سه شنبه 1 اردیبهشت 1394 | به روز شده: 55 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 11 مهر 1386 - 23:38:20 | کد مطلب: 33082 چاپ

مفاهیم: استراتژی چیست؟

اندیشه > اندیشه‌ سیاسی - همشهری آنلاین- دکتر علی صباغیان:
واژه «استراتژی» (Strategy) که اکنون در زبان فارسی از آن به «راهبرد» تعبیر می شود مفهومی است که از عرصه نظامی نشأت گرفته و بعداً در سایر عرصه ها از جمله اقتصاد، تجارت و به ویژه عرصه سیاست و مملکت داری از کاربرد زیادی برخوردار شده است.

ریشه واژه «استراتژی» واژه یونانی «استراتژیا» (Strategia) به معنای «فرماندهی و رهبری» است. اکنون معنای ساده استراتژی عبارت است از یک طرح عملیاتی به منظور هماهنگی و سازماندهی اقدامات برای دستیابی به هدف.

در عرصه نظامی استراتژی عموماً به نقل و انتقال نیروها در پشت جبهه جنگ و در جبهه قبل از درگیر شدن با دشمن است. وقتی که نیروهای نظامی در جبهه با نیروهای دشمن درگیر می شوند این دیگر تاکتیک است و نه استراتژی. در دوران گذشته به ویژه در عصر جنگ های ناپلئونی تمایز آشکاری بین استراتژی و تاکتیک وجود داشت و استراتژی به آنچه در پشت جبهه می گذشت مربوط و تاکتیک به هدایت جنگ در عرصه نبرد.

از ابتدای قرن بیستم با ظهور واژه «خط مشی و سیاست ملی» استراتژی در جایگاهی بین تاکتیک و سیاست ملی قرار گرفت. این وضعیت موجب شد تا تعاریف سیاست ملی، استراتژی و تاکتیک در دوران جنگ جهانی اول که از گستردگی زیادی برخوردار بود و کشورهای درگیر مجبور به نبرد در چند جبهه بودند ناکارا جلوه کند.

 در پاسخ به این امر واژه و مفهوم جدیدی یعنی واژه «استراتژی کلان» (grand strategy) ظهور کرد که در واقع به نوعی ترکیب مفهوم استراتژی و سیاست ملی بود. استراتژی کلان مفهومی بود که در چارچوب آن استراتژی های بخشی همچون استراتژی نظامی، استراتژی اقتصادی، استراتژی سیاسی و استراتژی تجارت کشور قرار می گرفت.

مفهوم استراتژی در عرصه سیاست از کاربرد زیادی برخوردار است. کارل فون کلازوتیز که از استراتژیست های بزرگ جهان بوده گفته است جنگ ادامه سیاست به شیوه های دیگر است. بر همین اساس در گذشته وقتی سیاست تبدیل به شیوه های نظامی شد و استراتژی لقب می یافت بعداً خود واژه استراتژی برای برنامه سیاسی کلان کشور مورد استفاده قرار گرفت.

امروزه علاوه بر فرماندهان نظامی و سیاستمداران، دست اندرکاران امور تجاری، اقتصاددانان، کارفرمایان عرصه صنعت نیز دارای استراتژی هستند. حتی افراد عادی نیز در زندگی روزانه خود از استراتژی های مختلف همچون کاهش هزینه، کاهش وزن و... سخن می گویند. البته در اینجا استراتژی به مفهوم هدف نیست بلکه اقدامات و برنامه هایی برای نیل به اهداف از قبل تعیین شده، می باشد. استراتژی چگونگی دستیابی به اهداف را مشخص می کند و به این که اهداف چه چیز هستند یا چه باید باشند یا چگونه باید تعیین شوند کاری ندارد.

در واقع استراتژی یک عنصر در یک ساختار چهار بخش است: اولین بخش اهدافی که باید به آنها دست یافت می باشد. دومین بخش استراتژی های موردنظر برای دستیابی به آن اهداف چگونگی تخصیص منابع برای این منظور است. سومین بخش تاکتیک ها به مفهوم استفاده عملی از منابع اختصاص یافته می باشد. سومین بخش خود منابع و راه ها و روش ها هستند. بر این اساس استراتژی معمولاً شکاف بین اهداف و تاکتیک ها را پر می کند.

انتخاب سردبیر

فهرست موسسات لغو مجوز شده اعزام دانشجو اعلام شد

همشهری آنلاین: کارگروه نظارت بر عملکرد موسسات اعزام دانشجو به خارج از کشور، فهرست موسساتی که به دلایل قانونی اجازه فعالیت ندارند را منتشر کرد.

عرضه نخود کرمانشاه در بورس کالا

در مبادلات ۴۱۹۰ تن نخود کرمانشاه در تالار کشاورزی بورس کالا به قیمت هر کیلو ۱۳۶۰ تومان به صورت نقد فروخته شد.

