سه شنبه 27 شهریور 1397 | به روز شده: 6 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 2 دی 1394 - 19:25:37 | کد مطلب: 319093 چاپ

مفاهیم: ذهن‌آگاهی چیست؟

زندگی > سلامت - همشهری آنلاین:
ذهن‌آگاهی (Mindfulness) به معنای توجه خاص و معطوف به هدف، در زمان حال و بدون داوری است. در ذهن‌آگاهی دو عنصر اساسی وجود دارد:

1- حضور در لحظه کنونی
2- داروی نکردن درباره رخدادها، کنش‌ها و واکنش‌ها

در تمرین ذهن‌آگاهی فرد می‌آموزد آگاهی لحظه‌به‌لحظه درباره تجربه ذهنی هشیارانه از دیدگاه اول‌ شخص داشته باشد. در جریان این تمرین فرد به «جریان هوشیاری» اش آگاه می‌شود. این مهارت را می‌توان به‌تدریج با انجام مراقبه به دست آورد.

از دیدگاه روانشناسی ذهن‌آگاهی راهبردی است که در تضاد با راهبرد پرهیز از عواطف از یک طرف و راهبرد کنترل بیش‌ از حد عواطف در مقابل قرار می‌گیرد.

ذهن‌آگاه بودن همچنین به خصوصیت روانی گفته می‌شود که از مدت‌ها پیش تصور بر این است که بهزیستی را تقویت می‌کند.

بررسی‌های پژوهش بزرگ در جمعیت‌ها نشان داده‌اند که ذهن‌آگاه بودن به‌شدت با بهزیستی و احساس سالم بودن همبستگی دارد.

بررسی‌ها نشان داده‌اند که «نشخوار ذهنی» (تمرکز اجبارگونه فرد بر علائم و علل پریشانی‌اش و توجه به دلایل و علت‌های آن، به‌جای تمرکز بر راه‌حل‌های آن) و احساس نگرانی مداوم با مشکلات روانی مانند افسردگی و اضطراب ارتباط دارند و درمان‌های بر اساس ذهن‌آگاهی در کاهش هر دوی نشخوار ذهنی و نگرانی مداوم تأثیربخش هستند.

ذهن‌آگاهی را برای نخستین بار روانشناس آمریکایی جان کلات زین در کلینیک کاهش استرس خود در دانشگاه ماساچوست به کار برد و تلاش‌ها او به شکل گرفتن مدل ذهن‌آگاهی برای کاهش استرس انجامید.