درصد رشد کردند.

تعویق دریافت کارمزد از کارتخوان‌ها

تأخیر در بررسی پیشنهاد اخذ کارمزد از تراکنش‌های خرید پایانه‌های فروش در شورای پول و اعتبار باعث شد تا دبیر کل بانک مرکزی اعلام کند که دریافت کارمزد از کارتخوان‌ها از اول آبان‌ماه اجرایی نمی‌شود.

سوختن و ساختن با بدقولی‌های خودروسازان

علی ابراهیمی: چانه زنی خودروسازان برای تعویق اجرای برخی تکالیف قانونی موجب بازگشت دلال‌بازی و افزایش کاذب قیمت خودروهای داخلی به‌دلیل توقف شماره‌گذاری شده است.

شناسایی کم‌درآمدها به‌جای پردرآمدها

دکتر حسین راغفر: موضوع حذف یارانه اقشار پردرآمد و ساماندهی مشمولان دریافت یارانه نقدی در حالی به ‌احتمال از دست رفتن اعتماد مردم ناشی از سرکشی در حساب‌هایشان ربط داده می‌شود که از ابتدا مشخص بود روش ساماندهی یارانه‌بگیران اشتباه است.

خسارت ۳.۵ میلیون دلاری توقف کامیون‌ها در مرز بازرگان

مانع تراشی کشور ترکیه در مسیر ترانزیت زمینی کالا موجب خسارت ۳.۵ میلیون دلاری ناشی از توقف کامیون‌ها شده است.

بازی آمریکا و ترکیه با مهره کوبانی

کوبانی پس از هفته‌ها درگیری به نقطه نمادین مقابله با گروه تروریستی داعش تبدیل شده اما اتفاقاتی در رابطه با این شهر افتاد که بار دیگر بازی تبلیغاتی این روزهای واشنگتن و آنکارا را با مهره کوبانی نشان داد.

کشف موجود دریایی توسط ماهیگیر

سنتوزا> ماهیگیری که در جزیره سنتوزا و حوالی سنگاپور مشغول ماهیگیری بود با دیدن یک موجود دریایی که شبیه ریشه درخت بود مجبور شد سراغ اینترنت برود.

نسل جدید در‌ و پنجره

کانبرا>‌ طراح استرالیایی در‌هایی ساخته است که با یک اشاره انگشت باز شده و پیش‌بینی می‌شود نسل در‌های چند هزارساله کنونی را منقرض کند.

آشنایی با جایزه ملی فیلم انگلیس National Movie Awards

همشهری آنلاین: جایزه ملی فیلم انگلیس یک جایزه سینمایی مردمی بود که از سال ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۱ به اعضای بدنه سینمایی انگلستان اعطا می‌شد.

نفت ارزان؛ تاکتیک آمریکا و عربستان علیه ایران و روسیه

همشهری آنلاین: به گفته مشاور بانک جهانی، ائتلاف نفتی عربستان و آمریکا با هدف زمین‌ زدن اقتصاد ایران و روسیه شکل گرفته است.

صحنه‌سازی ناشیانه برای پنهان‌کردن راز قتل شریک

صحنه‌سازی مرد میانسال برای پنهان کردن راز قتل شریکش آنقدر ناشیانه بود که پلیس در مدت کوتاهی توانست راز جنایت را فاش کند.

ری شهری: رمز اثر بخشی کار مداحی، اخلاص در عمل است

همشهری آنلاین: تولیت آستان مقدس حضرت عبدالعظیم حسنی (ع)، خدمت ذاکرین اهل بیت علیهم‌السلام در جامعه را بسیار با ارزش خواند و گفت: رمز ماندگاری و اثربخشی کار مداحان، اخلاص در عمل است.

مخالفت کاردینال‌های کاتولیک با اصلاحات پاپ

همشهری‌آنلاین: شورای مشورتی کاردینال‌های کلیسای کاتولیک با بخشی از اصلاحات پیشنهادشده مخالفت کرد.

کنسرت موسیقی قبل قاجار در فرهنگسرای نیاوران

همشهری آنلاین: کنسرت «نغمه‌های مرکب» به آهنگسازی سعید نایب محمدی، با استفاده از عناصر موسیقایی قبل از دوره‌ی قاجار و آهنگسازی به شیوه‌ی موسیقی قدیم ایران روزهای اول و دوم آبان در فرهنگسرای نیاوران اجرا می‌شود.