فنون تولید محتوای روابط عمومی برای شبکه‌های اجتماعی

همشهری‌آنلاین: یکی از مهمترین چالش های روابط عمومی تولید محتوا برای شبکه های اجتماعی است. بسیاری

نظارت بر آموزشگاه‌ها به خانه موسیقی واگذار می‌شود

همشهری آنلاین: مدیرعامل خانه موسیقی از تفاهم این نهاد با مرکز گسترش آموش‌های هنری خبر داد و گفت: نظارت بر آموزشگاه‌ها به خانه موسیقی واگذار و با تشکیل شوراهای مختلف در این نهاد نظارت بر آموزش جدی تر از گذشته دنبال می‌شود.

تهران دارای ۹ بخشداری می‌شود

همشهری آنلاین: فرماندار تهران از ارسال طرحی به وزارت کشور برای تشکیل ۹ بخشداری در شهر تهران خبر داد. وی همچنین جدایی شهر ری از تهران را به کلی منتفی اعلام کرد.

حمله پهپاد آمریکایی به محموله سلاح عربستان برای القاعده

همشهری آنلاین: روزنامه یمنی الیمن الیوم اعلام کرد که پهپاد آمریکایی دو محموله سلاح که توسط هواپیماهای عربستان برای تروریست های القاعده در شهر الصعید در استان شبوه فرستاده شده بود، بمباران کرد.

ارزیابی دکتر گلزاری از وضعیت ازدواج و طلاق

همشهری آنلاین: معاون ساماندهی امور جوانان وزارت ورزش و جوانان گفت: اگر به وضعیت جوانان بی توجهی کنیم باید نگران مسائل اجتماعی باشیم و امروز وضعیت طلاق در کشور ما خوب نیست و ۲۱ درصد ازدواج ها در کمتر از پنج سال به طلاق می‌انجامد.

چطور ایده‌های‌مان را بفروشیم؟

الیاس نقی‌پور*: یکی از چالش‌های مهمی که ذهن فعالان صنعت و کسب‌وکار را به خود مشغول کرده است، این است که ایده‌های کسب‌وکاری را چگونه بفروشیم.

عکس روز: اسب‌سواری در کابل

همشهری آنلاین: مردی سوار بر اسب روز ۱۹ آوریل (۳۰ فروردین) ۲۰۱۵ در یک میدان بازی بر روی تپه‌ای در کابل.

استقبال از هفته سلامت با شعار ایمنی غذا

ویژه برنامه‌های فرهنگی، آموزشی و ترویجی شهرداری تهران در هفته سلامت با شعار «ایمنی غذا از مزرعه تا سفره» در قالب جشنواره‌های میوه‌های قرآنی و غذای سالم، راه‌اندازی غرفه‌های خدمات سلامت، پیاده روی خانوادگی، دوره‌ها و برنامه‌های آموزشی سلامت، عیادت مدیران شهری از بیماران و برپایی تور سلامت ویژه شهروندان در سراسر پایتخت اجرا می‌شود.

اهدای چوایز تونی ۲۰۱۵ توسط بروس ویلیس و مری لوییس‌پارکر

همشهری آنلاین: بروس ویلیس و مری لوییس‌پارکر از چهره‌های شناخته شده تئاتر و سینمای جهان در روز ۲۸ ماه آوریل در مراسمی در هتل پارامونت نیویورک، نامزدهای جایزه تونی ۲۰۱۵ را معرفی می‌کنند.

آکسفام حمله عربستان به یمن را محکوم کرد

همشهری آنلاین: موسسه خیریه بین المللی (آکسفام) حمله هوایی اخیر عربستان سعودی به انبار کالاهای بشردوستانه در شمال یمن را محکوم کرد.

دهمین جشنواره ملی انتشارات روابط عمومی برگزار می‌شود

همشهری‌آنلاین: دهمین جشنواره ملی انتشارات روابط عمومی در دو سطح ملی و استانی،مردادماه سال جاری توسط انجمن متخصصان روابط عمومی برگزار می‌شود.

تایید دی ان ای جسد عزت ابراهیم الدوری

همشهری آنلاین: حزب الله عراق اعلام کرد جسد عزت ابراهیم الدوری شناسایی و کشته شدن وی تایید شد.

همکاری ایران با چین برای مرمت بافت تاریخی پکن

همشهری‌آنلاین: رایزن فرهنگی چین در دیدار با رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری خواستار همکاری پژوهشگاه با شهرداری پکن برای حفاظت و مرمت بافت تاریخی این شهر شد.

توصیه‌هایی برای مصرف گوجه سبز و چغاله بادام

همشهری آنلاین: گوجه سبز و چغاله بادام از آن دست نوبرانه‌های بهاری هستند که به رغم گرانی این روزهای قیمتشان، از خوردن آنها نمی‌توان گذشت.